| Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / ธมฺมสงฺคณี-มูลฎีกา • Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā |
ตติยจตุตฺถมคฺควณฺณนา
Tatiyacatutthamaggavaṇṇanā
๓๖๒. มคฺคงฺคานิ น ปูเรนฺติ อกิจฺจกตฺตา สมฺมาทิฎฺฐิยาติ อธิปฺปาโยฯ มาเรโนฺต คจฺฉตีติ หิ มโคฺค, น เจตาย มาเรตพฺพํ อตฺถีติฯ มานสฺส ทิฎฺฐิสทิสา ปวตฺติ อหมสฺมีติ ปวตฺตมานสฺส ทิฎฺฐิฎฺฐาเน ฐานํฯ อาโลกเสฺสว ปวตฺติกาโล วิยาติ จิรปฺปวตฺติํ สนฺธายาหฯ เอกเทสสามเญฺญน หิ ยถาธิเปฺปเตน อุปมา โหตีติฯ ขาเร วาติ กฎฺฐาทีนํ ขารจฺฉาริกายํฯ สมฺมทฺทิตฺวาติ กิเลเทตฺวาฯ ฉโนฺทติ ตณฺหาฯ อนุสโยติ ตณฺหา มานานุสโย จฯ เอตสฺมิญฺจ สุเตฺต อสมูหตสฺส คนฺธสฺส สมุคฺฆาฎนํ วิย อสมูหตมานาทิสมุคฺฆาตํ ทเสฺสเนฺตน อญฺญมเญฺญ กิเลเส ปชหตีติ ทสฺสิตนฺติ อานีตํ, น ยถาวุตฺตนเยน อุปมาย วุตฺตตฺตาติ ทฎฺฐพฺพํฯ นิรนฺตรํ ปวตฺตมาเน จิเตฺต ตสฺส สํกิเลสโวทานกรา สาวชฺชานวชฺชา เจตสิกา อุปฺปชฺชมานา ตสฺสงฺคภูตา อวยวา วิย โหนฺตีติ ‘‘จิตฺตงฺควเสนา’’ติ วุตฺตํฯ
362. Maggaṅgāni na pūrenti akiccakattā sammādiṭṭhiyāti adhippāyo. Mārento gacchatīti hi maggo, na cetāya māretabbaṃ atthīti. Mānassa diṭṭhisadisā pavatti ahamasmīti pavattamānassa diṭṭhiṭṭhāne ṭhānaṃ. Ālokasseva pavattikālo viyāti cirappavattiṃ sandhāyāha. Ekadesasāmaññena hi yathādhippetena upamā hotīti. Khāre vāti kaṭṭhādīnaṃ khāracchārikāyaṃ. Sammadditvāti kiledetvā. Chandoti taṇhā. Anusayoti taṇhā mānānusayo ca. Etasmiñca sutte asamūhatassa gandhassa samugghāṭanaṃ viya asamūhatamānādisamugghātaṃ dassentena aññamaññe kilese pajahatīti dassitanti ānītaṃ, na yathāvuttanayena upamāya vuttattāti daṭṭhabbaṃ. Nirantaraṃ pavattamāne citte tassa saṃkilesavodānakarā sāvajjānavajjā cetasikā uppajjamānā tassaṅgabhūtā avayavā viya hontīti ‘‘cittaṅgavasenā’’ti vuttaṃ.
โลกุตฺตรกุสลวณฺณนา นิฎฺฐิตาฯ
Lokuttarakusalavaṇṇanā niṭṭhitā.
กุสลกถาวณฺณนา นิฎฺฐิตาฯ
Kusalakathāvaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ติปิฎก (มูล) • Tipiṭaka (Mūla) / อภิธมฺมปิฎก • Abhidhammapiṭaka / ธมฺมสงฺคณีปาฬิ • Dhammasaṅgaṇīpāḷi / โลกุตฺตรกุสลํ • Lokuttarakusalaṃ
อฎฺฐกถา • Aṭṭhakathā / อภิธมฺมปิฎก (อฎฺฐกถา) • Abhidhammapiṭaka (aṭṭhakathā) / ธมฺมสงฺคณิ-อฎฺฐกถา • Dhammasaṅgaṇi-aṭṭhakathā / ตติยจตุตฺถมคฺคา • Tatiyacatutthamaggā
ฎีกา • Tīkā / อภิธมฺมปิฎก (ฎีกา) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / ธมฺมสงฺคณี-อนุฎีกา • Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā / จตุมคฺคนยสหสฺสวณฺณนา • Catumagganayasahassavaṇṇanā
