| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಮಿಲಿನ್ದಪಞ್ಹಪಾಳಿ • Milindapañhapāḷi |
೯. ಉತ್ತರಿಕರಣೀಯಪಞ್ಹೋ
9. Uttarikaraṇīyapañho
೯. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ತುಮ್ಹೇ ಭಣಥ ‘ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಕರಣೀಯಂ ತಥಾಗತಸ್ಸ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಬೋಧಿಯಾ ಯೇವ ಮೂಲೇ ಪರಿನಿಟ್ಠಿತಂ, ನತ್ಥಿ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಉತ್ತರಿಂ ಕರಣೀಯಂ, ಕತಸ್ಸ ವಾ ಪತಿಚಯೋ’ತಿ, ಇದಞ್ಚ ತೇಮಾಸಂ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಂ ದಿಸ್ಸತಿ। ಯದಿ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಕರಣೀಯಂ ತಥಾಗತಸ್ಸ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಬೋಧಿಯಾ ಯೇವ ಮೂಲೇ ಪರಿನಿಟ್ಠಿತಂ, ನತ್ಥಿ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಉತ್ತರಿಂ ಕರಣೀಯಂ, ಕತಸ್ಸ ವಾ ಪತಿಚಯೋ, ತೇನ ಹಿ ‘ತೇಮಾಸಂ ಪಟಿಸಲ್ಲೀನೋ’ತಿ ಯಂ ವಚನಂ, ತಂ ಮಿಚ್ಛಾ। ಯದಿ ತೇಮಾಸಂ ಪಟಿಸಲ್ಲೀನೋ, ತೇನ ಹಿ ‘ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಕರಣೀಯಂ, ತಥಾಗತಸ್ಸ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಬೋಧಿಯಾ ಯೇವ ಮೂಲೇ ಪರಿನಿಟ್ಠಿತ’ನ್ತಿ ತಮ್ಪಿ ವಚನಂ ಮಿಚ್ಛಾ । ನತ್ಥಿ ಕತಕರಣೀಯಸ್ಸ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಂ, ಸಕರಣೀಯಸ್ಸೇವ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಂ ಯಥಾ ನಾಮ ಬ್ಯಾಧಿತಸ್ಸೇವ ಭೇಸಜ್ಜೇನ ಕರಣೀಯಂ ಹೋತಿ, ಅಬ್ಯಾಧಿತಸ್ಸ ಕಿಂ ಭೇಸಜ್ಜೇನ। ಛಾತಸ್ಸೇವ ಭೋಜನೇನ ಕರಣೀಯಂ ಹೋತಿ, ಅಛಾತಸ್ಸ ಕಿಂ ಭೋಜನೇನ। ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ನತ್ಥಿ ಕತಕರಣೀಯಸ್ಸ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಂ, ಸಕರಣೀಯಸ್ಸೇವ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಂ। ಅಯಮ್ಪಿ ಉಭತೋ ಕೋಟಿಕೋ ಪಞ್ಹೋ ತವಾನುಪ್ಪತ್ತೋ, ಸೋ ತಯಾ ನಿಬ್ಬಾಹಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ।
9. ‘‘Bhante nāgasena, tumhe bhaṇatha ‘yaṃ kiñci karaṇīyaṃ tathāgatassa, sabbaṃ taṃ bodhiyā yeva mūle pariniṭṭhitaṃ, natthi tathāgatassa uttariṃ karaṇīyaṃ, katassa vā paticayo’ti, idañca temāsaṃ paṭisallānaṃ dissati. Yadi, bhante nāgasena, yaṃ kiñci karaṇīyaṃ tathāgatassa, sabbaṃ taṃ bodhiyā yeva mūle pariniṭṭhitaṃ, natthi tathāgatassa uttariṃ karaṇīyaṃ, katassa vā paticayo, tena hi ‘temāsaṃ paṭisallīno’ti yaṃ vacanaṃ, taṃ micchā. Yadi temāsaṃ paṭisallīno, tena hi ‘yaṃ kiñci karaṇīyaṃ, tathāgatassa, sabbaṃ taṃ bodhiyā yeva mūle pariniṭṭhita’nti tampi vacanaṃ micchā . Natthi katakaraṇīyassa paṭisallānaṃ, sakaraṇīyasseva paṭisallānaṃ yathā nāma byādhitasseva bhesajjena karaṇīyaṃ hoti, abyādhitassa kiṃ bhesajjena. Chātasseva bhojanena karaṇīyaṃ hoti, achātassa kiṃ bhojanena. Evameva kho, bhante nāgasena, natthi katakaraṇīyassa paṭisallānaṃ, sakaraṇīyasseva paṭisallānaṃ. Ayampi ubhato koṭiko pañho tavānuppatto, so tayā nibbāhitabbo’’ti.
‘‘ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಕರಣೀಯಂ ತಥಾಗತಸ್ಸ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಬೋಧಿಯಾ ಯೇವ ಮೂಲೇ ಪರಿನಿಟ್ಠಿತಂ, ನತ್ಥಿ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಉತ್ತರಿಂ ಕರಣೀಯಂ, ಕತಸ್ಸ ವಾ ಪತಿಚಯೋ, ಭಗವಾ ಚ ತೇಮಾಸಂ ಪಟಿಸಲ್ಲೀನೋ, ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಂ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಬಹುಗುಣಂ, ಸಬ್ಬೇಪಿ ತಥಾಗತಾ ಪಟಿಸಲ್ಲೀಯಿತ್ವಾ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತಾ, ತಂ ತೇ ಸುಕತಗುಣಮನುಸ್ಸರನ್ತಾ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಂ ಸೇವನ್ತಿ। ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಪುರಿಸೋ ರಞ್ಞೋ ಸನ್ತಿಕಾ ಲದ್ಧವರೋ ಪಟಿಲದ್ಧಭೋಗೋ ತಂ ಸುಕತಗುಣಮನುಸ್ಸರನ್ತೋ ಅಪರಾಪರಂ ರಞ್ಞೋ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಏತಿ। ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಸಬ್ಬೇಪಿ ತಥಾಗತಾ ಪಟಿಸಲ್ಲೀಯಿತ್ವಾ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತಾ, ತಂ ತೇ ಸುಕತಗುಣಮನುಸ್ಸರನ್ತಾ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಂ ಸೇವನ್ತಿ।
‘‘Yaṃ kiñci, mahārāja, karaṇīyaṃ tathāgatassa, sabbaṃ taṃ bodhiyā yeva mūle pariniṭṭhitaṃ, natthi tathāgatassa uttariṃ karaṇīyaṃ, katassa vā paticayo, bhagavā ca temāsaṃ paṭisallīno, paṭisallānaṃ kho, mahārāja, bahuguṇaṃ, sabbepi tathāgatā paṭisallīyitvā sabbaññutaṃ pattā, taṃ te sukataguṇamanussarantā paṭisallānaṃ sevanti. Yathā, mahārāja, puriso rañño santikā laddhavaro paṭiladdhabhogo taṃ sukataguṇamanussaranto aparāparaṃ rañño upaṭṭhānaṃ eti. Evameva kho, mahārāja, sabbepi tathāgatā paṭisallīyitvā sabbaññutaṃ pattā, taṃ te sukataguṇamanussarantā paṭisallānaṃ sevanti.
‘‘ಯಥಾ ವಾ ಪನ, ಮಹಾರಾಜ, ಪುರಿಸೋ ಆತುರೋ ದುಕ್ಖಿತೋ ಬಾಳ್ಹಗಿಲಾನೋ ಭಿಸಕ್ಕಮುಪಸೇವಿತ್ವಾ ಸೋತ್ಥಿಮನುಪ್ಪತ್ತೋ ತಂ ಸುಕತಗುಣಮನುಸ್ಸರನ್ತೋ ಅಪರಾಪರಂ ಭಿಸಕ್ಕಮುಪಸೇವತಿ। ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಸಬ್ಬೇಪಿ ತಥಾಗತಾ ಪಟಿಸಲ್ಲೀಯಿತ್ವಾ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತಾ, ತಂ ತೇ ಸುಕತಗುಣಮನುಸ್ಸರನ್ತಾ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಂ ಸೇವನ್ತಿ।
‘‘Yathā vā pana, mahārāja, puriso āturo dukkhito bāḷhagilāno bhisakkamupasevitvā sotthimanuppatto taṃ sukataguṇamanussaranto aparāparaṃ bhisakkamupasevati. Evameva kho, mahārāja, sabbepi tathāgatā paṭisallīyitvā sabbaññutaṃ pattā, taṃ te sukataguṇamanussarantā paṭisallānaṃ sevanti.
‘‘ಅಟ್ಠವೀಸತಿ ಖೋ ಪನಿಮೇ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಗುಣಾ, ಯೇ ಗುಣೇ ಸಮನುಸ್ಸರನ್ತಾ 1 ತಥಾಗತಾ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಂ ಸೇವನ್ತಿ। ಕತಮೇ ಅಟ್ಠವೀಸತಿ? ಇಧ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಂ ಪಟಿಸಲ್ಲೀಯಮಾನಂ ಅತ್ತಾನಂ ರಕ್ಖತಿ, ಆಯುಂ ವಡ್ಢೇತಿ, ಬಲಂ ದೇತಿ, ವಜ್ಜಂ ಪಿದಹತಿ, ಅಯಸಮಪನೇತಿ, ಯಸಮುಪನೇತಿ, ಅರತಿಂ ವಿನೋದೇತಿ, ರತಿಮುಪದಹತಿ, ಭಯಮಪನೇತಿ, ವೇಸಾರಜ್ಜಂ ಕರೋತಿ, ಕೋಸಜ್ಜಮಪನೇತಿ, ವೀರಿಯಮಭಿಜನೇತಿ, ರಾಗಮಪನೇತಿ, ದೋಸಮಪನೇತಿ, ಮೋಹಮಪನೇತಿ, ಮಾನಂ ನಿಹನ್ತಿ, ವಿತಕ್ಕಂ ಭಞ್ಜತಿ, ಚಿತ್ತಂ ಏಕಗ್ಗಂ ಕರೋತಿ, ಮಾನಸಂ ಸ್ನೇಹಯತಿ 2, ಹಾಸಂ ಜನೇತಿ, ಗರುಕಂ ಕರೋತಿ, ಲಾಭಮುಪ್ಪಾದಯತಿ, ನಮಸ್ಸಿಯಂ ಕರೋತಿ , ಪೀತಿಂ ಪಾಪೇತಿ, ಪಾಮೋಜ್ಜಂ ಕರೋತಿ, ಸಙ್ಖಾರಾನಂ ಸಭಾವಂ ದಸ್ಸಯತಿ, ಭವಪ್ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ ಉಗ್ಘಾಟೇತಿ, ಸಬ್ಬಸಾಮಞ್ಞಂ ದೇತಿ। ಇಮೇ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಅಟ್ಠವೀಸತಿ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಗುಣಾ, ಯೇ ಗುಣೇ ಸಮನುಸ್ಸರನ್ತಾ ತಥಾಗತಾ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಂ ಸೇವನ್ತಿ।
‘‘Aṭṭhavīsati kho panime, mahārāja, paṭisallānaguṇā, ye guṇe samanussarantā 3 tathāgatā paṭisallānaṃ sevanti. Katame aṭṭhavīsati? Idha, mahārāja, paṭisallānaṃ paṭisallīyamānaṃ attānaṃ rakkhati, āyuṃ vaḍḍheti, balaṃ deti, vajjaṃ pidahati, ayasamapaneti, yasamupaneti, aratiṃ vinodeti, ratimupadahati, bhayamapaneti, vesārajjaṃ karoti, kosajjamapaneti, vīriyamabhijaneti, rāgamapaneti, dosamapaneti, mohamapaneti, mānaṃ nihanti, vitakkaṃ bhañjati, cittaṃ ekaggaṃ karoti, mānasaṃ snehayati 4, hāsaṃ janeti, garukaṃ karoti, lābhamuppādayati, namassiyaṃ karoti , pītiṃ pāpeti, pāmojjaṃ karoti, saṅkhārānaṃ sabhāvaṃ dassayati, bhavappaṭisandhiṃ ugghāṭeti, sabbasāmaññaṃ deti. Ime kho, mahārāja, aṭṭhavīsati paṭisallānaguṇā, ye guṇe samanussarantā tathāgatā paṭisallānaṃ sevanti.
‘‘ಅಪಿ ಚ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ತಥಾಗತಾ ಸನ್ತಂ ಸುಖಂ ಸಮಾಪತ್ತಿರತಿಂ ಅನುಭವಿತುಕಾಮಾ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಂ ಸೇವನ್ತಿ ಪರಿಯೋಸಿತಸಙ್ಕಪ್ಪಾ। ಚತೂಹಿ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಕಾರಣೇಹಿ ತಥಾಗತಾ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಂ ಸೇವನ್ತಿ। ಕತಮೇಹಿ ಚತೂಹಿ? ವಿಹಾರಫಾಸುತಾಯಪಿ, ಮಹಾರಾಜ, ತಥಾಗತಾ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಂ ಸೇವನ್ತಿ, ಅನವಜ್ಜಗುಣಬಹುಲತಾಯಪಿ ತಥಾಗತಾ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಂ ಸೇವನ್ತಿ, ಅಸೇಸಅರಿಯವೀಥಿತೋಪಿ ತಥಾಗತಾ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಂ ಸೇವನ್ತಿ, ಸಬ್ಬಬುದ್ಧಾನಂ ಥುತಥೋಮಿತವಣ್ಣಿತಪಸತ್ಥತೋಪಿ ತಥಾಗತಾ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಂ ಸೇವನ್ತಿ। ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಚತೂಹಿ ಕಾರಣೇಹಿ ತಥಾಗತಾ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಂ ಸೇವನ್ತಿ। ಇತಿ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ತಥಾಗತಾ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಂ ಸೇವನ್ತಿ ನ ಸಕರಣೀಯತಾಯ, ನ ಕತಸ್ಸ ವಾ ಪತಿಚಯಾಯ, ಅಥ ಖೋ ಗುಣವಿಸೇಸದಸ್ಸಾವಿತಾಯ ತಥಾಗತಾ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಂ ಸೇವನ್ತೀ’’ತಿ। ‘‘ಸಾಧು, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಏವಮೇತಂ ತಥಾ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ।
‘‘Api ca kho, mahārāja, tathāgatā santaṃ sukhaṃ samāpattiratiṃ anubhavitukāmā paṭisallānaṃ sevanti pariyositasaṅkappā. Catūhi kho, mahārāja, kāraṇehi tathāgatā paṭisallānaṃ sevanti. Katamehi catūhi? Vihāraphāsutāyapi, mahārāja, tathāgatā paṭisallānaṃ sevanti, anavajjaguṇabahulatāyapi tathāgatā paṭisallānaṃ sevanti, asesaariyavīthitopi tathāgatā paṭisallānaṃ sevanti, sabbabuddhānaṃ thutathomitavaṇṇitapasatthatopi tathāgatā paṭisallānaṃ sevanti. Imehi kho, mahārāja, catūhi kāraṇehi tathāgatā paṭisallānaṃ sevanti. Iti kho, mahārāja, tathāgatā paṭisallānaṃ sevanti na sakaraṇīyatāya, na katassa vā paticayāya, atha kho guṇavisesadassāvitāya tathāgatā paṭisallānaṃ sevantī’’ti. ‘‘Sādhu, bhante nāgasena, evametaṃ tathā sampaṭicchāmī’’ti.
ಉತ್ತರಿಕರಣೀಯಪಞ್ಹೋ ನವಮೋ।
Uttarikaraṇīyapañho navamo.
Footnotes:
