| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / ကင္ခာဝိတရဏီ-အဘိနဝ-ဋီကာ • Kaṅkhāvitaraṇī-abhinava-ṭīkā |
၈. ဥယ္ယုတ္တသေနာသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
8. Uyyuttasenāsikkhāpadavaṇṇanā
စတုရင္ဂိနိန္တိ ဟတ္ထိအသ္သရထပတ္တီတိ စတ္တာရိ အင္ဂာနိ ဧတိသ္သာတိ စတုရင္ဂိနီ, တံ စတုရင္ဂိနိံ။ ‘‘ဒ္ဝာဒသပုရိသော ဟတ္ထီ, တိပုရိသော အသ္သော, စတုပုရိသော ရထော, စတ္တာရော ပုရိသာ သရဟတ္ထာ ပတ္တီ’’တိ (ပာစိ. ၃၁၄) အယံ ပစ္ဆိမကောဋိယာ စတုရင္ဂသမန္နာဂတာ သေနာ နာမ, ဤဒိသံ သေနန္တိ အတ္ထော။ တံ ပန ဝိဇဟိတ္ဝာတိ ကေနစိ အန္တရိတာ ဝာ နိန္နံ ဩရုဠ္ဟာ ဝာ န ဒိသ္သတိ, ဣဓ ဌတ္ဝာန သက္ကာ ဒဋ္ဌုန္တိ တံ ဒသ္သနူပစာရံ ဝိဇဟိတ္ဝာ အညံ ဌာနံ ဂန္တ္ဝာ။
Caturaṅgininti hatthiassarathapattīti cattāri aṅgāni etissāti caturaṅginī, taṃ caturaṅginiṃ. ‘‘Dvādasapuriso hatthī, tipuriso asso, catupuriso ratho, cattāro purisā sarahatthā pattī’’ti (pāci. 314) ayaṃ pacchimakoṭiyā caturaṅgasamannāgatā senā nāma, īdisaṃ senanti attho. Taṃ pana vijahitvāti kenaci antaritā vā ninnaṃ oruḷhā vā na dissati, idha ṭhatvāna sakkā daṭṭhunti taṃ dassanūpacāraṃ vijahitvā aññaṃ ṭhānaṃ gantvā.
သေနာဒသ္သနဝတ္ထုသ္မိန္တိ သေနံ ဒသ္သနာယ ဂမနဝတ္ထုသ္မိံ။ အယမေဝ ဝာ ပာဌော။ ဟတ္ထိအာဒီသု ဧကမေကန္တိ ဟတ္ထိအာဒီသု စတူသု အင္ဂေသု ဧကမေကံ, အန္တမသော ဧကပုရိသာရုဠ္ဟဟတ္ထိမ္ပိ ဧကမ္ပိ သရဟတ္ထံ ပုရိသန္တိ အတ္ထော။ အနုယ္ယုတ္တာ နာမ ရာဇာ ဥယ္ယာနံ ဝာ နဒိံ ဝာ ဂစ္ဆတိ, ဧဝံ အနုယ္ယုတ္တာ ဟောတိ။ တထာရူပပ္ပစ္စယေတိ ‘‘မာတုလော သေနာယ ဂိလာနော ဟောတီ’’တိအာဒိကေ (ပာစိ. ၃၁၂) အနုရူပကာရဏေ သတိ။ အာပဒာသူတိ ဇီဝိတဗ္ရဟ္မစရိယန္တရာယေသု ‘‘ဧတ္ထ ဂတော မုစ္စိသ္သာမီ’’တိ ဂစ္ဆတော အနာပတ္တိ။
Senādassanavatthusminti senaṃ dassanāya gamanavatthusmiṃ. Ayameva vā pāṭho. Hatthiādīsu ekamekanti hatthiādīsu catūsu aṅgesu ekamekaṃ, antamaso ekapurisāruḷhahatthimpi ekampi sarahatthaṃ purisanti attho. Anuyyuttā nāma rājā uyyānaṃ vā nadiṃ vā gacchati, evaṃ anuyyuttā hoti. Tathārūpappaccayeti ‘‘mātulo senāya gilāno hotī’’tiādike (pāci. 312) anurūpakāraṇe sati. Āpadāsūti jīvitabrahmacariyantarāyesu ‘‘ettha gato muccissāmī’’ti gacchato anāpatti.
ဥယ္ယုတ္တသေနာသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
Uyyuttasenāsikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
