Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / તિપિટક • Tipiṭaka / ધમ્મસઙ્ગણી-અનુટીકા • Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā

તિવિધરૂપસઙ્ગહવણ્ણના

Tividharūpasaṅgahavaṇṇanā

૫૮૫. વિઞ્ઞત્તિદુકો ચાતિ -સદ્દેન ચિત્તસહભુચિત્તાનુપરિવત્તિદુકાપિ સઙ્ગહિતાતિ વેદિતબ્બા. સક્કા હિ એતેન નયેન…પે॰… વિઞ્ઞાતુન્તિ એત્થ પઞ્ચવીસાય તાવ વત્થુદુકેસુ પઠમદુકપઞ્ચકાદયો ચુદ્દસહિપિ પકિણ્ણકદુકેહિ અવસિટ્ઠેહિ વત્થુદુકેહિ પઞ્ચવીસાય આરમ્મણદુકેહિ પઞ્ચહિ બાહિરાયતનદુકેહિ રૂપધાતુદુકાદીહિ પઞ્ચહિ ધાતુદુકેહિ પચ્છિમકેહિ તીહિ ઇન્દ્રિયદુકેહિ દ્વાદસહિપિ સુખુમરૂપદુકેહિ પઠમાદિવજ્જેહિ અવસિટ્ઠેહિ આયતનધાતુઇન્દ્રિયદુકેહિ ચ યોજનં ગચ્છન્તિ. પઞ્ચવીસાય પન આરમ્મણદુકેસુ પુરિમકો દુકપઞ્ચકો ઉપાદિન્નઉપાદિન્નુપાદાનિયસનિદસ્સનચિત્તસમુટ્ઠાનચિત્તસહભુચિત્તાનુપરિવત્તિદુકવજ્જેહિ પકિણ્ણકદુકેહિ સબ્બેહિપિ વત્થુદુકેહિ રૂપાયતનરૂપધાતુદુકવજ્જેહિ આયતનધાતુદુકેહિ સબ્બેહિપિ ઇન્દ્રિયદુકસુખુમરૂપદુકેહિ યોજનં ગચ્છતિ. દુતિયદુકપઞ્ચકાદીસુ યથાક્કમં સદ્દાયતનસદ્દધાતુદુકાદયો યોજનં ન ગચ્છન્તિ, રૂપાયતનરૂપધાતુદુકાદયો ગચ્છન્તિ. પકિણ્ણકદુકેસુ સનિદસ્સનદુકઞ્ચાતિ અયમેવ વિસેસો. યથા ચ વત્થુદુકેસુ, એવં ચક્ખાયતનચક્ખુધાતુચક્ખુન્દ્રિયાદિદુકપઞ્ચકેસુ. યથા ચ આરમ્મણદુકેસુ, એવં રૂપાયતનરૂપધાતુઆદિદુકપઞ્ચકેસુ તિકયોજના. ઇત્થિન્દ્રિયપુરિસિન્દ્રિયજીવિતિન્દ્રિયદુકા સુખુમરૂપદુકા ચ સબ્બેહિપિ દુકેહિ યોજનં ગચ્છન્તીતિ એવં તાવ તિકયોજના વેદિતબ્બા. નનુ ચાયમ્પિ યોજના ભગવતા ન દેસિતાતિ ન કાતબ્બાતિ? નયિદં એકન્તિકં. કસ્મા? ભગવતા દિન્નનયેન યોજનાપિ ભગવતોયેવ દેસના. તથા હિ વુત્તં માતિકાવણ્ણનાયં (ધ॰ સ॰ અટ્ઠ॰ ૧-૬) ‘‘હેતૂ ચેવ ધમ્મા અહેતુકા ચાતિ ઇદમ્પિ સમ્ભવતી’’તિઆદિ. સમ્ભવો હિ ગહણસ્સ કારણન્તિ ચ.

585. Viññattidukoti ca-saddena cittasahabhucittānuparivattidukāpi saṅgahitāti veditabbā. Sakkā hi etena nayena…pe… viññātunti ettha pañcavīsāya tāva vatthudukesu paṭhamadukapañcakādayo cuddasahipi pakiṇṇakadukehi avasiṭṭhehi vatthudukehi pañcavīsāya ārammaṇadukehi pañcahi bāhirāyatanadukehi rūpadhātudukādīhi pañcahi dhātudukehi pacchimakehi tīhi indriyadukehi dvādasahipi sukhumarūpadukehi paṭhamādivajjehi avasiṭṭhehi āyatanadhātuindriyadukehi ca yojanaṃ gacchanti. Pañcavīsāya pana ārammaṇadukesu purimako dukapañcako upādinnaupādinnupādāniyasanidassanacittasamuṭṭhānacittasahabhucittānuparivattidukavajjehi pakiṇṇakadukehi sabbehipi vatthudukehi rūpāyatanarūpadhātudukavajjehi āyatanadhātudukehi sabbehipi indriyadukasukhumarūpadukehi yojanaṃ gacchati. Dutiyadukapañcakādīsu yathākkamaṃ saddāyatanasaddadhātudukādayo yojanaṃ na gacchanti, rūpāyatanarūpadhātudukādayo gacchanti. Pakiṇṇakadukesu sanidassanadukañcāti ayameva viseso. Yathā ca vatthudukesu, evaṃ cakkhāyatanacakkhudhātucakkhundriyādidukapañcakesu. Yathā ca ārammaṇadukesu, evaṃ rūpāyatanarūpadhātuādidukapañcakesu tikayojanā. Itthindriyapurisindriyajīvitindriyadukā sukhumarūpadukā ca sabbehipi dukehi yojanaṃ gacchantīti evaṃ tāva tikayojanā veditabbā. Nanu cāyampi yojanā bhagavatā na desitāti na kātabbāti? Nayidaṃ ekantikaṃ. Kasmā? Bhagavatā dinnanayena yojanāpi bhagavatoyeva desanā. Tathā hi vuttaṃ mātikāvaṇṇanāyaṃ (dha. sa. aṭṭha. 1-6) ‘‘hetū ceva dhammā ahetukā cāti idampi sambhavatī’’tiādi. Sambhavo hi gahaṇassa kāraṇanti ca.

તિવિધરૂપસઙ્ગહવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

Tividharūpasaṅgahavaṇṇanā niṭṭhitā.







Related texts:



તિપિટક (મૂલ) • Tipiṭaka (Mūla) / અભિધમ્મપિટક • Abhidhammapiṭaka / ધમ્મસઙ્ગણીપાળિ • Dhammasaṅgaṇīpāḷi / માતિકા • Mātikā

અટ્ઠકથા • Aṭṭhakathā / અભિધમ્મપિટક (અટ્ઠકથા) • Abhidhammapiṭaka (aṭṭhakathā) / ધમ્મસઙ્ગણિ-અટ્ઠકથા • Dhammasaṅgaṇi-aṭṭhakathā / તિવિધરૂપસઙ્ગહો • Tividharūpasaṅgaho

ટીકા • Tīkā / અભિધમ્મપિટક (ટીકા) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / ધમ્મસઙ્ગણી-મૂલટીકા • Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā / તિવિધરૂપસઙ્ગહવણ્ણના • Tividharūpasaṅgahavaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact