Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / തിപിടക • Tipiṭaka / ഥേരഗാഥാ-അട്ഠകഥാ • Theragāthā-aṭṭhakathā

൩. വനവച്ഛത്ഥേരഗാഥാവണ്ണനാ

3. Vanavacchattheragāthāvaṇṇanā

അച്ഛോദികാ പുഥുസിലാതി ആയസ്മതോ വനവച്ഛത്ഥേരസ്സ ഗാഥാ. കാ ഉപ്പത്തി? അയമ്പി പുരിമബുദ്ധേസു കതാധികാരോ തത്ഥ തത്ഥ ഭവേ വിവട്ടൂപനിസ്സയം കുസലബീജം രോപേന്തോ വിപസ്സിസ്സ ഭഗവതോ കാലേ കുലഗേഹേ നിബ്ബത്തിത്വാ വിഞ്ഞുതം പത്തോ പരസ്സ കമ്മം കത്വാ ജീവന്തോ കസ്സചി അപരാധം കത്വാ മരണഭയേന തജ്ജിതോ പലായന്തോ അന്തരാമഗ്ഗേ ബോധിരുക്ഖം ദിസ്വാ പസന്നമാനസോ തസ്സ മൂലം സമ്മജ്ജിത്വാ പിണ്ഡിബന്ധേഹി അസോകപുപ്ഫേഹി പൂജം കത്വാ വന്ദിത്വാ ബോധിം അഭിമുഖോ നമസ്സമാനോ പല്ലങ്കേന നിസിന്നോ മാരേതും ആഗതേ പച്ചത്ഥികേ ദിസ്വാ തേസു ചിത്തം അകോപേത്വാ ബോധിം ഏവ ആവജ്ജേന്തോ സതപോരിസേ പപാതേ പപതി. സോ തേന പുഞ്ഞകമ്മേന ദേവലോകേ നിബ്ബത്തിത്വാ അപരാപരം പുഞ്ഞാനി കത്വാ ദേവമനുസ്സേസു സംസരന്തോ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ രാജഗഹേ വിഭവസമ്പന്നസ്സ ബ്രാഹ്മണസ്സ പുത്തോ ഹുത്വാ നിബ്ബത്തി, ‘‘വച്ഛോ’’തിസ്സ നാമം അഹോസി. സോ വയപ്പത്തോ ബിമ്ബിസാരസമാഗമേ പടിലദ്ധസദ്ധോ പബ്ബജിത്വാ അരഹത്തം പാപുണി. തേന വുത്തം അപദാനേ (അപ॰ ഥേര ൧.൧൬.൭-൧൪) –

Acchodikā puthusilāti āyasmato vanavacchattherassa gāthā. Kā uppatti? Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalabījaṃ ropento vipassissa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto parassa kammaṃ katvā jīvanto kassaci aparādhaṃ katvā maraṇabhayena tajjito palāyanto antarāmagge bodhirukkhaṃ disvā pasannamānaso tassa mūlaṃ sammajjitvā piṇḍibandhehi asokapupphehi pūjaṃ katvā vanditvā bodhiṃ abhimukho namassamāno pallaṅkena nisinno māretuṃ āgate paccatthike disvā tesu cittaṃ akopetvā bodhiṃ eva āvajjento sataporise papāte papati. So tena puññakammena devaloke nibbattitvā aparāparaṃ puññāni katvā devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde rājagahe vibhavasampannassa brāhmaṇassa putto hutvā nibbatti, ‘‘vaccho’’tissa nāmaṃ ahosi. So vayappatto bimbisārasamāgame paṭiladdhasaddho pabbajitvā arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne (apa. thera 1.16.7-14) –

‘‘പരകമ്മായനേ യുത്തോ, അപരാധം അകാസഹം;

‘‘Parakammāyane yutto, aparādhaṃ akāsahaṃ;

വനന്തം അഭിധാവിസ്സം, ഭയവേരസമപ്പിതോ.

Vanantaṃ abhidhāvissaṃ, bhayaverasamappito.

‘‘പുപ്ഫിതം പാദപം ദിസ്വാ, പിണ്ഡിബന്ധം സുനിമ്മിതം;

‘‘Pupphitaṃ pādapaṃ disvā, piṇḍibandhaṃ sunimmitaṃ;

തമ്ബപുപ്ഫം ഗഹേത്വാന, ബോധിയം ഓകിരിം അഹം.

Tambapupphaṃ gahetvāna, bodhiyaṃ okiriṃ ahaṃ.

‘‘സമ്മജ്ജിത്വാന തം ബോധിം, പാടലിം പാദപുത്തമം;

‘‘Sammajjitvāna taṃ bodhiṃ, pāṭaliṃ pādaputtamaṃ;

പല്ലങ്കം ആഭുജിത്വാന, ബോധിമൂലേ ഉപാവിസിം.

Pallaṅkaṃ ābhujitvāna, bodhimūle upāvisiṃ.

‘‘ഗതമഗ്ഗം ഗവേസന്താ, ആഗച്ഛും മമ സന്തികം;

‘‘Gatamaggaṃ gavesantā, āgacchuṃ mama santikaṃ;

തേ ച ദിസ്വാനഹം തത്ഥ, ആവജ്ജിം ബോധിമുത്തമം.

Te ca disvānahaṃ tattha, āvajjiṃ bodhimuttamaṃ.

‘‘വന്ദിത്വാന അഹം ബോധിം, വിപ്പസന്നേന ചേതസാ;

‘‘Vanditvāna ahaṃ bodhiṃ, vippasannena cetasā;

അനേകതാലേ പപതിം, ഗിരിദുഗ്ഗേ ഭയാനകേ.

Anekatāle papatiṃ, giridugge bhayānake.

‘‘ഏകനവുതിതോ കപ്പേ, യം പുപ്ഫമഭിരോപയിം;

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ബോധിപൂജായിദം ഫലം.

Duggatiṃ nābhijānāmi, bodhipūjāyidaṃ phalaṃ.

‘‘ഇതോ ച തതിയേ കപ്പേ, രാജാ സുസഞ്ഞതോ അഹം;

‘‘Ito ca tatiye kappe, rājā susaññato ahaṃ;

സത്തരതനസമ്പന്നോ, ചക്കവത്തീ മഹബ്ബലോ.

Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.

‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ॰… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസന’’ന്തി.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… kataṃ buddhassa sāsana’’nti.

അരഹത്തം പന പത്വാ വിവേകാഭിരതിയാ വനേയേവ വസി, തേന വനവച്ഛോതി സമഞ്ഞാ ഉദപാദി. അഥ കദാചി ഥേരോ ഞാതിജനാനുഗ്ഗഹത്ഥം രാജഗഹം ഗതോ തത്ഥ ഞാതകേഹി ഉപട്ഠിയമാനോ കതിപാഹം വസിത്വാ ഗമനാകാരം സന്ദസ്സേതി. തം ഞാതകാ, ‘‘ഭന്തേ, അമ്ഹാകം അനുഗ്ഗഹത്ഥം ധുരവിഹാരേ വസഥ, മയം ഉപട്ഠഹിസ്സാമാ’’തി യാചിംസു. ഥേരോ തേസം പബ്ബതരാമണേയ്യകിത്തനാപദേസേന വിവേകാഭിരതിം നിവേദേന്തോ –

Arahattaṃ pana patvā vivekābhiratiyā vaneyeva vasi, tena vanavacchoti samaññā udapādi. Atha kadāci thero ñātijanānuggahatthaṃ rājagahaṃ gato tattha ñātakehi upaṭṭhiyamāno katipāhaṃ vasitvā gamanākāraṃ sandasseti. Taṃ ñātakā, ‘‘bhante, amhākaṃ anuggahatthaṃ dhuravihāre vasatha, mayaṃ upaṭṭhahissāmā’’ti yāciṃsu. Thero tesaṃ pabbatarāmaṇeyyakittanāpadesena vivekābhiratiṃ nivedento –

൧൧൩.

113.

‘‘അച്ഛോദികാ പുഥുസിലാ, ഗോനങ്ഗുലമിഗായുതാ;

‘‘Acchodikā puthusilā, gonaṅgulamigāyutā;

അമ്ബുസേവാലസഞ്ഛന്നാ, തേ സേലാ രമയന്തി മ’’ന്തി. – ഗാഥം അഭാസി;

Ambusevālasañchannā, te selā ramayanti ma’’nti. – gāthaṃ abhāsi;

തത്ഥ അച്ഛോദികാതി അച്ഛം അബഹലം സുഖുമം ഉദകം ഏതേസൂതി ‘‘അച്ഛോദകാ’’തി വത്തബ്ബേ ലിങ്ഗവിപല്ലാസേന അച്ഛോദികാ’’തി വുത്തം. ഏതേന തേസം ഉദകസമ്പത്തിം ദസ്സേതി. പുഥുസിലാതി പുഥുലാ വിത്ഥതാ മുദുസുഖസമ്ഫസ്സാ സിലാ ഏതേസൂതി പുഥുസിലാ. ഏതേന നിസജ്ജനട്ഠാനസമ്പത്തിം ദസ്സേതി. ഗുന്നം വിയ നങ്ഗുലം നങ്ഗുട്ഠം ഏതേസന്തി ഗോനങ്ഗുലാ, കാളമക്കടാ, ‘‘പകതിമക്കടാ’’തിപി വദന്തിയേവ . ഗോനങ്ഗുലേഹി ച പസദാദികേഹി മിഗേഹി ച തഹം തഹം വിചരന്തേഹി ആയുതാ മിസ്സിതാതി ഗോനങ്ഗുലമിഗായുതാ . ഏതേന തേസം അമനുസ്സൂപചാരിതായ അരഞ്ഞലക്ഖണൂപേതതം ദസ്സേതി. അമ്ബുസേവാലസഞ്ഛന്നാതി പസവനതോ സതതം പഗ്ഘരമാനസലിലതായ തഹം തഹം ഉദകസേവാലസഞ്ഛാദിതാ. തേ സേലാ രമയന്തി മന്തി യത്ഥാഹം വസാമി; തേ ഏദിസാ സേലാ പബ്ബതാ വിവേകാഭിരതിയാ മം രമയന്തി, തസ്മാ തത്ഥേവാഹം ഗച്ഛാമീതി അധിപ്പായോ. ഇദമേവ ച ഥേരസ്സ അഞ്ഞാബ്യാകരണം അഹോസി.

Tattha acchodikāti acchaṃ abahalaṃ sukhumaṃ udakaṃ etesūti ‘‘acchodakā’’ti vattabbe liṅgavipallāsena acchodikā’’ti vuttaṃ. Etena tesaṃ udakasampattiṃ dasseti. Puthusilāti puthulā vitthatā mudusukhasamphassā silā etesūti puthusilā. Etena nisajjanaṭṭhānasampattiṃ dasseti. Gunnaṃ viya naṅgulaṃ naṅguṭṭhaṃ etesanti gonaṅgulā, kāḷamakkaṭā, ‘‘pakatimakkaṭā’’tipi vadantiyeva . Gonaṅgulehi ca pasadādikehi migehi ca tahaṃ tahaṃ vicarantehi āyutā missitāti gonaṅgulamigāyutā. Etena tesaṃ amanussūpacāritāya araññalakkhaṇūpetataṃ dasseti. Ambusevālasañchannāti pasavanato satataṃ paggharamānasalilatāya tahaṃ tahaṃ udakasevālasañchāditā. Te selā ramayanti manti yatthāhaṃ vasāmi; te edisā selā pabbatā vivekābhiratiyā maṃ ramayanti, tasmā tatthevāhaṃ gacchāmīti adhippāyo. Idameva ca therassa aññābyākaraṇaṃ ahosi.

വനവച്ഛത്ഥേരഗാഥാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

Vanavacchattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.







Related texts:



തിപിടക (മൂല) • Tipiṭaka (Mūla) / സുത്തപിടക • Suttapiṭaka / ഖുദ്ദകനികായ • Khuddakanikāya / ഥേരഗാഥാപാളി • Theragāthāpāḷi / ൩. വനവച്ഛത്ഥേരഗാഥാ • 3. Vanavacchattheragāthā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact