| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / အင္ဂုတ္တရနိကာယ (အဋ္ဌကထာ) • Aṅguttaranikāya (aṭṭhakathā) |
၂. ဝိတ္ထာရသုတ္တဝဏ္ဏနာ
2. Vitthārasuttavaṇṇanā
၁၆၂. ဒုတိယေ အဘိက္ခဏန္တိ အဘိဏ္ဟံ။ အာနန္တရိယန္တိ အနန္တရဝိပာကဒာယကံ မဂ္ဂသမာဓိံ။ အာသဝာနံ ခယာယာတိ အရဟတ္တဖလတ္ထာယ။ ပဉ္စိန္ဒ္ရိယာနီတိ ဝိပသ္သနာပဉ္စမကာနိ ပဉ္စိန္ဒ္ရိယာနိ။ ပညိန္ဒ္ရိယန္တိ ဟိ ဧတ္ထ ဝိပသ္သနာပညာဝ ပညိန္ဒ္ရိယန္တိ အဓိပ္ပေတံ။ သေသမေတ္ထ ပာဠိဝသေန ဥတ္တာနမေဝ။
162. Dutiye abhikkhaṇanti abhiṇhaṃ. Ānantariyanti anantaravipākadāyakaṃ maggasamādhiṃ. Āsavānaṃ khayāyāti arahattaphalatthāya. Pañcindriyānīti vipassanāpañcamakāni pañcindriyāni. Paññindriyanti hi ettha vipassanāpaññāva paññindriyanti adhippetaṃ. Sesamettha pāḷivasena uttānameva.
ဣမာသံ ပန ပဋိပဒာနံ အယံ အာဝိဘာဝကထာ – ဣဓ ဘိက္ခု ပုဗ္ဗေ အကတာဘိနိဝေသော ပုဗ္ဗဘာဂေ ရူပပရိဂ္ဂဟေ ကိလမတိ, အရူပပရိဂ္ဂဟေ ကိလမတိ, ပစ္စယပရိဂ္ဂဟေ ကိလမတိ, တီသု အဒ္ဓာသု ကိလမတိ, မဂ္ဂာမဂ္ဂေ ကိလမတိ။ ဧဝံ ပဉ္စသု ဌာနေသု ကိလမန္တော ဝိပသ္သနံ ပာပုဏာတိ။ ဝိပသ္သနံ ပတ္ဝာပိ ဥဒယဗ္ဗယာနုပသ္သနေ, ဘင္ဂာနုပသ္သနေ, ဘယတုပဋ္ဌာနေ, အာဒီနဝာနုပသ္သနေ, နိဗ္ဗိဒာနုပသ္သနေ, မုစ္စိတုကမ္ယတာဉာဏေ, သင္ခာရုပေက္ခာဉာဏေ, အနုလောမဉာဏေ, ဂောတ္ရဘုဉာဏေတိ ဣမေသု နဝသု ဝိပသ္သနာဉာဏေသုပိ ကိလမိတ္ဝာဝ လောကုတ္တရမဂ္ဂံ ပာပုဏာတိ။ တသ္သ သော လောကုတ္တရမဂ္ဂော ဧဝံ ဒုက္ခေန ဂရုဘာဝေန သစ္ဆိကတတ္တာ ဒုက္ခပဋိပဒော ဒန္ဓာဘိညော နာမ ဇာတော။ ယော ပန ပုဗ္ဗဘာဂေ ပဉ္စသု ဉာဏေသု ကိလမန္တော အပရဘာဂေ နဝသု ဝိပသ္သနာဉာဏေသု အကိလမိတ္ဝာဝ မဂ္ဂံ သစ္ဆိကရောတိ, တသ္သ သော မဂ္ဂော ဧဝံ ဒုက္ခေန အဂရုဘာဝေန သစ္ဆိကတတ္တာ ဒုက္ခပဋိပဒော ခိပ္ပာဘိညော နာမ ဇာတော။ ဣမိနာ ဥပာယေန ဣတရာပိ ဒ္ဝေ ဝေဒိတဗ္ဗာ။
Imāsaṃ pana paṭipadānaṃ ayaṃ āvibhāvakathā – idha bhikkhu pubbe akatābhiniveso pubbabhāge rūpapariggahe kilamati, arūpapariggahe kilamati, paccayapariggahe kilamati, tīsu addhāsu kilamati, maggāmagge kilamati. Evaṃ pañcasu ṭhānesu kilamanto vipassanaṃ pāpuṇāti. Vipassanaṃ patvāpi udayabbayānupassane, bhaṅgānupassane, bhayatupaṭṭhāne, ādīnavānupassane, nibbidānupassane, muccitukamyatāñāṇe, saṅkhārupekkhāñāṇe, anulomañāṇe, gotrabhuñāṇeti imesu navasu vipassanāñāṇesupi kilamitvāva lokuttaramaggaṃ pāpuṇāti. Tassa so lokuttaramaggo evaṃ dukkhena garubhāvena sacchikatattā dukkhapaṭipado dandhābhiñño nāma jāto. Yo pana pubbabhāge pañcasu ñāṇesu kilamanto aparabhāge navasu vipassanāñāṇesu akilamitvāva maggaṃ sacchikaroti, tassa so maggo evaṃ dukkhena agarubhāvena sacchikatattā dukkhapaṭipado khippābhiñño nāma jāto. Iminā upāyena itarāpi dve veditabbā.
ဂောဏပရိယေသကဥပမာဟိ စေတာ ဝိဘာဝေတဗ္ဗာ – ဧကသ္သ ဟိ ပုရိသသ္သ စတ္တာရော ဂောဏာ ပလာယိတ္ဝာ အဋဝိံ ပဝိဋ္ဌာ။ သော သကဏ္ဋကေ သဂဟနေ ဝနေ တေ ပရိယေသန္တော ဂဟနမဂ္ဂေနေဝ ကိစ္ဆေန ကသိရေန ဂန္တ္ဝာ ဂဟနဋ္ဌာနေယေဝ နိလီနေ ဂောဏေပိ ကိစ္ဆေန ကသိရေန အဒ္ဒသ။ ဧကော ကိစ္ဆေန ဂန္တ္ဝာ အဗ္ဘောကာသေ ဌိတေ ခိပ္ပမေဝ အဒ္ဒသ။ အပရော အဗ္ဘောကာသမဂ္ဂေန သုခေန ဂန္တ္ဝာ ဂဟနဋ္ဌာနေ နိလီနေ ကိစ္ဆေန ကသိရေန အဒ္ဒသ။ အပရော အဗ္ဘောကာသမဂ္ဂေနေဝ သုခေန ဂန္တ္ဝာ အဗ္ဘောကာသေ ဌိတေယေဝ ခိပ္ပံ အဒ္ဒသ။ တတ္ထ စတ္တာရော ဂောဏာ ဝိယ စတ္တာရော အရိယမဂ္ဂာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ, ဂောဏပရိယေသကော ပုရိသော ဝိယ ယောဂာဝစရော, ဂဟနမဂ္ဂေန ကိစ္ဆေန ကသိရေန ဂမနံ ဝိယ ပုဗ္ဗဘာဂေ ပဉ္စသု ဉာဏေသု ကိလမတော ဒုက္ခာပဋိပဒာ။ ဂဟနဋ္ဌာနေ နိလီနာနံ ကိစ္ဆေနေဝ ဒသ္သနံ ဝိယ အပရဘာဂေ နဝသု ဉာဏေသု ကိလမန္တသ္သ အရိယမဂ္ဂာနံ ဒသ္သနံ။ ဣမိနာ ဥပာယေန သေသဥပမာပိ ယောဇေတဗ္ဗာ။
Goṇapariyesakaupamāhi cetā vibhāvetabbā – ekassa hi purisassa cattāro goṇā palāyitvā aṭaviṃ paviṭṭhā. So sakaṇṭake sagahane vane te pariyesanto gahanamaggeneva kicchena kasirena gantvā gahanaṭṭhāneyeva nilīne goṇepi kicchena kasirena addasa. Eko kicchena gantvā abbhokāse ṭhite khippameva addasa. Aparo abbhokāsamaggena sukhena gantvā gahanaṭṭhāne nilīne kicchena kasirena addasa. Aparo abbhokāsamaggeneva sukhena gantvā abbhokāse ṭhiteyeva khippaṃ addasa. Tattha cattāro goṇā viya cattāro ariyamaggā daṭṭhabbā, goṇapariyesako puriso viya yogāvacaro, gahanamaggena kicchena kasirena gamanaṃ viya pubbabhāge pañcasu ñāṇesu kilamato dukkhāpaṭipadā. Gahanaṭṭhāne nilīnānaṃ kiccheneva dassanaṃ viya aparabhāge navasu ñāṇesu kilamantassa ariyamaggānaṃ dassanaṃ. Iminā upāyena sesaupamāpi yojetabbā.
Related texts:
တိပိဋက (မူလ) • Tipiṭaka (Mūla) / သုတ္တပိဋက • Suttapiṭaka / အင္ဂုတ္တရနိကာယ • Aṅguttaranikāya / ၂. ဝိတ္ထာရသုတ္တံ • 2. Vitthārasuttaṃ
ဋီကာ • Tīkā / သုတ္တပိဋက (ဋီကာ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / အင္ဂုတ္တရနိကာယ (ဋီကာ) • Aṅguttaranikāya (ṭīkā) / ၂. ဝိတ္ထာရသုတ္တဝဏ္ဏနာ • 2. Vitthārasuttavaṇṇanā
