| Library / Tipiṭaka / තිපිටක • Tipiṭaka / ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා • Khuddasikkhā-mūlasikkhā |
6. වත්තාදිකණ්ඩනිද්දෙසවණ්ණනා
6. Vattādikaṇḍaniddesavaṇṇanā
96. ඉදානි වත්තං දස්සෙතුං ‘‘උපජ්ඣාචරියවත්ත’’න්ති වුත්තං. තත්ථ උපජ්ඣායවත්තඤ්ච ආචරියවත්තඤ්ච ගමිකවත්තඤ්ච ආගන්තුකවත්තඤ්ච සෙනාසනාදිවත්තඤ්ච පියසීලෙන භික්ඛුනා කාතබ්බන්ති සම්බන්ධො. ගමිකාගන්තුකන්ති ගමිකං ආගන්තුකන්ති ඡෙදො, ගමිකවත්තං ආගන්තුකවත්තඤ්චාති අත්ථො.
96. Idāni vattaṃ dassetuṃ ‘‘upajjhācariyavatta’’nti vuttaṃ. Tattha upajjhāyavattañca ācariyavattañca gamikavattañca āgantukavattañca senāsanādivattañca piyasīlena bhikkhunā kātabbanti sambandho. Gamikāgantukanti gamikaṃ āgantukanti chedo, gamikavattaṃ āgantukavattañcāti attho.
97. දාතුකාමො හත්ථපාසෙ ඨිතො කිඤ්චි ගහිතබ්බං එකෙන පුරිසෙන ගහිතබ්බං උක්ඛිපනක්ඛමං වත්ථුං තිධා තීසු පකාරෙසු එකෙනාකාරෙන දදෙය්ය, ගහෙතුකාමො භික්ඛු ද්විධා ද්වීසු එකෙන ගණ්හෙය්ය, අයං පඤ්චඞ්ගො පටිග්ගහොති අත්ථො.
97. Dātukāmo hatthapāse ṭhito kiñci gahitabbaṃ ekena purisena gahitabbaṃ ukkhipanakkhamaṃ vatthuṃ tidhā tīsu pakāresu ekenākārena dadeyya, gahetukāmo bhikkhu dvidhā dvīsu ekena gaṇheyya, ayaṃ pañcaṅgo paṭiggahoti attho.
98-100. දූරෙ ඨිතං චීවරං ඨපිතොකාසං සල්ලක්ඛෙත්වා ‘‘එත’’න්ති වත්තබ්බං. හත්ථපාසෙ ඨිතං හත්ථෙන ආමසිත්වා ‘‘ඉම’’න්ති වත්තබ්බං. ‘‘එතං අධිට්ඨාමි, ඉමං අධිට්ඨාමී’’ති ඉමෙසං පදානං මජ්ඣෙ සඞ්ඝාටිආදීසු පච්චෙකං යොජෙත්වා තිචීවරං අධිට්ඨෙය්ය. කථං? ‘‘එතං සඞ්ඝාටිං අධිට්ඨාමි, ඉමං සඞ්ඝාටිං අධිට්ඨාමී’’ති අධිට්ඨෙය්ය. එවං සෙසෙසු ච චීවරෙසු. යථා චීවරාදිං විධානං එවං පත්තෙපි අධිට්ඨෙය්ය පච්චුද්ධරෙය්යාති අත්ථො.
98-100. Dūre ṭhitaṃ cīvaraṃ ṭhapitokāsaṃ sallakkhetvā ‘‘eta’’nti vattabbaṃ. Hatthapāse ṭhitaṃ hatthena āmasitvā ‘‘ima’’nti vattabbaṃ. ‘‘Etaṃ adhiṭṭhāmi, imaṃ adhiṭṭhāmī’’ti imesaṃ padānaṃ majjhe saṅghāṭiādīsu paccekaṃ yojetvā ticīvaraṃ adhiṭṭheyya. Kathaṃ? ‘‘Etaṃ saṅghāṭiṃ adhiṭṭhāmi, imaṃ saṅghāṭiṃ adhiṭṭhāmī’’ti adhiṭṭheyya. Evaṃ sesesu ca cīvaresu. Yathā cīvarādiṃ vidhānaṃ evaṃ pattepi adhiṭṭheyya paccuddhareyyāti attho.
101. සඤ්චරිත්තං ඨපෙත්වා සෙසා ගරුකා ච පාරාජිකා ච සචිත්තකාති සම්බන්ධො. අන්තිමාති පාරාජිකා. අච්ඡින්නසික්ඛාපදං, පරිණතසික්ඛාපදඤ්චාති ඉමං ද්වයං ඨපෙත්වා සෙසං නිස්සග්ගියං අචිත්තකන්ති අත්ථො.
101. Sañcarittaṃ ṭhapetvā sesā garukā ca pārājikā ca sacittakāti sambandho. Antimāti pārājikā. Acchinnasikkhāpadaṃ, pariṇatasikkhāpadañcāti imaṃ dvayaṃ ṭhapetvā sesaṃ nissaggiyaṃ acittakanti attho.
102-3. ගාමප්පවෙසනන්තෙතෙති ගාමප්පවෙසනං ඉති එතෙ. පාචිත්තීසු එතෙ පදසොධම්මාදයො ගාමප්පවෙසනන්තා සත්තරස සික්ඛාපදා අචිත්තකා.
102-3.Gāmappavesananteteti gāmappavesanaṃ iti ete. Pācittīsu ete padasodhammādayo gāmappavesanantā sattarasa sikkhāpadā acittakā.
104-5. පකිණ්ණකෙසු උද්දිස්සකතං ඨපෙත්වා අඤ්ඤමංසකං සෙසමංසං අචිත්තකන්ති අත්ථො. එත්ථ පකිණ්ණකෙසු අඤ්ඤමංසාදිකං පත්තහත්ථො කවාටකන්තං තෙරසවිධං ඉදං සික්ඛාපදං අචිත්තකං, සෙසං සබ්බං සචිත්තකන්ති අත්ථො.
104-5. Pakiṇṇakesu uddissakataṃ ṭhapetvā aññamaṃsakaṃ sesamaṃsaṃ acittakanti attho. Ettha pakiṇṇakesu aññamaṃsādikaṃ pattahattho kavāṭakantaṃ terasavidhaṃ idaṃ sikkhāpadaṃ acittakaṃ, sesaṃ sabbaṃ sacittakanti attho.
106. ආචරියා වීතික්කමනචිත්තෙන සචිත්තකං අචිත්තකන්ති වදන්ති, පඤ්ඤත්තිජානනෙන චිත්තෙන තථා සචිත්තකං අචිත්තකන්ති ආචරියා වදන්තීති අත්ථො. තථා-සද්දෙන ‘‘සචිත්තකං අචිත්තක’’න්ති ඉදං ගහිතං.
106. Ācariyā vītikkamanacittena sacittakaṃ acittakanti vadanti, paññattijānanena cittena tathā sacittakaṃ acittakanti ācariyā vadantīti attho. Tathā-saddena ‘‘sacittakaṃ acittaka’’nti idaṃ gahitaṃ.
107-9. පුබ්බකරණාදිකන්ති එත්ථ ආදි-සද්දො පුබ්බකිච්චං සඞ්ගණ්හාති. තත්ථ –
107-9.Pubbakaraṇādikanti ettha ādi-saddo pubbakiccaṃ saṅgaṇhāti. Tattha –
‘‘සම්මජ්ජනී පදීපො ච, උදකං ආසනෙන ච;
‘‘Sammajjanī padīpo ca, udakaṃ āsanena ca;
උපොසථස්ස එතානි, පුබ්බකරණන්ති වුච්චති.
Uposathassa etāni, pubbakaraṇanti vuccati.
‘‘ඡන්දපාරිසුද්ධිඋතුක්ඛානං, භික්ඛුගණනා ච ඔවාදො;
‘‘Chandapārisuddhiutukkhānaṃ, bhikkhugaṇanā ca ovādo;
උපොසථස්ස එතානි, පුබ්බකිච්චන්ති වුච්චතී’’ති. –
Uposathassa etāni, pubbakiccanti vuccatī’’ti. –
එවං පුබ්බකරණාදිකං නවධා දීපිතං සබ්බං උපොසථප්පවාරණං පියසීලිනා කාතබ්බන්ති අත්ථො.
Evaṃ pubbakaraṇādikaṃ navadhā dīpitaṃ sabbaṃ uposathappavāraṇaṃ piyasīlinā kātabbanti attho.
112. යථාක්කමන්ති එත්ථායමධිප්පායො – ගණො පාරිසුද්ධිඋපොසථං කරෙය්ය, පුග්ගලො අධිට්ඨානඋපොසථං කරෙය්ය, සඞ්ඝො සුත්තුද්දෙසඋපොසථං කරෙය්යාති.
112.Yathākkamanti etthāyamadhippāyo – gaṇo pārisuddhiuposathaṃ kareyya, puggalo adhiṭṭhānauposathaṃ kareyya, saṅgho suttuddesauposathaṃ kareyyāti.
113. චාතුද්දසො පන්නරසො, සාමග්ගී දිනතො තිධාති චාතුද්දසො උපොසථො , පන්නරසො උපොසථො, සාමග්ගීඋපොසථොති දිනතො තිධා හොන්ති. දිනතො පුග්ගලතො කත්තබ්බාකාරතො තෙ උපොසථා නව ඉති ඊරිතාති අත්ථො.
113.Cātuddaso pannaraso, sāmaggī dinato tidhāti cātuddaso uposatho , pannaraso uposatho, sāmaggīuposathoti dinato tidhā honti. Dinato puggalato kattabbākārato te uposathā nava iti īritāti attho.
114. තෙවාචී ද්වෙකවාචීති තෙවාචිකා පවාරණා, ද්වෙවාචිකා පවාරණා, එකවාචිකා පවාරණා ඉති නව පවාරණා වුත්තා.
114.Tevācī dvekavācīti tevācikā pavāraṇā, dvevācikā pavāraṇā, ekavācikā pavāraṇā iti nava pavāraṇā vuttā.
115. තස්සාති ඵග්ගුනමාසස්ස. තතො සෙසන්ති ආසාළ්හිඅන්තිමපක්ඛම්හා යාව කත්තිකපුණ්ණමා වස්සකාලන්ති අත්ථො. එත්ථ හි එකස්මිං සංවච්ඡරෙ චතුවීසතිඋපොසථා හොන්ති.
115.Tassāti phaggunamāsassa. Tato sesanti āsāḷhiantimapakkhamhā yāva kattikapuṇṇamā vassakālanti attho. Ettha hi ekasmiṃ saṃvacchare catuvīsatiuposathā honti.
116. එතෙසූති එතෙසු තීසු චතූසු එකෙකස්මිං උතුම්හි තතියපක්ඛා සත්තමපක්ඛා. චාතුද්දසාති ඡ චාතුද්දසාති අත්ථො. සෙසානි උත්තානත්ථානෙවාති.
116.Etesūti etesu tīsu catūsu ekekasmiṃ utumhi tatiyapakkhā sattamapakkhā. Cātuddasāti cha cātuddasāti attho. Sesāni uttānatthānevāti.
වත්තාදිකණ්ඩනිද්දෙසවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
Vattādikaṇḍaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
