| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / သုတ္တနိပာတ-အဋ္ဌကထာ • Suttanipāta-aṭṭhakathā |
၁၃. ဥဒယသုတ္တဝဏ္ဏနာ
13. Udayasuttavaṇṇanā
၁၁၁၂-၃. ဈာယိန္တိ ဥဒယသုတ္တံ။ တတ္ထ အညာဝိမောက္ခန္တိ ပညာနုဘာဝနိဇ္ဈာတံ ဝိမောက္ခံ ပုစ္ဆတိ။ အထ ဘဂဝာ ယသ္မာ ဥဒယော စတုတ္ထဇ္ဈာနလာဘီ, တသ္မာသ္သ ပဋိလဒ္ဓဇ္ဈာနဝသေန နာနပ္ပကာရတော အညာဝိမောက္ခံ ဒသ္သေန္တော ဂာထာဒ္ဝယမာဟ။ တတ္ထ ပဟာနံ ကာမစ္ဆန္ဒာနန္တိ ယမိဒံ ပဌမဇ္ဈာနံ နိဗ္ဗတ္တေန္တသ္သ ကာမစ္ဆန္ဒပ္ပဟာနံ, တမ္ပိ အညာဝိမောက္ခံ ပဗ္ရူမိ။ ဧဝံ သဗ္ဗပဒာနိ ယောဇေတဗ္ဗာနိ။
1112-3.Jhāyinti udayasuttaṃ. Tattha aññāvimokkhanti paññānubhāvanijjhātaṃ vimokkhaṃ pucchati. Atha bhagavā yasmā udayo catutthajjhānalābhī, tasmāssa paṭiladdhajjhānavasena nānappakārato aññāvimokkhaṃ dassento gāthādvayamāha. Tattha pahānaṃ kāmacchandānanti yamidaṃ paṭhamajjhānaṃ nibbattentassa kāmacchandappahānaṃ, tampi aññāvimokkhaṃ pabrūmi. Evaṃ sabbapadāni yojetabbāni.
၁၁၁၄. ဥပေက္ခာသတိသံသုဒ္ဓန္တိ စတုတ္ထဇ္ဈာနဥပေက္ခာသတီဟိ သံသုဒ္ဓံ။ ဓမ္မတက္ကပုရေဇဝန္တိ ဣမိနာ တသ္မိံ စတုတ္ထဇ္ဈာနဝိမောက္ခေ ဌတ္ဝာ ဈာနင္ဂာနိ ဝိပသ္သိတ္ဝာ အဓိဂတံ အရဟတ္တဝိမောက္ခံ ဝဒတိ။ အရဟတ္တဝိမောက္ခသ္သ ဟိ မဂ္ဂသမ္ပယုတ္တသမ္မာသင္ကပ္ပာဒိဘေဒော ဓမ္မတက္ကော ပုရေဇဝော ဟောတိ။ တေနာဟ – ‘‘ဓမ္မတက္ကပုရေဇဝ’’န္တိ။ အဝိဇ္ဇာယ ပဘေဒနန္တိ ဧတမေဝ စ အညာဝိမောက္ခံ အဝိဇ္ဇာပဘေဒနသင္ခာတံ နိဗ္ဗာနံ နိသ္သာယ ဇာတတ္တာ ကာရဏောပစာရေန ‘‘အဝိဇ္ဇာယ ပဘေဒန’’န္တိ ပဗ္ရူမီတိ။
1114.Upekkhāsatisaṃsuddhanti catutthajjhānaupekkhāsatīhi saṃsuddhaṃ. Dhammatakkapurejavanti iminā tasmiṃ catutthajjhānavimokkhe ṭhatvā jhānaṅgāni vipassitvā adhigataṃ arahattavimokkhaṃ vadati. Arahattavimokkhassa hi maggasampayuttasammāsaṅkappādibhedo dhammatakko purejavo hoti. Tenāha – ‘‘dhammatakkapurejava’’nti. Avijjāya pabhedananti etameva ca aññāvimokkhaṃ avijjāpabhedanasaṅkhātaṃ nibbānaṃ nissāya jātattā kāraṇopacārena ‘‘avijjāya pabhedana’’nti pabrūmīti.
၁၁၁၅-၆. ဧဝံ အဝိဇ္ဇာပဘေဒနဝစနေန ဝုတ္တံ နိဗ္ဗာနံ သုတ္ဝာ ‘‘တံ ကိသ္သ ဝိပ္ပဟာနေန ဝုစ္စတီ’’တိ ပုစ္ဆန္တော ‘‘ကိံသု သံယောဇနော’’တိ ဂာထမာဟ။ တတ္ထ ကိံသု သံယောဇနောတိ ကိံ သံယောဇနော။ ဝိစာရဏန္တိ ဝိစရဏကာရဏံ။ ကိသ္သသ္သ ဝိပ္ပဟာနေနာတိ ကိံ နာမကသ္သ အသ္သ ဓမ္မသ္သ ဝိပ္ပဟာနေန။ အထသ္သ ဘဂဝာ တမတ္ထံ ဗ္ယာကရောန္တော ‘‘နန္ဒိသံယောဇနော’’တိ ဂာထမာဟ။ တတ္ထ ဝိတက္ကသ္သာတိ ကာမဝိတက္ကာဒိကော ဝိတက္ကော အသ္သ။
1115-6. Evaṃ avijjāpabhedanavacanena vuttaṃ nibbānaṃ sutvā ‘‘taṃ kissa vippahānena vuccatī’’ti pucchanto ‘‘kiṃsu saṃyojano’’ti gāthamāha. Tattha kiṃsu saṃyojanoti kiṃ saṃyojano. Vicāraṇanti vicaraṇakāraṇaṃ. Kissassa vippahānenāti kiṃ nāmakassa assa dhammassa vippahānena. Athassa bhagavā tamatthaṃ byākaronto ‘‘nandisaṃyojano’’ti gāthamāha. Tattha vitakkassāti kāmavitakkādiko vitakko assa.
၁၁၁၇-၈. ဣဒာနိ တသ္သ နိဗ္ဗာနသ္သ မဂ္ဂံ ပုစ္ဆန္တော ‘‘ကထံ သတသ္သာ’’တိ ဂာထမာဟ။ တတ္ထ ဝိညာဏန္တိ အဘိသင္ခာရဝိညာဏံ။ အထသ္သ မဂ္ဂံ ကထေန္တော ဘဂဝာ ‘‘အဇ္ဈတ္တဉ္စာ’’တိ ဂာထမာဟ။ တတ္ထ ဧဝံ သတသ္သာတိ ဧဝံ သတသ္သ သမ္ပဇာနသ္သ။ သေသံ သဗ္ဗတ္ထ ပာကဋမေဝ။
1117-8. Idāni tassa nibbānassa maggaṃ pucchanto ‘‘kathaṃ satassā’’ti gāthamāha. Tattha viññāṇanti abhisaṅkhāraviññāṇaṃ. Athassa maggaṃ kathento bhagavā ‘‘ajjhattañcā’’ti gāthamāha. Tattha evaṃ satassāti evaṃ satassa sampajānassa. Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
ဧဝံ ဘဂဝာ ဣမမ္ပိ သုတ္တံ အရဟတ္တနိကူဋေနေဝ ဒေသေသိ။ ဒေသနာပရိယောသာနေ စ ပုဗ္ဗသဒိသော ဧဝ ဓမ္မာဘိသမယော အဟောသီတိ။
Evaṃ bhagavā imampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi. Desanāpariyosāne ca pubbasadiso eva dhammābhisamayo ahosīti.
ပရမတ္ထဇောတိကာယ ခုဒ္ဒက-အဋ္ဌကထာယ
Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
သုတ္တနိပာတ-အဋ္ဌကထာယ ဥဒယသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
Suttanipāta-aṭṭhakathāya udayasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
တိပိဋက (မူလ) • Tipiṭaka (Mūla) / သုတ္တပိဋက • Suttapiṭaka / ခုဒ္ဒကနိကာယ • Khuddakanikāya / သုတ္တနိပာတပာဠိ • Suttanipātapāḷi / ၁၃. ဥဒယမာဏဝပုစ္ဆာ • 13. Udayamāṇavapucchā
