| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಜಾತಕ-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Jātaka-aṭṭhakathā |
[೪೭] ೭. ವಾರುಣಿದೂಸಕಜಾತಕವಣ್ಣನಾ
[47] 7. Vāruṇidūsakajātakavaṇṇanā
ನ ವೇ ಅನತ್ಥಕುಸಲೇನಾತಿ ಇದಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ವಾರುಣಿದೂಸಕಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ। ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಕಿರ ಸಹಾಯೋ ಏಕೋ ವಾರುಣಿವಾಣಿಜೋ ತಿಖಿಣಂ ವಾರುಣಿಂ ಯೋಜೇತ್ವಾ ಹಿರಞ್ಞಸುವಣ್ಣಾದೀನಿ ಗಹೇತ್ವಾ ವಿಕ್ಕಿಣನ್ತೋ ಮಹಾಜನೇ ಸನ್ನಿಪತಿತೇ ‘‘ತಾತ, ತ್ವಂ ಮೂಲಂ ಗಹೇತ್ವಾ ವಾರುಣಿಂ ದೇಹೀ’’ತಿ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಂ ಆಣಾಪೇತ್ವಾ ಸಯಂ ನ್ಹಾಯಿತುಂ ಅಗಮಾಸಿ। ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೋ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ವಾರುಣಿಂ ದೇನ್ತೋ ಮನುಸ್ಸೇ ಅನ್ತರನ್ತರಾ ಲೋಣಸಕ್ಖರಾ ಆಹರಾಪೇತ್ವಾ ಖಾದನ್ತೇ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಅಯಂ ಸುರಾ ಅಲೋಣಿಕಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಲೋಣಮೇತ್ಥ ಪಕ್ಖಿಪಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಸುರಾಚಾಟಿಯಂ ನಾಳಿಮತ್ತಂ ಲೋಣಂ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ತೇಸಂ ಸುರಂ ಅದಾಸಿ। ತೇ ಮುಖಂ ಪೂರೇತ್ವಾ ಪೂರೇತ್ವಾ ಛಡ್ಡೇತ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ತೇ ಕತ’’ನ್ತಿ ಪುಚ್ಛಿಂಸು। ‘‘ತುಮ್ಹೇ ಸುರಂ ಪಿವಿತ್ವಾ ಲೋಣಂ ಆಹರಾಪೇನ್ತೇ ದಿಸ್ವಾ ಲೋಣೇನ ಯೋಜೇಸಿ’’ನ್ತಿ। ‘‘ಏವರೂಪಂ ನಾಮ ಮನಾಪಂ ವಾರುಣಿಂ ನಾಸೇಸಿ ಬಾಲಾ’’ತಿ ತಂ ಗರಹಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯುಟ್ಠಾಯ ಪಕ್ಕನ್ತಾ। ವಾರುಣಿವಾಣಿಜೋ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಏಕಮ್ಪಿ ಅದಿಸ್ವಾ ‘‘ವಾರುಣಿಪಾಯಕಾ ಕಹಂ ಗತಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ, ಸೋ ತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸಿ। ಅಥ ನಂ ಆಚರಿಯೋ ‘‘ಬಾಲ, ಏವರೂಪಾ ನಾಮ ತೇ ಸುರಾ ನಾಸಿತಾ’’ತಿ ಗರಹಿತ್ವಾ ಇಮಂ ಕಾರಣಂ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರೋಚೇಸಿ। ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕೋ ‘‘ಅತ್ಥಿದಾನಿ ಮೇ ಇದಂ ಕಥಾಪಾಭತ’’ನ್ತಿ ಜೇತವನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸಿ। ಸತ್ಥಾ ‘‘ನ ಏಸ, ಗಹಪತಿ, ಇದಾನೇವ ವಾರುಣಿದೂಸಕೋ, ಪುಬ್ಬೇಪಿ ವಾರುಣಿದೂಸಕೋಯೇವಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತೇನ ಯಾಚಿತೋ ಅತೀತಂ ಆಹರಿ।
Na ve anatthakusalenāti idaṃ satthā jetavane viharanto vāruṇidūsakaṃ ārabbha kathesi. Anāthapiṇḍikassa kira sahāyo eko vāruṇivāṇijo tikhiṇaṃ vāruṇiṃ yojetvā hiraññasuvaṇṇādīni gahetvā vikkiṇanto mahājane sannipatite ‘‘tāta, tvaṃ mūlaṃ gahetvā vāruṇiṃ dehī’’ti antevāsikaṃ āṇāpetvā sayaṃ nhāyituṃ agamāsi. Antevāsiko mahājanassa vāruṇiṃ dento manusse antarantarā loṇasakkharā āharāpetvā khādante disvā ‘‘ayaṃ surā aloṇikā bhavissati, loṇamettha pakkhipissāmī’’ti surācāṭiyaṃ nāḷimattaṃ loṇaṃ pakkhipitvā tesaṃ suraṃ adāsi. Te mukhaṃ pūretvā pūretvā chaḍḍetvā ‘‘kiṃ te kata’’nti pucchiṃsu. ‘‘Tumhe suraṃ pivitvā loṇaṃ āharāpente disvā loṇena yojesi’’nti. ‘‘Evarūpaṃ nāma manāpaṃ vāruṇiṃ nāsesi bālā’’ti taṃ garahitvā uṭṭhāyuṭṭhāya pakkantā. Vāruṇivāṇijo āgantvā ekampi adisvā ‘‘vāruṇipāyakā kahaṃ gatā’’ti pucchi, so tamatthaṃ ārocesi. Atha naṃ ācariyo ‘‘bāla, evarūpā nāma te surā nāsitā’’ti garahitvā imaṃ kāraṇaṃ anāthapiṇḍikassa ārocesi. Anāthapiṇḍiko ‘‘atthidāni me idaṃ kathāpābhata’’nti jetavanaṃ gantvā satthāraṃ vanditvā etamatthaṃ ārocesi. Satthā ‘‘na esa, gahapati, idāneva vāruṇidūsako, pubbepi vāruṇidūsakoyevā’’ti vatvā tena yācito atītaṃ āhari.
ಅತೀತೇ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೇ ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇನ್ತೇ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ಸೇಟ್ಠಿ ಅಹೋಸಿ। ತಂ ಉಪನಿಸ್ಸಾಯ ಏಕೋ ವಾರುಣಿವಾಣಿಜೋ ಜೀವತಿ। ಸೋ ತಿಖಿಣಂ ಸುರಂ ಯೋಜೇತ್ವಾ ‘‘ಇಮಂ ವಿಕ್ಕಿಣಾಹೀ’’ತಿ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಂ ವತ್ವಾ ನ್ಹಾಯಿತುಂ ಗತೋ। ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೋ ತಸ್ಮಿಂ ಗತಮತ್ತೇಯೇವ ಸುರಾಯ ಲೋಣಂ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಇಮಿನಾವ ನಯೇನ ಸುರಂ ವಿನಾಸೇಸಿ। ಅಥಸ್ಸ ಆಚರಿಯೋ ಆಗನ್ತ್ವಾ ತಂ ಕಾರಣಂ ಞತ್ವಾ ಸೇಟ್ಠಿಸ್ಸ ಆರೋಚೇಸಿ। ಸೇಟ್ಠಿ ‘‘ಅನತ್ಥಕುಸಲಾ ನಾಮ ಬಾಲಾ ‘ಅತ್ಥಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’ತಿ ಅನತ್ಥಮೇವ ಕರೋನ್ತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto bārāṇasiyaṃ seṭṭhi ahosi. Taṃ upanissāya eko vāruṇivāṇijo jīvati. So tikhiṇaṃ suraṃ yojetvā ‘‘imaṃ vikkiṇāhī’’ti antevāsikaṃ vatvā nhāyituṃ gato. Antevāsiko tasmiṃ gatamatteyeva surāya loṇaṃ pakkhipitvā imināva nayena suraṃ vināsesi. Athassa ācariyo āgantvā taṃ kāraṇaṃ ñatvā seṭṭhissa ārocesi. Seṭṭhi ‘‘anatthakusalā nāma bālā ‘atthaṃ karissāmā’ti anatthameva karontī’’ti vatvā imaṃ gāthamāha –
೪೭.
47.
‘‘ನ ವೇ ಅನತ್ಥಕುಸಲೇನ, ಅತ್ಥಚರಿಯಾ ಸುಖಾವಹಾ।
‘‘Na ve anatthakusalena, atthacariyā sukhāvahā;
ಹಾಪೇತಿ ಅತ್ಥಂ ದುಮ್ಮೇಧೋ, ಕೋಣ್ಡಞ್ಞೋ ವಾರುಣಿಂ ಯಥಾ’’ತಿ॥
Hāpeti atthaṃ dummedho, koṇḍañño vāruṇiṃ yathā’’ti.
ತತ್ಥ ಕೋಣ್ಡಞ್ಞೋ ವಾರುಣಿಂ ಯಥಾತಿ ಯಥಾ ಅಯಂ ಕೋಣ್ಡಞ್ಞನಾಮಕೋ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೋ ‘‘ಅತ್ಥಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಲೋಣಂ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ವಾರುಣಿಂ ಹಾಪೇಸಿ ಪರಿಹಾಪೇಸಿ ವಿನಾಸೇಸಿ, ಏವಂ ಸಬ್ಬೋಪಿ ಅನತ್ಥಕುಸಲೋ ಅತ್ಥಂ ಹಾಪೇತೀತಿ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಇಮಾಯ ಗಾಥಾಯ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ।
Tattha koṇḍañño vāruṇiṃ yathāti yathā ayaṃ koṇḍaññanāmako antevāsiko ‘‘atthaṃ karissāmī’’ti loṇaṃ pakkhipitvā vāruṇiṃ hāpesi parihāpesi vināsesi, evaṃ sabbopi anatthakusalo atthaṃ hāpetīti bodhisatto imāya gāthāya dhammaṃ desesi.
ಸತ್ಥಾಪಿ ‘‘ನ ಏಸ ಗಹಪತಿ ಇದಾನೇವ ವಾರುಣಿದೂಸಕೋ, ಪುಬ್ಬೇಪಿ ವಾರುಣಿದೂಸಕೋಯೇವಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಅನುಸನ್ಧಿಂ ಘಟೇತ್ವಾ ಜಾತಕಂ ಸಮೋಧಾನೇಸಿ – ‘‘ತದಾ ವಾರುಣಿದೂಸಕೋ ಇದಾನಿಪಿ ವಾರುಣಿದೂಸಕೋವ ಅಹೋಸಿ, ಬಾರಾಣಸಿಸೇಟ್ಠಿ ಪನ ಅಹಮೇವ ಅಹೋಸಿ’’ನ್ತಿ।
Satthāpi ‘‘na esa gahapati idāneva vāruṇidūsako, pubbepi vāruṇidūsakoyevā’’ti vatvā anusandhiṃ ghaṭetvā jātakaṃ samodhānesi – ‘‘tadā vāruṇidūsako idānipi vāruṇidūsakova ahosi, bārāṇasiseṭṭhi pana ahameva ahosi’’nti.
ವಾರುಣಿದೂಸಕಜಾತಕವಣ್ಣನಾ ಸತ್ತಮಾ।
Vāruṇidūsakajātakavaṇṇanā sattamā.
Related texts:
ತಿಪಿಟಕ (ಮೂಲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ಸುತ್ತಪಿಟಕ • Suttapiṭaka / ಖುದ್ದಕನಿಕಾಯ • Khuddakanikāya / ಜಾತಕಪಾಳಿ • Jātakapāḷi / ೪೭. ವಾರುಣಿದೂಸಕಜಾತಕಂ • 47. Vāruṇidūsakajātakaṃ
