| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಅಙ್ಗುತ್ತರನಿಕಾಯ (ಟೀಕಾ) • Aṅguttaranikāya (ṭīkā) |
೪-೬. ತಿಕಣ್ಡಕೀಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ
4-6. Tikaṇḍakīsuttādivaṇṇanā
೧೪೪-೬. ಚತುತ್ಥೇ ಪಟಿಕೂಲೇತಿ ಅಮನುಞ್ಞೇ ಅನಿಟ್ಠೇ। ಅಪ್ಪಟಿಕೂಲಸಞ್ಞೀತಿ ಇಟ್ಠಾಕಾರೇನೇವ ಪವತ್ತಚಿತ್ತೋ। ಇಟ್ಠಸ್ಮಿಂ ವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಅಸುಭಾಯ ವಾ ಫರತಿ, ಅನಿಚ್ಚತೋ ವಾ ಉಪಸಂಹರತಿ ಉಪನೇತಿ ಪವತ್ತೇತಿ। ಅನಿಟ್ಠಸ್ಮಿಂ ವತ್ಥುಸ್ಮಿನ್ತಿ ಅನಿಟ್ಠೇ ಸತ್ತಸಞ್ಞಿತೇ ಆರಮ್ಮಣೇ। ಮೇತ್ತಾಯ ವಾ ಫರತೀತಿ ಮೇತ್ತಂ ಹಿತೇಸಿತಂ ಉಪಸಂಹರನ್ತೋ ಸಬ್ಬತ್ಥಕಮೇವ ವಾ ತತ್ಥ ಫರತಿ। ಧಾತುತೋ ವಾ ಉಪಸಂಹರತೀತಿ ಧಮ್ಮಸಭಾವಚಿನ್ತನೇನ ಧಾತುತೋ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಾಯ ಧಾತುಮನಸಿಕಾರಂ ವಾ ತತ್ಥ ಪವತ್ತೇತಿ। ತದುಭಯಂ ಅಭಿನಿವಜ್ಜೇತ್ವಾತಿ ಸಭಾವತೋ ಆನುಭಾವತೋ ಚ ಉಪತಿಟ್ಠನ್ತಂ ಆರಮ್ಮಣೇ ಪಟಿಕೂಲಭಾವಂ ಅಪ್ಪಟಿಕೂಲಭಾವಞ್ಚಾತಿ ತಂ ಉಭಯಂ ಪಹಾಯ ಅಗ್ಗಹೇತ್ವಾ, ಸಬ್ಬಸ್ಮಿಂ ಪನ ತಸ್ಮಿಂ ಮಜ್ಝತ್ತೋ ಹುತ್ವಾತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ। ಮಜ್ಝತ್ತೋ ಹುತ್ವಾ ವಿಹರಿತುಕಾಮೋ ಪನ ಕಿಂ ಕರೋತೀತಿ? ಇಟ್ಠಾನಿಟ್ಠೇಸು ಆಪಾಥಂ ಗತೇಸು ನೇವ ಸೋಮನಸ್ಸಿತೋ ಹೋತಿ, ನ ದೋಮನಸ್ಸಿತೋ ಹೋತಿ। ಉಪೇಕ್ಖಕೋ ವಿಹರೇಯ್ಯಾತಿ ಇಟ್ಠೇ ಅರಜ್ಜನ್ತೋ ಅನಿಟ್ಠೇ ಅದುಸ್ಸನ್ತೋ ಯಥಾ ಅಞ್ಞೇ ಅಸಮಪೇಕ್ಖನೇನ ಮೋಹಂ ಉಪ್ಪಾದೇನ್ತಿ, ಏವಂ ಅನುಪ್ಪಾದೇನ್ತೋ ಛಸು ಆರಮ್ಮಣೇಸು ಛಳಙ್ಗುಪೇಕ್ಖಾಯ ಉಪೇಕ್ಖಕೋ ವಿಹರೇಯ್ಯ। ತೇನೇವಾಹ ‘‘ಛಳಙ್ಗುಪೇಕ್ಖಾವಸೇನ ಪಞ್ಚಮೋ’’ತಿ। ಇಟ್ಠಾನಿಟ್ಠಛಳಾರಮ್ಮಣಾಪಾಥೇ ಪರಿಸುದ್ಧಪಕತಿಭಾವಾವಿಜಹನಲಕ್ಖಣಾಯ ಛಸು ದ್ವಾರೇಸು ಪವತ್ತನತೋ ‘‘ಛಳಙ್ಗುಪೇಕ್ಖಾ’’ತಿ ಲದ್ಧನಾಮಾಯ ತತ್ರಮಜ್ಝತ್ತುಪೇಕ್ಖಾಯ ವಸೇನ ಪಞ್ಚಮೋ ವಾರೋ ವುತ್ತೋತಿ ಅತ್ಥೋ। ಪಞ್ಚಮಂ ಛಟ್ಠಞ್ಚ ಉತ್ತಾನಮೇವ।
144-6. Catutthe paṭikūleti amanuññe aniṭṭhe. Appaṭikūlasaññīti iṭṭhākāreneva pavattacitto. Iṭṭhasmiṃ vatthusmiṃ asubhāya vā pharati, aniccato vā upasaṃharati upaneti pavatteti. Aniṭṭhasmiṃ vatthusminti aniṭṭhe sattasaññite ārammaṇe. Mettāya vā pharatīti mettaṃ hitesitaṃ upasaṃharanto sabbatthakameva vā tattha pharati. Dhātuto vā upasaṃharatīti dhammasabhāvacintanena dhātuto paccavekkhaṇāya dhātumanasikāraṃ vā tattha pavatteti. Tadubhayaṃ abhinivajjetvāti sabhāvato ānubhāvato ca upatiṭṭhantaṃ ārammaṇe paṭikūlabhāvaṃ appaṭikūlabhāvañcāti taṃ ubhayaṃ pahāya aggahetvā, sabbasmiṃ pana tasmiṃ majjhatto hutvāti vuttaṃ hoti. Majjhatto hutvā viharitukāmo pana kiṃ karotīti? Iṭṭhāniṭṭhesu āpāthaṃ gatesu neva somanassito hoti, na domanassito hoti. Upekkhako vihareyyāti iṭṭhe arajjanto aniṭṭhe adussanto yathā aññe asamapekkhanena mohaṃ uppādenti, evaṃ anuppādento chasu ārammaṇesu chaḷaṅgupekkhāya upekkhako vihareyya. Tenevāha ‘‘chaḷaṅgupekkhāvasena pañcamo’’ti. Iṭṭhāniṭṭhachaḷārammaṇāpāthe parisuddhapakatibhāvāvijahanalakkhaṇāya chasu dvāresu pavattanato ‘‘chaḷaṅgupekkhā’’ti laddhanāmāya tatramajjhattupekkhāya vasena pañcamo vāro vuttoti attho. Pañcamaṃ chaṭṭhañca uttānameva.
ತಿಕಣ್ಡಕೀಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
Tikaṇḍakīsuttādivaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ತಿಪಿಟಕ (ಮೂಲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ಸುತ್ತಪಿಟಕ • Suttapiṭaka / ಅಙ್ಗುತ್ತರನಿಕಾಯ • Aṅguttaranikāya
೪. ತಿಕಣ್ಡಕೀಸುತ್ತಂ • 4. Tikaṇḍakīsuttaṃ
೫. ನಿರಯಸುತ್ತಂ • 5. Nirayasuttaṃ
೬. ಮಿತ್ತಸುತ್ತಂ • 6. Mittasuttaṃ
ಅಟ್ಠಕಥಾ • Aṭṭhakathā / ಸುತ್ತಪಿಟಕ (ಅಟ್ಠಕಥಾ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ಅಙ್ಗುತ್ತರನಿಕಾಯ (ಅಟ್ಠಕಥಾ) • Aṅguttaranikāya (aṭṭhakathā)
೪. ತಿಕಣ್ಡಕೀಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ • 4. Tikaṇḍakīsuttavaṇṇanā
೬. ಮಿತ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ • 6. Mittasuttavaṇṇanā
