Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / തിപിടക • Tipiṭaka / സംയുത്തനികായ (അട്ഠകഥാ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā)

൩. ഉപനീയസുത്തവണ്ണനാ

3. Upanīyasuttavaṇṇanā

. തതിയേ ഉപനീയതീതി പരിക്ഖീയതി നിരുജ്ഝതി, ഉപഗച്ഛതി വാ, അനുപുബ്ബേന മരണം ഉപേതീതി അത്ഥോ. യഥാ വാ ഗോപാലേന ഗോഗണോ നീയതി, ഏവം ജരായ മരണസന്തികം ഉപനീയതീതി അത്ഥോ. ജീവിതന്തി ജീവിതിന്ദ്രിയം. അപ്പന്തി പരിത്തം ഥോകം. തസ്സ ദ്വീഹാകാരേഹി പരിത്തതാ വേദിതബ്ബാ സരസപരിത്തതായ ച ഖണപരിത്തതായ ച. സരസപരിത്തതായപി ഹി ‘‘യോ, ഭിക്ഖവേ, ചിരം ജീവതി, സോ വസ്സസതം അപ്പം വാ ഭിയ്യോ’’തി (ദീ॰ നി॰ ൨.൭; സം॰ നി॰ ൨.൧൪൩) വചനതോ പരിത്തം. ഖണപരിത്തതായപി. പരമത്ഥതോ ഹി അതിപരിത്തോ സത്താനം ജീവിതക്ഖണോ ഏകചിത്തപ്പവത്തിമത്തോയേവ . യഥാ നാമ രഥചക്കം പവത്തമാനമ്പി ഏകേനേവ നേമിപ്പദേസേന പവത്തതി, തിട്ഠമാനമ്പി ഏകേനേവ തിട്ഠതി, ഏവമേവം ഏകചിത്തക്ഖണികം സത്താനം ജീവിതം, തസ്മിം ചിത്തേ നിരുദ്ധമത്തേ സത്തോ നിരുദ്ധോതി വുച്ചതി. യഥാഹ – അതീതേ ചിത്തക്ഖണേ ജീവിത്ഥ ന ജീവതി ന ജീവിസ്സതി, അനാഗതേ ചിത്തക്ഖണേ ജീവിസ്സതി ന ജീവതി ന ജീവിത്ഥ, പച്ചുപ്പന്നേ ചിത്തക്ഖണേ ജീവതി ന ജീവിത്ഥ ന ജീവിസ്സതി.

3. Tatiye upanīyatīti parikkhīyati nirujjhati, upagacchati vā, anupubbena maraṇaṃ upetīti attho. Yathā vā gopālena gogaṇo nīyati, evaṃ jarāya maraṇasantikaṃ upanīyatīti attho. Jīvitanti jīvitindriyaṃ. Appanti parittaṃ thokaṃ. Tassa dvīhākārehi parittatā veditabbā sarasaparittatāya ca khaṇaparittatāya ca. Sarasaparittatāyapi hi ‘‘yo, bhikkhave, ciraṃ jīvati, so vassasataṃ appaṃ vā bhiyyo’’ti (dī. ni. 2.7; saṃ. ni. 2.143) vacanato parittaṃ. Khaṇaparittatāyapi. Paramatthato hi atiparitto sattānaṃ jīvitakkhaṇo ekacittappavattimattoyeva . Yathā nāma rathacakkaṃ pavattamānampi ekeneva nemippadesena pavattati, tiṭṭhamānampi ekeneva tiṭṭhati, evamevaṃ ekacittakkhaṇikaṃ sattānaṃ jīvitaṃ, tasmiṃ citte niruddhamatte satto niruddhoti vuccati. Yathāha – atīte cittakkhaṇe jīvittha na jīvati na jīvissati, anāgate cittakkhaṇe jīvissati na jīvati na jīvittha, paccuppanne cittakkhaṇe jīvati na jīvittha na jīvissati.

‘‘ജീവിതം അത്തഭാവോ ച, സുഖദുക്ഖാ ച കേവലാ;

‘‘Jīvitaṃ attabhāvo ca, sukhadukkhā ca kevalā;

ഏകചിത്തസമായുത്താ, ലഹുസോ വത്തതേ ഖണോ.

Ekacittasamāyuttā, lahuso vattate khaṇo.

‘‘യേ നിരുദ്ധാ മരന്തസ്സ, തിട്ഠമാനസ്സ വാ ഇധ;

‘‘Ye niruddhā marantassa, tiṭṭhamānassa vā idha;

സബ്ബേപി സദിസാ ഖന്ധാ, ഗതാ അപ്പടിസന്ധികാ.

Sabbepi sadisā khandhā, gatā appaṭisandhikā.

‘‘അനിബ്ബത്തേന ന ജാതോ, പച്ചുപ്പന്നേന ജീവതി;

‘‘Anibbattena na jāto, paccuppannena jīvati;

ചിത്തഭങ്ഗാ മതോ ലോകോ, പഞ്ഞത്തി പരമത്ഥിയാ’’തി. (മഹാനി॰ ൧൦);

Cittabhaṅgā mato loko, paññatti paramatthiyā’’ti. (mahāni. 10);

ജരൂപനീതസ്സാതി ജരം ഉപഗതസ്സ, ജരായ വാ മരണസന്തികം ഉപനീതസ്സ. ന സന്തി താണാതി താണം ലേണം സരണം ഭവിതും സമത്ഥാ നാമ കേചി നത്ഥി. ഏതം ഭയന്തി ഏതം ജീവിതിന്ദ്രിയസ്സ മരണൂപഗമനം, ആയുപരിത്തതാ, ജരൂപനീതസ്സ താണാഭാവോതി തിവിധം ഭയം ഭയവത്ഥു ഭയകാരണന്തി അത്ഥോ. പുഞ്ഞാനി കയിരാഥ സുഖാവഹാനീതി വിഞ്ഞൂ പുരിസോ സുഖാവഹാനി സുഖദായകാനി പുഞ്ഞാനി കരേയ്യ. ഇതി ദേവതാ രൂപാവചരജ്ഝാനം സന്ധായ പുബ്ബചേതനം അപരചേതനം മുഞ്ചചേതനഞ്ച ഗഹേത്വാ ബഹുവചനവസേന ‘‘പുഞ്ഞാനീ’’തി ആഹ. ഝാനസ്സാദം ഝാനനികന്തിം ഝാനസുഖഞ്ച ഗഹേത്വാ ‘‘സുഖാവഹാനീ’’തി ആഹ. തസ്സാ കിര ദേവതായ സയം ദീഘായുകട്ഠാനേ ബ്രഹ്മലോകേ നിബ്ബത്തത്താ ഹേട്ഠാ കാമാവചരദേവേസു പരിത്തായുകട്ഠാനേ ചവമാനേ ഉപപജ്ജമാനേ ച ഥുല്ലഫുസിതകേ വുട്ഠിപാതസദിസേ സത്തേ ദിസ്വാ ഏതദഹോസി ‘‘അഹോവതിമേ സത്താ ഝാനം ഭാവേത്വാ അപരിഹീനജ്ഝാനാ കാലം കത്വാ ബ്രഹ്മലോകേ ഏകകപ്പ-ദ്വേകപ്പ-ചതുകപ്പ-അട്ഠകപ്പ-സോളസകപ്പ-ദ്വത്തിംസകപ്പ-ചതുസട്ഠികപ്പപ്പമാണം അദ്ധാനം തിട്ഠേയ്യു’’ന്തി. തസ്മാ ഏവമാഹ.

Jarūpanītassāti jaraṃ upagatassa, jarāya vā maraṇasantikaṃ upanītassa. Na santi tāṇāti tāṇaṃ leṇaṃ saraṇaṃ bhavituṃ samatthā nāma keci natthi. Etaṃ bhayanti etaṃ jīvitindriyassa maraṇūpagamanaṃ, āyuparittatā, jarūpanītassa tāṇābhāvoti tividhaṃ bhayaṃ bhayavatthu bhayakāraṇanti attho. Puññāni kayirātha sukhāvahānīti viññū puriso sukhāvahāni sukhadāyakāni puññāni kareyya. Iti devatā rūpāvacarajjhānaṃ sandhāya pubbacetanaṃ aparacetanaṃ muñcacetanañca gahetvā bahuvacanavasena ‘‘puññānī’’ti āha. Jhānassādaṃ jhānanikantiṃ jhānasukhañca gahetvā ‘‘sukhāvahānī’’ti āha. Tassā kira devatāya sayaṃ dīghāyukaṭṭhāne brahmaloke nibbattattā heṭṭhā kāmāvacaradevesu parittāyukaṭṭhāne cavamāne upapajjamāne ca thullaphusitake vuṭṭhipātasadise satte disvā etadahosi ‘‘ahovatime sattā jhānaṃ bhāvetvā aparihīnajjhānā kālaṃ katvā brahmaloke ekakappa-dvekappa-catukappa-aṭṭhakappa-soḷasakappa-dvattiṃsakappa-catusaṭṭhikappappamāṇaṃ addhānaṃ tiṭṭheyyu’’nti. Tasmā evamāha.

അഥ ഭഗവാ – ‘‘അയം ദേവതാ അനിയ്യാനികം വട്ടകഥം കഥേതീ’’തി വിവട്ടമസ്സാ ദസ്സേന്തോ ദുതിയം ഗാഥമാഹ. തത്ഥ ലോകാമിസന്തി ദ്വേ ലോകാമിസാ പരിയായേന ച നിപ്പരിയായേന ച. പരിയായേന തേഭൂമകവട്ടം ലോകാമിസം, നിപ്പരിയായേന ചത്താരോ പച്ചയാ. ഇധ പരിയായലോകാമിസം അധിപ്പേതം. നിപ്പരിയായലോകാമിസമ്പി വട്ടതിയേവ. സന്തിപേക്ഖോതി നിബ്ബാനസങ്ഖാതം അച്ചന്തസന്തിം പേക്ഖന്തോ ഇച്ഛന്തോ പത്ഥയന്തോതി.

Atha bhagavā – ‘‘ayaṃ devatā aniyyānikaṃ vaṭṭakathaṃ kathetī’’ti vivaṭṭamassā dassento dutiyaṃ gāthamāha. Tattha lokāmisanti dve lokāmisā pariyāyena ca nippariyāyena ca. Pariyāyena tebhūmakavaṭṭaṃ lokāmisaṃ, nippariyāyena cattāro paccayā. Idha pariyāyalokāmisaṃ adhippetaṃ. Nippariyāyalokāmisampi vaṭṭatiyeva. Santipekkhoti nibbānasaṅkhātaṃ accantasantiṃ pekkhanto icchanto patthayantoti.

ഉപനീയസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

Upanīyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.







Related texts:



തിപിടക (മൂല) • Tipiṭaka (Mūla) / സുത്തപിടക • Suttapiṭaka / സംയുത്തനികായ • Saṃyuttanikāya / ൩. ഉപനീയസുത്തം • 3. Upanīyasuttaṃ

ടീകാ • Tīkā / സുത്തപിടക (ടീകാ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / സംയുത്തനികായ (ടീകാ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) / ൩. ഉപനീയസുത്തവണ്ണനാ • 3. Upanīyasuttavaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact