| Library / Tipiṭaka / તિપિટક • Tipiṭaka / કઙ્ખાવિતરણી-અભિનવ-ટીકા • Kaṅkhāvitaraṇī-abhinava-ṭīkā |
૨. વિલેખનસિક્ખાપદવણ્ણના
2. Vilekhanasikkhāpadavaṇṇanā
ખુદ્દકેહિ ચ અનુખુદ્દકેહિ ચાતિ સઙ્ઘાદિસેસાદીહિ ખુદ્દકેહિ ચેવ થુલ્લચ્ચયાદીહિ અનુખુદ્દકેહિ ચ. ઠપેત્વા હિ ચત્તારિ પારાજિકાનિ અવસેસાનિ સબ્બાનિ સિક્ખાપદાનિ પરિયાયેન ખુદ્દકાનિ ચેવ હોન્તિ અનુખુદ્દકાનિ ચ. વુત્તઞ્હેતં પઞ્ચસતિકક્ખન્ધકે (ચૂળવ॰ ૪૪૧) –
Khuddakehica anukhuddakehi cāti saṅghādisesādīhi khuddakehi ceva thullaccayādīhi anukhuddakehi ca. Ṭhapetvā hi cattāri pārājikāni avasesāni sabbāni sikkhāpadāni pariyāyena khuddakāni ceva honti anukhuddakāni ca. Vuttañhetaṃ pañcasatikakkhandhake (cūḷava. 441) –
‘‘કતમાનિ પન, ભન્તે, ખુદ્દાનુખુદ્દકાનિ સિક્ખાપદાનીતિ? એકચ્ચે થેરા એવમાહંસુ – ‘ચત્તારિ પારાજિકાનિ ઠપેત્વા અવસેસાનિ ખુદ્દાનુખુદ્દકાનિ સિક્ખાપદાની’તિ. એકચ્ચે થેરા એવમાહંસુ – ‘ચત્તારિ પારાજિકાનિ ઠપેત્વા તેરસ સઙ્ઘાદિસેસે ઠપેત્વા અવસેસાનિ ખુદ્દાનુખુદ્દકાનિ સિક્ખાપદાની’તિ. એકચ્ચે થેરા એવમાહંસુ – ‘ચત્તારિ પારાજિકાનિ ઠપેત્વા તેરસ સઙ્ઘાદિસેસે ઠપેત્વા દ્વે અનિયતે ઠપેત્વા અવસેસાનિ ખુદ્દાનુખુદ્દકાનિ સિક્ખાપદાની’તિ. એકચ્ચે થેરા એવમાહંસુ – ‘‘ચત્તારિ પારાજિકાનિ ઠપેત્વા તેરસ સઙ્ઘાદિસેસે ઠપેત્વા દ્વે અનિયતે ઠપેત્વા તિંસ નિસ્સગ્ગિયે પાચિત્તિયે ઠપેત્વા અવસેસાનિ ખુદ્દાનુખુદ્દકાનિ સિક્ખાપદાની’તિ. એકચ્ચે થેરા એવમાહંસુ – ‘ચત્તારિ પારાજિકાનિ ઠપેત્વા તેરસ સઙ્ઘાદિસેસે ઠપેત્વા દ્વે અનિયતે ઠપેત્વા તિંસ નિસ્સગ્ગિયે પાચિત્તિયે ઠપેત્વા દ્વેનવુતિપાચિત્તિયે ઠપેત્વા અવસેસાનિ ખુદ્દાનુખુદ્દકાનિ સિક્ખાપદાની’તિ. એકચ્ચે થેરા એવમાહંસુ ‘ચત્તારિ પારાજિકાનિ ઠપેત્વા તેરસ સઙ્ઘાદિસેસે ઠપેત્વા દ્વે અનિયતે ઠપેત્વા તિંસ નિસ્સગ્ગિયે પાચિત્તિયે ઠપેત્વા દ્વેનવુતિપાચિત્તિયે ઠપેત્વા ચત્તારો પાટિદેસનીયે ઠપેત્વા અવસેસાનિ ખુદ્દાનુખુદ્દકાનિ સિક્ખાપદાની’’’તિ.
‘‘Katamāni pana, bhante, khuddānukhuddakāni sikkhāpadānīti? Ekacce therā evamāhaṃsu – ‘cattāri pārājikāni ṭhapetvā avasesāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadānī’ti. Ekacce therā evamāhaṃsu – ‘cattāri pārājikāni ṭhapetvā terasa saṅghādisese ṭhapetvā avasesāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadānī’ti. Ekacce therā evamāhaṃsu – ‘cattāri pārājikāni ṭhapetvā terasa saṅghādisese ṭhapetvā dve aniyate ṭhapetvā avasesāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadānī’ti. Ekacce therā evamāhaṃsu – ‘‘cattāri pārājikāni ṭhapetvā terasa saṅghādisese ṭhapetvā dve aniyate ṭhapetvā tiṃsa nissaggiye pācittiye ṭhapetvā avasesāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadānī’ti. Ekacce therā evamāhaṃsu – ‘cattāri pārājikāni ṭhapetvā terasa saṅghādisese ṭhapetvā dve aniyate ṭhapetvā tiṃsa nissaggiye pācittiye ṭhapetvā dvenavutipācittiye ṭhapetvā avasesāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadānī’ti. Ekacce therā evamāhaṃsu ‘cattāri pārājikāni ṭhapetvā terasa saṅghādisese ṭhapetvā dve aniyate ṭhapetvā tiṃsa nissaggiye pācittiye ṭhapetvā dvenavutipācittiye ṭhapetvā cattāro pāṭidesanīye ṭhapetvā avasesāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadānī’’’ti.
યં પન નાગસેનત્થેરેન મિલિન્દરઞ્ઞા પુટ્ઠેન વુત્તં ‘‘દુક્કટં, મહારાજ, ખુદ્દકં સિક્ખાપદં, દુબ્ભાસિતં અનુખુદ્દક’’ન્તિ (મિ॰ પ॰ ૪.૨.૧), તત્થ અન્તિમકોટ્ઠાસમેવ ગહેત્વા વુત્તં. તં વાદપથોપચ્છેદનત્થન્તિ દટ્ઠબ્બં.
Yaṃ pana nāgasenattherena milindaraññā puṭṭhena vuttaṃ ‘‘dukkaṭaṃ, mahārāja, khuddakaṃ sikkhāpadaṃ, dubbhāsitaṃ anukhuddaka’’nti (mi. pa. 4.2.1), tattha antimakoṭṭhāsameva gahetvā vuttaṃ. Taṃ vādapathopacchedanatthanti daṭṭhabbaṃ.
સંવત્તનમરિયાદપરિચ્છેદવચનન્તિ સંવત્તનસ્સ મરિયાદા અવધિ સંવત્તનમરિયાદા, તાય નિયમવસેન યો પરિચ્છેદો, તસ્સ વચનં સંવત્તનમરિયાદપરિચ્છેદવચનં. ઇદાનિ તં મરિયાદં વિવરિત્વા દસ્સેતું ‘‘ઇદં વુત્તં હોતી’’તિઆદિ વુત્તં. તત્થ ઉદ્દિસન્તીતિ આચરિયા અત્તનો રુચિયા ઉદ્દિસન્તિ. ઉદ્દિસાપેન્તીતિ આચરિયં યાચિત્વા અન્તેવાસિકા ઉદ્દિસાપેન્તિ. સજ્ઝાયન્તીતિ ધારેન્તિ. કુક્કુચ્ચવિપ્પટિસારોતિ કુક્કુચ્ચસઙ્ખાતો વિપ્પટિસારો. વિહેસાવિચિકિચ્છામનોવિલેખાતિ વિહેસાવિચિકિચ્છાસઙ્ખાતા મનોવિલેખા. ગરહણેતિ નિન્દને.
Saṃvattanamariyādaparicchedavacananti saṃvattanassa mariyādā avadhi saṃvattanamariyādā, tāya niyamavasena yo paricchedo, tassa vacanaṃ saṃvattanamariyādaparicchedavacanaṃ. Idāni taṃ mariyādaṃ vivaritvā dassetuṃ ‘‘idaṃ vuttaṃ hotī’’tiādi vuttaṃ. Tattha uddisantīti ācariyā attano ruciyā uddisanti. Uddisāpentīti ācariyaṃ yācitvā antevāsikā uddisāpenti. Sajjhāyantīti dhārenti. Kukkuccavippaṭisāroti kukkuccasaṅkhāto vippaṭisāro. Vihesāvicikicchāmanovilekhāti vihesāvicikicchāsaṅkhātā manovilekhā. Garahaṇeti nindane.
અનુપસમ્પન્નસ્સ વિવણ્ણનેતિ અનુપસમ્પન્નસ્સ સન્તિકે નિન્દતો તસ્સ તસ્મિં વિમતિં ઉપ્પાદેતું વિનયવિવણ્ણને.
Anupasampannassa vivaṇṇaneti anupasampannassa santike nindato tassa tasmiṃ vimatiṃ uppādetuṃ vinayavivaṇṇane.
વિલેખનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.
Vilekhanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
