| Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / ปาจิตฺยาทิโยชนาปาฬิ • Pācityādiyojanāpāḷi |
๕. ตลสตฺติกสิกฺขาปทํ
5. Talasattikasikkhāpadaṃ
๔๕๔. ปญฺจเม ตลนฺติ หตฺถตลํฯ ตญฺหิ ตลติ ยํกิญฺจิ คหิตวตฺถุ ปติฎฺฐาติ เอตฺถาติ ‘‘ตล’’นฺติ วุจฺจติฯ สตฺตีติ กุโนฺตฯ โส หิ สกติ วิชฺฌิตุํ สมเตฺถตีติ ‘‘สตฺตี’’ติ วุจฺจติฯ ตลเมว สตฺติสทิสตฺตา ตลสตฺติกํ, สทิสเตฺถ โก, ตํ ตลสตฺติกํ อุปจาเรน คเหตฺวา ‘‘กายมฺปี’’ติ วุตฺตํฯ กายโต อญฺญํ วตฺถุมฺปิ ตลสตฺติกสงฺขาเตน กาเยน คเหตฺวา อุคฺคิรตฺตา วุตฺตํ ‘‘กายปฎิพทฺธมฺปี’’ติฯ ‘‘ปหารสมุจฺจิตา’’ติ เอตฺถ สํปุโพฺพ จ อุปุโพฺพ จ จิสโทฺท ปคุณนสงฺขาเต ปริจิเต วตฺตตีติ อาห ‘‘ปหารปริจิตา’’ติฯ ปหาเรน สํ ปุนปฺปุนํ อุจฺจิตา ปริจิตาติ อโตฺถฯ อิมเมวตฺถํ สนฺธาย วุตฺตํ ‘‘ปุเพฺพปิ…เป.… อโตฺถ’’ติฯ อญฺญมฺปิ สชฺฌายนนยํ ทเสฺสตุํ วุตฺตํ ‘‘ปหารสฺส อุพฺพิคา’’ติฯ ตสฺสาติ ตสฺส ปาฐสฺสฯ ปหารสฺสาติ ปหารโตฯ นิสฺสกฺกเตฺถ เจตํ สามิวจนํฯ ‘‘ภีตา’’ติ อิมินา ‘‘อุพฺพิคา’’ติ เอตฺถ อุปุพฺพ วิชธาตุสฺสตฺถํ ทเสฺสติฯ
454. Pañcame talanti hatthatalaṃ. Tañhi talati yaṃkiñci gahitavatthu patiṭṭhāti etthāti ‘‘tala’’nti vuccati. Sattīti kunto. So hi sakati vijjhituṃ samatthetīti ‘‘sattī’’ti vuccati. Talameva sattisadisattā talasattikaṃ, sadisatthe ko, taṃ talasattikaṃ upacārena gahetvā ‘‘kāyampī’’ti vuttaṃ. Kāyato aññaṃ vatthumpi talasattikasaṅkhātena kāyena gahetvā uggirattā vuttaṃ ‘‘kāyapaṭibaddhampī’’ti. ‘‘Pahārasamuccitā’’ti ettha saṃpubbo ca upubbo ca cisaddo paguṇanasaṅkhāte paricite vattatīti āha ‘‘pahāraparicitā’’ti. Pahārena saṃ punappunaṃ uccitā paricitāti attho. Imamevatthaṃ sandhāya vuttaṃ ‘‘pubbepi…pe… attho’’ti. Aññampi sajjhāyananayaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘pahārassa ubbigā’’ti. Tassāti tassa pāṭhassa. Pahārassāti pahārato. Nissakkatthe cetaṃ sāmivacanaṃ. ‘‘Bhītā’’ti iminā ‘‘ubbigā’’ti ettha upubba vijadhātussatthaṃ dasseti.
๔๕๗-๘. วิรโทฺธติ ปณฺณโก หุตฺวาฯ ปุเพฺพติ ปุริมสิกฺขาปเทฯ วุเตฺตสุ วตฺถูสูติ ‘‘โจรํ วา ปจฺจตฺถีกํ วา’’ติอาทินา วุเตฺตสุ วตฺถูสูติฯ ปญฺจมํฯ
457-8.Viraddhoti paṇṇako hutvā. Pubbeti purimasikkhāpade. Vuttesu vatthūsūti ‘‘coraṃ vā paccatthīkaṃ vā’’tiādinā vuttesu vatthūsūti. Pañcamaṃ.
Related texts:
ติปิฎก (มูล) • Tipiṭaka (Mūla) / วินยปิฎก • Vinayapiṭaka / มหาวิภงฺค • Mahāvibhaṅga / ๘. สหธมฺมิกวโคฺค • 8. Sahadhammikavaggo
อฎฺฐกถา • Aṭṭhakathā / วินยปิฎก (อฎฺฐกถา) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / มหาวิภงฺค-อฎฺฐกถา • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / ๕. ตลสตฺติกสิกฺขาปทวณฺณนา • 5. Talasattikasikkhāpadavaṇṇanā
ฎีกา • Tīkā / วินยปิฎก (ฎีกา) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / สารตฺถทีปนี-ฎีกา • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ๕. ตลสตฺติกสิกฺขาปทวณฺณนา • 5. Talasattikasikkhāpadavaṇṇanā
ฎีกา • Tīkā / วินยปิฎก (ฎีกา) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / วิมติวิโนทนี-ฎีกา • Vimativinodanī-ṭīkā / ๕. ตลสตฺติกสิกฺขาปทวณฺณนา • 5. Talasattikasikkhāpadavaṇṇanā
