| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / သုတ္တနိပာတ-အဋ္ဌကထာ • Suttanipāta-aṭṭhakathā |
၁၄. တုဝဋကသုတ္တဝဏ္ဏနာ
14. Tuvaṭakasuttavaṇṇanā
၉၂၂. ပုစ္ဆာမိ တန္တိ တုဝဋကသုတ္တံ။ ကာ ဥပ္ပတ္တိ? ဣဒမ္ပိ တသ္မိံယေဝ မဟာသမယေ ‘‘ကာ နု ခော အရဟတ္တပ္ပတ္တိယာ ပဋိပတ္တီ’’တိ ဥပ္ပန္နစိတ္တာနံ ဧကစ္စာနံ ဒေဝတာနံ တမတ္ထံ ပကာသေတုံ ပုရိမနယေနေဝ နိမ္မိတဗုဒ္ဓေန အတ္တာနံ ပုစ္ဆာပေတ္ဝာ ဝုတ္တံ။
922.Pucchāmitanti tuvaṭakasuttaṃ. Kā uppatti? Idampi tasmiṃyeva mahāsamaye ‘‘kā nu kho arahattappattiyā paṭipattī’’ti uppannacittānaṃ ekaccānaṃ devatānaṃ tamatthaṃ pakāsetuṃ purimanayeneva nimmitabuddhena attānaṃ pucchāpetvā vuttaṃ.
တတ္ထ အာဒိဂာထာယ တာဝ ပုစ္ဆာမီတိ ဧတ္ထ အဒိဋ္ဌဇောတနာဒိဝသေန ပုစ္ဆာ ဝိဘဇိတာ။ အာဒိစ္စဗန္ဓုန္တိ အာဒိစ္စသ္သ ဂောတ္တဗန္ဓုံ။ ဝိဝေကံ သန္တိပဒဉ္စာတိ ဝိဝေကဉ္စ သန္တိပဒဉ္စ။ ကထံ ဒိသ္ဝာတိ ကေန ကာရဏေန ဒိသ္ဝာ, ကထံ ပဝတ္တဒသ္သနော ဟုတ္ဝာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။
Tattha ādigāthāya tāva pucchāmīti ettha adiṭṭhajotanādivasena pucchā vibhajitā. Ādiccabandhunti ādiccassa gottabandhuṃ. Vivekaṃ santipadañcāti vivekañca santipadañca. Kathaṃ disvāti kena kāraṇena disvā, kathaṃ pavattadassano hutvāti vuttaṃ hoti.
၉၂၃. အထ ဘဂဝာ ယသ္မာ ယထာ ပသ္သန္တော ကိလေသေ ဥပရုန္ဓတိ, တထာ ပဝတ္တဒသ္သနော ဟုတ္ဝာ ပရိနိဗ္ဗာတိ, တသ္မာ တမတ္ထံ အာဝိကရောန္တော နာနပ္ပကာရေန တံ ဒေဝပရိသံ ကိလေသပ္ပဟာနေ နိယောဇေန္တော ‘‘မူလံ ပပဉ္စသင္ခာယာ’’တိ အာရဘိတ္ဝာ ပဉ္စ ဂာထာ အဘာသိ။
923. Atha bhagavā yasmā yathā passanto kilese uparundhati, tathā pavattadassano hutvā parinibbāti, tasmā tamatthaṃ āvikaronto nānappakārena taṃ devaparisaṃ kilesappahāne niyojento ‘‘mūlaṃ papañcasaṅkhāyā’’ti ārabhitvā pañca gāthā abhāsi.
တတ္ထ အာဒိဂာထာယ တာဝ သင္ခေပတ္ထော – ပပဉ္စာတိ သင္ခာတတ္တာ ပပဉ္စာ ဧဝ ပပဉ္စသင္ခာ။ တသ္သာ အဝိဇ္ဇာဒယော ကိလေသာ မူလံ, တံ ပပဉ္စသင္ခာယ မူလံ အသ္မီတိ ပဝတ္တမာနဉ္စ သဗ္ဗံ မန္တာယ ဥပရုန္ဓေ။ ယာ ကာစိ အဇ္ဈတ္တံ တဏ္ဟာ ဥပဇ္ဇေယ္ယုံ, တာသံ ဝိနယာ သဒာ သတော သိက္ခေ ဥပဋ္ဌိတသ္သတိ ဟုတ္ဝာ သိက္ခေယ္ယာတိ။
Tattha ādigāthāya tāva saṅkhepattho – papañcāti saṅkhātattā papañcā eva papañcasaṅkhā. Tassā avijjādayo kilesā mūlaṃ, taṃ papañcasaṅkhāya mūlaṃ asmīti pavattamānañca sabbaṃ mantāya uparundhe. Yā kāci ajjhattaṃ taṇhā upajjeyyuṃ, tāsaṃ vinayā sadā sato sikkhe upaṭṭhitassati hutvā sikkheyyāti.
၉၂၄. ဧဝံ တာဝ ပဌမဂာထာယ ဧဝ တိသိက္ခာယုတ္တံ ဒေသနံ အရဟတ္တနိကူဋေန ဒေသေတ္ဝာ ပုန မာနပ္ပဟာနဝသေန ဒေသေတုံ ‘‘ယံ ကိဉ္စီ’’တိ ဂာထမာဟ။ တတ္ထ ယံ ကိဉ္စိ ဓမ္မမဘိဇညာ အဇ္ဈတ္တန္တိ ယံ ကိဉ္စိ ဥစ္စာကုလီနတာဒိကံ အတ္တနော ဂုဏံ ဇာနေယ္ယ အထ ဝာပိ ဗဟိဒ္ဓာတိ အထ ဝာ ဗဟိဒ္ဓာပိ အာစရိယုပဇ္ဈာယာနံ ဝာ ဂုဏံ ဇာနေယ္ယ။ န တေန ထာမံ ကုဗ္ဗေထာတိ တေန ဂုဏေန ထာမံ န ကရေယ္ယ။
924. Evaṃ tāva paṭhamagāthāya eva tisikkhāyuttaṃ desanaṃ arahattanikūṭena desetvā puna mānappahānavasena desetuṃ ‘‘yaṃ kiñcī’’ti gāthamāha. Tattha yaṃ kiñci dhammamabhijaññā ajjhattanti yaṃ kiñci uccākulīnatādikaṃ attano guṇaṃ jāneyya atha vāpi bahiddhāti atha vā bahiddhāpi ācariyupajjhāyānaṃ vā guṇaṃ jāneyya. Na tena thāmaṃ kubbethāti tena guṇena thāmaṃ na kareyya.
၉၂၅. ဣဒာနိသ္သ အကရဏဝိဓိံ ဒသ္သေန္တော ‘‘သေယ္ယော န တေနာ’’တိ ဂာထမာဟ။ တသ္သတ္ထော – တေန စ မာနေန ‘‘သေယ္ယောဟ’’န္တိ ဝာ ‘‘နီစောဟ’’န္တိ ဝာ ‘‘သရိက္ခောဟ’’န္တိ ဝာပိ န မညေယ္ယ, တေဟိ စ ဥစ္စာကုလီနတာဒီဟိ ဂုဏေဟိ ဖုဋ္ဌော အနေကရူပေဟိ ‘‘အဟံ ဥစ္စာကုလာ ပဗ္ဗဇိတော’’တိအာဒိနာ နယေန အတ္တာနံ ဝိကပ္ပေန္တော န တိဋ္ဌေယ္ယ။
925. Idānissa akaraṇavidhiṃ dassento ‘‘seyyo na tenā’’ti gāthamāha. Tassattho – tena ca mānena ‘‘seyyoha’’nti vā ‘‘nīcoha’’nti vā ‘‘sarikkhoha’’nti vāpi na maññeyya, tehi ca uccākulīnatādīhi guṇehi phuṭṭho anekarūpehi ‘‘ahaṃ uccākulā pabbajito’’tiādinā nayena attānaṃ vikappento na tiṭṭheyya.
၉၂၆. ဧဝံ မာနပ္ပဟာနဝသေနပိ ဒေသေတ္ဝာ ဣဒာနိ သဗ္ဗကိလေသူပသမဝသေနပိ ဒေသေတုံ ‘‘အဇ္ဈတ္တမေဝာ’’တိ ဂာထမာဟ။ တတ္ထ အဇ္ဈတ္တမေဝုပသမေတိ အတ္တနိ ဧဝ ရာဂာဒိသဗ္ဗကိလေသေ ဥပသမေယ္ယ။ န အညတော ဘိက္ခု သန္တိမေသေယ္ယာတိ ဌပေတ္ဝာ စ သတိပဋ္ဌာနာဒီနိ အညေန ဥပာယေန သန္တိံ န ပရိယေသေယ္ယ။ ကုတော နိရတ္တာ ဝာတိ နိရတ္တာ ကုတော ဧဝ။
926. Evaṃ mānappahānavasenapi desetvā idāni sabbakilesūpasamavasenapi desetuṃ ‘‘ajjhattamevā’’ti gāthamāha. Tattha ajjhattamevupasameti attani eva rāgādisabbakilese upasameyya. Na aññato bhikkhu santimeseyyāti ṭhapetvā ca satipaṭṭhānādīni aññena upāyena santiṃ na pariyeseyya. Kuto nirattā vāti nirattā kuto eva.
၉၂၇. ဣဒာနိ အဇ္ဈတ္တံ ဥပသန္တသ္သ ခီဏာသဝသ္သ တာဒိဘာဝံ ဒသ္သေန္တော ‘‘မဇ္ဈေ ယထာ’’တိ ဂာထမာဟ။ တသ္သတ္ထော – ယထာ မဟာသမုဒ္ဒသ္သ ဥပရိမဟေဋ္ဌိမဘာဂာနံ ဝေမဇ္ဈသင္ခာတေ စတုယောဇနသဟသ္သပ္ပမာဏေ မဇ္ဈေ ပဗ္ဗတန္တရေ ဌိတသ္သ ဝာ မဇ္ဈေ သမုဒ္ဒသ္သ ဦမိ န ဇာယတိ, ဌိတောဝ သော ဟောတိ အဝိကမ္ပမာနော, ဧဝံ အနေဇော ခီဏာသဝော လာဘာဒီသု ဌိတော အသ္သ အဝိကမ္ပမာနော, သော တာဒိသော ရာဂာဒိဥသ္သဒံ ဘိက္ခု န ကရေယ္ယ ကုဟိဉ္စီတိ။
927. Idāni ajjhattaṃ upasantassa khīṇāsavassa tādibhāvaṃ dassento ‘‘majjhe yathā’’ti gāthamāha. Tassattho – yathā mahāsamuddassa uparimaheṭṭhimabhāgānaṃ vemajjhasaṅkhāte catuyojanasahassappamāṇe majjhe pabbatantare ṭhitassa vā majjhe samuddassa ūmi na jāyati, ṭhitova so hoti avikampamāno, evaṃ anejo khīṇāsavo lābhādīsu ṭhito assa avikampamāno, so tādiso rāgādiussadaṃ bhikkhu na kareyya kuhiñcīti.
၉၂၈. ဣဒာနိ ဧတံ အရဟတ္တနိကူဋေန ဒေသိတံ ဓမ္မဒေသနံ အဗ္ဘနုမောဒန္တော တသ္သ စ အရဟတ္တသ္သ အာဒိပဋိပဒံ ပုစ္ဆန္တော နိမ္မိတဗုဒ္ဓော ‘‘အကိတ္တယီ’’တိ ဂာထမာဟ။ တတ္ထ အကိတ္တယီတိ အာစိက္ခိ။ ဝိဝဋစက္ခူတိ ဝိဝဋေဟိ အနာဝရဏေဟိ ပဉ္စဟိ စက္ခူဟိ သမန္နာဂတော။ သက္ခိဓမ္မန္တိ သယံ အဘိညာတံ အတ္တပစ္စက္ခံ ဓမ္မံ။ ပရိသ္သယဝိနယန္တိ ပရိသ္သယဝိနယနံ။ ပဋိပဒံ ဝဒေဟီတိ ဣဒာနိ ပဋိပတ္တိံ ဝဒေဟိ။ ဘဒ္ဒန္တေတိ ‘‘ဘဒ္ဒံ တဝ အတ္ထူ’’တိ ဘဂဝန္တံ အာလပန္တော အာဟ။ အထ ဝာ ဘဒ္ဒံ သုန္ဒရံ တဝ ပဋိပဒံ ဝဒေဟီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။ ပာတိမောက္ခံ အထ ဝာပိ သမာဓိန္တိ တမေဝ ပဋိပဒံ ဘိန္ဒိတ္ဝာ ပုစ္ဆတိ။ ပဋိပဒန္တိ ဧတေန ဝာ မဂ္ဂံ ပုစ္ဆတိ။ ဣတရေဟိ သီလံ သမာဓိဉ္စ ပုစ္ဆတိ။
928. Idāni etaṃ arahattanikūṭena desitaṃ dhammadesanaṃ abbhanumodanto tassa ca arahattassa ādipaṭipadaṃ pucchanto nimmitabuddho ‘‘akittayī’’ti gāthamāha. Tattha akittayīti ācikkhi. Vivaṭacakkhūti vivaṭehi anāvaraṇehi pañcahi cakkhūhi samannāgato. Sakkhidhammanti sayaṃ abhiññātaṃ attapaccakkhaṃ dhammaṃ. Parissayavinayanti parissayavinayanaṃ. Paṭipadaṃ vadehīti idāni paṭipattiṃ vadehi. Bhaddanteti ‘‘bhaddaṃ tava atthū’’ti bhagavantaṃ ālapanto āha. Atha vā bhaddaṃ sundaraṃ tava paṭipadaṃ vadehīti vuttaṃ hoti. Pātimokkhaṃ atha vāpi samādhinti tameva paṭipadaṃ bhinditvā pucchati. Paṭipadanti etena vā maggaṃ pucchati. Itarehi sīlaṃ samādhiñca pucchati.
၉၂၉-၃၀. အထသ္သ ဘဂဝာ ယသ္မာ ဣန္ဒ္ရိယသံဝရော သီလသ္သ ရက္ခာ , ယသ္မာ ဝာ ဣမိနာ အနုက္ကမေန ဒေသိယမာနာ အယံ ဒေသနာ တာသံ ဒေဝတာနံ သပ္ပာယာ, တသ္မာ ဣန္ဒ္ရိယသံဝရတော ပဘုတိ ပဋိပဒံ ဒသ္သေန္တော ‘‘စက္ခူဟီ’’တိအာဒိမာရဒ္ဓော။ တတ္ထ စက္ခူဟိ နေဝ လောလသ္သာတိ အဒိဋ္ဌဒက္ခိတဗ္ဗာဒိဝသေန စက္ခူဟိ လောလော နေဝသ္သ။ ဂာမကထာယ အာဝရယေ သောတန္တိ တိရစ္ဆာနကထာတော သောတံ အာဝရေယ္ယ။ ဖသ္သေနာတိ ရောဂဖသ္သေန။ ဘဝဉ္စ နာဘိဇပ္ပေယ္ယာတိ တသ္သ ဖသ္သသ္သ ဝိနောဒနတ္ထာယ ကာမဘဝာဒိဘဝဉ္စ န ပတ္ထေယ္ယ။ ဘေရဝေသု စ န သမ္ပဝေဓေယ္ယာတိ တသ္သ ဖသ္သသ္သ ပစ္စယဘူတေသု သီဟဗ္ယဂ္ဃာဒီသု ဘေရဝေသု စ န သမ္ပဝေဓေယ္ယ, အဝသေသေသု ဝာ ဃာနိန္ဒ္ရိယမနိန္ဒ္ရိယဝိသယေသု နပ္ပဝေဓေယ္ယ။ ဧဝံ ပရိပူရော ဣန္ဒ္ရိယသံဝရော ဝုတ္တော ဟောတိ။ ပုရိမေဟိ ဝာ ဣန္ဒ္ရိယသံဝရံ ဒသ္သေတ္ဝာ ဣမိနာ ‘‘အရညေ ဝသတာ ဘေရဝံ ဒိသ္ဝာ ဝာ သုတ္ဝာ ဝာ န ဝေဓိတဗ္ဗ’’န္တိ ဒသ္သေတိ။
929-30. Athassa bhagavā yasmā indriyasaṃvaro sīlassa rakkhā , yasmā vā iminā anukkamena desiyamānā ayaṃ desanā tāsaṃ devatānaṃ sappāyā, tasmā indriyasaṃvarato pabhuti paṭipadaṃ dassento ‘‘cakkhūhī’’tiādimāraddho. Tattha cakkhūhi neva lolassāti adiṭṭhadakkhitabbādivasena cakkhūhi lolo nevassa. Gāmakathāya āvaraye sotanti tiracchānakathāto sotaṃ āvareyya. Phassenāti rogaphassena. Bhavañcanābhijappeyyāti tassa phassassa vinodanatthāya kāmabhavādibhavañca na pattheyya. Bheravesu ca na sampavedheyyāti tassa phassassa paccayabhūtesu sīhabyagghādīsu bheravesu ca na sampavedheyya, avasesesu vā ghānindriyamanindriyavisayesu nappavedheyya. Evaṃ paripūro indriyasaṃvaro vutto hoti. Purimehi vā indriyasaṃvaraṃ dassetvā iminā ‘‘araññe vasatā bheravaṃ disvā vā sutvā vā na vedhitabba’’nti dasseti.
၉၃၁. လဒ္ဓာ န သန္နိဓိံ ကယိရာတိ ဧတေသံ အန္နာဒီနံ ယံကိဉ္စိ ဓမ္မေန လဘိတ္ဝာ ‘‘အရညေ စ သေနာသနေ ဝသတာ သဒာ ဒုလ္လဘ’’န္တိ စိန္တေတ္ဝာ သန္နိဓိံ န ကရေယ္ယ။
931.Laddhā na sannidhiṃ kayirāti etesaṃ annādīnaṃ yaṃkiñci dhammena labhitvā ‘‘araññe ca senāsane vasatā sadā dullabha’’nti cintetvā sannidhiṃ na kareyya.
၉၃၂. ဈာယီ န ပာဒလောလသ္သာတိ ဈာနာဘိရတော စ န ပာဒလောလော အသ္သ။ ဝိရမေ ကုက္ကုစ္စာ နပ္ပမဇ္ဇေယ္ယာတိ ဟတ္ထကုက္ကုစ္စာဒိကုက္ကုစ္စံ ဝိနောဒေယ္ယ။ သက္ကစ္စကာရိတာယ စေတ္ထ နပ္ပမဇ္ဇေယ္ယ။
932.Jhāyīna pādalolassāti jhānābhirato ca na pādalolo assa. Virame kukkuccā nappamajjeyyāti hatthakukkuccādikukkuccaṃ vinodeyya. Sakkaccakāritāya cettha nappamajjeyya.
၉၃၃. တန္ဒိံ မာယံ ဟသ္သံ ခိဍ္ဍန္တိ အာလသိယဉ္စ မာယဉ္စ ဟသ္သဉ္စ ကာယိကစေတသိကခိဍ္ဍဉ္စ။ သဝိဘူသန္တိ သဒ္ဓိံ ဝိဘူသာယ။
933.Tandiṃ māyaṃ hassaṃ khiḍḍanti ālasiyañca māyañca hassañca kāyikacetasikakhiḍḍañca. Savibhūsanti saddhiṃ vibhūsāya.
၉၃၄-၇. အာထဗ္ဗဏန္တိ အာထဗ္ဗဏိကမန္တပ္ပယောဂံ။ သုပိနန္တိ သုပိနသတ္ထံ။ လက္ခဏန္တိ မဏိလက္ခဏာဒိံ။ နော ဝိဒဟေတိ နပ္ပယောဇေယ္ယ။ ဝိရုတန္တိ မိဂာဒီနံ ဝသ္သိတံ။ ပေသုဏိယန္တိ ပေသုညံ။ ကယဝိက္ကယေတိ ပဉ္စဟိ သဟဓမ္မိကေဟိ သဒ္ဓိံ ဝဉ္စနာဝသေန ဝာ ဥဒယပတ္ထနာဝသေန ဝာ န တိဋ္ဌေယ္ယ။ ဥပဝာဒံ ဘိက္ခု န ကရေယ္ယာတိ ဥပဝာဒကရေ ကိလေသေ အနိဗ္ဗတ္တေန္တော အတ္တနိ ပရေဟိ သမဏဗ္ရာဟ္မဏေဟိ ဥပဝာဒံ န ဇနေယ္ယ။ ဂာမေ စ နာဘိသဇ္ဇေယ္ယာတိ ဂာမေ စ ဂိဟိသံသဂ္ဂာဒီဟိ နာဘိသဇ္ဇေယ္ယ။ လာဘကမ္ယာ ဇနံ န လပယေယ္ယာတိ လာဘကာမတာယ ဇနံ နာလပယေယ္ယ။ ပယုတ္တန္တိ စီဝရာဒီဟိ သမ္ပယုတ္တံ , တဒတ္ထံ ဝာ ပယောဇိတံ။
934-7.Āthabbaṇanti āthabbaṇikamantappayogaṃ. Supinanti supinasatthaṃ. Lakkhaṇanti maṇilakkhaṇādiṃ. No vidaheti nappayojeyya. Virutanti migādīnaṃ vassitaṃ. Pesuṇiyanti pesuññaṃ. Kayavikkayeti pañcahi sahadhammikehi saddhiṃ vañcanāvasena vā udayapatthanāvasena vā na tiṭṭheyya. Upavādaṃ bhikkhu na kareyyāti upavādakare kilese anibbattento attani parehi samaṇabrāhmaṇehi upavādaṃ na janeyya. Gāme ca nābhisajjeyyāti gāme ca gihisaṃsaggādīhi nābhisajjeyya. Lābhakamyā janaṃ na lapayeyyāti lābhakāmatāya janaṃ nālapayeyya. Payuttanti cīvarādīhi sampayuttaṃ , tadatthaṃ vā payojitaṃ.
၉၃၈-၉. မောသဝဇ္ဇေ န နီယေထာတိ မုသာဝာဒေ န နီယေထ။ ဇီဝိတေနာတိ ဇီဝိကာယ။ သုတ္ဝာ ရုသိတော ဗဟုံ ဝာစံ, သမဏာနံ ဝာ ပုထုဇနာနန္တိ ရုသိတော ဃဋ္ဋိတော ပရေဟိ တေသ သမဏာနံ ဝာ ခတ္တိယာဒိဘေဒာနံ ဝာ အညေသံ ပုထုဇနာနံ ဗဟုမ္ပိ အနိဋ္ဌဝာစံ သုတ္ဝာ။ န ပဋိဝဇ္ဇာတိ န ပဋိဝဒေယ္ယ။ ကိံ ကာရဏံ? န ဟိ သန္တော ပဋိသေနိကရောန္တိ။
938-9.Mosavajje na nīyethāti musāvāde na nīyetha. Jīvitenāti jīvikāya. Sutvā rusito bahuṃ vācaṃ, samaṇānaṃ vā puthujanānanti rusito ghaṭṭito parehi tesa samaṇānaṃ vā khattiyādibhedānaṃ vā aññesaṃ puthujanānaṃ bahumpi aniṭṭhavācaṃ sutvā. Na paṭivajjāti na paṭivadeyya. Kiṃ kāraṇaṃ? Na hi santo paṭisenikaronti.
၉၄၀. ဧတဉ္စ ဓမ္မမညာယာတိ သဗ္ဗမေတံ ယထာဝုတ္တံ ဓမ္မံ ဉတ္ဝာ။ ဝိစိနန္တိ ဝိစိနန္တော။ သန္တီတိ နိဗ္ဗုတိံ ဉတ္ဝာတိ နိဗ္ဗုတိံ ရာဂာဒီနံ သန္တီတိ ဉတ္ဝာ။
940.Etañca dhammamaññāyāti sabbametaṃ yathāvuttaṃ dhammaṃ ñatvā. Vicinanti vicinanto. Santīti nibbutiṃ ñatvāti nibbutiṃ rāgādīnaṃ santīti ñatvā.
၉၄၁. ကိံကာရဏာ နပ္ပမဇ္ဇေဣတိ စေ – အဘိဘူ ဟိ သောတိ ဂာထာ။ တတ္ထ အဘိဘူတိ ရူပာဒီနံ အဘိဘဝိတာ။ အနဘိဘူတောတိ တေဟိ အနဘိဘူတော။ သက္ခိဓမ္မမနီတိဟမဒသ္သီတိ ပစ္စက္ခမေဝ အနီတိဟံ ဓမ္မမဒ္ဒက္ခိ။ သဒာ နမသ္သမနုသိက္ခေတိ သဒာ နမသ္သန္တော တိသ္သော သိက္ခာယော သိက္ခေယ္ယ။ သေသံ သဗ္ဗတ္ထ ပာကဋမေဝ။
941. Kiṃkāraṇā nappamajjeiti ce – abhibhū hi soti gāthā. Tattha abhibhūti rūpādīnaṃ abhibhavitā. Anabhibhūtoti tehi anabhibhūto. Sakkhidhammamanītihamadassīti paccakkhameva anītihaṃ dhammamaddakkhi. Sadā namassamanusikkheti sadā namassanto tisso sikkhāyo sikkheyya. Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
ကေဝလံ ပန ဧတ္ထ ‘‘စက္ခူဟိ နေဝ လောလော’’တိအာဒီဟိ ဣန္ဒ္ရိယသံဝရော, ‘‘အန္နာနမထော ပာနာန’’န္တိအာဒီဟိ သန္နိဓိပဋိက္ခေပမုခေန ပစ္စယပဋိသေဝနသီလံ, မေထုနမောသဝဇ္ဇပေသုဏိယာဒီဟိ ပာတိမောက္ခသံဝရသီလံ, ‘‘အာထဗ္ဗဏံ သုပိနံ လက္ခဏ’’န္တိအာဒီဟိ အာဇီဝပာရိသုဒ္ဓိသီလံ, ‘‘ဈာယီ အသ္သာ’’တိ ဣမိနာ သမာဓိ, ‘‘ဝိစိနံ ဘိက္ခူ’’တိ ဣမိနာ ပညာ, ‘‘သဒာ သတော သိက္ခေ’’တိ ဣမိနာ ပုန သင္ခေပတော တိသ္သောပိ သိက္ခာ, ‘‘အထ အာသနေသု သယနေသု, အပ္ပသဒ္ဒေသု ဘိက္ခု ဝိဟရေယ္ယ, နိဒ္ဒံ န ဗဟုလီကရေယ္ယာ’’တိအာဒီဟိ သီလသမာဓိပညာနံ ဥပကာရာပကာရသင္ဂဏ္ဟနဝိနောဒနာနိ ဝုတ္တာနီတိ။ ဧဝံ ဘဂဝာ နိမ္မိတသ္သ ပရိပုဏ္ဏပဋိပဒံ ဝတ္ဝာ အရဟတ္တနိကူဋေန ဒေသနံ နိဋ္ဌာပေသိ, ဒေသနာပရိယောသာနေ ပုရာဘေဒသုတ္တေ ဝုတ္တသဒိသောယေဝာဘိသမယော အဟောသီတိ။
Kevalaṃ pana ettha ‘‘cakkhūhi neva lolo’’tiādīhi indriyasaṃvaro, ‘‘annānamatho pānāna’’ntiādīhi sannidhipaṭikkhepamukhena paccayapaṭisevanasīlaṃ, methunamosavajjapesuṇiyādīhi pātimokkhasaṃvarasīlaṃ, ‘‘āthabbaṇaṃ supinaṃ lakkhaṇa’’ntiādīhi ājīvapārisuddhisīlaṃ, ‘‘jhāyī assā’’ti iminā samādhi, ‘‘vicinaṃ bhikkhū’’ti iminā paññā, ‘‘sadā sato sikkhe’’ti iminā puna saṅkhepato tissopi sikkhā, ‘‘atha āsanesu sayanesu, appasaddesu bhikkhu vihareyya, niddaṃ na bahulīkareyyā’’tiādīhi sīlasamādhipaññānaṃ upakārāpakārasaṅgaṇhanavinodanāni vuttānīti. Evaṃ bhagavā nimmitassa paripuṇṇapaṭipadaṃ vatvā arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesi, desanāpariyosāne purābhedasutte vuttasadisoyevābhisamayo ahosīti.
ပရမတ္ထဇောတိကာယ ခုဒ္ဒက-အဋ္ဌကထာယ
Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
သုတ္တနိပာတ-အဋ္ဌကထာယ တုဝဋကသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
Suttanipāta-aṭṭhakathāya tuvaṭakasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
တိပိဋက (မူလ) • Tipiṭaka (Mūla) / သုတ္တပိဋက • Suttapiṭaka / ခုဒ္ဒကနိကာယ • Khuddakanikāya / သုတ္တနိပာတပာဠိ • Suttanipātapāḷi / ၁၄. တုဝဋကသုတ္တံ • 14. Tuvaṭakasuttaṃ
