| Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / महावग्गपाळि • Mahāvaggapāḷi |
२३३. तस्सुद्दानं
233. Tassuddānaṃ
राजगहको नेगमो, दिस्वा वेसालियं गणिं।
Rājagahako negamo, disvā vesāliyaṃ gaṇiṃ;
पुन राजगहं गन्त्वा, रञ्ञो तं पटिवेदयि॥
Puna rājagahaṃ gantvā, rañño taṃ paṭivedayi.
पुत्तो सालवतिकाय, अभयस्स हि अत्रजो।
Putto sālavatikāya, abhayassa hi atrajo;
जीवतीति कुमारेन, सङ्खातो जीवको इति॥
Jīvatīti kumārena, saṅkhāto jīvako iti.
सो हि तक्कसीलं गन्त्वा, उग्गहेत्वा महाभिसो।
So hi takkasīlaṃ gantvā, uggahetvā mahābhiso;
सत्तवस्सिकआबाधं, नत्थुकम्मेन नासयि॥
Sattavassikaābādhaṃ, natthukammena nāsayi.
रञ्ञो भगन्दलाबाधं, आलेपेन अपाकड्ढि।
Rañño bhagandalābādhaṃ, ālepena apākaḍḍhi;
ममञ्च इत्थागारञ्च, बुद्धसङ्घं चुपट्ठहि॥
Mamañca itthāgārañca, buddhasaṅghaṃ cupaṭṭhahi.
राजगहको च सेट्ठि, अन्तगण्ठि तिकिच्छितं।
Rājagahako ca seṭṭhi, antagaṇṭhi tikicchitaṃ;
पज्जोतस्स महारोगं, घतपानेन नासयि॥
Pajjotassa mahārogaṃ, ghatapānena nāsayi.
अधिकारञ्च सिवेय्यं, अभिसन्नं सिनेहति।
Adhikārañca siveyyaṃ, abhisannaṃ sinehati;
तीहि उप्पलहत्थेहि, समत्तिंसविरेचनं॥
Tīhi uppalahatthehi, samattiṃsavirecanaṃ.
पकतत्तं वरं याचि, सिवेय्यञ्च पटिग्गहि।
Pakatattaṃ varaṃ yāci, siveyyañca paṭiggahi;
चीवरञ्च गिहिदानं, अनुञ्ञासि तथागतो॥
Cīvarañca gihidānaṃ, anuññāsi tathāgato.
राजगहे जनपदे बहुं, उप्पज्जि चीवरं।
Rājagahe janapade bahuṃ, uppajji cīvaraṃ;
पावारो कोसियञ्चेव, कोजवो अड्ढकासिकं॥
Pāvāro kosiyañceva, kojavo aḍḍhakāsikaṃ.
उच्चावचा च सन्तुट्ठि, नागमेसागमेसुं च।
Uccāvacā ca santuṭṭhi, nāgamesāgamesuṃ ca;
पठमं पच्छा सदिसा, कतिका च पटिहरुं॥
Paṭhamaṃ pacchā sadisā, katikā ca paṭiharuṃ.
भण्डागारं अगुत्तञ्च, वुट्ठापेन्ति तथेव च।
Bhaṇḍāgāraṃ aguttañca, vuṭṭhāpenti tatheva ca;
उस्सन्नं कोलाहलञ्च, कथं भाजे कथं ददे॥
Ussannaṃ kolāhalañca, kathaṃ bhāje kathaṃ dade.
सकातिरेकभागेन, पटिवीसो कथं ददे।
Sakātirekabhāgena, paṭivīso kathaṃ dade;
आरोपेन्ता भाजनञ्च, पातिया च छमाय च।
Āropentā bhājanañca, pātiyā ca chamāya ca;
उपचिकामज्झे जीरन्ति, एकतो पत्थिन्नेन च॥
Upacikāmajjhe jīranti, ekato patthinnena ca.
फरुसाच्छिन्नच्छिबन्धा , अद्दसासि उब्भण्डिते।
Pharusācchinnacchibandhā , addasāsi ubbhaṇḍite;
वीमंसित्वा सक्यमुनि, अनुञ्ञासि तिचीवरं॥
Vīmaṃsitvā sakyamuni, anuññāsi ticīvaraṃ.
अञ्ञेन अतिरेकेन, उप्पज्जि छिद्दमेव च।
Aññena atirekena, uppajji chiddameva ca;
चातुद्दीपो वरं याचि, दातुं वस्सिकसाटिकं॥
Cātuddīpo varaṃ yāci, dātuṃ vassikasāṭikaṃ.
आगन्तुगमिगिलानं, उपट्ठाकञ्च भेसज्जं।
Āgantugamigilānaṃ, upaṭṭhākañca bhesajjaṃ;
धुवं उदकसाटिञ्च, पणीतं अतिखुद्दकं॥
Dhuvaṃ udakasāṭiñca, paṇītaṃ atikhuddakaṃ.
थुल्लकच्छुमुखं खोमं, परिपुण्णं अधिट्ठानं।
Thullakacchumukhaṃ khomaṃ, paripuṇṇaṃ adhiṭṭhānaṃ;
पच्छिमं कतो गरुको, विकण्णो सुत्तमोकिरि॥
Pacchimaṃ kato garuko, vikaṇṇo suttamokiri.
लुज्जन्ति नप्पहोन्ति, च अन्वाधिकं बहूनि च।
Lujjanti nappahonti, ca anvādhikaṃ bahūni ca;
अन्धवने अस्सतिया, एको वस्सं उतुम्हि च॥
Andhavane assatiyā, eko vassaṃ utumhi ca.
द्वे भातुका राजगहे, उपनन्दो पुन द्विसु।
Dve bhātukā rājagahe, upanando puna dvisu;
नग्गा कुसा वाकचीरं, फलको केसकम्बलं।
Naggā kusā vākacīraṃ, phalako kesakambalaṃ;
वाळउलूकपक्खञ्च, अजिनं अक्कनाळकं॥
Vāḷaulūkapakkhañca, ajinaṃ akkanāḷakaṃ.
पोत्थकं नीलपीतञ्च, लोहितं मञ्जिट्ठेन च।
Potthakaṃ nīlapītañca, lohitaṃ mañjiṭṭhena ca;
कण्हा महारङ्गनाम, अच्छिन्नदसिका तथा॥
Kaṇhā mahāraṅganāma, acchinnadasikā tathā.
दीघपुप्फफणदसा , कञ्चुतिरीटवेठनं।
Dīghapupphaphaṇadasā , kañcutirīṭaveṭhanaṃ;
अनुप्पन्ने पक्कमति, सङ्घो भिज्जति तावदे॥
Anuppanne pakkamati, saṅgho bhijjati tāvade.
पक्खे ददन्ति सङ्घस्स, आयस्मा रेवतो पहि।
Pakkhe dadanti saṅghassa, āyasmā revato pahi;
विस्सासगाहाधिट्ठाति, अट्ठ चीवरमातिकाति॥
Vissāsagāhādhiṭṭhāti, aṭṭha cīvaramātikāti.
इमम्हि खन्धके वत्थू छन्नवुति।
Imamhi khandhake vatthū channavuti.
चीवरक्खन्धको निट्ठितो।
Cīvarakkhandhako niṭṭhito.
Footnotes:
