| Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / মিলিন্দপঞ্হপাল়ি • Milindapañhapāḷi |
১০. ৰণ্ণভণনপঞ্হো
10. Vaṇṇabhaṇanapañho
১০. ‘‘ভন্তে নাগসেন, ভাসিতম্পেতং ভগৰতা ‘মমং ৰা, ভিক্খৰে, পরে ৰণ্ণং ভাসেয্যুং, ধম্মস্স ৰা, সঙ্ঘস্স ৰা ৰণ্ণং ভাসেয্যুং, তত্র তুম্হেহি ন আনন্দো, ন সোমনস্সং, ন চেতসো উপ্পিলাৰিতত্তং করণীয’ন্তি পুন চ তথাগতো সেলস্স ব্রাহ্মণস্স যথাভুচ্চে ৰণ্ণে ভঞ্ঞমানে আনন্দিতো সুমনো উপ্পিলাৰিতো ভিয্যো উত্তরিং সকগুণং পকিত্তেসি –
10. ‘‘Bhante nāgasena, bhāsitampetaṃ bhagavatā ‘mamaṃ vā, bhikkhave, pare vaṇṇaṃ bhāseyyuṃ, dhammassa vā, saṅghassa vā vaṇṇaṃ bhāseyyuṃ, tatra tumhehi na ānando, na somanassaṃ, na cetaso uppilāvitattaṃ karaṇīya’nti puna ca tathāgato selassa brāhmaṇassa yathābhucce vaṇṇe bhaññamāne ānandito sumano uppilāvito bhiyyo uttariṃ sakaguṇaṃ pakittesi –
‘‘‘রাজাহমস্মি সেলাতি, ধম্মরাজা অনুত্তরো।
‘‘‘Rājāhamasmi selāti, dhammarājā anuttaro;
ধম্মেন চক্কং ৰত্তেমি, চক্কং অপ্পটিৰত্তিয’ন্তি 1॥
Dhammena cakkaṃ vattemi, cakkaṃ appaṭivattiya’nti 2.
‘‘যদি, ভন্তে নাগসেন, ভগৰতা ভণিতং ‘মমং ৰা, ভিক্খৰে, পরে ৰণ্ণং ভাসেয্যুং, ধম্মস্স ৰা সঙ্ঘস্স ৰা ৰণ্ণং ভাসেয্যুং, তত্র তুম্হেহি ন আনন্দো, ন সোমনস্সং, ন চেতসো উপ্পিলাৰিতত্তং করণীয’ন্তি, তেন হি সেলস্স ব্রাহ্মণস্স যথাভুচ্চে ৰণ্ণে ভঞ্ঞমানে আনন্দিতো সুমনো উপ্পিলাৰিতো ভিয্যো উত্তরিং সকগুণং পকিত্তেসীতি যং ৰচনং, তং মিচ্ছা। যদি সেলস্স ব্রাহ্মণস্স যথাভুচ্চে ৰণ্ণে ভঞ্ঞমানে আনন্দিতো সুমনো উপ্পিলাৰিতো ভিয্যো উত্তরিং সকগুণং পকিত্তেসি, তেন হি ‘মমং ৰা, ভিক্খৰে, পরে ৰণ্ণং ভাসেয্যুং, ধম্মস্স ৰা সঙ্ঘস্স ৰা ৰণ্ণং ভাসেয্যুং, তত্র তুম্হেহি ন আনন্দো, ন সোমনস্সং, ন চেতসো উপ্পিলাৰিতত্তং করণীয’ন্তি তম্পি ৰচনং মিচ্ছা। অযম্পি উভতো কোটিকো পঞ্হো তৰানুপ্পত্তো, সো তযা নিব্বাহিতব্বো’’তি।
‘‘Yadi, bhante nāgasena, bhagavatā bhaṇitaṃ ‘mamaṃ vā, bhikkhave, pare vaṇṇaṃ bhāseyyuṃ, dhammassa vā saṅghassa vā vaṇṇaṃ bhāseyyuṃ, tatra tumhehi na ānando, na somanassaṃ, na cetaso uppilāvitattaṃ karaṇīya’nti, tena hi selassa brāhmaṇassa yathābhucce vaṇṇe bhaññamāne ānandito sumano uppilāvito bhiyyo uttariṃ sakaguṇaṃ pakittesīti yaṃ vacanaṃ, taṃ micchā. Yadi selassa brāhmaṇassa yathābhucce vaṇṇe bhaññamāne ānandito sumano uppilāvito bhiyyo uttariṃ sakaguṇaṃ pakittesi, tena hi ‘mamaṃ vā, bhikkhave, pare vaṇṇaṃ bhāseyyuṃ, dhammassa vā saṅghassa vā vaṇṇaṃ bhāseyyuṃ, tatra tumhehi na ānando, na somanassaṃ, na cetaso uppilāvitattaṃ karaṇīya’nti tampi vacanaṃ micchā. Ayampi ubhato koṭiko pañho tavānuppatto, so tayā nibbāhitabbo’’ti.
‘‘ভাসিতম্পেতং , মহারাজ, ভগৰতা ‘মমং ৰা, ভিক্খৰে, পরে ৰণ্ণং ভাসেয্যুং, ধম্মস্স ৰা সঙ্ঘস্স ৰা ৰণ্ণং ভাসেয্যুং, তত্র তুম্হেহি ন আনন্দো, ন সোমনস্সং, ন চেতসো উপ্পিলাৰিতত্তং করণীয’ন্তি। সেলস্স চ ব্রাহ্মণস্স যথাভুচ্চে ৰণ্ণে ভঞ্ঞমানে ভিয্যো উত্তরিং সকগুণং পকিত্তিতং –
‘‘Bhāsitampetaṃ , mahārāja, bhagavatā ‘mamaṃ vā, bhikkhave, pare vaṇṇaṃ bhāseyyuṃ, dhammassa vā saṅghassa vā vaṇṇaṃ bhāseyyuṃ, tatra tumhehi na ānando, na somanassaṃ, na cetaso uppilāvitattaṃ karaṇīya’nti. Selassa ca brāhmaṇassa yathābhucce vaṇṇe bhaññamāne bhiyyo uttariṃ sakaguṇaṃ pakittitaṃ –
‘‘‘রাজাহমস্মি সেলাতি, ধম্মরাজা অনুত্তরো।
‘‘‘Rājāhamasmi selāti, dhammarājā anuttaro;
ধম্মেন চক্কং ৰত্তেমি, চক্কং অপ্পটিৰত্তিয’ন্তি॥
Dhammena cakkaṃ vattemi, cakkaṃ appaṭivattiya’nti.
‘‘পঠমং, মহারাজ, ভগৰতা ধম্মস্স সভাৰসরসলক্খণং সভাৰং অৰিতথং ভূতং তচ্ছং তথত্থং পরিদীপযমানেন ভণিতং ‘মমং ৰা ভিক্খৰে, পরে ৰণ্ণং ভাসেয্যুং, ধম্মস্স ৰা সঙ্ঘস্স ৰা ৰণ্ণং ভাসেয্যুং, তত্র তুম্হেহি ন আনন্দো, ন সোমনস্সং, ন চেতসো উপ্পিলাৰিতত্তং করণীয’ন্তি। যং পন ভগৰতা সেলস্স ব্রাহ্মণস্স যথাভুচ্চে ৰণ্ণে ভঞ্ঞমানে ভিয্যো উত্তরিং সকগুণং পকিত্তিতং ‘রাজাহমস্মি সেলাতি, ধম্মরাজা অনুত্তরো’তি তং ন লাভহেতু, ন যসহেতু, ন অত্তহেতু, ন পক্খহেতু, ন অন্তেৰাসিকম্যতায, অথ খো অনুকম্পায কারুঞ্ঞেন হিতৰসেন এৰং ইমস্স ধম্মাভিসমযো ভৰিস্সতি তিণ্ণঞ্চ মাণৰকসতানন্তি, এৰং ভিয্যো উত্তরিং সকগুণং ভণিতং ‘রাজাহমস্মি সেলাতি, ধম্মরাজা অনুত্তরো’তি। ‘‘সাধু, ভন্তে নাগসেন, এৰমেতং তথা সম্পটিচ্ছামী’’তি।
‘‘Paṭhamaṃ, mahārāja, bhagavatā dhammassa sabhāvasarasalakkhaṇaṃ sabhāvaṃ avitathaṃ bhūtaṃ tacchaṃ tathatthaṃ paridīpayamānena bhaṇitaṃ ‘mamaṃ vā bhikkhave, pare vaṇṇaṃ bhāseyyuṃ, dhammassa vā saṅghassa vā vaṇṇaṃ bhāseyyuṃ, tatra tumhehi na ānando, na somanassaṃ, na cetaso uppilāvitattaṃ karaṇīya’nti. Yaṃ pana bhagavatā selassa brāhmaṇassa yathābhucce vaṇṇe bhaññamāne bhiyyo uttariṃ sakaguṇaṃ pakittitaṃ ‘rājāhamasmi selāti, dhammarājā anuttaro’ti taṃ na lābhahetu, na yasahetu, na attahetu, na pakkhahetu, na antevāsikamyatāya, atha kho anukampāya kāruññena hitavasena evaṃ imassa dhammābhisamayo bhavissati tiṇṇañca māṇavakasatānanti, evaṃ bhiyyo uttariṃ sakaguṇaṃ bhaṇitaṃ ‘rājāhamasmi selāti, dhammarājā anuttaro’ti. ‘‘Sādhu, bhante nāgasena, evametaṃ tathā sampaṭicchāmī’’ti.
ৰণ্ণভণনপঞ্হো দসমো।
Vaṇṇabhaṇanapañho dasamo.
Footnotes:
