| Library / Tipiṭaka / තිපිටක • Tipiṭaka / ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා • Khuddasikkhā-mūlasikkhā |
50. විපස්සනානිද්දෙසවණ්ණනා
50. Vipassanāniddesavaṇṇanā
471-2. නාමරූපන්ති චිත්තචෙතසිකසඞ්ඛාතං නාමඤ්ච අට්ඨවීසතිවිධං රූපඤ්ච. ‘‘නමනලක්ඛණං නාමං, රුප්පනලක්ඛණං රූපං, නාමරූපතො න අඤ්ඤො අත්තාදිකො කොචි අත්ථී’’ති එවං ඣානලාභී චෙ, ඣානතො වුට්ඨාය ඣානගතං වා විපස්සනායානිකො චෙ, පකිණ්ණකභූතං නාමරූපං පරිග්ගහෙත්වා. පාතිමොක්ඛසංවරාදි සීලවිසුද්ධි, චතුරාරක්ඛවසෙන දීපිතා සොපචාරසමාධිසඞ්ඛාතා චිත්තවිසුද්ධි ච වුත්තාව නාමාති ඉමිනා දිට්ඨිවිසුද්ධි කථිතා. තතො තස්ස පච්චයඤ්ච පරිග්ගහෙත්වාති සම්බන්ධො. තස්ස පච්චයන්ති ‘‘පටිසන්ධික්ඛණෙ නාමරූපද්වයමෙව අවිජ්ජාතණ්හාඋපාදානකම්මෙහි උප්පජ්ජති, න ඉස්සරාදිකාරණෙනා’’තිආදිනා තස්ස කාරණං, ඉමිනා කඞ්ඛාවිතරණවිසුද්ධි දස්සිතා.
471-2.Nāmarūpanti cittacetasikasaṅkhātaṃ nāmañca aṭṭhavīsatividhaṃ rūpañca. ‘‘Namanalakkhaṇaṃ nāmaṃ, ruppanalakkhaṇaṃ rūpaṃ, nāmarūpato na añño attādiko koci atthī’’ti evaṃ jhānalābhī ce, jhānato vuṭṭhāya jhānagataṃ vā vipassanāyāniko ce, pakiṇṇakabhūtaṃ nāmarūpaṃ pariggahetvā. Pātimokkhasaṃvarādi sīlavisuddhi, caturārakkhavasena dīpitā sopacārasamādhisaṅkhātā cittavisuddhi ca vuttāva nāmāti iminā diṭṭhivisuddhi kathitā. Tato tassa paccayañca pariggahetvāti sambandho. Tassa paccayanti ‘‘paṭisandhikkhaṇe nāmarūpadvayameva avijjātaṇhāupādānakammehi uppajjati, na issarādikāraṇenā’’tiādinā tassa kāraṇaṃ, iminā kaṅkhāvitaraṇavisuddhi dassitā.
හුත්වා අභාවතො අනිච්චාති සබ්බෙපි නාමරූපසඞ්ඛාරා උප්පජ්ජිත්වා අභාවාපජ්ජනතො අනිච්චා. උදයබ්බයපීළනා දුක්ඛාති උප්පාදනිරොධවසෙන පීළනතො දුක්ඛා. අවසවත්තිත්තා අනත්තාති අත්තනො වසෙ අවත්තනතො අනත්තාති එවං සඞ්ඛාරෙහි සද්ධිං තිලක්ඛණං ආරොපෙත්වා. පුනප්පුනං සම්මසන්තොති යථාවුත්තනයෙන සම්මසන්තො සමථයානිකො විපස්සනායානිකො ච යොගාවචරො. ඉමිනා මග්ගාමග්ගඤාණදස්සනවිසුද්ධි, පටිපදාඤාණදස්සනවිසුද්ධි ච දස්සිතා. සඞ්ඛාරානමෙව හි උදයබ්බයාදිනානුපස්සනතො උදයබ්බයභඞ්ගභයආදීනවනිබ්බිදාමුඤ්චිතුකම්යතාපටිසඞ්ඛානුපස්සනාස- ඞ්ඛාරුපෙක්ඛාඤාණසඞ්ඛාතස්ස අට්ඨවිධස්ස ඤාණස්ස වසෙන සිඛාප්පත්තං විපස්සනාඤාණං පටිපදාඤාණදස්සනවිසුද්ධි නාම. අනුපුබ්බෙන සබ්බසංයොජනක්ඛයං පාපුණෙය්යාති ඉමිනා ඤාණදස්සනවිසුද්ධි දස්සිතා. සබ්බසංයොජනක්ඛයන්ති ඔරම්භාගියානං පඤ්චන්නං සංයොජනානං හෙට්ඨා මග්ගත්තයෙන ඛෙපිතත්තා, ඉතරෙසං උද්ධම්භාගියානං සංයොජනානං ඛෙපිතත්තා ච සබ්බෙසං සංයොජනානං ඛයන්තෙ ජාතං අරහත්තමග්ගං.
Hutvā abhāvato aniccāti sabbepi nāmarūpasaṅkhārā uppajjitvā abhāvāpajjanato aniccā. Udayabbayapīḷanā dukkhāti uppādanirodhavasena pīḷanato dukkhā. Avasavattittā anattāti attano vase avattanato anattāti evaṃ saṅkhārehi saddhiṃ tilakkhaṇaṃ āropetvā. Punappunaṃ sammasantoti yathāvuttanayena sammasanto samathayāniko vipassanāyāniko ca yogāvacaro. Iminā maggāmaggañāṇadassanavisuddhi, paṭipadāñāṇadassanavisuddhi ca dassitā. Saṅkhārānameva hi udayabbayādinānupassanato udayabbayabhaṅgabhayaādīnavanibbidāmuñcitukamyatāpaṭisaṅkhānupassanāsa- ṅkhārupekkhāñāṇasaṅkhātassa aṭṭhavidhassa ñāṇassa vasena sikhāppattaṃ vipassanāñāṇaṃ paṭipadāñāṇadassanavisuddhi nāma. Anupubbena sabbasaṃyojanakkhayaṃ pāpuṇeyyāti iminā ñāṇadassanavisuddhi dassitā. Sabbasaṃyojanakkhayanti orambhāgiyānaṃ pañcannaṃ saṃyojanānaṃ heṭṭhā maggattayena khepitattā, itaresaṃ uddhambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ khepitattā ca sabbesaṃ saṃyojanānaṃ khayante jātaṃ arahattamaggaṃ.
