| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ • Saṃyuttanikāya |
੧੦. ਉਪਸ੍ਸਟ੍ਠਸੁਤ੍ਤਂ
10. Upassaṭṭhasuttaṃ
੫੨. ‘‘ਸਬ੍ਬਂ , ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਉਪਸ੍ਸਟ੍ਠਂ 1। ਕਿਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਸਬ੍ਬਂ ਉਪਸ੍ਸਟ੍ਠਂ? ਚਕ੍ਖੁ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਉਪਸ੍ਸਟ੍ਠਂ, ਰੂਪਾ ਉਪਸ੍ਸਟ੍ਠਾ, ਚਕ੍ਖੁવਿਞ੍ਞਾਣਂ ਉਪਸ੍ਸਟ੍ਠਂ, ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਉਪਸ੍ਸਟ੍ਠੋ। ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ વੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ વਾ ਦੁਕ੍ਖਂ વਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ વਾ ਤਮ੍ਪਿ ਉਪਸ੍ਸਟ੍ਠਂ…ਪੇ॰… ਜਿવ੍ਹਾ ਉਪਸ੍ਸਟ੍ਠਾ, ਰਸਾ ਉਪਸ੍ਸਟ੍ਠਾ, ਜਿવ੍ਹਾવਿਞ੍ਞਾਣਂ ਉਪਸ੍ਸਟ੍ਠਂ, ਜਿવ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਉਪਸ੍ਸਟ੍ਠੋ। ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਜਿવ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ વੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ વਾ ਦੁਕ੍ਖਂ વਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ વਾ ਤਮ੍ਪਿ ਉਪਸ੍ਸਟ੍ਠਂ। ਕਾਯੋ ਉਪਸ੍ਸਟ੍ਠੋ… ਮਨੋ ਉਪਸ੍ਸਟ੍ਠੋ, ਧਮ੍ਮਾ ਉਪਸ੍ਸਟ੍ਠਾ, ਮਨੋવਿਞ੍ਞਾਣਂ ਉਪਸ੍ਸਟ੍ਠਂ, ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਉਪਸ੍ਸਟ੍ਠੋ। ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ વੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ વਾ ਦੁਕ੍ਖਂ વਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ વਾ ਤਮ੍ਪਿ ਉਪਸ੍ਸਟ੍ਠਂ। ਏવਂ ਪਸ੍ਸਂ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਸੁਤવਾ ਅਰਿਯਸਾવਕੋ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਰੂਪੇਸੁਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਚਕ੍ਖੁવਿਞ੍ਞਾਣੇਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੇਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ। ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ વੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ વਾ ਦੁਕ੍ਖਂ વਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ વਾ ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ…ਪੇ॰… ਮਨਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਧਮ੍ਮੇਸੁਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਮਨੋવਿਞ੍ਞਾਣੇਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸੇਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ। ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ વੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ વਾ ਦੁਕ੍ਖਂ વਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ વਾ ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ। ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਂ વਿਰਜ੍ਜਤਿ; વਿਰਾਗਾ વਿਮੁਚ੍ਚਤਿ; વਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂ વਿਮੁਤ੍ਤਮਿਤਿ ਞਾਣਂ ਹੋਤਿ । ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, વੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ। ਦਸਮਂ।
52. ‘‘Sabbaṃ , bhikkhave, upassaṭṭhaṃ 2. Kiñca, bhikkhave, sabbaṃ upassaṭṭhaṃ? Cakkhu, bhikkhave, upassaṭṭhaṃ, rūpā upassaṭṭhā, cakkhuviññāṇaṃ upassaṭṭhaṃ, cakkhusamphasso upassaṭṭho. Yampidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi upassaṭṭhaṃ…pe… jivhā upassaṭṭhā, rasā upassaṭṭhā, jivhāviññāṇaṃ upassaṭṭhaṃ, jivhāsamphasso upassaṭṭho. Yampidaṃ jivhāsamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi upassaṭṭhaṃ. Kāyo upassaṭṭho… mano upassaṭṭho, dhammā upassaṭṭhā, manoviññāṇaṃ upassaṭṭhaṃ, manosamphasso upassaṭṭho. Yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi upassaṭṭhaṃ. Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako cakkhusmimpi nibbindati, rūpesupi nibbindati, cakkhuviññāṇepi nibbindati, cakkhusamphassepi nibbindati. Yampidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tasmimpi nibbindati…pe… manasmimpi nibbindati, dhammesupi nibbindati, manoviññāṇepi nibbindati, manosamphassepi nibbindati. Yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tasmimpi nibbindati. Nibbindaṃ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti . ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī’’ti. Dasamaṃ.
ਸਬ੍ਬਅਨਿਚ੍ਚવਗ੍ਗੋ ਪਞ੍ਚਮੋ।
Sabbaaniccavaggo pañcamo.
ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –
Tassuddānaṃ –
ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਤ੍ਤਾ, ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ।
Aniccaṃ dukkhaṃ anattā, abhiññeyyaṃ pariññeyyaṃ;
ਉਪਦ੍ਦੁਤਂ ਉਪਸ੍ਸਟ੍ਠਂ, વਗ੍ਗੋ ਤੇਨ ਪવੁਚ੍ਚਤੀਤਿ॥
Upaddutaṃ upassaṭṭhaṃ, vaggo tena pavuccatīti.
ਸਲ਼ਾਯਤਨવਗ੍ਗੇ ਪਠਮਪਣ੍ਣਾਸਕੋ ਸਮਤ੍ਤੋ।
Saḷāyatanavagge paṭhamapaṇṇāsako samatto.
ਤਸ੍ਸ વਗ੍ਗੁਦ੍ਦਾਨਂ –
Tassa vagguddānaṃ –
ਅਨਿਚ੍ਚવਗ੍ਗਂ ਯਮਕਂ, ਸਬ੍ਬਂ વਗ੍ਗਂ ਜਾਤਿਧਮ੍ਮਂ।
Aniccavaggaṃ yamakaṃ, sabbaṃ vaggaṃ jātidhammaṃ;
ਅਨਿਚ੍ਚવਗ੍ਗੇਨ ਪਞ੍ਞਾਸਂ, ਪਞ੍ਚਮੋ ਤੇਨ ਪવੁਚ੍ਚਤੀਤਿ॥
Aniccavaggena paññāsaṃ, pañcamo tena pavuccatīti.
Footnotes:
Related texts:
ਅਟ੍ਠਕਥਾ • Aṭṭhakathā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ੫. ਸਬ੍ਬਅਨਿਚ੍ਚવਗ੍ਗવਣ੍ਣਨਾ • 5. Sabbaaniccavaggavaṇṇanā
ਟੀਕਾ • Tīkā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਟੀਕਾ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਟੀਕਾ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) / ੫. ਸਬ੍ਬਅਨਿਚ੍ਚવਗ੍ਗવਣ੍ਣਨਾ • 5. Sabbaaniccavaggavaṇṇanā
