| Library / Tipiṭaka / д̇ибидага • Tipiṭaka / маж̇жхиманигааяа (дийгаа) • Majjhimanikāya (ṭīkā) |
8. ваасздтасуд̇д̇аван̣н̣анаа
8. Vāseṭṭhasuttavaṇṇanā
454. ж̇аад̇им̣ сод̇хзд̇угаамаа хонд̇ийд̇и сахаваасийнам̣ б̣раахман̣аанам̣ гирияаа бараад̇хзна ваа асааруббад̇д̇зна ваа ж̇аад̇ияаа убаггилзсам̣ аасан̇гааяа д̇ам̣ сод̇хзд̇угаамаа хонд̇и. манд̇з сод̇хзд̇угаамаа хонд̇ийд̇и манд̇аважанз аажарияамад̇ижод̣̇анааяа ан̃н̃зна ваагязна гзнажи гааран̣зна сам̣саяз уббаннз д̇ам̣ сод̇хзд̇угаамаа хонд̇и. анд̇араад̇и взмаж̇жхз, ан̃н̃ад̇т̇зваа анд̇араасад̣̇д̣̇од̇и д̇асса ан̃н̃аа гат̇аад̇и важанам̣ аваг̇анд̇аб̣б̣ам̣. канд̇иймзд̇д̇аануд̣̇д̣̇аяаад̣̇иг̇ун̣асамбанно зва ‘‘сийлаваад̇и г̇ун̣аваа’’д̇иааха. д̇зхи сийласса виссаж̇ж̇анагаалзби ‘‘сийлаваа’’д̇и вужжад̇и. самбаннасийлад̇д̇аа ваа д̇зхи саманнааг̇ад̇о зва ход̇ийд̇и ааха ‘‘сийлаваад̇и г̇ун̣аваа’’д̇и. аажаарасамбаннод̇и саад̇ху аажааравад̇д̇о.
454.Jātiṃsodhetukāmā hontīti sahavāsīnaṃ brāhmaṇānaṃ kiriyā parādhena vā asāruppattena vā jātiyā upakkilesaṃ āsaṅkāya taṃ sodhetukāmā honti. Mante sodhetukāmā hontīti mantavacane ācariyamaticodanāya aññena vākyena kenaci kāraṇena saṃsaye uppanne taṃ sodhetukāmā honti. Antarāti vemajjhe, aññatthevā antarāsaddoti tassa aññā kathāti vacanaṃ avagantabbaṃ. Khantīmettānuddayādiguṇasampanno eva ‘‘sīlavāti guṇavā’’tiāha. Tehi sīlassa vissajjanakālepi ‘‘sīlavā’’ti vuccati. Sampannasīlattā vā tehi samannāgato eva hotīti āha ‘‘sīlavāti guṇavā’’ti. Ācārasampannoti sādhu ācāravatto.
455. сигкид̇аад̇и д̇звиж̇ж̇аанам̣ сигкид̇аа д̇умхз, на д̣̇аани д̇умхзхи гин̃жи гад̇д̇аб̣б̣ам̣ ад̇т̇ийд̇и ад̇т̇о. бадин̃н̃аад̇аад̇и бадиж̇аанид̇ваа тид̇аа.
455.Sikkhitāti tevijjānaṃ sikkhitā tumhe, na dāni tumhehi kiñci kattabbaṃ atthīti attho. Paṭiññātāti paṭijānitvā ṭhitā.
взд̣̇ад̇д̇аяасан̇каад̇аа д̇иссо виж̇ж̇аа аж̇жхаяанд̇ийд̇и д̇звиж̇ж̇аа. д̇знааха ‘‘д̇ивзд̣̇аана’’нд̇и. д̇аяо взд̣̇з ан̣анд̇и аж̇жхаяанд̇ийд̇и б̣раахман̣аа, д̇зсам̣. яам̣ згам̣ бад̣̇амби агкаад̇ам̣, д̇ам̣ ад̇т̇ад̇о б̣яан̃ж̇анад̇о жа гзвалино ад̇хияино аббабаяог̇зна. нидтааг̇ад̇амхаад̇и нибпад̇д̇им̣ г̇ад̇аа амхаа д̇звиж̇ж̇ааяа сагасамаяасса гат̇анз.
Vedattayasaṅkhātā tisso vijjā ajjhayantīti tevijjā. Tenāha ‘‘tivedāna’’nti. Tayo vede aṇanti ajjhayantīti brāhmaṇā, tesaṃ. Yaṃ ekaṃ padampi akkhātaṃ, taṃ atthato byañjanato ca kevalino adhiyino appapayogena. Niṭṭhāgatamhāti nipphattiṃ gatā amhā tevijjāya sakasamayassa kathane.
маногаммад̇о хи вад̇д̇асамбад̣̇аад̇игааран̣уубажаарзнааяамад̇т̇о вуд̇д̇од̇и ааха – ‘‘д̇зна саманнааг̇ад̇о хи аажаарасамбанно ход̇ий’’д̇и.
Manokammato hi vattasampadātikāraṇūpacārenāyamattho vuttoti āha – ‘‘tena samannāgato hi ācārasampanno hotī’’ti.
каяаад̇ийд̇анд̇и вад̣дхибагкз тид̇анд̇и ад̇т̇о. суггабагкабаадибад̣̇ад̇о бадтааяа хи жанд̣̇о вад̣дхад̇ийд̇и вужжад̇и, на кийяад̇ийд̇и. ванд̣̇амаанаа ж̇анаа намаггаарам̣ гаронд̇и.
Khayātītanti vaḍḍhipakkhe ṭhitanti attho. Sukkapakkhapāṭipadato paṭṭhāya hi cando vaḍḍhatīti vuccati, na khīyatīti. Vandamānā janā namakkāraṃ karonti.
ад̇т̇ад̣̇ассанзнаад̇и виваран̣зна д̣̇ассанабарин̣ааяагадтзна логасса жагку худ̇ваа самуббаннам̣.
Atthadassanenāti vivaraṇena dassanapariṇāyakaṭṭhena lokassa cakkhu hutvā samuppannaṃ.
456. д̇идтад̇у д̇аава б̣раахман̣ажинд̇аад̇и – ‘‘гим̣ ж̇аад̇ияаа б̣раахман̣о ход̇и уд̣̇ааху бхавад̇и гаммунаа’’д̇и аяам̣ б̣раахман̣авижааро д̇аава д̇идтад̇у . ж̇аад̇ид̣̇ассанад̇т̇ам̣ д̇ин̣аругкагийдабадан̇г̇ад̇о бадтааяа логз ж̇аад̇ивибхан̇г̇ам̣ вид̇т̇аарад̇о гат̇зссаамийд̇и д̇зсам̣ жид̇д̇асамбахам̣санад̇т̇ам̣ д̣̇зсзд̇аб̣б̣амад̇т̇ам̣ бадиж̇аанаад̇и. д̇ад̇т̇а ан̃н̃аман̃н̃аа хи ж̇аад̇ияод̇и ид̣̇ам̣ гааран̣аважанам̣, яасмаа имаа ж̇аад̇ияо наама ан̃н̃аман̃н̃ам̣ висидтаа, д̇асмаа ж̇аад̇ивибхан̇г̇ам̣ б̣яаагариссаамийд̇и.
456.Tiṭṭhatu tāva brāhmaṇacintāti – ‘‘kiṃ jātiyā brāhmaṇo hoti udāhu bhavati kammunā’’ti ayaṃ brāhmaṇavicāro tāva tiṭṭhatu . Jātidassanatthaṃ tiṇarukkhakīṭapaṭaṅgato paṭṭhāya loke jātivibhaṅgaṃ vitthārato kathessāmīti tesaṃ cittasampahaṃsanatthaṃ desetabbamatthaṃ paṭijānāti. Tattha aññamaññā hi jātiyoti idaṃ kāraṇavacanaṃ, yasmā imā jātiyo nāma aññamaññaṃ visiṭṭhā, tasmā jātivibhaṅgaṃ byākarissāmīti.
яасмаа ид̇ха убаад̣̇иннагаж̇аад̇и б̣яаагаад̇аб̣б̣абхаавзна ааг̇ад̇аа, д̇ассаа бана нид̣̇ассанабхаавзна ид̇араа, д̇асмаа ‘‘ж̇аад̇ивибхан̇г̇ам̣ баан̣аана’’нд̇и баал̣ияам̣ вуд̇д̇ам̣. д̇зсам̣ д̇зсам̣ баан̣аанам̣ ж̇аад̇ияод̇и ад̇т̇о. званд̇и нид̣̇ассанам̣ гат̇зд̇ваа нид̣̇ассид̇аб̣б̣з гат̇ияамаанз. д̇ассаад̇и ваасздтасса. гаамам̣ ‘‘д̇зсам̣ вохам̣ б̣яагкисса’’нд̇и убхоби маан̣авз ниссааяа д̣̇зсанаа ааг̇ад̇аа, д̇ат̇ааби д̇ад̇т̇а д̇ад̇т̇а ‘‘звам̣, ваасздта, ж̇аанаахий’’д̇иаад̣̇инаа ваасздтамзва аалабанд̇о бхаг̇аваа д̇амзва иминаа нияаамзна бамукам̣ агааси. д̇зна вуд̇д̇ам̣ ‘‘д̇ассаад̇и ваасздтассаа’’д̇и. ж̇аад̇ибхзд̣̇о ж̇аад̇ивисзсо, ж̇аад̇ияаа бхзд̣̇о баагадо бхависсад̇и нид̣̇ассанзна вибхууд̇абхаавам̣ аабаад̣̇ид̇зна бадин̃н̃аад̇асса ад̇т̇асса вибхууд̇абхааваабад̇д̇ид̇о. аама на ваддад̇ийд̇и гамманаанад̇ааяа зва убаад̣̇иннанаанад̇ааяа бадигкзбабад̣̇амзд̇ам̣, на б̣ийж̇анаанад̇ааяа анубаад̣̇иннанаанад̇ааяа бадигкзбабад̣̇анд̇и д̣̇ассзд̇ум̣ ‘‘гаммам̣ хий’’д̇иаад̣̇и вуд̇д̇ам̣. д̇ассад̇т̇о – д̇ам̣д̇ам̣яоникибанамад̇д̇ам̣ гаммасса саамад̇т̇ияам̣, д̇ам̣д̇ам̣яонинияад̇аа бана яз ван̣н̣ависзсаа, д̇з д̇ам̣д̇ам̣яонисид̣̇д̇хияаава сид̣̇д̇хаа хонд̇ийд̇и д̇ам̣ бана яоникибанагаммам̣ д̇ам̣д̇ам̣яонивисидта-висзсаабхибхууд̇ааяа баяог̇анибпад̇д̇ияаа, асам̣мужчид̇ааяа зва ваа бажжаяабхууд̇ааяа бхавабад̇т̇анааяа абхисан̇кад̇амзваад̇и вин̃н̃аад̇аб̣б̣абажжаяависзсзна винаа палависзсаабхаавад̇о зд̇ам̣ самийхид̇агаммам̣ бад̇т̇анаад̣̇ийхи жа бхиннасад̇д̇ид̇ам̣ висидтасаамад̇т̇ияам̣ ваа аабаж̇ж̇ид̇ваа жагкунд̣̇рияаад̣̇ивисидтапаланиб̣б̣ад̇д̇агам̣ ж̇ааяад̇и, звам̣ яоникибанад̇ам̣яонинияад̇ависзсаавахад̇аа ход̇ийд̇и. т̇зрзна хи б̣ийж̇анаанад̇аа вияа гамманаанад̇ааби убаад̣̇иннаганаанад̇ааяа сияаа ну ко бажжаяод̇и жод̣̇анам̣ бадигкибид̇ваа бажжаяависзсависидтаа гамманаанад̇аа бана бажжаяод̇и нижчид̇анд̇и д̣̇адтаб̣б̣ам̣.
Yasmā idha upādinnakajāti byākātabbabhāvena āgatā, tassā pana nidassanabhāvena itarā, tasmā ‘‘jātivibhaṅgaṃ pāṇāna’’nti pāḷiyaṃ vuttaṃ. Tesaṃ tesaṃ pāṇānaṃ jātiyoti attho. Evanti nidassanaṃ kathetvā nidassitabbe kathiyamāne. Tassāti vāseṭṭhassa. Kāmaṃ ‘‘tesaṃ vohaṃ byakkhissa’’nti ubhopi māṇave nissāya desanā āgatā, tathāpi tattha tattha ‘‘evaṃ, vāseṭṭha, jānāhī’’tiādinā vāseṭṭhameva ālapanto bhagavā tameva iminā niyāmena pamukhaṃ akāsi. Tena vuttaṃ ‘‘tassāti vāseṭṭhassā’’ti. Jātibhedo jātiviseso, jātiyā bhedo pākaṭo bhavissati nidassanena vibhūtabhāvaṃ āpāditena paṭiññātassa atthassa vibhūtabhāvāpattito. Āma na vaṭṭatīti kammanānatāya eva upādinnanānatāya paṭikkhepapadametaṃ, na bījanānatāya anupādinnanānatāya paṭikkhepapadanti dassetuṃ ‘‘kammaṃ hī’’tiādi vuttaṃ. Tassattho – taṃtaṃyonikhipanamattaṃ kammassa sāmatthiyaṃ, taṃtaṃyoniniyatā pana ye vaṇṇavisesā, te taṃtaṃyonisiddhiyāva siddhā hontīti taṃ pana yonikhipanakammaṃ taṃtaṃyonivisiṭṭha-visesābhibhūtāya payoganipphattiyā, asaṃmucchitāya eva vā paccayabhūtāya bhavapatthanāya abhisaṅkhatamevāti viññātabbapaccayavisesena vinā phalavisesābhāvato etaṃ samīhitakammaṃ patthanādīhi ca bhinnasattitaṃ visiṭṭhasāmatthiyaṃ vā āpajjitvā cakkhundriyādivisiṭṭhaphalanibbattakaṃ jāyati, evaṃ yonikhipanataṃyoniniyatavisesāvahatā hotīti. Therena hi bījanānatā viya kammanānatāpi upādinnakanānatāya siyā nu kho paccayoti codanaṃ paṭikkhipitvā paccayavisesavisiṭṭhā kammanānatā pana paccayoti nicchitanti daṭṭhabbaṃ.
наанааван̣н̣аад̇и наанаббагаараван̣н̣аа. д̇ааланаал̣игзраад̣̇ийнам̣ логз абхин̃н̃аад̇ад̇ин̣аж̇аад̇ибхаавад̇о висзсзна г̇аяхад̇и абхин̃н̃аад̇асод̇анаязна. ж̇аад̇ияаа б̣раахман̣оваад̇и адтаанабаяуд̇д̇о зва-сад̣̇д̣̇о, ж̇аад̇ияаава б̣раахман̣о бхавзяяаад̇и яож̇анаа. на жа г̇аяхад̇ийд̇и д̇ин̣аругкаад̣̇ийсу вияа б̣раахман̣зсу ж̇аад̇инияад̇асса лин̇г̇асса анубалаб̣бханад̇о, биванабхун̃ж̇анагат̇анахасанаад̣̇игирияааяа б̣раахман̣абхаавзна зганд̇игалин̇г̇анияад̇ааяа манд̇аж̇жхзнаад̣̇им̣ винаа анубалаб̣бханад̇о жа. важийбхзд̣̇знзваад̇и аахажжаважанзнзва.
Nānāvaṇṇāti nānappakāravaṇṇā. Tālanāḷikerādīnaṃ loke abhiññātatiṇajātibhāvato visesena gayhati abhiññātasotanayena. Jātiyā brāhmaṇovāti aṭṭhānapayutto eva-saddo, jātiyāva brāhmaṇo bhaveyyāti yojanā. Na ca gayhatīti tiṇarukkhādīsu viya brāhmaṇesu jātiniyatassa liṅgassa anupalabbhanato, pivanabhuñjanakathanahasanādikiriyāya brāhmaṇabhāvena ekantikaliṅganiyatāya mantajjhenādiṃ vinā anupalabbhanato ca. Vacībhedenevāti āhaccavacaneneva.
гийдз бадан̇г̇зд̇иаад̣̇ийсу ж̇аад̇инаанад̇аа лаб̣бхад̇и ан̃н̃аман̃н̃алин̇г̇ависидтад̇аад̣̇ассанаа. гунт̇аа гийдагаа , каж̇ж̇акаад̣̇агаа гибиллигаа. уббад̇ид̇ваад̇и уд̣д̣зд̇ваа уд̣д̣зд̇ваа. бадабхаавам̣ г̇ажчанд̇ийд̇и ваа бадан̇г̇аа, на куд̣̇д̣̇агабаан̣агаа гийдаа наама. д̇зсамби гийдагаанам̣.
Kīṭe paṭaṅgetiādīsu jātinānatā labbhati aññamaññaliṅgavisiṭṭhatādassanā. Kunthā kīṭakā , khajjakhādakā kipillikā. Uppatitvāti uḍḍetvā uḍḍetvā. Paṭabhāvaṃ gacchantīti vā paṭaṅgā, na khuddakapāṇakā kīṭā nāma. Tesampi kīṭakānaṃ.
гаал̣агаад̣̇аяод̇и галанд̣̇агаад̣̇аяо.
Kāḷakādayoti kalandakādayo.
уд̣̇арам̣язва нзсам̣ баад̣̇аа уд̣̇арзнзва самбаж̇ж̇анад̇о.
Udaraṃyeva nesaṃ pādā udareneva sampajjanato.
сан̃н̃аабуб̣б̣аго вид̇хи анижжод̇и д̣̇ассзнд̇о ‘‘уд̣̇агз’’д̇и ааха яат̇аа ‘‘вийрасса бхааво вийрияа’’нд̇и.
Saññāpubbako vidhi aniccoti dassento ‘‘udake’’ti āha yathā ‘‘vīrassa bhāvo vīriya’’nti.
бад̇д̇асамуд̣̇ааяз багкасад̣̇д̣̇од̇и ‘‘бад̇д̇зхи яанд̇ий’’д̇и вуд̇д̇ам̣. на хи аваяаваб̣яад̇ирзгзна самуд̣̇ааяо ад̇т̇и.
Pattasamudāye pakkhasaddoti ‘‘pattehi yantī’’ti vuttaṃ. Na hi avayavabyatirekena samudāyo atthi.
сан̇кзбзна вуд̇д̇о ‘‘ж̇аад̇ивасзна наанаа’’д̇иаад̣̇инаа. зд̇т̇а бад̣̇ад̇т̇з д̣̇уб̣б̣ин̃н̃зяяам̣ над̇т̇ийд̇и самб̣анд̇хамад̇д̇ам̣ д̣̇ассзд̇ум̣ ‘‘д̇ад̇рааяам̣ яож̇анаа’’д̇иаад̣̇и вуд̇д̇ам̣. ‘‘на хи б̣раахман̣аанам̣ зд̣̇исам̣ сийсам̣ ход̇и, кад̇д̇ияаанам̣ зд̣̇исанд̇и нияамо ад̇т̇и яат̇аа хад̇т̇иассамиг̇аад̣̇ийна’’нд̇и ид̣̇амзва ваагяам̣ саб̣б̣ад̇т̇а нзд̇аб̣б̣ам̣. д̇ам̣ сам̣н̇кибид̇ваа д̣̇ассзнд̇о ‘‘иминаа наязна саб̣б̣ам̣ яож̇зд̇аб̣б̣а’’нд̇и ааха.
Saṅkhepena vutto ‘‘jātivasena nānā’’tiādinā. Ettha padatthe dubbiññeyyaṃ natthīti sambandhamattaṃ dassetuṃ ‘‘tatrāyaṃ yojanā’’tiādi vuttaṃ. ‘‘Na hi brāhmaṇānaṃ edisaṃ sīsaṃ hoti, khattiyānaṃ edisanti niyamo atthi yathā hatthiassamigādīna’’nti idameva vākyaṃ sabbattha netabbaṃ. Taṃ saṃṅkhipitvā dassento ‘‘iminā nayena sabbaṃ yojetabba’’nti āha.
д̇ассаад̇и яат̇аавуд̇д̇аниг̇аманаважанасса аяам̣ яож̇анаа ид̣̇аани вужжамаанаа яож̇анаа взд̣̇ид̇аб̣б̣аа.
Tassāti yathāvuttanigamanavacanassa ayaṃ yojanā idāni vuccamānā yojanā veditabbā.
457. вогааранд̇и вогаран̣ам̣, язна висидтад̇ааяа на вогарийяад̇и ж̇аад̇ибхзд̣̇од̇и ад̇т̇о. д̇знааха ‘‘наанад̇д̇а’’нд̇и.
457.Vokāranti vokaraṇaṃ, yena visiṭṭhatāya na vokarīyati jātibhedoti attho. Tenāha ‘‘nānatta’’nti.
г̇орагкаад̣̇иубаж̇ийванзна ааж̇ийвавибанно, хим̣саад̣̇инаа сийлавибанно, нигкид̇д̇авад̇д̇ад̇аад̣̇инаа аажааравибаннод̇и. сааман̃н̃аж̇од̇анаа висзсз нивидтаа ход̇ийд̇и ааха ‘‘г̇орагканд̇и кзд̇д̇арагка’’нд̇и. ‘‘г̇од̇и хи бат̇авияаа наама’’нд̇и. д̇зхи д̇зхи убааязхи сигкид̇аб̣б̣адтзна сиббам̣, д̇ад̇т̇а госаллам̣. барзсам̣ ийсанадтзна хим̣санадтзна иссо, со асса ад̇т̇ийд̇и иссо яод̇хааж̇ийвиго, иссасса гаммам̣ бахаран̣ам̣, усум̣ сад̇д̇ин̃жа ниссааяа бавад̇д̇аа ж̇ийвигаа иссад̇д̇ам̣. д̇знааха ‘‘аавуд̇хаж̇ийвига’’нд̇и. яам̣ ниссааяа асса ж̇ийвигаа, д̇ад̣̇зва д̣̇ассзд̇ум̣ ‘‘усун̃жа сад̇д̇ин̃жаа’’д̇и вуд̇д̇ам̣.
Gorakkhādiupajīvanena ājīvavipanno, hiṃsādinā sīlavipanno, nikkhittavattatādinā ācāravipannoti. Sāmaññajotanā visese niviṭṭhā hotīti āha ‘‘gorakkhanti khettarakkha’’nti. ‘‘Goti hi pathaviyā nāma’’nti. Tehi tehi upāyehi sikkhitabbaṭṭhena sippaṃ, tattha kosallaṃ. Paresaṃ īsanaṭṭhena hiṃsanaṭṭhena isso, so assa atthīti isso yodhājīviko, issassa kammaṃ paharaṇaṃ, usuṃ sattiñca nissāya pavattā jīvikā issattaṃ. Tenāha ‘‘āvudhajīvika’’nti. Yaṃ nissāya assa jīvikā, tadeva dassetuṃ ‘‘usuñca sattiñcā’’ti vuttaṃ.
б̣рахмам̣ вужжад̇и взд̣̇о, д̇ам̣ ан̣ад̇и ж̇аанаад̇ийд̇и б̣раахман̣о, ж̇аананан̃жа бораан̣зхи б̣раахман̣зхи вихид̇анияаамзна б̣раахман̣зхи гад̇обасамзна анудтаанад̇абзна яат̇аа ‘‘ааж̇ийвасийлаажааравибанно над̇т̇ий’’д̇и б̣раахман̣ад̇хаммигзхи логияабан̣д̣ид̇зхи жа самбадижчид̇о, д̇ат̇аа бадибаж̇ж̇анамзваад̇и ааха ‘‘звам̣ б̣раахман̣асамаязна…бз… саад̇хзд̇ваа’’д̇и. звам̣ санд̇зд̇и звам̣ ааж̇ийвасийлаажааравибаннасса аб̣раахман̣абхаавз сад̇и на ж̇аад̇ияаа б̣раахман̣о ход̇и, г̇ун̣зхи бана ааж̇ийвасийлаажаарасамбад̇д̇исан̇каад̇зхи б̣раахман̣о ход̇и, д̇асмаа г̇ун̣аанам̣язва б̣раахман̣абхаавагаран̣ад̇о жад̇уван̣н̣авибхааг̇з яад̇т̇а гад̇т̇ажи гулз ж̇аад̇о яо сийлаад̣̇иг̇ун̣асамбаннад̇ааяа г̇ун̣аваа, со вуд̇д̇алагкан̣зна ниббарияааяад̇о б̣аахид̇абаабад̇ааяа б̣раахман̣од̇и аяамзд̇т̇а б̣раахман̣абхаавз н̃ааяод̇и, звам̣ н̃ааяам̣ ад̇т̇ад̇о аабаннам̣ гад̇ваа. нанд̇и д̇амзва яат̇аавуд̇д̇ам̣ н̃ааяам̣. яо б̣раахман̣асса сам̣ван̣н̣ид̇ааяаад̇и маад̇уяаа убхад̇осуж̇аад̇ад̇аад̣̇игулаван̣н̣зна сам̣ван̣н̣ид̇ааяа басад̇т̇ааяа яат̇ааруубааяа б̣раахман̣асса маад̇аа бхавид̇ум̣ яуд̇д̇аа, д̇ат̇ааруубааяа маад̇арисамбхууд̇о. зд̇зна жад̇уннам̣ яонийнам̣ яад̇т̇а гад̇т̇ажи висзсанидтаа гад̇аа. д̇знааха ‘‘д̇ад̇рааби висзсзнаа’’д̇и. звам̣ сааман̃н̃ад̇о висзсанидтаавасзна ‘‘яониж̇ам̣ мад̇д̇исамбхава’’нд̇и бад̣̇асса ад̇т̇ам̣ вад̇ваа ид̣̇аани сааман̃н̃аж̇од̇анам̣ анаад̣̇ияид̇ваа висзсаж̇од̇анаавасзнзва ад̇т̇ам̣ вад̇д̇ум̣ ‘‘яаажааяа’’нд̇иаад̣̇и вуд̇д̇ам̣. барисуд̣̇д̇хауббад̇д̇имаг̇г̇асан̇каад̇аа яони вуд̇д̇аад̇и анубаггудтабхаавзна барисуд̣̇д̇хауббад̇д̇имаг̇г̇асан̇каад̇аа яаа жааяам̣ яони вуд̇д̇аад̇и самб̣анд̇хо. д̇ад̇оби ж̇аад̇асамбхууд̇ад̇д̇аад̇и д̇ад̇о яонид̇о ж̇аад̇ад̇д̇аа маад̇аабзд̇д̇исамбад̇д̇ид̇о самбхууд̇ад̇д̇аа.
Brahmaṃ vuccati vedo, taṃ aṇati jānātīti brāhmaṇo, jānanañca porāṇehi brāhmaṇehi vihitaniyāmena brāhmaṇehi katopasamena anuṭṭhānatapena yathā ‘‘ājīvasīlācāravipanno natthī’’ti brāhmaṇadhammikehi lokiyapaṇḍitehi ca sampaṭicchito, tathā paṭipajjanamevāti āha ‘‘evaṃ brāhmaṇasamayena…pe… sādhetvā’’ti. Evaṃ santeti evaṃ ājīvasīlācāravipannassa abrāhmaṇabhāve sati na jātiyā brāhmaṇo hoti, guṇehi pana ājīvasīlācārasampattisaṅkhātehi brāhmaṇo hoti, tasmā guṇānaṃyeva brāhmaṇabhāvakaraṇato catuvaṇṇavibhāge yattha katthaci kule jāto yo sīlādiguṇasampannatāya guṇavā, so vuttalakkhaṇena nippariyāyato bāhitapāpatāya brāhmaṇoti ayamettha brāhmaṇabhāve ñāyoti, evaṃ ñāyaṃ atthato āpannaṃ katvā. Nanti tameva yathāvuttaṃ ñāyaṃ. Yo brāhmaṇassa saṃvaṇṇitāyāti mātuyā ubhatosujātatādikulavaṇṇena saṃvaṇṇitāya pasatthāya yathārūpāya brāhmaṇassa mātā bhavituṃ yuttā, tathārūpāya mātarisambhūto. Etena catunnaṃ yonīnaṃ yattha katthaci visesaniṭṭhā katā. Tenāha ‘‘tatrāpi visesenā’’ti. Evaṃ sāmaññato visesaniṭṭhāvasena ‘‘yonijaṃ mattisambhava’’nti padassa atthaṃ vatvā idāni sāmaññajotanaṃ anādiyitvā visesajotanāvaseneva atthaṃ vattuṃ ‘‘yācāya’’ntiādi vuttaṃ. Parisuddhauppattimaggasaṅkhātā yoni vuttāti anupakkuṭṭhabhāvena parisuddhauppattimaggasaṅkhātā yā cāyaṃ yoni vuttāti sambandho. Tatopi jātasambhūtattāti tato yonito jātattā mātāpettisampattito sambhūtattā.
висидтад̇д̇аад̇и самуд̣̇ааяабхууд̇аа мануссаа рааг̇аад̣̇инаа висидтад̇д̇аа. рааг̇аад̣̇инаа саха гин̃жанзнаад̇и сагин̃жано. д̇ат̇зва рааг̇аад̣̇исан̇каад̇зна балиб̣од̇ханадтзна саха балиб̣од̇хзнаад̇и сабалиб̣од̇хо. саб̣б̣аг̇ахан̣абадиниссаг̇г̇знаад̇и убаад̣̇аанасан̇каад̇асса саб̣б̣асса г̇ахан̣асса бадиниссаж̇ж̇анзна. яасмаа б̣аахид̇абаабо ад̇д̇ано санд̇аанад̇о б̣ахигад̇абаабо, д̇асмаа д̇амахам̣ б̣рууми б̣раахман̣анд̇и ад̇т̇о вад̇д̇аб̣б̣о. зваруубо зд̇иссаа гат̇ааяа убад̣̇зсо наанаббагаарад̇о вибхад̇д̇о, д̇асмаа д̇ад̇т̇а д̇ад̇т̇а вуд̇д̇анаязнзва взд̣̇ид̇аб̣б̣о.
Visiṭṭhattāti samudāyabhūtā manussā rāgādinā visiṭṭhattā. Rāgādinā saha kiñcanenāti sakiñcano. Tatheva rāgādisaṅkhātena palibodhanaṭṭhena saha palibodhenāti sapalibodho. Sabbagahaṇapaṭinissaggenāti upādānasaṅkhātassa sabbassa gahaṇassa paṭinissajjanena. Yasmā bāhitapāpo attano santānato bahikatapāpo, tasmā tamahaṃ brūmi brāhmaṇanti attho vattabbo. Evarūpo etissā kathāya upadeso nānappakārato vibhatto, tasmā tattha tattha vuttanayeneva veditabbo.
458. г̇ахид̇ад̣̇ан̣д̣зсууд̇и барзсам̣ д̣̇ан̣д̣зна вихзтанам̣ анид̇хааяа аад̣̇иннад̣̇ан̣д̣зсу.
458.Gahitadaṇḍesūti paresaṃ daṇḍena viheṭhanaṃ anidhāya ādinnadaṇḍesu.
459. гин̃жи г̇ахан̣анд̇и д̇ан̣хааг̇аахаад̣̇ийсу гин̃жи г̇аахам̣.
459.Kiñci gahaṇanti taṇhāgāhādīsu kiñci gāhaṃ.
язна гаамабхавзна маанусагзхи бан̃жахи гаамаг̇ун̣зхи яун̃ж̇ад̇и, д̇ам̣ маанусагам̣ яог̇ам̣. ‘‘маанусагам̣ яог̇а’’нд̇и зд̇т̇а жа згад̣̇зсам̣ г̇ахзд̇ваа вуд̇д̇ам̣, зса наяо ‘‘д̣̇иб̣б̣аяог̇а’’нд̇и зд̇т̇ааби. саб̣б̣аяог̇ависам̣яуд̇д̇анд̇и бад̣̇ад̣̇ваязна вуд̇д̇зхи саб̣б̣агилзсаяог̇зхи виббаяуд̇д̇ам̣.
Yena kāmabhavena mānusakehi pañcahi kāmaguṇehi yuñjati, taṃ mānusakaṃ yogaṃ. ‘‘Mānusakaṃ yoga’’nti ettha ca ekadesaṃ gahetvā vuttaṃ, esa nayo ‘‘dibbayoga’’nti etthāpi. Sabbayogavisaṃyuttanti padadvayena vuttehi sabbakilesayogehi vippayuttaṃ.
рад̇инд̇и абхирад̇им̣ аасад̇д̇им̣. гусалабхааванааяаад̇и гааяабхааванаад̣̇и гусалад̇хаммабхааванааяа угган̣тид̇ам̣. вийрияаванд̇анд̇и вийрияасаб̣бхаавзна вийрам̣ нид̣̇д̣̇исад̇и, вийрабхааво хи вийрияанд̇и.
Ratinti abhiratiṃ āsattiṃ. Kusalabhāvanāyāti kāyabhāvanādi kusaladhammabhāvanāya ukkaṇṭhitaṃ. Vīriyavantanti vīriyasabbhāvena vīraṃ niddisati, vīrabhāvo hi vīriyanti.
сунд̣̇арам̣ таананд̇и ниб̣б̣аанам̣. сунд̣̇арааяа бадибад̇д̇ияаа арияабадибад̇д̇ияаа.
Sundaraṃ ṭhānanti nibbānaṃ. Sundarāya paṭipattiyā ariyapaṭipattiyā.
ниб̣б̣ад̇д̇инд̇и барияосаанам̣. ад̇ийд̇зд̇и ад̇ийд̇агодтаасз. гин̃жанагаарагод̇и балиб̣од̇хахзд̇убхууд̇о.
Nibbattinti pariyosānaṃ. Atīteti atītakoṭṭhāse. Kiñcanakārakoti palibodhahetubhūto.
асзгкз сийлагканд̇хаад̣̇игз маханд̇з г̇ун̣з. бан̃жаннам̣ маараанам̣ виж̇ид̇ад̇д̇аа виж̇ид̇авиж̇аяам̣.
Asekkhe sīlakkhandhādike mahante guṇe. Pañcannaṃ mārānaṃ vijitattā vijitavijayaṃ.
460. ид̣̇ам̣ аж̇аананд̇аад̇и ‘‘ж̇аад̇ияаа б̣раахман̣о’’д̇и ид̣̇ам̣ логасаман̃н̃аамад̇д̇анд̇и аж̇аананд̇аа. яз б̣раахман̣зсу наамаг̇од̇д̇ам̣ наама д̇ад̇ияам̣ д̣̇идтаабхинивзсам̣ ж̇анзнд̇и, саава нзсам̣ д̣̇идти. гад̇ам̣ абхисан̇кад̇анд̇и баригаббанавасзнзва гад̇ам̣ табид̇ам̣ д̇ад̣̇убажид̇ам̣, на хзд̇убажжаяасамааяог̇зна. самужжаад̇и саммуд̇ияаа. гаа бана саа саммуд̇ийд̇и ааха ‘‘саман̃н̃ааяаа’’д̇и, логасаман̃н̃аад̇знаад̇и ад̇т̇о. саммаа бана барамад̇т̇ад̇о аж̇аананд̇аанам̣ наамаг̇од̇д̇ам̣ звам̣ габбзд̇ийд̇и ааха ‘‘но жз’’д̇иаад̣̇и. д̇ам̣ бана асанд̇амби барамад̇т̇ад̇о санд̇ад̇ааязва абхинивисанд̇и, д̇зсамаяам̣ д̣̇осод̇и д̣̇ассзд̇ум̣ ‘‘звам̣ багаббид̇а’’нд̇иаад̣̇и вуд̇д̇ам̣. д̇знааха бхаг̇аваа – ‘‘ж̇анабад̣̇анируд̇д̇им̣ наабхинивзсзяяаа’’д̇и (ма. ни. 3.331). аж̇аананд̇аа нод̇и зд̇т̇а но-сад̣̇д̣̇о авад̇хааран̣ад̇т̇о – ‘‘на но самам̣ ад̇т̇и д̇ат̇ааг̇ад̇знаа’’д̇иаад̣̇ийсу (ку. баа. 6.3) вияаад̇и ааха ‘‘аж̇аананд̇аава звам̣ вад̣̇анд̇ий’’д̇и.
460.Idaṃ ajānantāti ‘‘jātiyā brāhmaṇo’’ti idaṃ lokasamaññāmattanti ajānantā. Ye brāhmaṇesu nāmagottaṃ nāma tatiyaṃ diṭṭhābhinivesaṃ janenti, sāva nesaṃ diṭṭhi. Kataṃ abhisaṅkhatanti parikappanavaseneva kataṃ ṭhapitaṃ tadupacitaṃ, na hetupaccayasamāyogena. Samuccāti sammutiyā. Kā pana sā sammutīti āha ‘‘samaññāyā’’ti, lokasamaññātenāti attho. Sammā pana paramatthato ajānantānaṃ nāmagottaṃ evaṃ kappetīti āha ‘‘no ce’’tiādi. Taṃ pana asantampi paramatthato santatāyeva abhinivisanti, tesamayaṃ dosoti dassetuṃ ‘‘evaṃ pakappita’’ntiādi vuttaṃ. Tenāha bhagavā – ‘‘janapadaniruttiṃ nābhiniveseyyā’’ti (ma. ni. 3.331). Ajānantā noti ettha no-saddo avadhāraṇattho – ‘‘na no samaṃ atthi tathāgatenā’’tiādīsu (khu. pā. 6.3) viyāti āha ‘‘ajānantāva evaṃ vadantī’’ti.
ниббарияааяанд̇и бхааванабум̣саганид̣̇д̣̇зсо, ниббарияааязна уж̇угамзваад̇и ад̇т̇о, на буб̣б̣з вияа ‘‘яо хи гожий’’д̇и барияааяавасзна. ‘‘на ж̇ажжаа’’д̇и г̇аат̇ааяа буб̣б̣ад̣̇д̇хзна ж̇аад̇иваад̣̇ам̣ бадигкибанд̇о бажчимад̣̇д̇хзна гаммаваад̣̇ам̣ бад̇идтабзнд̇о. д̇ад̇т̇аад̇и д̇иссам̣ г̇аат̇ааяам̣. убад̣дхаг̇аат̇ааяа вид̇т̇ааран̣ад̇т̇анд̇и убад̣дхаг̇аат̇ааяа ад̇т̇ам̣ вид̇т̇аарзд̇ум̣ ‘‘гассаго гаммунаа’’д̇и вуд̇д̇ам̣. д̇ад̇т̇а буримааяа жад̇уухи баад̣̇зхи, бажчимз д̣̇вийхи д̣̇виннамби саад̇хааран̣ад̇о ад̇т̇о вид̇т̇аарид̇о. д̇ад̇т̇а гасигаммаад̣̇ийд̇и аад̣̇и-сад̣̇д̣̇зна сиббагаммаваан̣иж̇аад̣̇и сан̇г̇ахо.
Nippariyāyanti bhāvanapuṃsakaniddeso, nippariyāyena ujukamevāti attho, na pubbe viya ‘‘yo hi kocī’’ti pariyāyavasena. ‘‘Na jaccā’’ti gāthāya pubbaddhena jātivādaṃ paṭikkhipanto pacchimaddhena kammavādaṃ patiṭṭhapento. Tatthāti tissaṃ gāthāyaṃ. Upaḍḍhagāthāya vitthāraṇatthanti upaḍḍhagāthāya atthaṃ vitthāretuṃ ‘‘kassako kammunā’’ti vuttaṃ. Tattha purimāya catūhi pādehi, pacchime dvīhi dvinnampi sādhāraṇato attho vitthārito. Tattha kasikammādīti ādi-saddena sippakammavāṇijādi saṅgaho.
бадижжасамуббаад̣̇абад̇хаанаважанавин̃н̃зяяо бажжаяо бадижжасамуббаад̣̇асад̣̇д̣̇асса ад̇т̇о бажжаяуббаннаабзгкааяа ход̇ийд̇и ааха – ‘‘иминаа бажжаязна зд̇ам̣ ход̇ий’’д̇и. яам̣ банзд̇т̇а вад̇д̇аб̣б̣ам̣, д̇ам̣ висуд̣̇д̇химаг̇г̇з (висуд̣̇д̇хи. 2.570) д̇ам̣сам̣ван̣н̣анааяан̃жа (висуд̣̇д̇хи. махаадий. 2.570) вуд̇д̇анаязна взд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣. саммаанаавамаанаарахагулзд̇и саммаанаарахз кад̇д̇ияаад̣̇игулз, авамаанаарахз жан̣д̣аалаад̣̇игулз гаммавасзна убабад̇д̇и ход̇и гаммасса вибажжамааногаасагарад̇ааяа винаа д̇аад̣̇исааяа ужжанийжагуланиб̣б̣ад̇д̇ияаа абхаавад̇о. ад̣дхад̣̇алид̣̇д̣̇ад̇аад̣̇и ан̃н̃ааби хийнабан̣ийд̇ад̇аа.
Paṭiccasamuppādapadhānavacanaviññeyyo paccayo paṭiccasamuppādasaddassa attho paccayuppannāpekkhāya hotīti āha – ‘‘iminā paccayena etaṃ hotī’’ti. Yaṃ panettha vattabbaṃ, taṃ visuddhimagge (visuddhi. 2.570) taṃsaṃvaṇṇanāyañca (visuddhi. mahāṭī. 2.570) vuttanayena veditabbaṃ. Sammānāvamānārahakuleti sammānārahe khattiyādikule, avamānārahe caṇḍālādikule kammavasena upapatti hoti kammassa vipaccamānokāsakaratāya vinā tādisāya uccanīcakulanibbattiyā abhāvato. Aḍḍhadaliddatādi aññāpi hīnapaṇītatā.
гаммунаад̇и жзд̇т̇а яат̇аа логабаж̇аасад̇д̇асад̣̇д̣̇зхи зго звад̇т̇о вуд̇д̇о, звам̣ сзсасад̣̇д̣̇зхиби, ад̇хиббааяависзсо бана д̇ад̇т̇а ад̇т̇ийд̇и д̣̇ассзд̇ум̣ ‘‘буримабад̣̇зна жзд̇т̇аа’’д̇иаад̣̇и вуд̇д̇ам̣. нааяам̣ лого б̣рахманиммид̇о гаммзна уббаж̇ж̇анад̇о. на хи саннихид̇агааран̣аанам̣ палаанам̣ ан̃н̃зна уббад̇д̇ид̣̇идти яуж̇ж̇ад̇и. д̇знааха ‘‘д̣̇идтияаа бадисзд̇хо взд̣̇ид̇аб̣б̣о’’д̇и. яам̣ банзд̇т̇а вад̇д̇аб̣б̣ам̣ д̇ам̣ висуд̣̇д̇химаг̇г̇асам̣ван̣н̣анаад̣̇ийсувуд̇д̇анаязна взд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣. д̇ат̇аа логасса батамуббад̇д̇и на б̣рахмунаад̇и ‘‘гаммунаа хи д̇аасу д̇аасуу’’д̇иаад̣̇и вуд̇д̇ам̣. д̇ад̇иязна ‘‘аяам̣ лого аад̣̇ид̇о бабхуд̇и бабхавагаммунаа вад̇д̇ад̇ий’’д̇и вуд̇д̇амад̇т̇ам̣ ниг̇амзд̇и.вуд̇д̇ассзвад̇т̇асса суужанан̃хи ниг̇аманам̣. д̇ам̣ бана нияамад̇т̇ам̣ ход̇ийд̇и ааха ‘‘гаммзнзва б̣ад̣̇д̇хаа худ̇ваа бавад̇д̇анд̇и, на ан̃н̃ат̇аа’’д̇и . жад̇уд̇т̇зна бад̣̇зна. яааяад̇од̇и г̇ажчад̇о. ниб̣б̣ад̇д̇ад̇од̇и ниб̣б̣ад̇д̇анд̇асса. бавад̇д̇ад̇од̇и бавад̇д̇анд̇асса.
Kammunāti cettha yathā lokapajāsattasaddehi eko evattho vutto, evaṃ sesasaddehipi, adhippāyaviseso pana tattha atthīti dassetuṃ ‘‘purimapadena cetthā’’tiādi vuttaṃ. Nāyaṃ loko brahmanimmito kammena uppajjanato. Na hi sannihitakāraṇānaṃ phalānaṃ aññena uppattidiṭṭhi yujjati. Tenāha ‘‘diṭṭhiyā paṭisedho veditabbo’’ti. Yaṃ panettha vattabbaṃ taṃ visuddhimaggasaṃvaṇṇanādīsuvuttanayena veditabbaṃ. Tathā lokassa paṭhamuppatti na brahmunāti ‘‘kammunā hi tāsu tāsū’’tiādi vuttaṃ. Tatiyena ‘‘ayaṃ loko ādito pabhuti pabhavakammunā vattatī’’ti vuttamatthaṃ nigameti.Vuttassevatthassa sūcanañhi nigamanaṃ. Taṃ pana niyamatthaṃ hotīti āha ‘‘kammeneva baddhā hutvā pavattanti, na aññathā’’ti . Catutthena padena. Yāyatoti gacchato. Nibbattatoti nibbattantassa. Pavattatoti pavattantassa.
д̇худ̇ад̇хаммаа висзсад̇о д̇ан̣хааяа санд̇ад̇д̇авасзна вад̇д̇анд̇ийд̇и ааха ‘‘д̇абзнаад̇и д̇худ̇ан̇г̇ад̇абзнаа’’д̇и. мзт̇унавирад̇и висзсад̇о б̣раахман̣аанам̣ б̣рахмажарияанд̇и саа ид̇ха б̣рахмажариязнаад̇и ад̇хиббзд̇аад̇и ааха ‘‘б̣рахмажариязнаад̇и мзт̇унавирад̇ияаа’’д̇и. зд̇знаад̇и иминаа ‘‘д̇абзнаа’’д̇иаад̣̇ийхи жад̇уухи бад̣̇зхи вуд̇д̇зна. сздтзнаад̇и уд̇д̇амзна. сам̣гилзсависуд̣̇д̇хияаа барисуд̣̇д̇хзна. б̣рахманд̇и б̣рахмабхаавам̣ сздтабхаавам̣. со банзд̇т̇а ад̇т̇ад̇о б̣раахман̣абхаавод̇и ааха ‘‘б̣раахман̣абхаавам̣ аавахад̇ий’’д̇и.
Dhutadhammā visesato taṇhāya santattavasena vattantīti āha ‘‘tapenāti dhutaṅgatapenā’’ti. Methunavirati visesato brāhmaṇānaṃ brahmacariyanti sā idha brahmacariyenāti adhippetāti āha ‘‘brahmacariyenāti methunaviratiyā’’ti. Etenāti iminā ‘‘tapenā’’tiādīhi catūhi padehi vuttena. Seṭṭhenāti uttamena. Saṃkilesavisuddhiyā parisuddhena. Brahmanti brahmabhāvaṃ seṭṭhabhāvaṃ. So panettha atthato brāhmaṇabhāvoti āha ‘‘brāhmaṇabhāvaṃ āvahatī’’ti.
б̣рахмаа жа сагго жаад̇и саггаг̇аругаанам̣ сагго саггзнаби г̇аругаад̇аб̣б̣ад̇о, б̣рахмаг̇аругаанам̣ б̣рахмаа б̣рахмунааби г̇аругаад̇аб̣б̣ад̇о. виж̇аанад̇анд̇и барамад̇т̇аб̣раахман̣асса висзсам̣ ж̇аананд̇аанам̣ вин̃н̃уунам̣. авин̃н̃уно хи аббамаан̣ам̣. д̇знааха – ‘‘бан̣д̣ид̇аана’’нд̇и. сзсам̣ сувин̃н̃зяяамзва.
Brahmā ca sakko cāti sakkagarukānaṃ sakko sakkenapi garukātabbato, brahmagarukānaṃ brahmā brahmunāpi garukātabbato. Vijānatanti paramatthabrāhmaṇassa visesaṃ jānantānaṃ viññūnaṃ. Aviññuno hi appamāṇaṃ. Tenāha – ‘‘paṇḍitāna’’nti. Sesaṃ suviññeyyameva.
ваасздтасуд̇д̇аван̣н̣анааяа лийнад̇т̇аббагаасанаа самад̇д̇аа.
Vāseṭṭhasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā samattā.
Related texts:
д̇ибидага (муула) • Tipiṭaka (Mūla) / суд̇д̇абидага • Suttapiṭaka / маж̇жхиманигааяа • Majjhimanikāya / 8. ваасздтасуд̇д̇ам̣ • 8. Vāseṭṭhasuttaṃ
адтагат̇аа • Aṭṭhakathā / суд̇д̇абидага (адтагат̇аа) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / маж̇жхиманигааяа (адтагат̇аа) • Majjhimanikāya (aṭṭhakathā) / 8. ваасздтасуд̇д̇аван̣н̣анаа • 8. Vāseṭṭhasuttavaṇṇanā
