| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā |
វត្តុកាមវារកថាវណ្ណនា
Vattukāmavārakathāvaṇṇanā
២១៥. កេវលញ្ហិយន្តិ កេវលញ្ហិ អយំ វារោតិ អជ្ឈាហរិតព្ពំ។ តង្ខណញ្ញេវ ជានាតីតិ បកតិយា វចនានន្តរំ វិជាននំ សន្ធាយ វុត្តំ។ ឯវំ បន វចីភេទំ អកត្វា ‘‘យោ ឥមម្ហា អាវាសា បឋមំ បក្កមិស្សតិ, នំ មយំ ‘អរហា’តិ ជានិស្សាមា’’តិ ឯវំ កតសង្កេតា វិហារា បឋមំ បក្កមនេន តស្មិំ ខណេ អវីតិវត្តេបិ និក្ខន្តមត្តេបិ បារាជិកំ អញ្ញតរោ ភិក្ខុ ‘‘មំ ‘អរហា’តិ ជានន្តូ’’តិ តម្ហា អាវាសា បឋមំ បក្កាមីតិ អាគតវត្ថុម្ហិ (បារា. ២២៧) វិយ។ វិញ្ញត្តិបថេតិ កាយវចីវិញ្ញត្តីនំ គហណយោគ្គេ បទេសេ, តេន វិញ្ញត្តិបថំ អតិក្កមិត្វា ឋិតោ កោចិ ទិព្ពេន ចក្ខុនា កាយវិការំ ទិស្វា ទិព្ពាយ សោតធាតុយា វចីភេទញ្ច សុត្វា ជានាតិ, ន បារាជិកន្តិ ទីបេតិ។ បាឡិយំ ‘‘បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ បារាជិកស្សា’’តិ (បារា. ២១៥) ឥមស្មិំ បដិវិជាននវារេ យស្មិំ អក្ខរេ វា ឧច្ចារិតេ កាយប្បយោគេ វា កតេយេវ អយំ បឋមជ្ឈានំ សមាបន្នោតិអាទិអត្ថំ បរោ វិជានាតិ, តតោ បុរិមេសុ អក្ខរុច្ចារណាទិប្បយោគេសុ ថុល្លច្ចយំ អាបជ្ជិត្វា បច្ឆិមេវ បដិវិជាននបយោគក្ខណេ បារាជិកំ អាបជ្ជតីតិ វេទិតព្ពំ ថុល្លច្ចយស្សេវេត្ថ សាមន្តត្តា, តេនេវ ពុទ្ធទត្តាចរិយេន –
215.Kevalañhiyanti kevalañhi ayaṃ vāroti ajjhāharitabbaṃ. Taṅkhaṇaññeva jānātīti pakatiyā vacanānantaraṃ vijānanaṃ sandhāya vuttaṃ. Evaṃ pana vacībhedaṃ akatvā ‘‘yo imamhā āvāsā paṭhamaṃ pakkamissati, naṃ mayaṃ ‘arahā’ti jānissāmā’’ti evaṃ katasaṅketā vihārā paṭhamaṃ pakkamanena tasmiṃ khaṇe avītivattepi nikkhantamattepi pārājikaṃ aññataro bhikkhu ‘‘maṃ ‘arahā’ti jānantū’’ti tamhā āvāsā paṭhamaṃ pakkāmīti āgatavatthumhi (pārā. 227) viya. Viññattipatheti kāyavacīviññattīnaṃ gahaṇayogge padese, tena viññattipathaṃ atikkamitvā ṭhito koci dibbena cakkhunā kāyavikāraṃ disvā dibbāya sotadhātuyā vacībhedañca sutvā jānāti, na pārājikanti dīpeti. Pāḷiyaṃ ‘‘paṭivijānantassa āpatti pārājikassā’’ti (pārā. 215) imasmiṃ paṭivijānanavāre yasmiṃ akkhare vā uccārite kāyappayoge vā kateyeva ayaṃ paṭhamajjhānaṃ samāpannotiādiatthaṃ paro vijānāti, tato purimesu akkharuccāraṇādippayogesu thullaccayaṃ āpajjitvā pacchimeva paṭivijānanapayogakkhaṇe pārājikaṃ āpajjatīti veditabbaṃ thullaccayassevettha sāmantattā, teneva buddhadattācariyena –
‘‘ទុក្កដំ បឋមស្សេវ, សាមន្តមិតិ វណ្ណិតំ;
‘‘Dukkaṭaṃ paṭhamasseva, sāmantamiti vaṇṇitaṃ;
សេសានំ បន តិណ្ណម្បិ, ថុល្លច្ចយមុទីរិត’’ន្តិ –
Sesānaṃ pana tiṇṇampi, thullaccayamudīrita’’nti –
វុត្តំ , អយញ្ចត្ថោ ‘‘ន បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្សា’’តិ ឥមិនា សុត្តេន សង្គហិតោតិ ទដ្ឋព្ពោ។ ឧគ្គហបរិបុច្ឆាទិវសេនាតិអាទិនា ឈានសមាធិអាទិសទ្ទានមត្ថេសុ បុព្ពេ អកតបរិចយត្តា សុត្វា ‘‘អត្ថំ ឦទិស’’ន្តិ អជានិត្វា កេវលំ ‘‘វិសិដ្ឋោ កោចិ សមណគុណោ អនេន លទ្ធោ’’តិ បរេន ញាតេបិ បារាជិកមេវាតិ ទស្សេតិ។
Vuttaṃ , ayañcattho ‘‘na paṭivijānantassa āpatti thullaccayassā’’ti iminā suttena saṅgahitoti daṭṭhabbo. Uggahaparipucchādivasenātiādinā jhānasamādhiādisaddānamatthesu pubbe akataparicayattā sutvā ‘‘atthaṃ īdisa’’nti ajānitvā kevalaṃ ‘‘visiṭṭho koci samaṇaguṇo anena laddho’’ti parena ñātepi pārājikamevāti dasseti.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ៤. ចតុត្ថបារាជិកំ • 4. Catutthapārājikaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / ៤. ចតុត្ថបារាជិកំ • 4. Catutthapārājikaṃ
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / វត្តុកាមវារកថាវណ្ណនា • Vattukāmavārakathāvaṇṇanā
