| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មិលិន្ទបញ្ហបាឡិ • Milindapañhapāḷi |
១០. តច្ឆកង្គបញ្ហោ
10. Tacchakaṅgapañho
១០. ‘‘ភន្តេ នាគសេន, ‘តច្ឆកស្ស ទ្វេ អង្គានិ គហេតព្ពានី’តិ យំ វទេសិ, កតមានិ តានិ ទ្វេ អង្គានិ គហេតព្ពានី’’តិ? ‘‘យថា, មហារាជ, តច្ឆកោ កាឡសុត្តំ អនុលោមេត្វា រុក្ខំ តច្ឆតិ, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, យោគិនា យោគាវចរេន ជិនសាសនមនុលោមយិត្វា សីលបថវិយំ បតិដ្ឋហិត្វា សទ្ធាហត្ថេន បញ្ញាវាសិំ គហេត្វា កិលេសា តច្ឆេតព្ពា។ ឥទំ, មហារាជ, តច្ឆកស្ស បឋមំ អង្គំ គហេតព្ពំ។
10. ‘‘Bhante nāgasena, ‘tacchakassa dve aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni dve aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja, tacchako kāḷasuttaṃ anulometvā rukkhaṃ tacchati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena jinasāsanamanulomayitvā sīlapathaviyaṃ patiṭṭhahitvā saddhāhatthena paññāvāsiṃ gahetvā kilesā tacchetabbā. Idaṃ, mahārāja, tacchakassa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
‘‘បុន ចបរំ, មហារាជ, តច្ឆកោ ផេគ្គុំ អបហរិត្វា សារមាទិយតិ, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, យោគិនា យោគាវចរេន សស្សតំ ឧច្ឆេទំ តំ ជីវំ តំ សរីរំ អញ្ញំ ជីវំ អញ្ញំ សរីរំ តទុត្តមំ អញ្ញទុត្តមំ អកតមភព្ពំ អបុរិសការំ អព្រហ្មចរិយវាសំ សត្តវិនាសំ នវសត្តបាតុភាវំ សង្ខារសស្សតភាវំ យោ ករោតិ, សោ បដិសំវេទេតិ, អញ្ញោ ករោតិ, អញ្ញោ បដិសំវេទេតិ, កម្មផលទស្សនា ច កិរិយផលទិដ្ឋិ ច ឥតិ ឯវរូបានិ ចេវ អញ្ញានិ ច វិវាទបថានិ អបនេត្វា សង្ខារានំ សភាវំ បរមសុញ្ញតំ និរីហនិជ្ជីវតំ 1 អច្ចន្តំ សុញ្ញតំ អាទិយិតព្ពំ។ ឥទំ, មហារាជ, តច្ឆកស្ស ទុតិយំ អង្គំ គហេតព្ពំ។ ភាសិតម្បេតំ, មហារាជ, ភគវតា ទេវាតិទេវេន សុត្តនិបាតេ –
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, tacchako phegguṃ apaharitvā sāramādiyati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sassataṃ ucchedaṃ taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīraṃ taduttamaṃ aññaduttamaṃ akatamabhabbaṃ apurisakāraṃ abrahmacariyavāsaṃ sattavināsaṃ navasattapātubhāvaṃ saṅkhārasassatabhāvaṃ yo karoti, so paṭisaṃvedeti, añño karoti, añño paṭisaṃvedeti, kammaphaladassanā ca kiriyaphaladiṭṭhi ca iti evarūpāni ceva aññāni ca vivādapathāni apanetvā saṅkhārānaṃ sabhāvaṃ paramasuññataṃ nirīhanijjīvataṃ 2 accantaṃ suññataṃ ādiyitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, tacchakassa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena suttanipāte –
‘‘‘ការណ្ឌវំ និទ្ធមថ, កសម្ពុំ អបកស្សថ;
‘‘‘Kāraṇḍavaṃ niddhamatha, kasambuṃ apakassatha;
តតោ បលាបេ វាហេថ, អស្សមណេ សមណមានិនេ។
Tato palāpe vāhetha, assamaṇe samaṇamānine.
‘‘‘និទ្ធមិត្វាន បាបិច្ឆេ, បាបអាចារគោចរេ;
‘‘‘Niddhamitvāna pāpicche, pāpaācāragocare;
សុទ្ធា សុទ្ធេហិ សំវាសំ, កប្បយវ្ហោ បតិស្សតា;
Suddhā suddhehi saṃvāsaṃ, kappayavho patissatā;
តតោ សមគ្គា និបកា, ទុក្ខស្សន្តំ ករិស្សថា’’’តិ។
Tato samaggā nipakā, dukkhassantaṃ karissathā’’’ti.
តច្ឆកង្គបញ្ហោ ទសមោ។
Tacchakaṅgapañho dasamo.
មក្កដកវគ្គោ ឆដ្ឋោ។
Makkaṭakavaggo chaṭṭho.
តស្សុទ្ទានំ –
Tassuddānaṃ –
មក្កដោ ទារកោ កុម្មោ, វនំ រុក្ខោ ច បញ្ចមោ;
Makkaṭo dārako kummo, vanaṃ rukkho ca pañcamo;
មេឃោ មណិ មាគវិកោ, ពាឡិសី តច្ឆកេន ចាតិ។
Megho maṇi māgaviko, bāḷisī tacchakena cāti.
Footnotes:
