| Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / पाचित्यादियोजनापाळि • Pācityādiyojanāpāḷi |
८. उपस्सुतिसिक्खापदं
8. Upassutisikkhāpadaṃ
४७१. अट्ठमे ‘‘अधिकरणजातान’’न्ति एत्थ अधिकरणस्स पकरणतो विवादाधिकरणभावञ्च विसेसनपरपदभावञ्च दस्सेन्तो आह ‘‘उप्पन्नविवादाधिकरणान’’न्ति। तत्थ उप्पन्नसद्देन जातसद्दस्सत्थं दस्सेति । विवादसद्देन अधिकरणस्स सरूपं दस्सेति। सुय्यतीति सुति वचनं, सुतिया समीपं उपस्सुति ठानन्ति अत्थं दस्सेतुं वुत्तं ‘‘सुतिसमीप’’न्ति। ‘‘समीप’’न्ति इमिना उपसद्दस्सत्थं दस्सेति। ‘‘यत्था’’तिआदिना ‘‘उपस्सुती’’ति एत्थ उपसद्दस्स पधानत्ता तस्स सरूपं दस्सेति। यत्थाति यस्मिं ठाने। मन्तेन्तन्ति एत्थ उपयोगवचनस्स भुम्मत्थे अधिप्पेतत्ता वुत्तं ‘‘मन्तयमाने’’ति।
471. Aṭṭhame ‘‘adhikaraṇajātāna’’nti ettha adhikaraṇassa pakaraṇato vivādādhikaraṇabhāvañca visesanaparapadabhāvañca dassento āha ‘‘uppannavivādādhikaraṇāna’’nti. Tattha uppannasaddena jātasaddassatthaṃ dasseti . Vivādasaddena adhikaraṇassa sarūpaṃ dasseti. Suyyatīti suti vacanaṃ, sutiyā samīpaṃ upassuti ṭhānanti atthaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘sutisamīpa’’nti. ‘‘Samīpa’’nti iminā upasaddassatthaṃ dasseti. ‘‘Yatthā’’tiādinā ‘‘upassutī’’ti ettha upasaddassa padhānattā tassa sarūpaṃ dasseti. Yatthāti yasmiṃ ṭhāne. Mantentanti ettha upayogavacanassa bhummatthe adhippetattā vuttaṃ ‘‘mantayamāne’’ti.
४७३. ‘‘वूपसमिस्सामी’’ति एत्थ इधातुया गत्यत्थं दस्सेतुं वुत्तं ‘‘वूपसमं गमिस्सामी’’ति। अकारकभावन्ति निद्दोसभावं। सोतुकामताय गमनवसेन सिया किरियन्ति योजना। परतोपि एसेव नयोति। अट्ठमं।
473.‘‘Vūpasamissāmī’’ti ettha idhātuyā gatyatthaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘vūpasamaṃ gamissāmī’’ti. Akārakabhāvanti niddosabhāvaṃ. Sotukāmatāya gamanavasena siyā kiriyanti yojanā. Paratopi eseva nayoti. Aṭṭhamaṃ.
Related texts:
तिपिटक (मूल) • Tipiṭaka (Mūla) / विनयपिटक • Vinayapiṭaka / महाविभङ्ग • Mahāvibhaṅga / ८. सहधम्मिकवग्गो • 8. Sahadhammikavaggo
अट्ठकथा • Aṭṭhakathā / विनयपिटक (अट्ठकथा) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / महाविभङ्ग-अट्ठकथा • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / ८. उपस्सुतिसिक्खापदवण्णना • 8. Upassutisikkhāpadavaṇṇanā
टीका • Tīkā / विनयपिटक (टीका) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / सारत्थदीपनी-टीका • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ८. उपस्सुतिसिक्खापदवण्णना • 8. Upassutisikkhāpadavaṇṇanā
टीका • Tīkā / विनयपिटक (टीका) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / वजिरबुद्धि-टीका • Vajirabuddhi-ṭīkā / ८. उपस्सुतिसिक्खापदवण्णना • 8. Upassutisikkhāpadavaṇṇanā
टीका • Tīkā / विनयपिटक (टीका) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / विमतिविनोदनी-टीका • Vimativinodanī-ṭīkā / ८. उपस्सुतिसिक्खापदवण्णना • 8. Upassutisikkhāpadavaṇṇanā
