| Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / জাতক-অট্ঠকথা • Jātaka-aṭṭhakathā |
[১০৬] ৬. উদঞ্চনীজাতকৰণ্ণনা
[106] 6. Udañcanījātakavaṇṇanā
সুখং ৰত মং জীৰন্তন্তি ইদং সত্থা জেতৰনে ৰিহরন্তো থুল্লকুমারিকাপলোভনং আরব্ভ কথেসি। ৰত্থু তেরসকনিপাতে চূল়নারদকস্সপজাতকে (জা॰ ১.১৩.৪০ আদযো) আৰি ভৰিস্সতি। তং পন ভিক্খুং সত্থা ‘‘সচ্চং কির ত্ৰং ভিক্খু উক্কণ্ঠিতোসী’’তি পুচ্ছিত্ৰা ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি ৰুত্তে ‘‘কত্থ তে চিত্তং পটিবদ্ধ’’ন্তি পুচ্ছি। সো ‘‘একিস্সা থুল্লকুমারিকাযা’’তি আহ। অথ নং সত্থা ‘‘অযং তে ভিক্খু অনত্থকারিকা, পুব্বেপি ত্ৰং এতং নিস্সায সীলব্যসনং পত্ৰা কম্পন্তো ৰিচরমানো পণ্ডিতে নিস্সায সুখং লভী’’তি ৰত্ৰা অতীতং আহরি।
Sukhaṃ vata maṃ jīvantanti idaṃ satthā jetavane viharanto thullakumārikāpalobhanaṃ ārabbha kathesi. Vatthu terasakanipāte cūḷanāradakassapajātake (jā. 1.13.40 ādayo) āvi bhavissati. Taṃ pana bhikkhuṃ satthā ‘‘saccaṃ kira tvaṃ bhikkhu ukkaṇṭhitosī’’ti pucchitvā ‘‘saccaṃ, bhagavā’’ti vutte ‘‘kattha te cittaṃ paṭibaddha’’nti pucchi. So ‘‘ekissā thullakumārikāyā’’ti āha. Atha naṃ satthā ‘‘ayaṃ te bhikkhu anatthakārikā, pubbepi tvaṃ etaṃ nissāya sīlabyasanaṃ patvā kampanto vicaramāno paṇḍite nissāya sukhaṃ labhī’’ti vatvā atītaṃ āhari.
অতীতে বারাণসিযং ব্রহ্মদত্তে রজ্জং কারেন্তেতি অতীতৰত্থুপি চূল়নারদকস্সপজাতকেযেৰ আৰি ভৰিস্সতি। তদা পন বোধিসত্তো সাযং ফলাফলে আদায আগন্ত্ৰা পণ্ণসালাদ্ৰারং ৰিৰরিত্ৰা পৰিসিত্ৰা পুত্তং চূল়তাপসং এতদৰোচ ‘‘তাত, ত্ৰং অঞ্ঞেসু দিৰসেসু দারূনি আহরসি, পানীযং পরিভোজনীযং আহরসি, অগ্গিং করোসি, অজ্জ পন একম্পি অকত্ৰা কস্মা দুম্মুখো পজ্ঝাযন্তো নিপন্নোসী’’তি? ‘‘তাত, তুম্হেসু ফলাফলত্থায গতেসু একা ইত্থী আগন্ত্ৰা মং পলোভেত্ৰা আদায গন্তুং আরভি, অহং পন ‘তুম্হেহি ৰিস্সজ্জিতো গমিস্সামী’তি ন গচ্ছিং, অসুকট্ঠানে পন নং নিসীদাপেত্ৰা আগতোম্হি, ইদানি গচ্ছামহং তাতা’’তি। বোধিসত্তো ‘‘ন সক্কা এতং নিৰত্তেতু’’ন্তি ঞত্ৰা ‘‘তেন হি, তাত, গচ্ছ, এসা পন তং নেত্ৰা যদা মচ্ছমংসাদীনি ৰা খাদিতুকামা ভৰিস্সতি, সপ্পিলোণতণ্ডুলাদীহি ৰা পনস্সা অত্থো ভৰিস্সতি, তদা ‘ইদঞ্চিদঞ্চাহরা’তি তং কিলমেস্সতি। তদা ময্হং গুণং সরিত্ৰা পলাযিত্ৰা ইধেৰ আগচ্ছেয্যাসী’’তি ৰিস্সজ্জেসি। সো তায সদ্ধিং মনুস্সপথং অগমাসি। অথ নং সা অত্তনো ৰসং গমেত্ৰা ‘‘মংসং আহর, মচ্ছং আহরা’’তি যেন যেন অত্থিকা হোতি, তং তং আহরাপেতি। তদা সো ‘‘অযং মং অত্তনো দাসং ৰিয কম্মকারং ৰিয চ কত্ৰা পীল়েতী’’তি পলাযিত্ৰা পিতু সন্তিকং আগন্ত্ৰা পিতরং ৰন্দিত্ৰা ঠিতকোৰ ইমং গাথমাহ –
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārenteti atītavatthupi cūḷanāradakassapajātakeyeva āvi bhavissati. Tadā pana bodhisatto sāyaṃ phalāphale ādāya āgantvā paṇṇasālādvāraṃ vivaritvā pavisitvā puttaṃ cūḷatāpasaṃ etadavoca ‘‘tāta, tvaṃ aññesu divasesu dārūni āharasi, pānīyaṃ paribhojanīyaṃ āharasi, aggiṃ karosi, ajja pana ekampi akatvā kasmā dummukho pajjhāyanto nipannosī’’ti? ‘‘Tāta, tumhesu phalāphalatthāya gatesu ekā itthī āgantvā maṃ palobhetvā ādāya gantuṃ ārabhi, ahaṃ pana ‘tumhehi vissajjito gamissāmī’ti na gacchiṃ, asukaṭṭhāne pana naṃ nisīdāpetvā āgatomhi, idāni gacchāmahaṃ tātā’’ti. Bodhisatto ‘‘na sakkā etaṃ nivattetu’’nti ñatvā ‘‘tena hi, tāta, gaccha, esā pana taṃ netvā yadā macchamaṃsādīni vā khāditukāmā bhavissati, sappiloṇataṇḍulādīhi vā panassā attho bhavissati, tadā ‘idañcidañcāharā’ti taṃ kilamessati. Tadā mayhaṃ guṇaṃ saritvā palāyitvā idheva āgaccheyyāsī’’ti vissajjesi. So tāya saddhiṃ manussapathaṃ agamāsi. Atha naṃ sā attano vasaṃ gametvā ‘‘maṃsaṃ āhara, macchaṃ āharā’’ti yena yena atthikā hoti, taṃ taṃ āharāpeti. Tadā so ‘‘ayaṃ maṃ attano dāsaṃ viya kammakāraṃ viya ca katvā pīḷetī’’ti palāyitvā pitu santikaṃ āgantvā pitaraṃ vanditvā ṭhitakova imaṃ gāthamāha –
১০৬.
106.
‘‘সুখং ৰত মং জীৰন্তং, পচমানা উদঞ্চনী।
‘‘Sukhaṃ vata maṃ jīvantaṃ, pacamānā udañcanī;
চোরী জাযপ্পৰাদেন, তেলং লোণঞ্চ যাচতী’’তি॥
Corī jāyappavādena, telaṃ loṇañca yācatī’’ti.
তত্থ সুখং ৰত মং জীৰন্তন্তি তাত, তুম্হাকং সন্তিকে মং সুখং জীৰন্তং। পচমানাতি তাপযমানা পীল়যমানা, যং যং ৰা খাদিতুকামা হোতি, তং তং পচমানা। উদকং অঞ্চন্তি এতাযাতি উদঞ্চনী, চাটিতো ৰা কূপতো ৰা উদকউস্সিঞ্চনঘটিকাযেতং নামং। সা পন উদঞ্চনী ৰিয, উদকং ৰিয ঘটিকা, যেন যেনত্থিকা হোতি, তং তং আকড্ঢতিযেৰাতি অত্থো । চোরী জাযপ্পৰাদেনাতি ‘‘ভরিযা’’তি নামেন একা চোরী মং মধুরৰচনেন উপলাপেত্ৰা তত্থ নেত্ৰা তেলং লোণঞ্চ যঞ্চ অঞ্ঞং ইচ্ছতি, তং সব্বং যাচতি, দাসং ৰিয কম্মকারং ৰিয চ কত্ৰা আহরাপেতীতি তস্সা অগুণং কথেসি।
Tattha sukhaṃ vata maṃ jīvantanti tāta, tumhākaṃ santike maṃ sukhaṃ jīvantaṃ. Pacamānāti tāpayamānā pīḷayamānā, yaṃ yaṃ vā khāditukāmā hoti, taṃ taṃ pacamānā. Udakaṃ añcanti etāyāti udañcanī, cāṭito vā kūpato vā udakaussiñcanaghaṭikāyetaṃ nāmaṃ. Sā pana udañcanī viya, udakaṃ viya ghaṭikā, yena yenatthikā hoti, taṃ taṃ ākaḍḍhatiyevāti attho . Corī jāyappavādenāti ‘‘bhariyā’’ti nāmena ekā corī maṃ madhuravacanena upalāpetvā tattha netvā telaṃ loṇañca yañca aññaṃ icchati, taṃ sabbaṃ yācati, dāsaṃ viya kammakāraṃ viya ca katvā āharāpetīti tassā aguṇaṃ kathesi.
অথ নং বোধিসত্তো অস্সাসেত্ৰা ‘‘হোতু, তাত, এহি ত্ৰং মেত্তং ভাৰেহি, করুণং ভাৰেহী’’তি চত্তারো ব্রহ্মৰিহারে আচিক্খি, আচিক্খিত্ৰা কসিণপরিকম্মং আচিক্খি। সো ন চিরস্সেৰ অভিঞ্ঞা চ সমাপত্তিযো চ উপ্পাদেত্ৰা ব্রহ্মৰিহারে ভাৰেত্ৰা সদ্ধিং পিতরা ব্রহ্মলোকে নিব্বত্তি।
Atha naṃ bodhisatto assāsetvā ‘‘hotu, tāta, ehi tvaṃ mettaṃ bhāvehi, karuṇaṃ bhāvehī’’ti cattāro brahmavihāre ācikkhi, ācikkhitvā kasiṇaparikammaṃ ācikkhi. So na cirasseva abhiññā ca samāpattiyo ca uppādetvā brahmavihāre bhāvetvā saddhiṃ pitarā brahmaloke nibbatti.
সত্থা ইমং ধম্মদেসনং আহরিত্ৰা সচ্চানি পকাসেত্ৰা জাতকং সমোধানেসি, সচ্চপরিযোসানে সো ভিক্খু সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠহি।
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā saccāni pakāsetvā jātakaṃ samodhānesi, saccapariyosāne so bhikkhu sotāpattiphale patiṭṭhahi.
‘‘তদা থুল্লকুমারিকাৰ এতরহি থুল্লকুমারিকা। চূল়তাপসো উক্কণ্ঠিতভিক্খু অহোসি, পিতা পন অহমেৰ অহোসি’’ন্তি।
‘‘Tadā thullakumārikāva etarahi thullakumārikā. Cūḷatāpaso ukkaṇṭhitabhikkhu ahosi, pitā pana ahameva ahosi’’nti.
উদঞ্চনীজাতকৰণ্ণনা ছট্ঠা।
Udañcanījātakavaṇṇanā chaṭṭhā.
Related texts:
তিপিটক (মূল) • Tipiṭaka (Mūla) / সুত্তপিটক • Suttapiṭaka / খুদ্দকনিকায • Khuddakanikāya / জাতকপাল়ি • Jātakapāḷi / ১০৬. উদঞ্চনীজাতকং • 106. Udañcanījātakaṃ
