9. Vessantaracariyā

67.

‘‘Yā me ahosi janikā, phussatī ² nāma khattiyā;

Sā atītāsu jātīsu, sakkassa mahesī piyā.

68.

‘‘Tassā āyukkhayaṃ ñatvā, devindo etadabravi;

‘Dadāmi te dasa vare, varabhadde yadicchasi’.

69.

‘‘Evaṃ vuttā ca sā devī, sakkaṃ punidamabravi;

‘Kiṃ nu me aparādhatthi, kiṃ nu dessā ahaṃ tava;

Rammā cāvesi maṃ ṭhānā, vātova dharaṇīruhaṃ’.

70.

‘‘Evaṃ vutto ca so sakko, puna tassidamabravi;

‘Na ceva te kataṃ pāpaṃ, na ca me tvaṃsi appiyā.

71.

‘‘‘Ettakaṃyeva te āyu, cavanakālo bhavissati;

Paṭiggaṇha mayā dinne, vare dasa varuttame’.

72.

‘‘Sakkena sā dinnavarā, tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā;

Mamaṃ abbhantaraṃ katvā, phussatī dasa vare varī.

73.

‘‘Tato cutā sā phussatī, khattiye upapajjatha;

Jetuttaramhi nagare, sañjayena samāgami.

74.

‘‘Yadāhaṃ phussatiyā kucchiṃ, okkanto piyamātuyā;

Mama tejena me mātā, sadā dānaratā ahu.

75.

‘‘Adhane āture jiṇṇe, yācake addhike ⁴ jane;

Samaṇe brāhmaṇe khīṇe, deti dānaṃ akiñcane.

76.

‘‘Dasa māse dhārayitvāna, karonte puraṃ padakkhiṇaṃ;

Vessānaṃ vīthiyā majjhe, janesi phussatī mamaṃ.

77.

‘‘Na mayhaṃ mattikaṃ nāmaṃ, napi pettikasambhavaṃ;

Jātettha vessavīthiyā, tasmā vessantaro ahu.

78.

‘‘Yadāhaṃ dārako homi, jātiyā aṭṭhavassiko;

Tadā nisajja pāsāde, dānaṃ dātuṃ vicintayiṃ.

79.

‘‘‘Hadayaṃ dadeyyaṃ cakkhuṃ, maṃsampi rudhirampi ca;

Dadeyyaṃ kāyaṃ sāvetvā, yadi koci yācaye mamaṃ’.

80.

‘‘Sabhāvaṃ cintayantassa, akampitamasaṇṭhitaṃ;

Akampi tattha pathavī, sineruvanavaṭaṃsakā.

81.

‘‘Anvaddhamāse pannarase, puṇṇamāse uposathe;

Paccayaṃ nāgamāruyha, dānaṃ dātuṃ upāgamiṃ.

82.

‘‘Kaliṅgaraṭṭhavisayā , brāhmaṇā upagañchu maṃ;

Ayācuṃ maṃ hatthināgaṃ, dhaññaṃ maṅgalasammataṃ.

83.

‘‘Avuṭṭhiko janapado, dubbhikkho chātako mahā;

Dadāhi pavaraṃ nāgaṃ, sabbasetaṃ gajuttamaṃ.

84.

‘‘Dadāmi na vikampāmi, yaṃ maṃ yācanti brāhmaṇā;

Santaṃ nappatigūhāmi ⁶, dāne me ramate mano.

85.

‘‘Na me yācakamanuppatte, paṭikkhepo anucchavo;

‘Mā me bhijji samādānaṃ, dassāmi vipulaṃ gajaṃ’.

86.

‘‘Nāgaṃ gahetvā soṇḍāya, bhiṅgāre ratanāmaye;

Jalaṃ hatthe ākiritvā, brāhmaṇānaṃ adaṃ gajaṃ.

87.

‘‘Punāparaṃ dadantassa, sabbasetaṃ gajuttamaṃ;

Tadāpi pathavī kampi, sineruvanavaṭaṃsakā.

88.

‘‘Tassa nāgassa dānena, sivayo kuddhā samāgatā;

Pabbājesuṃ sakā raṭṭhā, ‘vaṅkaṃ gacchatu pabbataṃ’.

89.

‘‘Tesaṃ nicchubhamānānaṃ, akampitthamasaṇṭhitaṃ;

Mahādānaṃ pavattetuṃ, ekaṃ varamayācisaṃ.

90.

‘‘Yācitā sivayo sabbe, ekaṃ varamadaṃsu me;

Sāvayitvā kaṇṇabheriṃ, mahādānaṃ dadāmahaṃ.

91.

‘‘Athettha vattatī saddo, tumulo bheravo mahā;

Dānenimaṃ nīharanti, puna dānaṃ dadātayaṃ.

92.

‘‘Hatthiṃ asse rathe datvā, dāsiṃ dāsaṃ gavaṃ dhanaṃ;

Mahādānaṃ daditvāna, nagarā nikkhamiṃ tadā.

93.

‘‘Nikkhamitvāna nagarā, nivattitvā vilokite;

Tadāpi pathavī kampi, sineruvanavaṭaṃsakā.

94.

‘‘Catuvāhiṃ rathaṃ datvā, ṭhatvā cātummahāpathe;

Ekākiyo adutiyo, maddideviṃ idamabraviṃ.

95.

‘‘‘Tvaṃ maddi kaṇhaṃ gaṇhāhi, lahukā esā kaniṭṭhikā;

Ahaṃ jāliṃ gahessāmi, garuko bhātiko hi so’.

96.

‘‘Padumaṃ puṇḍarīkaṃva, maddī kaṇhājinaggahī;

Ahaṃ suvaṇṇabimbaṃva, jāliṃ khattiyamaggahiṃ.

97.

‘‘Abhijātā sukhumālā, khattiyā caturo janā;

Visamaṃ samaṃ akkamantā, vaṅkaṃ gacchāma pabbataṃ.

98.

‘‘Ye keci manujā enti, anumagge paṭippathe;

Maggante paṭipucchāma, ‘kuhiṃ vaṅkanta ⁸ pabbato’.

99.

‘‘Te tattha amhe passitvā, karuṇaṃ giramudīrayuṃ;

Dukkhaṃ te paṭivedenti, dūre vaṅkantapabbato.

100.

‘‘Yadi passanti pavane, dārakā phaline dume;

Tesaṃ phalānaṃ hetumhi, uparodanti dārakā.

101.

‘‘Rodante dārake disvā, ubbiddhā ¹⁰ vipulā dumā;

Sayamevoṇamitvāna, upagacchanti dārake.

102.

‘‘Idaṃ acchariyaṃ disvā, abbhutaṃ lomahaṃsanaṃ;

Sāhukāraṃ ¹² pavattesi, maddī sabbaṅgasobhanā.

103.

‘‘Accheraṃ vata lokasmiṃ, abbhutaṃ lomahaṃsanaṃ;

Vessantarassa tejena, sayamevoṇatā dumā.

104.

‘‘Saṅkhipiṃsu pathaṃ yakkhā, anukampāya dārake;

Nikkhantadivaseneva ¹⁴, cetaraṭṭhamupāgamuṃ.

105.

‘‘Saṭṭhirājasahassāni, tadā vasanti mātule;

Sabbe pañjalikā hutvā, rodamānā upāgamuṃ.

106.

‘‘Tattha vattetvā sallāpaṃ, cetehi cetaputtehi;

Te tato nikkhamitvāna, vaṅkaṃ agamu pabbataṃ.

107.

‘‘Āmantayitvā devindo, vissakammaṃ ¹⁶ mahiddhikaṃ;

Assamaṃ sukataṃ rammaṃ, paṇṇasālaṃ sumāpaya.

108.

‘‘Sakkassa vacanaṃ sutvā, vissakammo mahiddhiko;

Assamaṃ sukataṃ rammaṃ, paṇṇasālaṃ sumāpayi.

109.

‘‘Ajjhogāhetvā pavanaṃ, appasaddaṃ nirākulaṃ;

Caturo janā mayaṃ tattha, vasāma pabbatantare.

110.

‘‘Ahañca maddidevī ca, jālī kaṇhājinā cubho;

Aññamaññaṃ sokanudā, vasāma assame tadā.

111.

‘‘Dārake anurakkhanto, asuñño homi assame;

Maddī phalaṃ āharitvā, poseti sā tayo jane.

112.

‘‘Pavane vasamānassa, addhiko maṃ upāgami;

Āyāci puttake mayhaṃ, jāliṃ kaṇhājinaṃ cubho.

113.

‘‘Yācakaṃ upagataṃ disvā, hāso me upapajjatha;

Ubho putte gahetvāna, adāsiṃ brāhmaṇe tadā.

114.

‘‘Sake putte cajantassa, jūjake brāhmaṇe yadā;

Tadāpi pathavī kampi, sineruvanavaṭaṃsakā.

115.

‘‘Punadeva sakko oruyha, hutvā brāhmaṇasannibho;

Āyāci maṃ maddideviṃ, sīlavantiṃ patibbataṃ.

116.

‘‘Maddiṃ hatthe gahetvāna, udakañjali pūriya;

Pasannamanasaṅkappo, tassa maddiṃ adāsahaṃ.

117.

‘‘Maddiyā dīyamānāya, gagane devā pamoditā;

Tadāpi pathavī kampi, sineruvanavaṭaṃsakā.

118.

‘‘Jāliṃ kaṇhājinaṃ dhītaṃ, maddideviṃ patibbataṃ;

Cajamāno na cintesiṃ, bodhiyāyeva kāraṇā.

119.

‘‘Na me dessā ubho puttā, maddidevī na dessiyā;

Sabbaññutaṃ piyaṃ mayhaṃ, tasmā piye adāsahaṃ.

120.

‘‘Punāparaṃ brahāraññe, mātāpitusamāgame;

Karuṇaṃ paridevante, sallapante sukhaṃ dukhaṃ.

121.

‘‘Hirottappena garunā ¹⁸, ubhinnaṃ upasaṅkami;

Tadāpi pathavī kampi, sineruvanavaṭaṃsakā.

122.

‘‘Punāparaṃ brahāraññā, nikkhamitvā sañātibhi;

Pavisāmi puraṃ rammaṃ, jetuttaraṃ puruttamaṃ.

123.

‘‘Ratanāni satta vassiṃsu, mahāmegho pavassatha;

Tadāpi pathavī kampi, sineruvanavaṭaṃsakā.

124.

‘‘Acetanāyaṃ pathavī, aviññāya sukhaṃ dukhaṃ;

Sāpi dānabalā mayhaṃ, sattakkhattuṃ pakampathā’’ti.

Vessantaracariyaṃ navamaṃ.