| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಇತಿವುತ್ತಕ-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Itivuttaka-aṭṭhakathā |
೬. ತಣ್ಹುಪ್ಪಾದಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
6. Taṇhuppādasuttavaṇṇanā
೧೦೫. ಛಟ್ಠೇ ತಣ್ಹುಪ್ಪಾದಾತಿ ಏತ್ಥ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಏತೇಸೂತಿ ಉಪ್ಪಾದಾ। ಕಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ? ತಣ್ಹಾ। ತಣ್ಹಾಯ ಉಪ್ಪಾದಾ ತಣ್ಹುಪ್ಪಾದಾ, ತಣ್ಹಾವತ್ಥೂನಿ ತಣ್ಹಾಕಾರಣಾನೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ಯತ್ಥಾತಿ ಯೇಸು ನಿಮಿತ್ತಭೂತೇಸು । ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನಾತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜನಸೀಲಾ। ಚೀವರಹೇತೂತಿ ‘‘ಕತ್ಥ ಮನಾಪಂ ಚೀವರಂ ಲಭಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚೀವರಕಾರಣಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ। ಸೇಸಪದೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ। ಇತಿಭವಾಭವಹೇತೂತಿ ಏತ್ಥ ಪನ ಇತೀತಿ ನಿದಸ್ಸನತ್ಥೇ ನಿಪಾತೋ। ಯಥಾ ಚೀವರಾದಿಹೇತು, ಏವಂ ಭವಾಭವಹೇತುಪೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ಭವಾಭವಾತಿ ಚೇತ್ಥ ಪಣೀತಪ್ಪಣೀತಾನಿ ಸಪ್ಪಿನವನೀತಾದೀನಿ ಅಧಿಪ್ಪೇತಾನಿ ಭವತಿ ಆರೋಗ್ಯಂ ಏತೇನಾತಿ ಕತ್ವಾ। ‘‘ಸಮ್ಪತ್ತಿಭವೇಸು ಪಣೀತಪ್ಪಣೀತತರೋ ಭವಾಭವೋ’’ತಿಪಿ ವದನ್ತಿ। ಭವೋತಿ ವಾ ಸಮ್ಪತ್ತಿ, ಅಭವೋತಿ ವಿಪತ್ತಿ। ಭವೋತಿ ವುಡ್ಢಿ, ಅಭವೋತಿ ಹಾನಿ। ತಂ ನಿಮಿತ್ತಞ್ಚ ತಣ್ಹಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿ ವುತ್ತಂ ‘‘ಭವಾಭವಹೇತು ವಾ’’ತಿ।
105. Chaṭṭhe taṇhuppādāti ettha uppajjati etesūti uppādā. Kā uppajjati? Taṇhā. Taṇhāya uppādā taṇhuppādā, taṇhāvatthūni taṇhākāraṇānīti attho. Yatthāti yesu nimittabhūtesu . Uppajjamānāti uppajjanasīlā. Cīvarahetūti ‘‘kattha manāpaṃ cīvaraṃ labhissāmī’’ti cīvarakāraṇā uppajjati. Sesapadesupi eseva nayo. Itibhavābhavahetūti ettha pana itīti nidassanatthe nipāto. Yathā cīvarādihetu, evaṃ bhavābhavahetupīti attho. Bhavābhavāti cettha paṇītappaṇītāni sappinavanītādīni adhippetāni bhavati ārogyaṃ etenāti katvā. ‘‘Sampattibhavesu paṇītappaṇītataro bhavābhavo’’tipi vadanti. Bhavoti vā sampatti, abhavoti vipatti. Bhavoti vuḍḍhi, abhavoti hāni. Taṃ nimittañca taṇhā uppajjatīti vuttaṃ ‘‘bhavābhavahetu vā’’ti.
ಗಾಥಾ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತತ್ಥಾ ಏವ। ಅಪಿಚ ತಣ್ಹಾದುತಿಯೋತಿ ತಣ್ಹಾಸಹಾಯೋ। ಅಯಞ್ಹಿ ಸತ್ತೋ ಅನಮತಗ್ಗೇ ಸಂಸಾರವಟ್ಟೇ ಸಂಸರನ್ತೋ ನ ಏಕಕೋವ ಸಂಸರತಿ, ತಣ್ಹಂ ಪನ ದುತಿಯಿಕಂ ಸಹಾಯಿಕಂ ಲಭಿತ್ವಾವ ಸಂಸರತಿ। ತಥಾ ಹಿ ತಂ ಪಪಾತಪಾತಂ ಅಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಮಧುಗಣ್ಹನಕಲುದ್ದಕಂ ವಿಯ ಅನೇಕಾದೀನವಾಕುಲೇಸುಪಿ ಭವೇಸು ಆನಿಸಂಸಮೇವ ದಸ್ಸೇನ್ತೀ ಅನತ್ಥಜಾಲೇ ಸಾ ಪರಿಬ್ಭಮಾಪೇತಿ। ಏತಮಾದೀನವಂ ಞತ್ವಾತಿ ಏತಂ ಅತೀತಾನಾಗತಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಖನ್ಧೇಸು ಇತ್ಥಭಾವಞ್ಞಥಾಭಾವಸಞ್ಞಿತಂ ಆದೀನವಂ ಜಾನಿತ್ವಾ। ತಣ್ಹಂ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಸಮ್ಭವನ್ತಿ ‘‘ತಣ್ಹಾ ಚಾಯಂ ವಟ್ಟದುಕ್ಖಸ್ಸ ಸಮ್ಭವೋ ಪಭವೋ ಕಾರಣ’’ನ್ತಿ ಜಾನಿತ್ವಾ। ಏತ್ತಾವತಾ ಚ ಏಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ವಿಪಸ್ಸನಂ ವಡ್ಢೇತ್ವಾ ಅರಹತ್ತುಪ್ಪತ್ತಿ ದಸ್ಸಿತಾ। ಇದಾನಿ ತಂ ಖೀಣಾಸವಂ ಥೋಮೇನ್ತೋ ‘‘ವೀತತಣ್ಹೋ’’ತಿಆದಿಮಾಹ। ಯಂ ಪನೇತ್ಥ ಅವುತ್ತಂ, ತಂ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತನಯಮೇವ।
Gāthā heṭṭhā vuttatthā eva. Apica taṇhādutiyoti taṇhāsahāyo. Ayañhi satto anamatagge saṃsāravaṭṭe saṃsaranto na ekakova saṃsarati, taṇhaṃ pana dutiyikaṃ sahāyikaṃ labhitvāva saṃsarati. Tathā hi taṃ papātapātaṃ acintetvā madhugaṇhanakaluddakaṃ viya anekādīnavākulesupi bhavesu ānisaṃsameva dassentī anatthajāle sā paribbhamāpeti. Etamādīnavaṃ ñatvāti etaṃ atītānāgatapaccuppannesu khandhesu itthabhāvaññathābhāvasaññitaṃ ādīnavaṃ jānitvā. Taṇhaṃ dukkhassa sambhavanti ‘‘taṇhā cāyaṃ vaṭṭadukkhassa sambhavo pabhavo kāraṇa’’nti jānitvā. Ettāvatā ca ekassa bhikkhuno vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattuppatti dassitā. Idāni taṃ khīṇāsavaṃ thomento ‘‘vītataṇho’’tiādimāha. Yaṃ panettha avuttaṃ, taṃ heṭṭhā vuttanayameva.
ಛಟ್ಠಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
Chaṭṭhasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ತಿಪಿಟಕ (ಮೂಲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ಸುತ್ತಪಿಟಕ • Suttapiṭaka / ಖುದ್ದಕನಿಕಾಯ • Khuddakanikāya / ಇತಿವುತ್ತಕಪಾಳಿ • Itivuttakapāḷi / ೬. ತಣ್ಹುಪ್ಪಾದಸುತ್ತಂ • 6. Taṇhuppādasuttaṃ
