| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / မဟာဝဂ္ဂပာဠိ • Mahāvaggapāḷi |
၁၆၅. ဥဂ္ဂဟိတပဋိဂ္ဂဟဏာ
165. Uggahitapaṭiggahaṇā
၂၇၅. တေန ခော ပန သမယေန သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ကာသီသု ဝသ္သံဝုဋ္ဌာ ရာဇဂဟံ ဂစ္ဆန္တာ ဘဂဝန္တံ ဒသ္သနာယ အန္တရာမဂ္ဂေ န လဘိံသု လူခသ္သ ဝာ ပဏီတသ္သ ဝာ ဘောဇနသ္သ ယာဝဒတ္ထံ ပာရိပူရိံ; ဗဟုဉ္စ ဖလခာဒနီယံ အဟောသိ; ကပ္ပိယကာရကော စ န အဟောသိ။ အထ ခော တေ ဘိက္ခူ ကိလန္တရူပာ ယေန ရာဇဂဟံ ဝေဠုဝနံ ကလန္ဒကနိဝာပော, ယေန ဘဂဝာ တေနုပသင္ကမိံသု, ဥပသင္ကမိတ္ဝာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝာဒေတ္ဝာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု။ အာစိဏ္ဏံ ခော ပနေတံ ဗုဒ္ဓာနံ ဘဂဝန္တာနံ အာဂန္တုကေဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ ပဋိသမ္မောဒိတုံ။ အထ ခော ဘဂဝာ တေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝောစ – ‘‘ကစ္စိ , ဘိက္ခဝေ, ခမနီယံ, ကစ္စိ ယာပနီယံ, ကစ္စိတ္ထ အပ္ပကိလမထေန အဒ္ဓာနံ အာဂတာ; ကုတော စ တုမ္ဟေ, ဘိက္ခဝေ, အာဂစ္ဆထာ’’တိ? ‘‘ခမနီယံ ဘဂဝာ, ယာပနီယံ ဘဂဝာ။ ဣဓ မယံ, ဘန္တေ, ကာသီသု ဝသ္သံဝုဋ္ဌာ ရာဇဂဟံ အာဂစ္ဆန္တာ ဘဂဝန္တံ ဒသ္သနာယ အန္တရာမဂ္ဂေ န လဘိမ္ဟာ လူခသ္သ ဝာ ပဏီတသ္သ ဝာ ဘောဇနသ္သ ယာဝဒတ္ထံ ပာရိပူရိံ; ဗဟုဉ္စ ဖလခာဒနီယံ အဟောသိ; ကပ္ပိယကာရကော စ န အဟောသိ; တေန မယံ ကိလန္တရူပာ အဒ္ဓာနံ အာဂတာ’’တိ။ အထ ခော ဘဂဝာ ဧတသ္မိံ နိဒာနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတ္ဝာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ယတ္ထ ဖလခာဒနီယံ ပသ္သတိ, ကပ္ပိယကာရကော စ န ဟောတိ, သာမံ ဂဟေတ္ဝာ, ဟရိတ္ဝာ, ကပ္ပိယကာရကေ ပသ္သိတ္ဝာ, ဘူမိယံ နိက္ခိပိတ္ဝာ, ပဋိဂ္ဂဟာပေတ္ဝာ ပရိဘုဉ္ဇိတုံ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, ဥဂ္ဂဟိတံ ပဋိဂ္ဂဟိတု’’န္တိ။
275. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū kāsīsu vassaṃvuṭṭhā rājagahaṃ gacchantā bhagavantaṃ dassanāya antarāmagge na labhiṃsu lūkhassa vā paṇītassa vā bhojanassa yāvadatthaṃ pāripūriṃ; bahuñca phalakhādanīyaṃ ahosi; kappiyakārako ca na ahosi. Atha kho te bhikkhū kilantarūpā yena rājagahaṃ veḷuvanaṃ kalandakanivāpo, yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Āciṇṇaṃ kho panetaṃ buddhānaṃ bhagavantānaṃ āgantukehi bhikkhūhi saddhiṃ paṭisammodituṃ. Atha kho bhagavā te bhikkhū etadavoca – ‘‘kacci , bhikkhave, khamanīyaṃ, kacci yāpanīyaṃ, kaccittha appakilamathena addhānaṃ āgatā; kuto ca tumhe, bhikkhave, āgacchathā’’ti? ‘‘Khamanīyaṃ bhagavā, yāpanīyaṃ bhagavā. Idha mayaṃ, bhante, kāsīsu vassaṃvuṭṭhā rājagahaṃ āgacchantā bhagavantaṃ dassanāya antarāmagge na labhimhā lūkhassa vā paṇītassa vā bhojanassa yāvadatthaṃ pāripūriṃ; bahuñca phalakhādanīyaṃ ahosi; kappiyakārako ca na ahosi; tena mayaṃ kilantarūpā addhānaṃ āgatā’’ti. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘anujānāmi, bhikkhave, yattha phalakhādanīyaṃ passati, kappiyakārako ca na hoti, sāmaṃ gahetvā, haritvā, kappiyakārake passitvā, bhūmiyaṃ nikkhipitvā, paṭiggahāpetvā paribhuñjituṃ. Anujānāmi, bhikkhave, uggahitaṃ paṭiggahitu’’nti.
၂၇၆. တေန ခော ပန သမယေန အညတရသ္သ ဗ္ရာဟ္မဏသ္သ နဝာ စ တိလာ နဝဉ္စ မဓု ဥပ္ပန္နာ ဟောန္တိ။ အထ ခော တသ္သ ဗ္ရာဟ္မဏသ္သ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ယံနူနာဟံ နဝေ စ တိလေ နဝဉ္စ မဓုံ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခသ္သ ဘိက္ခုသင္ဃသ္သ ဒဒေယ္ယ’’န္တိ။ အထ ခော သော ဗ္ရာဟ္မဏော ယေန ဘဂဝာ တေနုပသင္ကမိ, ဥပသင္ကမိတ္ဝာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ ပဋိသမ္မောဒိ, သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတ္ဝာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ။ ဧကမန္တံ ဌိတော ခော သော ဗ္ရာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝောစ – ‘‘အဓိဝာသေတု မေ ဘဝံ ဂောတမော သ္ဝာတနာယ ဘတ္တံ, သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသင္ဃေနာ’’တိ။ အဓိဝာသေသိ ဘဂဝာ တုဏ္ဟီဘာဝေန ။ အထ ခော သော ဗ္ရာဟ္မဏော ဘဂဝတော အဓိဝာသနံ ဝိဒိတ္ဝာ ပက္ကာမိ။ အထ ခော သော ဗ္ရာဟ္မဏော တသ္သာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ပဏီတံ ခာဒနီယံ ဘောဇနီယံ ပဋိယာဒာပေတ္ဝာ ဘဂဝတော ကာလံ အာရောစာပေသိ – ‘‘ကာလော, ဘော ဂောတမ, နိဋ္ဌိတံ ဘတ္တ’’န္တိ။ အထ ခော ဘဂဝာ ပုဗ္ဗဏ္ဟသမယံ နိဝာသေတ္ဝာ ပတ္တစီဝရမာဒာယ ယေန တသ္သ ဗ္ရာဟ္မဏသ္သ နိဝေသနံ တေနုပသင္ကမိ, ဥပသင္ကမိတ္ဝာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ, သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသင္ဃေန။ အထ ခော သော ဗ္ရာဟ္မဏော ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသင္ဃံ ပဏီတေန ခာဒနီယေန ဘောဇနီယေန သဟတ္ထာ သန္တပ္ပေတ္ဝာ သမ္ပဝာရေတ္ဝာ ဘဂဝန္တံ ဘုတ္တာဝိံ ဩနီတပတ္တပာဏိံ ဧကမန္တံ နိသီဒိ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခော တံ ဗ္ရာဟ္မဏံ ဘဂဝာ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒသ္သေတ္ဝာ, သမာဒပေတ္ဝာ, သမုတ္တေဇေတ္ဝာ, သမ္ပဟံသေတ္ဝာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကာမိ။
276. Tena kho pana samayena aññatarassa brāhmaṇassa navā ca tilā navañca madhu uppannā honti. Atha kho tassa brāhmaṇassa etadahosi – ‘‘yaṃnūnāhaṃ nave ca tile navañca madhuṃ buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa dadeyya’’nti. Atha kho so brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ paṭisammodi, sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho so brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘adhivāsetu me bhavaṃ gotamo svātanāya bhattaṃ, saddhiṃ bhikkhusaṅghenā’’ti. Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena . Atha kho so brāhmaṇo bhagavato adhivāsanaṃ viditvā pakkāmi. Atha kho so brāhmaṇo tassā rattiyā accayena paṇītaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṃ ārocāpesi – ‘‘kālo, bho gotama, niṭṭhitaṃ bhatta’’nti. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena tassa brāhmaṇassa nivesanaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi, saddhiṃ bhikkhusaṅghena. Atha kho so brāhmaṇo buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā bhagavantaṃ bhuttāviṃ onītapattapāṇiṃ ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho taṃ brāhmaṇaṃ bhagavā dhammiyā kathāya sandassetvā, samādapetvā, samuttejetvā, sampahaṃsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
အထ ခော တသ္သ ဗ္ရာဟ္မဏသ္သ အစိရပက္ကန္တသ္သ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘ယေသံ ခော မယာ အတ္ထာယ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခော ဘိက္ခုသင္ဃော နိမန္တိတော, ‘နဝေ စ တိလေ နဝဉ္စ မဓုံ ဒသ္သာမီ’တိ , တေ မယာ ပမုဋ္ဌာ ဒာတုံ။ ယံနူနာဟံ နဝေ စ တိလေ နဝဉ္စ မဓုံ ကောလမ္ဗေဟိ စ ဃဋေဟိ စ အာရာမံ ဟရာပေယ္ယ’’န္တိ။ အထ ခော သော ဗ္ရာဟ္မဏော နဝေ စ တိလေ နဝဉ္စ မဓုံ ကောလမ္ဗေဟိ စ ဃဋေဟိ စ အာရာမံ ဟရာပေတ္ဝာ ယေန ဘဂဝာ တေနုပသင္ကမိ, ဥပသင္ကမိတ္ဝာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ။ ဧကမန္တံ ဌိတော ခော သော ဗ္ရာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝောစ – ‘‘ယေသံ ခော မယာ, ဘော ဂောတမ, အတ္ထာယ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခော ဘိက္ခုသင္ဃော နိမန္တိတော, ‘နဝေ စ တိလေ နဝဉ္စ မဓုံ ဒသ္သာမီ’တိ, တေ မယာ ပမုဋ္ဌာ ဒာတုံ။ ပဋိဂ္ဂဏ္ဟာတု မေ ဘဝံ ဂောတမော နဝေ စ တိလေ နဝဉ္စ မဓု’’န္တိ။ တေန ဟိ, ဗ္ရာဟ္မဏ, ဘိက္ခူနံ ဒေဟီတိ ။ တေန ခော ပန သမယေန ဘိက္ခူ ဒုဗ္ဘိက္ခေ အပ္ပမတ္တကေပိ ပဝာရေန္တိ, ပဋိသင္ခာပိ ပဋိက္ခိပန္တိ, သဗ္ဗော စ သင္ဃော ပဝာရိတော ဟောတိ။ ဘိက္ခူ ကုက္ကုစ္စာယန္တာ န ပဋိဂ္ဂဏ္ဟန္တိ။ ပဋိဂ္ဂဏ္ဟထ, ဘိက္ခဝေ, ပရိဘုဉ္ဇထ။ အနုဇာနာမိ, ဘိက္ခဝေ, တတော နီဟဋံ ဘုတ္တာဝိနာ ပဝာရိတေန အနတိရိတ္တံ ပရိဘုဉ္ဇိတုန္တိ။
Atha kho tassa brāhmaṇassa acirapakkantassa bhagavato etadahosi – ‘‘yesaṃ kho mayā atthāya buddhappamukho bhikkhusaṅgho nimantito, ‘nave ca tile navañca madhuṃ dassāmī’ti , te mayā pamuṭṭhā dātuṃ. Yaṃnūnāhaṃ nave ca tile navañca madhuṃ kolambehi ca ghaṭehi ca ārāmaṃ harāpeyya’’nti. Atha kho so brāhmaṇo nave ca tile navañca madhuṃ kolambehi ca ghaṭehi ca ārāmaṃ harāpetvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho so brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘yesaṃ kho mayā, bho gotama, atthāya buddhappamukho bhikkhusaṅgho nimantito, ‘nave ca tile navañca madhuṃ dassāmī’ti, te mayā pamuṭṭhā dātuṃ. Paṭiggaṇhātu me bhavaṃ gotamo nave ca tile navañca madhu’’nti. Tena hi, brāhmaṇa, bhikkhūnaṃ dehīti . Tena kho pana samayena bhikkhū dubbhikkhe appamattakepi pavārenti, paṭisaṅkhāpi paṭikkhipanti, sabbo ca saṅgho pavārito hoti. Bhikkhū kukkuccāyantā na paṭiggaṇhanti. Paṭiggaṇhatha, bhikkhave, paribhuñjatha. Anujānāmi, bhikkhave, tato nīhaṭaṃ bhuttāvinā pavāritena anatirittaṃ paribhuñjitunti.
ဥဂ္ဂဟိတပဋိဂ္ဂဟဏာ နိဋ္ဌိတာ။
Uggahitapaṭiggahaṇā niṭṭhitā.
Related texts:
အဋ္ဌကထာ • Aṭṭhakathā / ဝိနယပိဋက (အဋ္ဌကထာ) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / မဟာဝဂ္ဂ-အဋ္ဌကထာ • Mahāvagga-aṭṭhakathā / ဂုဠာဒိအနုဇာနနကထာ • Guḷādianujānanakathā
ဋီကာ • Tīkā / ဝိနယပိဋက (ဋီကာ) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / သာရတ္ထဒီပနီ-ဋီကာ • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ဂုဠာဒိအနုဇာနနကထာဝဏ္ဏနာ • Guḷādianujānanakathāvaṇṇanā
ဋီကာ • Tīkā / ဝိနယပိဋက (ဋီကာ) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / ဝဇိရဗုဒ္ဓိ-ဋီကာ • Vajirabuddhi-ṭīkā / ဂုဠာဒိအနုဇာနနကထာဝဏ္ဏနာ • Guḷādianujānanakathāvaṇṇanā
ဋီကာ • Tīkā / ဝိနယပိဋက (ဋီကာ) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / ဝိမတိဝိနောဒနီ-ဋီကာ • Vimativinodanī-ṭīkā / ဂုဠာဒိအနုဇာနနကထာဝဏ္ဏနာ • Guḷādianujānanakathāvaṇṇanā
ဋီကာ • Tīkā / ဝိနယပိဋက (ဋီကာ) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / ပာစိတ္ယာဒိယောဇနာပာဠိ • Pācityādiyojanāpāḷi / ၁၆၃. ဂုဠာဒိအနုဇာနနကထာ • 163. Guḷādianujānanakathā
