| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / ဓမ္မသင္ဂဏီ-အနုဋီကာ • Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā |
တေဘူမကကုသလဝဏ္ဏနာ
Tebhūmakakusalavaṇṇanā
၂၆၉. သတ္တဟိ မဟာဝာရေဟီတိ ပဋိစ္စသဟဇာတပစ္စယနိသ္သယသံသဋ္ဌသမ္ပယုတ္တပဉ္ဟာဝာရေဟိ အနုလောမပစ္စနီယအနုလောမပစ္စနီယပစ္စနီယာနုလောမာဒိနယာ အနုလောမာဒိနယာ။ ဘာရဒ္ဝာဇဂောတမာဒယော အဋ္ဌစတ္တာလီသ လောကေ ဂောတ္တာနိ မူလဘူတာနိ, တထာ ကဋ္ဌကလာပာဒယော အဋ္ဌစတ္တာလီသေဝ စရဏာနီတိ အာဟ ‘‘အဋ္ဌစတ္တာလီသ’’န္တိအာဒိ။ တတ္ထ တေသန္တိ ဘဗ္ဗာဘဗ္ဗာနံ။ ဒ္ဝာရသီသေန ဒ္ဝာရဝန္တာနိ ဂယ္ဟန္တီတိ အဓိပ္ပာယေနာဟ ‘‘တံတံဒ္ဝာရာနိ ဝာ ကာယာဒီနီ’’တိ။ အစိတ္တီကာရေန ဝာ ကတံ ဟီနံ, အဇ္ဈုပေက္ခနေန ကတံ မဇ္ဈိမံ, သက္ကစ္စကတံ ပဏီတံ။ အာမိသကိဉ္ဇက္ခာဒိဟေတု ဝာ ကတံ ဟီနံ, ပုညဖလကာမတာယ ကတံ မဇ္ဈိမံ, ကတ္တဗ္ဗမိစ္စေဝ အရိယဘာဝေ ဌိတေန ကတံ ပဏီတံ။ ဘဝသမ္ပတ္တိလောဘေန ဝာ ပဝတ္တိတံ ဟီနံ, အလောဘဇ္ဈာသယေန ပဝတ္တိတံ မဇ္ဈိမံ, ပရဟိတာယ ပဝတ္တိတံ ပဏီတံ။ ပရိတ္တကတံ ဝာ ဟီနံ, မတ္တသော ကတံ မဇ္ဈိမံ, အဓိမတ္တသော ကတံ ပဏီတံ။ မဟဂ္ဂတေသု ပန ပဋိလဒ္ဓမတ္တံ ဟီနံ, နာတိသုဘာဝိတံ မဇ္ဈိမံ, သုဘာဝိတံ ဝသိပ္ပတ္တံ ပဏီတံ။ ဣမေသုပိ ဧကေကသ္သ ဟီနာဒိကသ္သ အာယူဟနနာနတ္တာဒိဝသေန ဟီနာဒိဘေဒော လဗ္ဘတိယေဝာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။ သမ္ပယုတ္တဓမ္မာနံ ဝသေနာတိ ယော စိတ္တပ္ပဘာဝိတော စိတ္တသမ္ပယုတ္တာနံ စိတ္တာဓိပတေယ္ယဘာဝော, သော တံနိမိတ္တေ စိတ္တေ ဥပစရိတောတိ ဧဝံ ဝာ ဧတ္ထ အတ္ထော။
269. Sattahimahāvārehīti paṭiccasahajātapaccayanissayasaṃsaṭṭhasampayuttapañhāvārehi anulomapaccanīyaanulomapaccanīyapaccanīyānulomādinayā anulomādinayā. Bhāradvājagotamādayo aṭṭhacattālīsa loke gottāni mūlabhūtāni, tathā kaṭṭhakalāpādayo aṭṭhacattālīseva caraṇānīti āha ‘‘aṭṭhacattālīsa’’ntiādi. Tattha tesanti bhabbābhabbānaṃ. Dvārasīsena dvāravantāni gayhantīti adhippāyenāha ‘‘taṃtaṃdvārāni vā kāyādīnī’’ti. Acittīkārena vā kataṃ hīnaṃ, ajjhupekkhanena kataṃ majjhimaṃ, sakkaccakataṃ paṇītaṃ. Āmisakiñjakkhādihetu vā kataṃ hīnaṃ, puññaphalakāmatāya kataṃ majjhimaṃ, kattabbamicceva ariyabhāve ṭhitena kataṃ paṇītaṃ. Bhavasampattilobhena vā pavattitaṃ hīnaṃ, alobhajjhāsayena pavattitaṃ majjhimaṃ, parahitāya pavattitaṃ paṇītaṃ. Parittakataṃ vā hīnaṃ, mattaso kataṃ majjhimaṃ, adhimattaso kataṃ paṇītaṃ. Mahaggatesu pana paṭiladdhamattaṃ hīnaṃ, nātisubhāvitaṃ majjhimaṃ, subhāvitaṃ vasippattaṃ paṇītaṃ. Imesupi ekekassa hīnādikassa āyūhananānattādivasena hīnādibhedo labbhatiyevāti daṭṭhabbaṃ. Sampayuttadhammānaṃ vasenāti yo cittappabhāvito cittasampayuttānaṃ cittādhipateyyabhāvo, so taṃnimitte citte upacaritoti evaṃ vā ettha attho.
တေဘူမကကုသလဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
Tebhūmakakusalavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
တိပိဋက (မူလ) • Tipiṭaka (Mūla) / အဘိဓမ္မပိဋက • Abhidhammapiṭaka / ဓမ္မသင္ဂဏီပာဠိ • Dhammasaṅgaṇīpāḷi / တေဘူမကကုသလံ • Tebhūmakakusalaṃ
အဋ္ဌကထာ • Aṭṭhakathā / အဘိဓမ္မပိဋက (အဋ္ဌကထာ) • Abhidhammapiṭaka (aṭṭhakathā) / ဓမ္မသင္ဂဏိ-အဋ္ဌကထာ • Dhammasaṅgaṇi-aṭṭhakathā / တေဘူမကကုသလဝဏ္ဏနာ • Tebhūmakakusalavaṇṇanā
ဋီကာ • Tīkā / အဘိဓမ္မပိဋက (ဋီကာ) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / ဓမ္မသင္ဂဏီ-မူလဋီကာ • Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā / တေဘူမကကုသလဝဏ္ဏနာ • Tebhūmakakusalavaṇṇanā
