| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ធម្មសង្គណី-មូលដីកា • Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā |
តតិយជ្ឈានកថាវណ្ណនា
Tatiyajjhānakathāvaṇṇanā
១៦៣. បរិសុទ្ធបកតិ ខីណាសវបកតិ និក្កិលេសតា។ ឧបេក្ខានិមិត្តន្តិ ឯត្ថ លីនុទ្ធច្ចបក្ខបាតរហិតំ មជ្ឈត្តំ វីរិយំ ‘‘ឧបេក្ខា’’តិ វុត្តំ, តទេវ តំ អាការំ គហេត្វា បវត្តេតព្ពស្ស តាទិសស្ស វីរិយស្ស និមិត្តភាវតោ ឧបេក្ខានិមិត្តំ។ បឋមជ្ឈានប្បដិលាភត្ថាយ នីវរណេ…បេ.… នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនសមាបត្តិបដិលាភត្ថាយ អាកិញ្ចញ្ញាយតនសញ្ញំ បដិសង្ខាសន្តិដ្ឋនាបញ្ញាសង្ខារុបេក្ខាសុ ញាណន្តិ ឥមា អដ្ឋ សមាបត្តិវសេន ឧប្បជ្ជន្តិ។ សោតាបត្តិមគ្គបដិលាភត្ថាយ ឧប្បាទំ បវត្តំ និមិត្តំ អាយូហនំ បដិសន្ធិំ គតិំ និព្ពត្តិំ ឧបបត្តិំ ជាតិំ ជរាមរណសោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សឧបាយាសេ។ សោតាបត្តិផលសមាបត្តត្ថាយ ឧប្បាទំ…បេ.… ឧបាយាសេ…បេ.… អរហត្តមគ្គបដិលាភត្ថាយ ឧប្បាទំ…បេ.… ឧបាយាសេ។ អរហត្តផលសមាបត្តត្ថាយ…បេ.… សុញ្ញតវិហារសមាបត្តត្ថាយ…បេ.… អនិមិត្តវិហារសមាបត្តត្ថាយ ឧប្បាទំ បវត្តំ អាយូហនំ បដិសន្ធិំ…បេ.… បដិសង្ខាសន្តិដ្ឋនា បញ្ញា សង្ខារុបេក្ខាសុ ញាណន្តិ ឥមា ទស វិបស្សនាវសេន ឧប្បជ្ជន្តិ។
163. Parisuddhapakati khīṇāsavapakati nikkilesatā. Upekkhānimittanti ettha līnuddhaccapakkhapātarahitaṃ majjhattaṃ vīriyaṃ ‘‘upekkhā’’ti vuttaṃ, tadeva taṃ ākāraṃ gahetvā pavattetabbassa tādisassa vīriyassa nimittabhāvato upekkhānimittaṃ. Paṭhamajjhānappaṭilābhatthāya nīvaraṇe…pe… nevasaññānāsaññāyatanasamāpattipaṭilābhatthāya ākiñcaññāyatanasaññaṃ paṭisaṅkhāsantiṭṭhanāpaññāsaṅkhārupekkhāsu ñāṇanti imā aṭṭha samāpattivasena uppajjanti. Sotāpattimaggapaṭilābhatthāya uppādaṃ pavattaṃ nimittaṃ āyūhanaṃ paṭisandhiṃ gatiṃ nibbattiṃ upapattiṃ jātiṃ jarāmaraṇasokaparidevadukkhadomanassaupāyāse. Sotāpattiphalasamāpattatthāya uppādaṃ…pe… upāyāse…pe… arahattamaggapaṭilābhatthāya uppādaṃ…pe… upāyāse. Arahattaphalasamāpattatthāya…pe… suññatavihārasamāpattatthāya…pe… animittavihārasamāpattatthāya uppādaṃ pavattaṃ āyūhanaṃ paṭisandhiṃ…pe… paṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇanti imā dasa vipassanāvasena uppajjanti.
យទត្ថិ យំ ភូតន្តិ ខន្ធបញ្ចកំ, តំ មុញ្ចិតុកម្យតាញាណេន បជហតិ។ ទិដ្ឋសោវត្ថិកត្តយស្ស សប្បលក្ខណវិចិននេ វិយ ទិដ្ឋលក្ខណត្តយស្ស ភូតស្ស សង្ខារលក្ខណវិចិននេ ឧបេក្ខំ បដិលភតិ។ អនាភោគរសាតិ បណីតសុខេបិ តស្មិំ អវនតិ បដិបក្ខកិច្ចាតិ អត្ថោ។ នាមកាយេន ចេតសិកសុខំ កាយិកសុខហេតុ រូបសមុដ្ឋាបនេន កាយិកសុខញ្ច ឈានសមង្គី បដិសំវេទេតីតិ វុច្ចតិ។ ផុដត្តា ព្យាបិតត្តា។ យថា ហិ ឧទកេន ផុដសរីរស្ស តាទិសេ នាតិបច្ចនីកេ វាតាទិកេ ផោដ្ឋព្ពេ ផុដ្ឋេ សុខំ ឧប្បជ្ជតិ, ឯវំ ឯតេហិ ផុដសរីរស្សបិ។
Yadatthi yaṃ bhūtanti khandhapañcakaṃ, taṃ muñcitukamyatāñāṇena pajahati. Diṭṭhasovatthikattayassa sappalakkhaṇavicinane viya diṭṭhalakkhaṇattayassa bhūtassa saṅkhāralakkhaṇavicinane upekkhaṃ paṭilabhati. Anābhogarasāti paṇītasukhepi tasmiṃ avanati paṭipakkhakiccāti attho. Nāmakāyena cetasikasukhaṃ kāyikasukhahetu rūpasamuṭṭhāpanena kāyikasukhañca jhānasamaṅgī paṭisaṃvedetīti vuccati. Phuṭattā byāpitattā. Yathā hi udakena phuṭasarīrassa tādise nātipaccanīke vātādike phoṭṭhabbe phuṭṭhe sukhaṃ uppajjati, evaṃ etehi phuṭasarīrassapi.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / អភិធម្មបិដក • Abhidhammapiṭaka / ធម្មសង្គណីបាឡិ • Dhammasaṅgaṇīpāḷi / រូបាវចរកុសលំ • Rūpāvacarakusalaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / អភិធម្មបិដក (អដ្ឋកថា) • Abhidhammapiṭaka (aṭṭhakathā) / ធម្មសង្គណិ-អដ្ឋកថា • Dhammasaṅgaṇi-aṭṭhakathā / តតិយជ្ឈានំ • Tatiyajjhānaṃ
ដីកា • Tīkā / អភិធម្មបិដក (ដីកា) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / ធម្មសង្គណី-អនុដីកា • Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā / តតិយជ្ឈានកថាវណ្ណនា • Tatiyajjhānakathāvaṇṇanā
