Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / തിപിടക • Tipiṭaka / അങ്ഗുത്തരനികായ (ടീകാ) • Aṅguttaranikāya (ṭīkā)

൬. വിമുത്തായതനസുത്തവണ്ണനാ

6. Vimuttāyatanasuttavaṇṇanā

൨൬. ഛട്ഠേ വിമുത്തിയാ വട്ടദുക്ഖതോ വിമുച്ചനസ്സ ആയതനാനി കാരണാനി വിമുത്തായതനാനീതി ആഹ – ‘‘വിമുച്ചനകാരണാനീ’’തി. പാളിഅത്ഥം ജാനന്തസ്സാതി ‘‘ഇധ സീലം ആഗതം, ഇധ സമാധി, ഇധ പഞ്ഞാ’’തിആദിനാ തംതംപാളിഅത്ഥം യാഥാവതോ ജാനന്തസ്സ. പാളിം ജാനന്തസ്സാതി തദത്ഥബോധിനിം പാളിം യാഥാവതോ ഉപധാരേന്തസ്സ. തരുണപീതീതി സഞ്ജാതമത്താ മുദുകാ പീതി ജായതി. കഥം ജായതി? യഥാദേസിതം ധമ്മം ഉപധാരേന്തസ്സ തദനുച്ഛവികമേവ അത്തനോ കായവാചാമനോസമാചാരം പരിഗ്ഗണ്ഹന്തസ്സ സോമനസ്സം പത്തസ്സ പമോദലക്ഖണം പാമോജ്ജം ജായതി. തുട്ഠാകാരഭൂതാ ബലവപീതീതി പുരിമുപ്പന്നായ പീതിയാ വസേന ലദ്ധാസേവനത്താ അതിവിയ തുട്ഠാകാരഭൂതാ കായചിത്തദരഥസ്സ പസ്സമ്ഭനസമത്ഥതായ പസ്സദ്ധിയാ പച്ചയോ ഭവിതും സമത്ഥാ ബലപ്പത്താ പീതി ജായതി. യസ്മാ നാമകായേ പസ്സദ്ധേ രൂപകായോപി പസ്സദ്ധോ ഏവ ഹോതി, തസ്മാ ‘‘നാമകായോ പസ്സമ്ഭതി’’ച്ചേവ വുത്തം.

26. Chaṭṭhe vimuttiyā vaṭṭadukkhato vimuccanassa āyatanāni kāraṇāni vimuttāyatanānīti āha – ‘‘vimuccanakāraṇānī’’ti. Pāḷiatthaṃ jānantassāti ‘‘idha sīlaṃ āgataṃ, idha samādhi, idha paññā’’tiādinā taṃtaṃpāḷiatthaṃ yāthāvato jānantassa. Pāḷiṃ jānantassāti tadatthabodhiniṃ pāḷiṃ yāthāvato upadhārentassa. Taruṇapītīti sañjātamattā mudukā pīti jāyati. Kathaṃ jāyati? Yathādesitaṃ dhammaṃ upadhārentassa tadanucchavikameva attano kāyavācāmanosamācāraṃ pariggaṇhantassa somanassaṃ pattassa pamodalakkhaṇaṃ pāmojjaṃ jāyati. Tuṭṭhākārabhūtā balavapītīti purimuppannāya pītiyā vasena laddhāsevanattā ativiya tuṭṭhākārabhūtā kāyacittadarathassa passambhanasamatthatāya passaddhiyā paccayo bhavituṃ samatthā balappattā pīti jāyati. Yasmā nāmakāye passaddhe rūpakāyopi passaddho eva hoti, tasmā ‘‘nāmakāyo passambhati’’cceva vuttaṃ.

സുഖം പടിലഭതീതി വക്ഖമാനസ്സ ചിത്തസമാധാനസ്സ പച്ചയോ ഭവിതും സമത്ഥം ചേതസികം നിരാമിസസുഖം പടിലഭതി വിന്ദതി. സമാധിയതീതി ഏത്ഥ പന ന യോ കോചി സമാധി അധിപ്പേതോ, അഥ ഖോ അനുത്തരസമാധീതി ദസ്സേന്തോ ‘‘അരഹത്ത…പേ॰… സമാധിയതീ’’തി ആഹ. ‘‘അയം ഹീ’’തിആദി തസ്സം ദേസനായം താദിസസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ യഥാവുത്തസമാധിപടിലാഭസ്സ കാരണഭാവവിഭാവനം, യം തഥാ വിമുത്തായതനഭാവോ. ഓസക്കിതുന്തി ദസ്സിതും. സമാധിയേവ സമാധിനിമിത്തന്തി കമ്മട്ഠാനപാളിയാ ആരുള്ഹോ സമാധി ഏവ പരതോ ഉപ്പജ്ജനകഭാവനാസമാധിസ്സ കാരണഭാവതോ സമാധിനിമിത്തം. തേനാഹ ‘‘ആചരിയസ്സ സന്തികേ’’തിആദി.

Sukhaṃpaṭilabhatīti vakkhamānassa cittasamādhānassa paccayo bhavituṃ samatthaṃ cetasikaṃ nirāmisasukhaṃ paṭilabhati vindati. Samādhiyatīti ettha pana na yo koci samādhi adhippeto, atha kho anuttarasamādhīti dassento ‘‘arahatta…pe… samādhiyatī’’ti āha. ‘‘Ayaṃ hī’’tiādi tassaṃ desanāyaṃ tādisassa puggalassa yathāvuttasamādhipaṭilābhassa kāraṇabhāvavibhāvanaṃ, yaṃ tathā vimuttāyatanabhāvo. Osakkitunti dassituṃ. Samādhiyeva samādhinimittanti kammaṭṭhānapāḷiyā āruḷho samādhi eva parato uppajjanakabhāvanāsamādhissa kāraṇabhāvato samādhinimittaṃ. Tenāha ‘‘ācariyassa santike’’tiādi.

വിമുത്തായതനസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

Vimuttāyatanasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.







Related texts:



തിപിടക (മൂല) • Tipiṭaka (Mūla) / സുത്തപിടക • Suttapiṭaka / അങ്ഗുത്തരനികായ • Aṅguttaranikāya / ൬. വിമുത്തായതനസുത്തം • 6. Vimuttāyatanasuttaṃ

അട്ഠകഥാ • Aṭṭhakathā / സുത്തപിടക (അട്ഠകഥാ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / അങ്ഗുത്തരനികായ (അട്ഠകഥാ) • Aṅguttaranikāya (aṭṭhakathā) / ൬. വിമുത്തായതനസുത്തവണ്ണനാ • 6. Vimuttāyatanasuttavaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact