Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / д̇ибидага • Tipiṭaka / бздагобад̣̇зсабаал̣и • Peṭakopadesapāḷi

6. суд̇д̇ад̇т̇асамужжаяабхууми

6. Suttatthasamuccayabhūmi

60. б̣уд̣̇д̇хаанам̣ бхаг̇аванд̇аанам̣ саасанам̣ д̇ивид̇хзна сан̇г̇ахам̣ г̇ажчад̇и, канд̇хзсу д̇хаад̇уусу ааяад̇анзсу жа. д̇ад̇т̇а бан̃жагканд̇хаа руубагканд̇хо яаава вин̃н̃аан̣агканд̇хо. д̣̇аса руубаааяад̇анаани жагку руубаа жа яаава гааяо подтаб̣б̣аа жа, аяам̣ руубагканд̇хо. д̇ад̇т̇а ча взд̣̇анаагааяаа взд̣̇анаагканд̇хо жагкусампассаж̇аа взд̣̇анаа яаава маносампассаж̇аа взд̣̇анаа, аяам̣ взд̣̇анаагканд̇хо. д̇ад̇т̇а ча сан̃н̃аагааяаа сан̃н̃аагканд̇хо, руубасан̃н̃аа яаава д̇хаммасан̃н̃аа имз ча сан̃н̃аагааяаа, аяам̣ сан̃н̃аагканд̇хо. д̇ад̇т̇а ча жзд̇анаагааяаа сан̇каарагканд̇хо, руубасан̃жзд̇анаа яаава д̇хаммасан̃жзд̇анаа имз ча жзд̇анаагааяаа, аяам̣ сан̇каарагканд̇хо. д̇ад̇т̇а ча вин̃н̃аан̣агааяаа вин̃н̃аан̣агканд̇хо, жагкувин̃н̃аан̣ам̣ яаава мановин̃н̃аан̣ам̣ имз ча вин̃н̃аан̣агааяаа, аяам̣ вин̃н̃аан̣агканд̇хо. имз бан̃жагканд̇хаа.

60. Buddhānaṃ bhagavantānaṃ sāsanaṃ tividhena saṅgahaṃ gacchati, khandhesu dhātūsu āyatanesu ca. Tattha pañcakkhandhā rūpakkhandho yāva viññāṇakkhandho. Dasa rūpaāyatanāni cakkhu rūpā ca yāva kāyo phoṭṭhabbā ca, ayaṃ rūpakkhandho. Tattha cha vedanākāyā vedanākkhandho cakkhusamphassajā vedanā yāva manosamphassajā vedanā, ayaṃ vedanākkhandho. Tattha cha saññākāyā saññākkhandho, rūpasaññā yāva dhammasaññā ime cha saññākāyā, ayaṃ saññākkhandho. Tattha cha cetanākāyā saṅkhārakkhandho, rūpasañcetanā yāva dhammasañcetanā ime cha cetanākāyā, ayaṃ saṅkhārakkhandho. Tattha cha viññāṇakāyā viññāṇakkhandho, cakkhuviññāṇaṃ yāva manoviññāṇaṃ ime cha viññāṇakāyā, ayaṃ viññāṇakkhandho. Ime pañcakkhandhā.

д̇зсам̣ гаа барин̃н̃аа? анижжам̣ д̣̇угкам̣ сан̃н̃аа анад̇д̇аад̇и зсаа зд̇зсам̣ барин̃н̃аа. д̇ад̇т̇а гад̇амо канд̇хад̇т̇о? самуухад̇т̇о канд̇хад̇т̇о, бун̃ж̇ад̇т̇о канд̇хад̇т̇о, раасад̇т̇о канд̇хад̇т̇о. д̇ам̣ яат̇аа д̣̇аб̣б̣агканд̇хо ванагканд̇хо д̣̇ааругканд̇хо аг̇г̇игканд̇хо уд̣̇агагканд̇хо вааяугканд̇хо ид̇и звам̣ канд̇хзсу саб̣б̣асан̇г̇ахова звам̣ канд̇хад̇т̇о.

Tesaṃ kā pariññā? Aniccaṃ dukkhaṃ saññā anattāti esā etesaṃ pariññā. Tattha katamo khandhattho? Samūhattho khandhattho, puñjattho khandhattho, rāsattho khandhattho. Taṃ yathā dabbakkhandho vanakkhandho dārukkhandho aggikkhandho udakakkhandho vāyukkhandho iti evaṃ khandhesu sabbasaṅgahova evaṃ khandhattho.

д̇ад̇т̇а адтаараса д̇хаад̇уяо жагкуд̇хаад̇у руубад̇хаад̇у жагкувин̃н̃аан̣ад̇хаад̇у…бз… манод̇хаад̇у д̇хаммад̇хаад̇у мановин̃н̃аан̣ад̇хаад̇у. зд̇ааяо адтаараса д̇хаад̇уяо. д̇аасам̣ барин̃н̃аа анижжам̣ д̣̇угкам̣ сан̃н̃аа анад̇д̇аад̇и зсаа зд̇аасам̣ барин̃н̃аа. д̇ад̇т̇а го д̇хаад̇уад̇т̇о? вужжад̇з аваяавад̇т̇о д̇хаад̇уад̇т̇о. аваяавод̇и жагку но басаад̣̇о жагкуд̇хаад̇у. звам̣ бан̃жасу д̇хаад̇уусу буна рааг̇ававажчзд̣̇ад̇т̇о д̇хаад̇уад̇т̇о. ваважчиннаа хи жагкуд̇хаад̇у. звам̣ бан̃жасу бунарааха зганд̇ибагад̇яад̇т̇зна д̇хаад̇уад̇т̇од̇и вужжад̇з. д̇ам̣ яат̇аа, багад̇ияаа аяам̣ бурисо бид̇д̇иго сзмхиго ваад̇иго саннибаад̇игод̇и звам̣ багад̇ижагкуд̇хаад̇у д̣̇асаннам̣ бияаа жа саб̣б̣зсу инд̣̇риязсу…бз… висабхааг̇ад̇т̇о д̇хаад̇уад̇т̇о.

Tattha aṭṭhārasa dhātuyo cakkhudhātu rūpadhātu cakkhuviññāṇadhātu…pe… manodhātu dhammadhātu manoviññāṇadhātu. Etāyo aṭṭhārasa dhātuyo. Tāsaṃ pariññā aniccaṃ dukkhaṃ saññā anattāti esā etāsaṃ pariññā. Tattha ko dhātuattho? Vuccate avayavattho dhātuattho. Avayavoti cakkhu no pasādo cakkhudhātu. Evaṃ pañcasu dhātūsu puna rāgavavacchedattho dhātuattho. Vavacchinnā hi cakkhudhātu. Evaṃ pañcasu punarāha ekantipakatyatthena dhātuatthoti vuccate. Taṃ yathā, pakatiyā ayaṃ puriso pittiko semhiko vātiko sannipātikoti evaṃ pakaticakkhudhātu dasannaṃ piyā ca sabbesu indriyesu…pe… visabhāgattho dhātuattho.

д̇ад̇т̇а д̣̇ваад̣̇асааяад̇анаани гад̇амаани? ча аж̇жхад̇д̇игаани ча б̣аахираани. жагкааяад̇анам̣ яаава манааяад̇ананд̇и аж̇жхад̇д̇игам̣, руубааяад̇анам̣ яаава д̇хаммааяад̇ананд̇и б̣аахирам̣. зд̇аани д̣̇ваад̣̇аса ааяад̇анаани. зд̇зсам̣ гаа барин̃н̃аа? анижжам̣ д̣̇угкам̣ сан̃н̃аа анад̇д̇аад̇и, зсаа зд̇зсам̣ барин̃н̃аа. аби жа д̣̇вид̇хаа барин̃н̃аа н̃аад̇абарин̃н̃аа жа бахаанабарин̃н̃аа жа. д̇ад̇т̇а н̃аад̇абарин̃н̃аа наама анижжам̣ д̣̇угкам̣ сан̃н̃аа анад̇д̇аад̇и, зсаа н̃аад̇абарин̃н̃аа. бахаанабарин̃н̃аа бана чанд̣̇арааг̇аббахаанаа, зсаа бахаанабарин̃н̃аа. д̇ад̇т̇а гад̇амо ааяад̇анад̇т̇о? вужжад̇з аагаарад̇т̇о ааяад̇анад̇т̇о. яат̇аа суван̣н̣аагаро д̣̇уб̣б̣ан̣н̣аагаро, яат̇аа д̣̇вийхи д̇зхи аагаарзхи д̇з д̇з г̇ааваа уд̇д̇идтанд̇и. звам̣ зд̇зхи жид̇д̇ажзд̇асигаа г̇ааваа уд̇д̇идтанд̇и гаммагилзсаа д̣̇угкад̇хаммаа жа. бунарааха ааяад̣̇аанад̇т̇о ааяад̇анад̇т̇о. яат̇аа ран̃н̃о ааяад̣̇аанзхи ааяо бхавад̇и, звам̣ ааяад̣̇аанад̇т̇о ааяад̇анад̇т̇о.

Tattha dvādasāyatanāni katamāni? Cha ajjhattikāni cha bāhirāni. Cakkhāyatanaṃ yāva manāyatananti ajjhattikaṃ, rūpāyatanaṃ yāva dhammāyatananti bāhiraṃ. Etāni dvādasa āyatanāni. Etesaṃ kā pariññā? Aniccaṃ dukkhaṃ saññā anattāti, esā etesaṃ pariññā. Api ca dvidhā pariññā ñātapariññā ca pahānapariññā ca. Tattha ñātapariññā nāma aniccaṃ dukkhaṃ saññā anattāti, esā ñātapariññā. Pahānapariññā pana chandarāgappahānā, esā pahānapariññā. Tattha katamo āyatanattho? Vuccate ākārattho āyatanattho. Yathā suvaṇṇākaro dubbaṇṇākaro, yathā dvīhi tehi ākārehi te te gāvā uttiṭṭhanti. Evaṃ etehi cittacetasikā gāvā uttiṭṭhanti kammakilesā dukkhadhammā ca. Punarāha āyadānattho āyatanattho. Yathā rañño āyadānehi āyo bhavati, evaṃ āyadānattho āyatanattho.

61. жад̇д̇аари арияасажжаани д̣̇угкам̣ самуд̣̇аяо нирод̇хо маг̇г̇о жа. д̣̇угкам̣ яат̇аа самаасзна д̇хаммаажарияам̣ маанасан̃жа, самуд̣̇аяо самаасзна авиж̇ж̇аа жа д̇ан̣хаа жа, нирод̇хо самаасзна виж̇ж̇аа жа вимуд̇д̇и жа, маг̇г̇о самаасзна самат̇о жа вибассанаа жа.

61. Cattāri ariyasaccāni dukkhaṃ samudayo nirodho maggo ca. Dukkhaṃ yathā samāsena dhammācariyaṃ mānasañca, samudayo samāsena avijjā ca taṇhā ca, nirodho samāsena vijjā ca vimutti ca, maggo samāsena samatho ca vipassanā ca.

д̇ад̇т̇а сад̇д̇ад̇им̣са б̣од̇хибагкигаа д̇хаммаа гад̇амз? жад̇д̇ааро сад̇ибадтаанаа яаава арияо адтан̇г̇иго маг̇г̇о, звамзд̇з сад̇д̇ад̇им̣са б̣од̇хибагкигаа д̇хаммаа. яз д̇хаммаа ад̇ийд̇аанааг̇ад̇абажжуббаннаанам̣ б̣уд̣̇д̇хаанам̣ бхаг̇аванд̇аанам̣ бажжзгаб̣уд̣̇д̇хаанам̣ саавагаанам̣ жа ниб̣б̣аанааяа сам̣вад̇д̇анд̇ийд̇и, со маг̇г̇о жад̇д̇ааро сад̇ибадтаанаа. гад̇амз жад̇д̇ааро? ид̇ха бхигку гааяз гааяаанубассий вихарад̇и, саммаббад̇хаанам̣…бз… ид̣̇д̇хибаад̣̇ам̣…бз… инд̣̇рияаани…бз… б̣алаани…бз… д̇ад̇т̇а го инд̣̇рияад̇т̇о? инд̣̇ад̇т̇о инд̣̇рияад̇т̇о, аад̇хибад̇зяяад̇т̇о инд̣̇рияад̇т̇о, басаад̣̇ад̇т̇о инд̣̇рияад̇т̇о, асаад̇хааран̣ам̣ гасса гирияад̇т̇о инд̣̇рияад̇т̇о анавабарияад̇т̇о б̣алад̇т̇о, т̇аамад̇т̇о б̣алад̇т̇о, убаад̣̇ааяад̇т̇о б̣алад̇т̇о, убад̇т̇амбханад̇т̇о б̣алад̇т̇о.

Tattha sattatiṃsa bodhipakkhikā dhammā katame? Cattāro satipaṭṭhānā yāva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, evamete sattatiṃsa bodhipakkhikā dhammā. Ye dhammā atītānāgatapaccuppannānaṃ buddhānaṃ bhagavantānaṃ paccekabuddhānaṃ sāvakānaṃ ca nibbānāya saṃvattantīti, so maggo cattāro satipaṭṭhānā. Katame cattāro? Idha bhikkhu kāye kāyānupassī viharati, sammappadhānaṃ…pe… iddhipādaṃ…pe… indriyāni…pe… balāni…pe… tattha ko indriyattho? Indattho indriyattho, ādhipateyyattho indriyattho, pasādattho indriyattho, asādhāraṇaṃ kassa kiriyattho indriyattho anavapariyattho balattho, thāmattho balattho, upādāyattho balattho, upatthambhanattho balattho.

д̇ад̇т̇а гад̇амз сад̇д̇а б̣ож̇жхан̇г̇аа? сад̇исамб̣ож̇жхан̇г̇о яаава убзгкаасамб̣ож̇жхан̇г̇о. д̇ад̇т̇а гад̇амо адтан̇г̇иго маг̇г̇о? саммаад̣̇идти яаава саммаасамаад̇хи. д̇ад̇т̇а адтан̇г̇иго маг̇г̇од̇и канд̇хо сийлагканд̇хо жа самаад̇хигканд̇хо жа бан̃н̃аагканд̇хо жа. д̇ад̇т̇а яаа жа саммааваажаа яо жа саммаагамманд̇о яо жа саммааааж̇ийво, аяам̣ сийлагканд̇хо. яаа жа саммаасад̇и яо жа саммаавааяаамо яо жа саммаасамаад̇хи, аяам̣ самаад̇хигканд̇хо. яо жа саммаасан̇габбо яаа жа саммаад̣̇идти, аяам̣ бан̃н̃аагканд̇хо. звам̣ д̇ааяо д̇иссо сигкаа. звам̣ д̇ийхаагаарзхи д̣̇аса бад̣̇аани…бз….

Tattha katame satta bojjhaṅgā? Satisambojjhaṅgo yāva upekkhāsambojjhaṅgo. Tattha katamo aṭṭhaṅgiko maggo? Sammādiṭṭhi yāva sammāsamādhi. Tattha aṭṭhaṅgiko maggoti khandho sīlakkhandho ca samādhikkhandho ca paññākkhandho ca. Tattha yā ca sammāvācā yo ca sammākammanto yo ca sammāājīvo, ayaṃ sīlakkhandho. Yā ca sammāsati yo ca sammāvāyāmo yo ca sammāsamādhi, ayaṃ samādhikkhandho. Yo ca sammāsaṅkappo yā ca sammādiṭṭhi, ayaṃ paññākkhandho. Evaṃ tāyo tisso sikkhā. Evaṃ tīhākārehi dasa padāni…pe….

д̇ад̇т̇а яог̇ааважаро сийлагканд̇хз тид̇о д̣̇осам̣ агусалам̣ на убаад̣̇ияад̇и, д̣̇осаанусаяам̣ самууханад̇и, д̣̇осасаллам̣ уд̣̇д̇харад̇и, д̣̇угкавзд̣̇анам̣ бариж̇аанаад̇и, гаамад̇хаад̇ум̣ самад̇иггамад̇и. самаад̇хигканд̇хз тид̇о лобхам̣ агусалам̣ на убаад̣̇ияад̇и, рааг̇аанусаяам̣ самууханад̇и, лобхасаллам̣ уд̣̇д̇харад̇и, сукавзд̣̇анам̣ бариж̇аанаад̇и, руубад̇хаад̇ум̣ самад̇иггамад̇и. бан̃н̃аагканд̇хз тид̇о мохам̣ агусалам̣ на убаад̣̇ияад̇и, авиж̇ж̇аанусаяам̣ самууханад̇и, мохасаллам̣ д̣̇идтисаллан̃жа уд̣̇д̇харад̇и, ад̣̇угкамасукавзд̣̇анам̣ бариж̇аанаад̇и, аруубад̇хаад̇ум̣ самад̇иггамад̇и. ид̇и д̇ийхи канд̇хзхи д̇ийн̣и агусаламуулаани на убаад̣̇ияад̇и, жад̇д̇аари саллаани уд̣̇д̇харад̇и, д̇иссо взд̣̇анаа бариж̇аанаад̇и, д̇зд̇хаад̇угам̣ самад̇иггамад̇и.

Tattha yogāvacaro sīlakkhandhe ṭhito dosaṃ akusalaṃ na upādiyati, dosānusayaṃ samūhanati, dosasallaṃ uddharati, dukkhavedanaṃ parijānāti, kāmadhātuṃ samatikkamati. Samādhikkhandhe ṭhito lobhaṃ akusalaṃ na upādiyati, rāgānusayaṃ samūhanati, lobhasallaṃ uddharati, sukhavedanaṃ parijānāti, rūpadhātuṃ samatikkamati. Paññākkhandhe ṭhito mohaṃ akusalaṃ na upādiyati, avijjānusayaṃ samūhanati, mohasallaṃ diṭṭhisallañca uddharati, adukkhamasukhavedanaṃ parijānāti, arūpadhātuṃ samatikkamati. Iti tīhi khandhehi tīṇi akusalamūlāni na upādiyati, cattāri sallāni uddharati, tisso vedanā parijānāti, tedhātukaṃ samatikkamati.

62. д̇ад̇т̇а гад̇амаа авиж̇ж̇аа? яам̣ жад̇уусу арияасажжзсу ан̃н̃аан̣анд̇и вид̇т̇аарзна яат̇аа со баан̣асаж̇ж̇зсу гат̇ам̣гат̇аа гаад̇аб̣б̣ам̣. д̇ад̇т̇а гад̇амам̣ вин̃н̃аан̣ам̣? ча вин̃н̃аан̣агааяаа взд̣̇анаа сан̃н̃аа жзд̇анаа пассо манасигааро, ид̣̇ам̣ наамам̣. д̇ад̇т̇а гад̇амам̣ руубам̣? жаад̇умахаабхууд̇игам̣ жад̇уннам̣ махаабхууд̇аанам̣ убаад̣̇ааяаруубасса бан̃н̃ад̇д̇им̣. ид̇и буримаган̃жа наамам̣ ид̣̇ан̃жа руубам̣ д̇ад̣̇убхаяам̣ наамаруубанд̇и вужжад̇и. д̇ад̇т̇а чал̣ааяад̇ананд̇и ча аж̇жхад̇д̇игаани ааяад̇анаани, жагку аж̇жхад̇д̇игам̣ ааяад̇анам̣ яаава мано аж̇жхад̇д̇игам̣ ааяад̇анам̣. пассод̇и ча пассагааяаа жагкусампассо яаава маносампассод̇и пассо. ча взд̣̇анаагааяаа взд̣̇анаа. д̇ан̣хаад̇и ча д̇ан̣хаагааяаа д̇ан̣хаа. убаад̣̇аананд̇и жад̇д̇аари убаад̣̇аанаани гаамубаад̣̇аанам̣ д̣̇идтубаад̣̇аанам̣ сийлаб̣б̣ад̇убаад̣̇аанам̣ ад̇д̇аваад̣̇убаад̣̇аананд̇и убаад̣̇аанам̣. бхавод̇и д̇аяо бхаваа гаамабхаво руубабхаво аруубабхаво. д̇ад̇т̇а гад̇амаа ж̇аад̇и? яаа батамам̣ канд̇хаанам̣ батамам̣ д̇хаад̇уунам̣ батамам̣ ааяад̇анаанам̣ уббад̇д̇и ж̇аад̇и сан̃ж̇аад̇и огганд̇и абхиниб̣б̣ад̇д̇и канд̇хаанам̣ баад̇убхааво, аяам̣ ж̇аад̇и. д̇ад̇т̇а гад̇амаа ж̇араа? ж̇араа наама яам̣ д̇ам̣ кан̣д̣ижжам̣ баалижжам̣ валид̇д̇ажад̇аа бавивид̇д̇ам̣ жад̇уннам̣ махаабхууд̇аанам̣ виван̣н̣ад̇ам̣ бхаг̇г̇о д̇ам̣ ж̇араа хийяанаа бахийяанаа ааяуно хаани сам̣хаани инд̣̇рияаанам̣ барибхзд̣̇о убанаахо барибааго, аяам̣ ж̇араа. д̇ад̇т̇а гад̇амам̣ маран̣ам̣? маран̣ам̣ наама яам̣ д̇асмим̣ д̇асмим̣ сад̇д̇анигааяз д̇зсам̣ д̇зсам̣ сад̇д̇аанам̣ жуд̇и жаванад̇аа маран̣ам̣ гаалан̇гирияаа уд̣̇д̇хумаад̇агаанам̣ бхзд̣̇о гааяасса ж̇ийвид̇инд̣̇рияасса убажчзд̣̇о, ид̣̇ам̣ маран̣ам̣. ид̇и буримигаа жа ж̇араа ид̣̇ан̃жа маран̣ам̣ д̇ад̣̇убхаяам̣ ж̇араамаран̣ам̣.

62. Tattha katamā avijjā? Yaṃ catūsu ariyasaccesu aññāṇanti vitthārena yathā so pāṇasajjesu kathaṃkathā kātabbaṃ. Tattha katamaṃ viññāṇaṃ? Cha viññāṇakāyā vedanā saññā cetanā phasso manasikāro, idaṃ nāmaṃ. Tattha katamaṃ rūpaṃ? Cātumahābhūtikaṃ catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāyarūpassa paññattiṃ. Iti purimakañca nāmaṃ idañca rūpaṃ tadubhayaṃ nāmarūpanti vuccati. Tattha chaḷāyatananti cha ajjhattikāni āyatanāni, cakkhu ajjhattikaṃ āyatanaṃ yāva mano ajjhattikaṃ āyatanaṃ. Phassoti cha phassakāyā cakkhusamphasso yāva manosamphassoti phasso. Cha vedanākāyā vedanā. Taṇhāti cha taṇhākāyā taṇhā. Upādānanti cattāri upādānāni kāmupādānaṃ diṭṭhupādānaṃ sīlabbatupādānaṃ attavādupādānanti upādānaṃ. Bhavoti tayo bhavā kāmabhavo rūpabhavo arūpabhavo. Tattha katamā jāti? Yā paṭhamaṃ khandhānaṃ paṭhamaṃ dhātūnaṃ paṭhamaṃ āyatanānaṃ uppatti jāti sañjāti okkanti abhinibbatti khandhānaṃ pātubhāvo, ayaṃ jāti. Tattha katamā jarā? Jarā nāma yaṃ taṃ khaṇḍiccaṃ pāliccaṃ valittacatā pavivittaṃ catunnaṃ mahābhūtānaṃ vivaṇṇataṃ bhaggo taṃ jarā hīyanā pahīyanā āyuno hāni saṃhāni indriyānaṃ paribhedo upanāho paripāko, ayaṃ jarā. Tattha katamaṃ maraṇaṃ? Maraṇaṃ nāma yaṃ tasmiṃ tasmiṃ sattanikāye tesaṃ tesaṃ sattānaṃ cuti cavanatā maraṇaṃ kālaṅkiriyā uddhumātakānaṃ bhedo kāyassa jīvitindriyassa upacchedo, idaṃ maraṇaṃ. Iti purimikā ca jarā idañca maraṇaṃ tadubhayaṃ jarāmaraṇaṃ.

д̇ад̇т̇а анд̇хагаарад̇имисаа яат̇аабхууд̇ам̣ аббаж̇аананалагкан̣аа авиж̇ж̇аа сан̇каараанам̣ бад̣̇адтаанам̣ ха. абхисан̇каран̣алагкан̣аа сан̇каараа, убажаяабунаб̣бхаваабхиробанабажжубадтаанаа. д̇з вин̃н̃аан̣асса бад̣̇адтаанам̣. вад̇т̇у савин̃н̃ад̇д̇илагкан̣ам̣ вин̃н̃аан̣ам̣, д̇ам̣ наамаруубасса бад̣̇адтаанам̣. анзгасанниссаяалагкан̣ам̣ наамаруубам̣, д̇ам̣ сал̣ааяад̇анасса бад̣̇адтаанам̣. инд̣̇рияававад̇т̇аабаналагкан̣ам̣ сал̣ааяад̇анам̣, д̇ам̣ пассасса бад̣̇адтаанам̣ . саннибаад̇алагкан̣о пассо, со взд̣̇анааяа бад̣̇адтаанам̣. анубхаваналагкан̣аа взд̣̇анаа, саа д̇ан̣хааяа бад̣̇адтаанам̣. аж̇жхосааналагкан̣аа д̇ан̣хаа, саа убаад̣̇аанасса бад̣̇адтаанам̣. аад̣̇аанабарихананалагкан̣ам̣ убаад̣̇аанам̣, д̇ам̣ бхавасса бад̣̇адтаанам̣ . наанааг̇ад̇ивигкзбалагкан̣о бхаво, со ж̇аад̇ияаа бад̣̇адтаанам̣. канд̇хаанам̣ баад̇убхаавалагкан̣аа ж̇аад̇и, саа ж̇арааяа бад̣̇адтаанам̣. убанаяабарибаагалагкан̣аа ж̇араа, саа маран̣асса бад̣̇адтаанам̣. ааяугкаяаж̇ийвид̇аубарод̇халагкан̣ам̣ маран̣ам̣, д̇ам̣ д̣̇угкасса бад̣̇адтаанам̣. гааяасамбийл̣аналагкан̣ам̣ д̣̇угкам̣, д̇ам̣ д̣̇оманассасса бад̣̇адтаанам̣. жид̇д̇асамбийл̣аналагкан̣ам̣ д̣̇оманассам̣, д̇ам̣ согасса бад̣̇адтаанам̣. сожаналагкан̣о сого, со барид̣̇звасса бад̣̇адтаанам̣. важийнижчааран̣алагкан̣о барид̣̇зво, со убааяаасасса бад̣̇адтаанам̣. яз ааяаасаа д̇з убааяаасаа.

Tattha andhakāratimisā yathābhūtaṃ appajānanalakkhaṇā avijjā saṅkhārānaṃ padaṭṭhānaṃ ha. Abhisaṅkharaṇalakkhaṇā saṅkhārā, upacayapunabbhavābhiropanapaccupaṭṭhānā. Te viññāṇassa padaṭṭhānaṃ. Vatthu saviññattilakkhaṇaṃ viññāṇaṃ, taṃ nāmarūpassa padaṭṭhānaṃ. Anekasannissayalakkhaṇaṃ nāmarūpaṃ, taṃ saḷāyatanassa padaṭṭhānaṃ. Indriyavavatthāpanalakkhaṇaṃ saḷāyatanaṃ, taṃ phassassa padaṭṭhānaṃ . Sannipātalakkhaṇo phasso, so vedanāya padaṭṭhānaṃ. Anubhavanalakkhaṇā vedanā, sā taṇhāya padaṭṭhānaṃ. Ajjhosānalakkhaṇā taṇhā, sā upādānassa padaṭṭhānaṃ. Ādānaparihananalakkhaṇaṃ upādānaṃ, taṃ bhavassa padaṭṭhānaṃ . Nānāgativikkhepalakkhaṇo bhavo, so jātiyā padaṭṭhānaṃ. Khandhānaṃ pātubhāvalakkhaṇā jāti, sā jarāya padaṭṭhānaṃ. Upanayaparipākalakkhaṇā jarā, sā maraṇassa padaṭṭhānaṃ. Āyukkhayajīvitauparodhalakkhaṇaṃ maraṇaṃ, taṃ dukkhassa padaṭṭhānaṃ. Kāyasampīḷanalakkhaṇaṃ dukkhaṃ, taṃ domanassassa padaṭṭhānaṃ. Cittasampīḷanalakkhaṇaṃ domanassaṃ, taṃ sokassa padaṭṭhānaṃ. Socanalakkhaṇo soko, so paridevassa padaṭṭhānaṃ. Vacīnicchāraṇalakkhaṇo paridevo, so upāyāsassa padaṭṭhānaṃ. Ye āyāsā te upāyāsā.

нава бад̣̇аани яад̇т̇а саб̣б̣о агусалабагко сан̇г̇ахам̣ самосаран̣ам̣ г̇ажчад̇и. гад̇амаани нава бад̣̇аани? д̣̇вз муулагилзсаа, д̇ийн̣и агусаламуулаани, жад̇д̇ааро вибаллаасаа. д̇ад̇т̇а д̣̇вз муулагилзсаа авиж̇ж̇аа жа бхавад̇ан̣хаа жа, д̇ийн̣и агусаламуулаани лобхо д̣̇осо мохо жа. жад̇д̇ааро вибаллаасаа 1 – ‘‘анижжз нижжа’’нд̇и сан̃н̃аавибаллаасо жид̇д̇авибаллаасо д̣̇идтивибаллаасо, ‘‘д̣̇угкз сука’’нд̇и сан̃н̃аавибаллаасо жид̇д̇авибаллаасо д̣̇идтивибаллаасо, ‘‘анад̇д̇ани ад̇д̇аа’’д̇и сан̃н̃аавибаллаасо жид̇д̇авибаллаасо д̣̇идтивибаллаасо, ‘‘асубхз субха’’нд̇и сан̃н̃аавибаллаасо жид̇д̇авибаллаасо д̣̇идтивибаллаасо.

Nava padāni yattha sabbo akusalapakkho saṅgahaṃ samosaraṇaṃ gacchati. Katamāni nava padāni? Dve mūlakilesā, tīṇi akusalamūlāni, cattāro vipallāsā. Tattha dve mūlakilesā avijjā ca bhavataṇhā ca, tīṇi akusalamūlāni lobho doso moho ca. Cattāro vipallāsā 2 – ‘‘anicce nicca’’nti saññāvipallāso cittavipallāso diṭṭhivipallāso, ‘‘dukkhe sukha’’nti saññāvipallāso cittavipallāso diṭṭhivipallāso, ‘‘anattani attā’’ti saññāvipallāso cittavipallāso diṭṭhivipallāso, ‘‘asubhe subha’’nti saññāvipallāso cittavipallāso diṭṭhivipallāso.

63. д̇ад̇т̇а авиж̇ж̇аа наама жад̇уусу арияасажжзсу яат̇аабхууд̇ам̣ ан̃н̃аан̣ам̣, аяам̣ авиж̇ж̇аа. бхавад̇ан̣хаа наама яо бхавзсу рааг̇о саарааг̇о ижчаа мужчаа бад̇т̇анаа нанд̣̇ий аж̇жхосаанам̣ абарижжааг̇о, аяам̣ бхавад̇ан̣хаа.

63. Tattha avijjā nāma catūsu ariyasaccesu yathābhūtaṃ aññāṇaṃ, ayaṃ avijjā. Bhavataṇhā nāma yo bhavesu rāgo sārāgo icchā mucchā patthanā nandī ajjhosānaṃ apariccāgo, ayaṃ bhavataṇhā.

д̇ад̇т̇а гад̇амо лобхо агусаламуулам̣?

Tattha katamo lobho akusalamūlaṃ?

лобхо наама со д̇зсу д̇зсу баравад̇т̇уусу барад̣̇аб̣б̣зсу барадтаанзсу барасаабад̇зяязсу барабариг̇г̇ахид̇зсу лобхо луб̣бханаа ижчаа мужчаа бад̇т̇анаа нанд̣̇ий аж̇жхосаанам̣ абарижжааг̇о, аяам̣ лобхо агусаламуулам̣. гассзд̇ам̣ муулам̣? лобхо лобхаж̇асса агусаласса гааяагаммасса важийгаммасса маногаммасса жа, д̇ат̇аа яат̇аа д̇ам̣самбаяуд̇д̇аанам̣ жид̇д̇ажзд̇асигаанам̣ д̇хаммаанам̣ муулам̣.

Lobho nāma so tesu tesu paravatthūsu paradabbesu paraṭṭhānesu parasāpateyyesu parapariggahitesu lobho lubbhanā icchā mucchā patthanā nandī ajjhosānaṃ apariccāgo, ayaṃ lobho akusalamūlaṃ. Kassetaṃ mūlaṃ? Lobho lobhajassa akusalassa kāyakammassa vacīkammassa manokammassa ca, tathā yathā taṃsampayuttānaṃ cittacetasikānaṃ dhammānaṃ mūlaṃ.

д̇ад̇т̇а гад̇амо д̣̇осо агусаламуулам̣?

Tattha katamo doso akusalamūlaṃ?

со сад̇д̇зсу аагхаад̇о агканд̇и аббажжаяо б̣яаабаад̣̇о бад̣̇осо анад̇т̇агаамад̇аа жзд̇асо бадигхаад̇о, аяам̣ д̣̇осо агусаламуулам̣.

So sattesu āghāto akkhanti appaccayo byāpādo padoso anatthakāmatā cetaso paṭighāto, ayaṃ doso akusalamūlaṃ.

гассзд̇ам̣ муулам̣?

Kassetaṃ mūlaṃ?

д̣̇осаж̇асса гааяагаммасса важийгаммасса маногаммасса самбаяуд̇д̇аанан̃жа жид̇д̇ажзд̇асигаанам̣ д̇хаммаанам̣ муулам̣.

Dosajassa kāyakammassa vacīkammassa manokammassa sampayuttānañca cittacetasikānaṃ dhammānaṃ mūlaṃ.

д̇ад̇т̇а гад̇амо мохо агусаламуулам̣?

Tattha katamo moho akusalamūlaṃ?

яам̣ жад̇уусу арияасажжзсу анабхисамаяо асамбаж̇ж̇аг̇г̇аахо аббадивзд̇хо мохо муяханаа саммохо саммуяханаа авиж̇ж̇аа д̇амо анд̇хагааро ааваран̣ам̣ нийваран̣ам̣ чад̣̇анам̣ ажчад̣̇анам̣ 3 абасажчааг̇аманам̣ гусалаанам̣ д̇хаммаанам̣, аяам̣ мохо агусаламуулам̣.

Yaṃ catūsu ariyasaccesu anabhisamayo asampajjaggāho appaṭivedho moho muyhanā sammoho sammuyhanā avijjā tamo andhakāro āvaraṇaṃ nīvaraṇaṃ chadanaṃ acchadanaṃ 4 apasacchāgamanaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ, ayaṃ moho akusalamūlaṃ.

гассзд̇ам̣ муулам̣?

Kassetaṃ mūlaṃ?

мохаж̇асса агусаласса гааяагаммасса важийгаммасса маногаммасса жа д̇ам̣самбаяуд̇д̇агаанан̃жа жид̇д̇ажзд̇асигаанам̣ д̇хаммаанам̣ муулам̣.

Mohajassa akusalassa kāyakammassa vacīkammassa manokammassa ca taṃsampayuttakānañca cittacetasikānaṃ dhammānaṃ mūlaṃ.

д̇ад̇т̇а вибаллаасаа ж̇аанид̇аб̣б̣аа, вибаллаасаанам̣ вад̇т̇у ж̇аанид̇аб̣б̣ам̣. яам̣ вибаллаасам̣ сияаа, д̇ам̣ ж̇аанид̇аб̣б̣ам̣. д̇ад̇т̇а зго вибаллаасо д̇ийн̣и вибаллаасаани жад̇д̇аари вибаллаасавад̇т̇ууни. гад̇амо зго вибаллаасо жа, язна бадибагкзна вибаллаасид̇ам̣ г̇ан̣хаад̇и?

Tattha vipallāsā jānitabbā, vipallāsānaṃ vatthu jānitabbaṃ. Yaṃ vipallāsaṃ siyā, taṃ jānitabbaṃ. Tattha eko vipallāso tīṇi vipallāsāni cattāri vipallāsavatthūni. Katamo eko vipallāso ca, yena paṭipakkhena vipallāsitaṃ gaṇhāti?

‘‘анижжз нижжа’’нд̇и, ‘‘д̣̇угкз сука’’нд̇и, ‘‘анад̇д̇ани ад̇д̇аа’’д̇и, ‘‘асубхз субха’’нд̇и, аяам̣ зго вибаллаасо.

‘‘Anicce nicca’’nti, ‘‘dukkhe sukha’’nti, ‘‘anattani attā’’ti, ‘‘asubhe subha’’nti, ayaṃ eko vipallāso.

гад̇амаани жад̇д̇аари вибаллаасавад̇т̇ууни?

Katamāni cattāri vipallāsavatthūni?

гааяо взд̣̇анаа жид̇д̇ам̣ д̇хаммаа жа. имаани жад̇д̇аари вибаллаасавад̇т̇ууни.

Kāyo vedanā cittaṃ dhammā ca. Imāni cattāri vipallāsavatthūni.

гад̇амаани д̇ийн̣и вибаллаасаани?

Katamāni tīṇi vipallāsāni?

сан̃н̃аа жид̇д̇ам̣ д̣̇идти жа. имаани д̇ийн̣и вибаллаасаани.

Saññā cittaṃ diṭṭhi ca. Imāni tīṇi vipallāsāni.

д̇ад̇т̇а манаабигз вад̇т̇умхи инд̣̇рияавад̇т̇з ван̣н̣ааяад̇анз ваа яо нимид̇д̇асса уг̇г̇аахо, аяам̣ сан̃н̃аавибаллаасо. д̇ад̇т̇а вибарийд̇ажид̇д̇асса вад̇т̇умхи сад̇и вин̃н̃ад̇д̇и, аяам̣ жид̇д̇авибаллаасо. д̇ад̇т̇а вибарийд̇ажид̇д̇асса д̇амхи руубз ‘‘асубхз субха’’нд̇и яаа канд̇и ружи убзгканаа нижчаяо д̣̇идти нид̣̇ассанам̣ санд̇ийран̣аа, аяам̣ д̣̇идтивибаллаасо. д̇ад̇т̇а вад̇т̇убхзд̣̇зна гааязсу д̣̇ваад̣̇аса вибаллаасаа бхаванд̇и. д̇аяо гааяз д̇аяо взд̣̇анааяа д̇аяо жид̇д̇з д̇аяо д̇хаммз, жад̇д̇ааро сан̃н̃аавибаллаасаа жад̇д̇ааро жид̇д̇авибаллаасаа жад̇д̇ааро д̣̇идтивибаллаасаа, ааяад̇ануубажаяад̇о жагкувин̃н̃аан̣асан̃н̃аасаман̇г̇исса руубзсу д̣̇ваад̣̇аса вибаллаасаа яаава мано сан̃н̃аасаман̇г̇исса, д̇хаммзсу д̣̇ваад̣̇аса вибаллаасаа ча д̣̇ваад̣̇асагаа жад̇д̇аари вибаллаасаа бхаванд̇и. аарамман̣анаанад̇д̇ад̇о хи абаримид̇асан̇кзяяаанам̣ сад̇д̇аанам̣ 5 абаримид̇амасан̇кзяяаа вибаллаасаа бхаванд̇и хийнуггадтамаж̇жхимад̇ааяа.

Tattha manāpike vatthumhi indriyavatthe vaṇṇāyatane vā yo nimittassa uggāho, ayaṃ saññāvipallāso. Tattha viparītacittassa vatthumhi sati viññatti, ayaṃ cittavipallāso. Tattha viparītacittassa tamhi rūpe ‘‘asubhe subha’’nti yā khanti ruci upekkhanā nicchayo diṭṭhi nidassanaṃ santīraṇā, ayaṃ diṭṭhivipallāso. Tattha vatthubhedena kāyesu dvādasa vipallāsā bhavanti. Tayo kāye tayo vedanāya tayo citte tayo dhamme, cattāro saññāvipallāsā cattāro cittavipallāsā cattāro diṭṭhivipallāsā, āyatanūpacayato cakkhuviññāṇasaññāsamaṅgissa rūpesu dvādasa vipallāsā yāva mano saññāsamaṅgissa, dhammesu dvādasa vipallāsā cha dvādasakā cattāri vipallāsā bhavanti. Ārammaṇanānattato hi aparimitasaṅkheyyānaṃ sattānaṃ 6 aparimitamasaṅkheyyā vipallāsā bhavanti hīnukkaṭṭhamajjhimatāya.

64. д̇ад̇т̇а бан̃жагканд̇хаа жад̇д̇аари ад̇д̇абхаававад̇т̇ууни бхаванд̇и. яо руубагканд̇хо, со гааяо ад̇д̇абхаававад̇т̇у. яо взд̣̇анаагканд̇хо, со взд̣̇анаа ад̇д̇абхаававад̇т̇у. яо сан̃н̃аагканд̇хо жа сан̇каарагканд̇хо жа, д̇з д̇хаммаа ад̇д̇абхаававад̇т̇у. яо вин̃н̃аан̣агканд̇хо, со жид̇д̇ам̣ ад̇д̇абхаававад̇т̇у. ид̇и бан̃жагканд̇хаа жад̇д̇аари ад̇д̇абхаававад̇т̇ууни. д̇ад̇т̇а гааяз ‘‘асубхз субха’’нд̇и вибаллаасо бхавад̇и. звам̣ взд̣̇анаасу…бз… жид̇д̇з…бз… д̇хаммзсу жа ад̇д̇авибаллаасо бхавад̇и. д̇ад̇т̇а жад̇уннам̣ вибаллаасаанам̣ самуг̇гхаад̇анад̇т̇ам̣ бхаг̇аваа жад̇д̇ааро сад̇ибадтаанз д̣̇зсзд̇и бан̃н̃абзд̇и гааяз гааяаанубассий вихарад̇о ‘‘асубхз субха’’нд̇и вибаллаасам̣ самуг̇гхаад̇зд̇и, звам̣ взд̣̇анаасу, жид̇д̇з, д̇хаммзсу жа гаад̇аб̣б̣ам̣.

64. Tattha pañcakkhandhā cattāri attabhāvavatthūni bhavanti. Yo rūpakkhandho, so kāyo attabhāvavatthu. Yo vedanākkhandho, so vedanā attabhāvavatthu. Yo saññākkhandho ca saṅkhārakkhandho ca, te dhammā attabhāvavatthu. Yo viññāṇakkhandho, so cittaṃ attabhāvavatthu. Iti pañcakkhandhā cattāri attabhāvavatthūni. Tattha kāye ‘‘asubhe subha’’nti vipallāso bhavati. Evaṃ vedanāsu…pe… citte…pe… dhammesu ca attavipallāso bhavati. Tattha catunnaṃ vipallāsānaṃ samugghātanatthaṃ bhagavā cattāro satipaṭṭhāne deseti paññapeti kāye kāyānupassī viharato ‘‘asubhe subha’’nti vipallāsaṃ samugghāteti, evaṃ vedanāsu, citte, dhammesu ca kātabbaṃ.

д̇ад̇т̇а анд̇хагаарад̇имисаа аббадивзд̇халагкан̣аа авиж̇ж̇аа, д̇ассаа вибаллаасабад̣̇адтаанам̣. аж̇жхосааналагкан̣аа д̇ан̣хаа, д̇ассаа бияаруубасаад̇аруубам̣ бад̣̇адтаанам̣. ад̇д̇аасаяаван̃жанаалагкан̣о лобхо, д̇асса ад̣̇иннаад̣̇аанам̣ бад̣̇адтаанам̣. ид̇ха виваад̣̇алагкан̣о д̣̇осо, д̇асса баан̣аад̇ибаад̇о бад̣̇адтаанам̣. вад̇т̇увиббадибад̇д̇илагкан̣о мохо, д̇асса мижчаабадибад̇д̇и бад̣̇адтаанам̣. сан̇кад̇аанам̣ д̇хаммаанам̣ авинаасаг̇г̇ахан̣алагкан̣аа нижжасан̃н̃аа, д̇ассаа саб̣б̣асан̇каараа бад̣̇адтаанам̣. саасавапассобаг̇аманалагкан̣аа сукасан̃н̃аа, д̇ассаа маман̇гааро бад̣̇адтаанам̣. д̇хаммзсу убаг̇аманалагкан̣аа ад̇д̇асан̃н̃аа , д̇ассаа ахан̇гааро бад̣̇адтаанам̣. ван̣н̣асан̇г̇ахан̣алагкан̣аа субхасан̃н̃аа, д̇ассаа инд̣̇рияаасам̣варо бад̣̇адтаанам̣. зд̇зхи навахи бад̣̇зхи уд̣̇д̣̇идтзхи саб̣б̣о агусалабагко нид̣̇д̣̇идто бхавад̇и, со жа ко б̣ахуссуд̇зна саггаа ж̇аанид̇ум̣ но аббассуд̇зна, бан̃н̃авад̇аа но д̣̇уббан̃н̃зна, яуд̇д̇зна но аяуд̇д̇зна.

Tattha andhakāratimisā appaṭivedhalakkhaṇā avijjā, tassā vipallāsapadaṭṭhānaṃ. Ajjhosānalakkhaṇā taṇhā, tassā piyarūpasātarūpaṃ padaṭṭhānaṃ. Attāsayavañcanālakkhaṇo lobho, tassa adinnādānaṃ padaṭṭhānaṃ. Idha vivādalakkhaṇo doso, tassa pāṇātipāto padaṭṭhānaṃ. Vatthuvippaṭipattilakkhaṇo moho, tassa micchāpaṭipatti padaṭṭhānaṃ. Saṅkhatānaṃ dhammānaṃ avināsaggahaṇalakkhaṇā niccasaññā, tassā sabbasaṅkhārā padaṭṭhānaṃ. Sāsavaphassopagamanalakkhaṇā sukhasaññā, tassā mamaṅkāro padaṭṭhānaṃ. Dhammesu upagamanalakkhaṇā attasaññā , tassā ahaṅkāro padaṭṭhānaṃ. Vaṇṇasaṅgahaṇalakkhaṇā subhasaññā, tassā indriyaasaṃvaro padaṭṭhānaṃ. Etehi navahi padehi uddiṭṭhehi sabbo akusalapakkho niddiṭṭho bhavati, so ca kho bahussutena sakkā jānituṃ no appassutena, paññavatā no duppaññena, yuttena no ayuttena.

нава бад̣̇аани гусалаани яад̇т̇а саб̣б̣о гусалабагко сан̇г̇ахо самосаран̣ам̣ г̇ажчанд̇и. гад̇амаани нава бад̣̇аани? самат̇о вибассанаа алобхо ад̣̇осо амохо анижжасан̃н̃аа д̣̇угкасан̃н̃аа анад̇д̇асан̃н̃аа асубхасан̃н̃аа жа.

Nava padāni kusalāni yattha sabbo kusalapakkho saṅgaho samosaraṇaṃ gacchanti. Katamāni nava padāni? Samatho vipassanā alobho adoso amoho aniccasaññā dukkhasaññā anattasaññā asubhasaññā ca.

д̇ад̇т̇а гад̇амо самат̇о? яаа жид̇д̇асса тид̇и сан̣тид̇и авадтид̇и таанам̣ бадтаанам̣ убадтаанам̣ самаад̇хи самаад̇хаанам̣ авигкзбо авиббадисааро вуубасамо маанасо згаг̇г̇ам̣ жид̇д̇асса, аяам̣ самат̇о.

Tattha katamo samatho? Yā cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti ṭhānaṃ paṭṭhānaṃ upaṭṭhānaṃ samādhi samādhānaṃ avikkhepo avippaṭisāro vūpasamo mānaso ekaggaṃ cittassa, ayaṃ samatho.

д̇ад̇т̇а гад̇амаа вибассанаа? канд̇хзсу ваа д̇хаад̇уусу ваа ааяад̇анзсу ваа наамаруубзсу ваа бадижжасамуббаад̣̇зсу ваа бадижжасамуббаннзсу ваа д̇хаммзсу д̣̇угкзсу ваа самуд̣̇аязсу ваа нирод̇хз ваа маг̇г̇з ваа гусалаагусалзсу ваа д̇хаммзсу сааваж̇ж̇аанаваж̇ж̇зсу ваа ган̣хасуггзсу ваа сзвид̇аб̣б̣аасзвид̇аб̣б̣зсу ваа со яат̇аабхууд̇ам̣ вижаяо бавижаяо виймам̣саа баравиймам̣саа г̇ааханаа аг̇г̇ааханаа бариг̇г̇ааханаа жид̇д̇зна барижид̇анаа д̇уланаа убабаригкаа н̃аан̣ам̣ виж̇ж̇аа ваа жагку б̣уд̣̇д̇хи мзд̇хаа бан̃н̃аа обхаасо аалого аабхаа бабхаа каг̇г̇о наараажо 7 д̇хаммавижаяасамб̣ож̇жхан̇г̇о саммаад̣̇идти маг̇г̇ан̇г̇ам̣, аяам̣ вибассанаа. д̇знзсаа вибассанаа ид̇и вужжад̇и вивид̇хаа ваа зсаа вибассанаад̇и, д̇асмаа зсаа вибассанаад̇и вужжад̇и. д̣̇вид̇хаа жзсаа хи вибассанаа д̇хаммавибассанаад̇и вужжад̇и, д̣̇вид̇хаа имааяа бассад̇и субхан̃жа асубхан̃жа ган̣хан̃жа сугган̃жа сзвид̇аб̣б̣ан̃жа асзвид̇аб̣б̣ан̃жа гамман̃жа вибааган̃жа б̣анд̇хан̃жа вимогкан̃жа аажаяан̃жа абажаяан̃жа бавад̇д̇ин̃жа нивад̇д̇ин̃жа сам̣гилзсан̃жа вод̣̇аанан̃жа, звам̣ вибассанаад̇и вужжад̇и. ат̇а ваа виид̇и убасаг̇г̇о бассанаад̇и ад̇т̇о д̇асмаа вибассанаад̇и вужжад̇з, аяам̣ вибассанаа.

Tattha katamā vipassanā? Khandhesu vā dhātūsu vā āyatanesu vā nāmarūpesu vā paṭiccasamuppādesu vā paṭiccasamuppannesu vā dhammesu dukkhesu vā samudayesu vā nirodhe vā magge vā kusalākusalesu vā dhammesu sāvajjaanavajjesu vā kaṇhasukkesu vā sevitabbaasevitabbesu vā so yathābhūtaṃ vicayo pavicayo vīmaṃsā paravīmaṃsā gāhanā aggāhanā pariggāhanā cittena paricitanā tulanā upaparikkhā ñāṇaṃ vijjā vā cakkhu buddhi medhā paññā obhāso āloko ābhā pabhā khaggo nārāco 8 dhammavicayasambojjhaṅgo sammādiṭṭhi maggaṅgaṃ, ayaṃ vipassanā. Tenesā vipassanā iti vuccati vividhā vā esā vipassanāti, tasmā esā vipassanāti vuccati. Dvidhā cesā hi vipassanā dhammavipassanāti vuccati, dvidhā imāya passati subhañca asubhañca kaṇhañca sukkañca sevitabbañca asevitabbañca kammañca vipākañca bandhañca vimokkhañca ācayañca apacayañca pavattiñca nivattiñca saṃkilesañca vodānañca, evaṃ vipassanāti vuccati. Atha vā viiti upasaggo passanāti attho tasmā vipassanāti vuccate, ayaṃ vipassanā.

65. д̇ад̇т̇а д̣̇вз рог̇аа сад̇д̇аанам̣ авиж̇ж̇аа жа бхавад̇ан̣хаа жа, зд̇зсам̣ д̣̇виннам̣ рог̇аанам̣ нигхаад̇ааяа бхаг̇авад̇аа д̣̇вз бхзсаж̇ж̇аани вуд̇д̇аани самат̇о жа вибассанаа жа. имаани д̣̇вз бхзсаж̇ж̇аани бадисзвзнд̇о д̣̇вз арог̇з сажчигарод̇и рааг̇авирааг̇ам̣ жзд̇овимуд̇д̇им̣ авиж̇ж̇аавирааг̇ан̃жа бан̃н̃аавимуд̇д̇им̣. д̇ад̇т̇а д̇ан̣хаарог̇асса самат̇о бхзсаж̇ж̇ам̣, рааг̇авирааг̇аа жзд̇овимуд̇д̇и арог̇ам̣. авиж̇ж̇аарог̇асса вибассанаабхзсаж̇ж̇ам̣ авиж̇ж̇аавирааг̇аа бан̃н̃аавимуд̇д̇и арог̇ам̣. зван̃хи бхаг̇аваа жааха, ‘‘д̣̇вз д̇хаммаа барин̃н̃зяяаа 9 нааман̃жа руубан̃жа, д̣̇вз д̇хаммаа бахаад̇аб̣б̣аа авиж̇ж̇аа жа бхавад̇ан̣хаа жа, д̣̇вз д̇хаммаа бхаавзд̇аб̣б̣аа самат̇о жа вибассанаа жа, д̣̇вз д̇хаммаа сажчигаад̇аб̣б̣аа виж̇ж̇аа жа вимуд̇д̇и жаа’’д̇и. д̇ад̇т̇а самат̇ам̣ бхаавзнд̇о руубам̣ бариж̇аанаад̇и, руубам̣ бариж̇аананд̇о д̇ан̣хам̣ баж̇ахад̇и, д̇ан̣хам̣ баж̇аханд̇о рааг̇авирааг̇аа жзд̇овимуд̇д̇им̣ сажчигарод̇и, вибассанам̣ бхаавзнд̇о наамам̣ бариж̇аанаад̇и, наамам̣ бариж̇аананд̇о авиж̇ж̇ам̣ баж̇ахад̇и, авиж̇ж̇ам̣ баж̇аханд̇о авиж̇ж̇аавирааг̇аа бан̃н̃аавимуд̇д̇им̣ сажчигарод̇и. яад̣̇аа бхигкуно д̣̇вз д̇хаммаа барин̃н̃аад̇аа бхаванд̇и нааман̃жа руубан̃жа, д̇ат̇аасса д̣̇вз д̇хаммаа бахийнаа бхаванд̇и авиж̇ж̇аа жа бхавад̇ан̣хаа жа. д̣̇вз д̇хаммаа бхаавид̇аа бхаванд̇и самат̇о жа вибассанаа жа, д̣̇вз д̇хаммаа сажчигаад̇аб̣б̣аа бхаванд̇и виж̇ж̇аа жа вимуд̇д̇и жа. зд̇д̇аавад̇аа бхигку гад̇агижжо бхавад̇и. зсаа собаад̣̇исзсаа ниб̣б̣аанад̇хаад̇у. д̇асса ааяубарияаад̣̇аанаа ж̇ийвид̇инд̣̇рияасса убарод̇хаа ид̣̇ан̃жа д̣̇угкам̣ нируж̇жхад̇и, ан̃н̃ан̃жа д̣̇угкам̣ на уббаж̇ж̇ад̇и. д̇ад̇т̇а яо имзсам̣ канд̇хаанам̣ д̇хаад̇уааяад̇анаанам̣ нирод̇хо вуубасамо ан̃н̃зсан̃жа канд̇хад̇хаад̇уааяад̇анаанам̣ аббадисанд̇хи абаад̇убхааво, аяам̣ анубаад̣̇исзсаа ниб̣б̣аанад̇хаад̇у.

65. Tattha dve rogā sattānaṃ avijjā ca bhavataṇhā ca, etesaṃ dvinnaṃ rogānaṃ nighātāya bhagavatā dve bhesajjāni vuttāni samatho ca vipassanā ca. Imāni dve bhesajjāni paṭisevento dve aroge sacchikaroti rāgavirāgaṃ cetovimuttiṃ avijjāvirāgañca paññāvimuttiṃ. Tattha taṇhārogassa samatho bhesajjaṃ, rāgavirāgā cetovimutti arogaṃ. Avijjārogassa vipassanābhesajjaṃ avijjāvirāgā paññāvimutti arogaṃ. Evañhi bhagavā cāha, ‘‘dve dhammā pariññeyyā 10 nāmañca rūpañca, dve dhammā pahātabbā avijjā ca bhavataṇhā ca, dve dhammā bhāvetabbā samatho ca vipassanā ca, dve dhammā sacchikātabbā vijjā ca vimutti cā’’ti. Tattha samathaṃ bhāvento rūpaṃ parijānāti, rūpaṃ parijānanto taṇhaṃ pajahati, taṇhaṃ pajahanto rāgavirāgā cetovimuttiṃ sacchikaroti, vipassanaṃ bhāvento nāmaṃ parijānāti, nāmaṃ parijānanto avijjaṃ pajahati, avijjaṃ pajahanto avijjāvirāgā paññāvimuttiṃ sacchikaroti. Yadā bhikkhuno dve dhammā pariññātā bhavanti nāmañca rūpañca, tathāssa dve dhammā pahīnā bhavanti avijjā ca bhavataṇhā ca. Dve dhammā bhāvitā bhavanti samatho ca vipassanā ca, dve dhammā sacchikātabbā bhavanti vijjā ca vimutti ca. Ettāvatā bhikkhu katakicco bhavati. Esā sopādisesā nibbānadhātu. Tassa āyupariyādānā jīvitindriyassa uparodhā idañca dukkhaṃ nirujjhati, aññañca dukkhaṃ na uppajjati. Tattha yo imesaṃ khandhānaṃ dhātuāyatanānaṃ nirodho vūpasamo aññesañca khandhadhātuāyatanānaṃ appaṭisandhi apātubhāvo, ayaṃ anupādisesā nibbānadhātu.

д̇ад̇т̇а гад̇амам̣ алобхо гусаламуулам̣? яам̣д̇хаад̇уго алобхо алуб̣бханаа алуб̣бхид̇ад̇д̇ам̣ анижчаа абад̇т̇анаа аганд̇аа анаж̇жхосаанам̣. аяам̣ алобхо гусаламуулам̣. гассзд̇ам̣ муулам̣? алобхаж̇асса гусаласса гааяагаммасса важийгаммасса маногаммасса д̇ам̣самбаяуд̇д̇аанан̃жа жид̇д̇ажзд̇асигаанам̣ д̇хаммаанам̣ муулам̣. ат̇а ваа арияо адтан̇г̇иго маг̇г̇о гусаланд̇и вужжад̇и, со д̇ин̣н̣ам̣ маг̇г̇ан̇г̇аанам̣ муулам̣. гад̇амзсам̣ д̇ин̣н̣ам̣, саммаасан̇габбасса саммаавааяаамасса саммаасамаад̇хисса жа имзсам̣ мууланд̇и, д̇асмаа гусаламууланд̇и вужжад̇и.

Tattha katamaṃ alobho kusalamūlaṃ? Yaṃdhātuko alobho alubbhanā alubbhitattaṃ anicchā apatthanā akantā anajjhosānaṃ. Ayaṃ alobho kusalamūlaṃ. Kassetaṃ mūlaṃ? Alobhajassa kusalassa kāyakammassa vacīkammassa manokammassa taṃsampayuttānañca cittacetasikānaṃ dhammānaṃ mūlaṃ. Atha vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo kusalanti vuccati, so tiṇṇaṃ maggaṅgānaṃ mūlaṃ. Katamesaṃ tiṇṇaṃ, sammāsaṅkappassa sammāvāyāmassa sammāsamādhissa ca imesaṃ mūlanti, tasmā kusalamūlanti vuccati.

д̇ад̇т̇а гад̇амам̣ ад̣̇осо гусаламуулам̣? яаа сад̇д̇зсу ваа сан̇каарзсу ваа анагхаад̇о аббадигхаад̇о аб̣яаабад̇д̇и аб̣яаабаад̣̇о ад̣̇осо мзд̇д̇аа мзд̇д̇ааяанаа ад̇т̇агаамад̇аа хид̇агаамад̇аа жзд̇асо басаад̣̇о, аяам̣ ад̣̇осо гусаламуулам̣. гассзд̇ам̣ муулам̣? ад̣̇осаж̇асса гусаласса гааяагаммасса важийгаммасса маногаммасса д̇ам̣самбаяуд̇д̇аанан̃жа жид̇д̇ажзд̇асигаанам̣ д̇хаммаанам̣ муулам̣. ат̇а ваа д̇ин̣н̣ам̣ маг̇г̇ан̇г̇аанам̣ муулам̣. гад̇амзсам̣ д̇ин̣н̣ам̣? саммааваажааяа саммаагамманд̇асса саммааааж̇ийвасса жа имзсам̣ д̇ин̣н̣ам̣ маг̇г̇ан̇г̇аанам̣ муулам̣, д̇асмаа гусаламууланд̇и вужжад̇и.

Tattha katamaṃ adoso kusalamūlaṃ? Yā sattesu vā saṅkhāresu vā anaghāto appaṭighāto abyāpatti abyāpādo adoso mettā mettāyanā atthakāmatā hitakāmatā cetaso pasādo, ayaṃ adoso kusalamūlaṃ. Kassetaṃ mūlaṃ? Adosajassa kusalassa kāyakammassa vacīkammassa manokammassa taṃsampayuttānañca cittacetasikānaṃ dhammānaṃ mūlaṃ. Atha vā tiṇṇaṃ maggaṅgānaṃ mūlaṃ. Katamesaṃ tiṇṇaṃ? Sammāvācāya sammākammantassa sammāājīvassa ca imesaṃ tiṇṇaṃ maggaṅgānaṃ mūlaṃ, tasmā kusalamūlanti vuccati.

д̇ад̇т̇а гад̇амам̣ амохо гусаламуулам̣? яам̣ жад̇уусу арияасажжзсу яат̇аабхууд̇ам̣ н̃аан̣ад̣̇ассанам̣ абхисамаяо саммаа жа бажжааг̇амо бадивзд̇хо амохо асаммуяханаа асаммохо виж̇ж̇аабагаасо аалого анааваран̣ам̣ сзгкаанам̣ гусалаанам̣ д̇хаммаанам̣, аяам̣ амохо гусаламуулам̣. гассзд̇ам̣ муулам̣? амохаж̇асса гусаласса гааяагаммасса важийгаммасса маногаммасса д̇ам̣самбаяуд̇д̇аанан̃жа жид̇д̇ажзд̇асигаанам̣ д̇хаммаанам̣ муулам̣. ат̇а ваа д̣̇виннам̣ маг̇г̇ан̇г̇аанам̣ зд̇ам̣ муулам̣. гад̇амзсам̣ д̣̇виннам̣? саммаад̣̇идтияаа жа саммаасад̇ияаа жа имзсам̣ д̣̇виннам̣ маг̇г̇ан̇г̇аанам̣ муулам̣, д̇асмаа гусаламууланд̇и вужжад̇и. звам̣ имзсам̣ д̇ийхи гусаламуулзхи адтан̇г̇иго маг̇г̇о яож̇зд̇аб̣б̣о.

Tattha katamaṃ amoho kusalamūlaṃ? Yaṃ catūsu ariyasaccesu yathābhūtaṃ ñāṇadassanaṃ abhisamayo sammā ca paccāgamo paṭivedho amoho asammuyhanā asammoho vijjāpakāso āloko anāvaraṇaṃ sekkhānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ, ayaṃ amoho kusalamūlaṃ. Kassetaṃ mūlaṃ? Amohajassa kusalassa kāyakammassa vacīkammassa manokammassa taṃsampayuttānañca cittacetasikānaṃ dhammānaṃ mūlaṃ. Atha vā dvinnaṃ maggaṅgānaṃ etaṃ mūlaṃ. Katamesaṃ dvinnaṃ? Sammādiṭṭhiyā ca sammāsatiyā ca imesaṃ dvinnaṃ maggaṅgānaṃ mūlaṃ, tasmā kusalamūlanti vuccati. Evaṃ imesaṃ tīhi kusalamūlehi aṭṭhaṅgiko maggo yojetabbo.

66. д̇ад̇т̇а гад̇амаа анижжасан̃н̃аа? ‘‘саб̣б̣з сан̇каараа уббаад̣̇аваяад̇хаммино’’д̇и жа яаа сан̃н̃аа сан̃ж̇аананаа вавад̇т̇абанаа уг̇г̇аахо, аяам̣ анижжасан̃н̃аа. д̇ассаа го ниссанд̣̇о? анижжасан̃н̃ааяа бхаавид̇ааяа б̣ахулийгад̇ааяа адтасу логад̇хаммзсу жид̇д̇ам̣ наанусанд̇хад̇и на санд̇хад̇и на сан̣тахад̇и, убзгкаа ваа бадиггуулад̇аа ваа сан̣тахад̇и, аяамассаа ниссанд̣̇о.

66. Tattha katamā aniccasaññā? ‘‘Sabbe saṅkhārā uppādavayadhammino’’ti ca yā saññā sañjānanā vavatthapanā uggāho, ayaṃ aniccasaññā. Tassā ko nissando? Aniccasaññāya bhāvitāya bahulīkatāya aṭṭhasu lokadhammesu cittaṃ nānusandhati na sandhati na saṇṭhahati, upekkhā vā paṭikkūlatā vā saṇṭhahati, ayamassā nissando.

д̇ад̇т̇а гад̇амаа д̣̇угкасан̃н̃аа? ‘‘саб̣б̣з сан̇каараа д̣̇угкаа’’д̇и яаа сан̃н̃аа сан̃ж̇аананаа вавад̇т̇абанаа уг̇г̇аахо, аяам̣ д̣̇угкасан̃н̃аа. д̇ассаа го ниссанд̣̇о? д̣̇угкасан̃н̃ааяа бхаавид̇ааяа б̣ахулийгад̇ааяа аалассз сам̣бамаад̣̇з вимхаяз жа жид̇д̇ам̣ наанусанд̇хад̇и на санд̇хад̇и на сан̣тахад̇и, убзгкаа ваа бадиггуулад̇аа ваа сан̣тахад̇и, аяамассаа ниссанд̣̇о.

Tattha katamā dukkhasaññā? ‘‘Sabbe saṅkhārā dukkhā’’ti yā saññā sañjānanā vavatthapanā uggāho, ayaṃ dukkhasaññā. Tassā ko nissando? Dukkhasaññāya bhāvitāya bahulīkatāya ālasse saṃpamāde vimhaye ca cittaṃ nānusandhati na sandhati na saṇṭhahati, upekkhā vā paṭikkūlatā vā saṇṭhahati, ayamassā nissando.

д̇ад̇т̇а гад̇амаа анад̇д̇асан̃н̃аа? ‘‘саб̣б̣зсу д̇хаммзсу анад̇д̇аа’’д̇и яаа сан̃н̃аа сан̃ж̇аананаа вавад̇т̇абанаа уг̇г̇аахо, аяам̣ анад̇д̇асан̃н̃аа. д̇ассаа го ниссанд̣̇о, анад̇д̇асан̃н̃ааяа бхаавид̇ааяа б̣ахулийгад̇ааяа ахан̇гааро жид̇д̇ам̣ наанусанд̇хад̇и на санд̇хад̇и, маман̇гааро на сан̣тахад̇и, убзгкаа ваа бадиггуулад̇аа ваа сан̣тахад̇и, аяамассаа ниссанд̣̇о.

Tattha katamā anattasaññā? ‘‘Sabbesu dhammesu anattā’’ti yā saññā sañjānanā vavatthapanā uggāho, ayaṃ anattasaññā. Tassā ko nissando, anattasaññāya bhāvitāya bahulīkatāya ahaṅkāro cittaṃ nānusandhati na sandhati, mamaṅkāro na saṇṭhahati, upekkhā vā paṭikkūlatā vā saṇṭhahati, ayamassā nissando.

д̇ад̇т̇а гад̇амаа асубхасан̃н̃аа? ‘‘сад̇д̇а сан̇каараа асубхаа’’д̇и яаа сан̃н̃аа сан̃ж̇аананаа вавад̇т̇абанаа уг̇г̇аахо, аяам̣ асубхасан̃н̃аа. д̇ассаа го ниссанд̣̇о? асубхасан̃н̃ааяа бхаавид̇ааяа б̣ахулийгад̇ааяа субханимид̇д̇з жид̇д̇ам̣ наанусанд̇хад̇и на санд̇хад̇и на сан̣тахад̇и, убзгкаа ваа бадиггуулад̇аа ваа сан̣тахад̇и, аяамассаа ниссанд̣̇о.

Tattha katamā asubhasaññā? ‘‘Satta saṅkhārā asubhā’’ti yā saññā sañjānanā vavatthapanā uggāho, ayaṃ asubhasaññā. Tassā ko nissando? Asubhasaññāya bhāvitāya bahulīkatāya subhanimitte cittaṃ nānusandhati na sandhati na saṇṭhahati, upekkhā vā paṭikkūlatā vā saṇṭhahati, ayamassā nissando.

д̇ад̇т̇а бан̃жаннам̣ канд̇хаанам̣ барин̃н̃аа бхаг̇авад̇аа д̣̇зсид̇аа, яо д̇ад̇т̇а асубхасан̃н̃аа руубагканд̇хасса барин̃н̃ад̇д̇ам̣, д̣̇угкасан̃н̃аа взд̣̇анаагканд̇хасса барин̃н̃ад̇д̇ам̣, анад̇д̇асан̃н̃аа сан̃н̃аагканд̇хасса сан̇каарагканд̇хасса барин̃н̃ад̇д̇ам̣, анижжасан̃н̃аа вин̃н̃аан̣агканд̇хасса барин̃н̃ад̇д̇ам̣. д̇ад̇т̇а самат̇зна д̇ан̣хам̣ самуг̇гхаад̇зд̇и, вибассанаа авиж̇ж̇ам̣ самуг̇гхаад̇зд̇и, ад̣̇осзна д̣̇осам̣ самуг̇гхаад̇зд̇и, амохзна мохам̣ самуг̇гхаад̇зд̇и, анижжасан̃н̃ааяа нижжасан̃н̃ам̣ самуг̇гхаад̇зд̇и, д̣̇угкасан̃н̃ааяа сукасан̃н̃ам̣ самуг̇гхаад̇зд̇и, анад̇д̇асан̃н̃ааяа ад̇д̇асан̃н̃ам̣ самуг̇гхаад̇зд̇и, асубхасан̃н̃ааяа субхасан̃н̃ам̣ самуг̇гхаад̇зд̇и.

Tattha pañcannaṃ khandhānaṃ pariññā bhagavatā desitā, yo tattha asubhasaññā rūpakkhandhassa pariññattaṃ, dukkhasaññā vedanākkhandhassa pariññattaṃ, anattasaññā saññākkhandhassa saṅkhārakkhandhassa pariññattaṃ, aniccasaññā viññāṇakkhandhassa pariññattaṃ. Tattha samathena taṇhaṃ samugghāteti, vipassanā avijjaṃ samugghāteti, adosena dosaṃ samugghāteti, amohena mohaṃ samugghāteti, aniccasaññāya niccasaññaṃ samugghāteti, dukkhasaññāya sukhasaññaṃ samugghāteti, anattasaññāya attasaññaṃ samugghāteti, asubhasaññāya subhasaññaṃ samugghāteti.

жид̇д̇авигкзбабадисам̣харан̣алагкан̣о самат̇о, д̇асса жхаанаани бад̣̇адтаанам̣. саб̣б̣ад̇хаммам̣ яат̇аабхууд̇ам̣ бадивзд̇халагкан̣аа вибассанаа, д̇ассаа саб̣б̣анзяяам̣ бад̣̇адтаанам̣. ижчаабадисам̣харан̣алагкан̣о алобхо, д̇асса ад̣̇иннаад̣̇аанаа взраман̣ий бад̣̇адтаанам̣. аб̣яаабаад̣̇алагкан̣о ад̣̇осо, д̇асса баан̣аад̇ибаад̇аа взраман̣ий бад̣̇адтаанам̣. вад̇т̇уаббадихад̇алагкан̣о амохо, д̇асса саммаабадибад̇д̇и бад̣̇адтаанам̣. сан̇кад̇аанам̣ д̇хаммаанам̣ винаасаг̇г̇ахан̣алагкан̣аа анижжасан̃н̃аа, д̇ассаа уд̣̇аяаб̣б̣аяо бад̣̇адтаанам̣. саасавапассасан̃ж̇аананалагкан̣аа д̣̇угкасан̃н̃аа, д̇ассаа взд̣̇анаа бад̣̇адтаанам̣. саб̣б̣ад̇хаммаанубаг̇аманалагкан̣аа анад̇д̇асан̃н̃аа, д̇ассаа д̇хаммасан̃н̃аа бад̣̇адтаанам̣. винийлагавибуб̣б̣агауд̣̇д̇хумаад̇агасамуг̇г̇ахан̣алагкан̣аа асубхасан̃н̃аа, д̇ассаа ниб̣б̣ид̣̇аа бад̣̇адтаанам̣. имзсу навасу бад̣̇зсу убад̣̇идтзсу саб̣б̣о гусалабагко убад̣̇идто бхавад̇и, со жа б̣ахуссуд̇зна саггаа ж̇аанид̇ум̣ но аббассуд̇зна, бан̃н̃авад̇аа но д̣̇уббан̃н̃зна, яуд̇д̇зна но аяуд̇д̇знаад̇и.

Cittavikkhepapaṭisaṃharaṇalakkhaṇo samatho, tassa jhānāni padaṭṭhānaṃ. Sabbadhammaṃ yathābhūtaṃ paṭivedhalakkhaṇā vipassanā, tassā sabbaneyyaṃ padaṭṭhānaṃ. Icchāpaṭisaṃharaṇalakkhaṇo alobho, tassa adinnādānā veramaṇī padaṭṭhānaṃ. Abyāpādalakkhaṇo adoso, tassa pāṇātipātā veramaṇī padaṭṭhānaṃ. Vatthuappaṭihatalakkhaṇo amoho, tassa sammāpaṭipatti padaṭṭhānaṃ. Saṅkhatānaṃ dhammānaṃ vināsaggahaṇalakkhaṇā aniccasaññā, tassā udayabbayo padaṭṭhānaṃ. Sāsavaphassasañjānanalakkhaṇā dukkhasaññā, tassā vedanā padaṭṭhānaṃ. Sabbadhammaanupagamanalakkhaṇā anattasaññā, tassā dhammasaññā padaṭṭhānaṃ. Vinīlakavipubbakauddhumātakasamuggahaṇalakkhaṇā asubhasaññā, tassā nibbidā padaṭṭhānaṃ. Imesu navasu padesu upadiṭṭhesu sabbo kusalapakkho upadiṭṭho bhavati, so ca bahussutena sakkā jānituṃ no appassutena, paññavatā no duppaññena, yuttena no ayuttenāti.

67. д̇ад̇т̇а нижжасан̃н̃аад̇химуд̇д̇асса абараабарам̣ жид̇д̇ам̣ бан̣аамзнд̇о сад̇имабажжавзгкад̇о анижжасан̃н̃аа на убадтаад̇и, бан̃жасу гаамаг̇ун̣зсу сукассаад̣̇аад̇химуд̇д̇асса ирияаабат̇асса аг̇ад̇имабажжавзгкад̇о д̣̇угкасан̃н̃аа на убадтаад̇и, канд̇хад̇хаад̇уааяад̇анзсу ад̇д̇аад̇химуд̇д̇асса наанаад̇хаад̇уанзгад̇хаад̇увиниб̣бхог̇амабажжавзгкад̇о анад̇д̇асан̃н̃аа на убадтаад̇и, ван̣н̣асан̣таанаабхирад̇асса гааяз субхаад̇химуд̇д̇асса жа виббадижчаннаа асубхасан̃н̃аа на убадтаад̇и.

67. Tattha niccasaññādhimuttassa aparāparaṃ cittaṃ paṇāmento satimapaccavekkhato aniccasaññā na upaṭṭhāti, pañcasu kāmaguṇesu sukhassādādhimuttassa iriyāpathassa agatimapaccavekkhato dukkhasaññā na upaṭṭhāti, khandhadhātuāyatanesu attādhimuttassa nānādhātuanekadhātuvinibbhogamapaccavekkhato anattasaññā na upaṭṭhāti, vaṇṇasaṇṭhānābhiratassa kāye subhādhimuttassa ca vippaṭicchannā asubhasaññā na upaṭṭhāti.

авиббадисааралагкан̣аа сад̣̇д̇хаа, сад̣̇д̣̇аханаа бажжубадтаанам̣. д̇асса жад̇д̇аари сод̇аабад̇д̇ияан̇г̇аани бад̣̇адтаанам̣. зван̃хи вуд̇д̇ам̣ бхаг̇авад̇аа 11 сад̣̇д̇хинд̣̇рияам̣ бхигкавз, гухим̣ д̣̇адтаб̣б̣ам̣, жад̇уусу сод̇аабад̇д̇ияан̇г̇зсу гусалзсу д̇хаммзсу.

Avippaṭisāralakkhaṇā saddhā, saddahanā paccupaṭṭhānaṃ. Tassa cattāri sotāpattiyaṅgāni padaṭṭhānaṃ. Evañhi vuttaṃ bhagavatā 12 saddhindriyaṃ bhikkhave, kuhiṃ daṭṭhabbaṃ, catūsu sotāpattiyaṅgesu kusalesu dhammesu.

суурааабадигкзбаналагкан̣ам̣ вийрияинд̣̇рияам̣, вийрияинд̣̇рияаарамбхо бажжубадтаанам̣. д̇асса ад̇ийд̇аа жад̇д̇ааро саммаббад̇хаанаа бад̣̇адтаанам̣. яат̇аа вуд̇д̇ам̣ бхаг̇авад̇аа 13 вийрияинд̣̇рияам̣, бхигкавз, гухим̣ д̣̇адтаб̣б̣ам̣, жад̇уусу саммаббад̇хаанзсу.

Sūrāapaṭikkhepanalakkhaṇaṃ vīriyindriyaṃ, vīriyindriyārambho paccupaṭṭhānaṃ. Tassa atītā cattāro sammappadhānā padaṭṭhānaṃ. Yathā vuttaṃ bhagavatā 14 vīriyindriyaṃ, bhikkhave, kuhiṃ daṭṭhabbaṃ, catūsu sammappadhānesu.

сад̇и саран̣алагкан̣аа, асаммохабажжубадтаанаа. д̇асса ад̇ийд̇аа жад̇д̇ааро сад̇ибадтаанаа бад̣̇адтаанам̣. яат̇аа вуд̇д̇ам̣ бхаг̇авад̇аа сад̇инд̣̇рияам̣ бхигкавз, гухим̣ д̣̇адтаб̣б̣ам̣, жад̇уусу сад̇ибадтаанзсу.

Sati saraṇalakkhaṇā, asammohapaccupaṭṭhānā. Tassa atītā cattāro satipaṭṭhānā padaṭṭhānaṃ. Yathā vuttaṃ bhagavatā satindriyaṃ bhikkhave, kuhiṃ daṭṭhabbaṃ, catūsu satipaṭṭhānesu.

згаг̇г̇алагкан̣о самаад̇хи, авигкзбабажжубадтаано, д̇асса жад̇д̇аари н̃аан̣аани бад̣̇адтаанам̣. яат̇аа вуд̇д̇ам̣ бхаг̇авад̇аа самаад̇хинд̣̇рияам̣, бхигкавз, гухим̣ д̣̇адтаб̣б̣ам̣, жад̇уусу жхаанзсу.

Ekaggalakkhaṇo samādhi, avikkhepapaccupaṭṭhāno, tassa cattāri ñāṇāni padaṭṭhānaṃ. Yathā vuttaṃ bhagavatā samādhindriyaṃ, bhikkhave, kuhiṃ daṭṭhabbaṃ, catūsu jhānesu.

баж̇аананалагкан̣аа бан̃н̃аа, бхууд̇ад̇т̇асанд̇ийран̣аа бажжубадтаанаа, д̇асса жад̇д̇аари арияасажжаани бад̣̇адтаанам̣. яат̇аа вуд̇д̇ам̣ бхаг̇авад̇аа 15 бан̃н̃инд̣̇рияам̣, бхигкавз, гухим̣ д̣̇адтаб̣б̣ам̣, жад̇уусу арияасажжзсу.

Pajānanalakkhaṇā paññā, bhūtatthasantīraṇā paccupaṭṭhānā, tassa cattāri ariyasaccāni padaṭṭhānaṃ. Yathā vuttaṃ bhagavatā 16 paññindriyaṃ, bhikkhave, kuhiṃ daṭṭhabbaṃ, catūsu ariyasaccesu.

жад̇д̇аари жаггаани 17 бад̇ируубад̣̇зсаваасо жаггам̣, саббурисуубаниссаяо жаггам̣, ад̇д̇асаммаабан̣ид̇хаанам̣ жаггам̣, буб̣б̣з гад̇абун̃н̃ад̇аа жаггам̣. д̇ад̇т̇а арияасанниссаяалагкан̣о бад̇ируубад̣̇зсаваасо, со саббурисуубаниссаяасса бад̣̇адтаанам̣. арияасанниссаяалагкан̣о саббуриссуубаниссаяо, со ад̇д̇асаммаабан̣ид̇хаанасса бад̣̇адтаанам̣. саммаабадибад̇д̇илагкан̣ам̣ ад̇д̇асаммаабан̣ид̇хаанам̣, д̇ам̣ бун̃н̃аанам̣ бад̣̇адтаанам̣. гусалад̇хаммобажаяалагкан̣ам̣ бун̃н̃ам̣, д̇ам̣ саб̣б̣асамбад̇д̇ийнам̣ бад̣̇адтаанам̣.

Cattāri cakkāni 18 patirūpadesavāso cakkaṃ, sappurisūpanissayo cakkaṃ, attasammāpaṇidhānaṃ cakkaṃ, pubbe katapuññatā cakkaṃ. Tattha ariyasannissayalakkhaṇo patirūpadesavāso, so sappurisūpanissayassa padaṭṭhānaṃ. Ariyasannissayalakkhaṇo sappurissūpanissayo, so attasammāpaṇidhānassa padaṭṭhānaṃ. Sammāpaṭipattilakkhaṇaṃ attasammāpaṇidhānaṃ, taṃ puññānaṃ padaṭṭhānaṃ. Kusaladhammopacayalakkhaṇaṃ puññaṃ, taṃ sabbasampattīnaṃ padaṭṭhānaṃ.

згаад̣̇асасийламуулагаа д̇хаммаа сийлавад̇о авиббадисааро бхавад̇и…бз… со вимуд̇д̇ин̃аан̣ад̣̇ассанам̣ ‘‘наабарам̣ ид̇т̇ад̇д̇ааяаа’’д̇и баж̇аананаа. д̇ад̇т̇а взраман̣илагкан̣ам̣ сийлам̣, д̇ам̣ авиббадисаарасса бад̣̇адтаанам̣. на ад̇д̇аануваад̣̇алагкан̣о авиббадисааро, со баамож̇ж̇асса бад̣̇адтаанам̣. абхиббамод̣̇аналагкан̣ам̣ баамож̇ж̇ам̣, д̇ам̣ бийд̇ияаа бад̣̇адтаанам̣. ад̇д̇аманалагкан̣аа бийд̇и , саа бассад̣̇д̇хияаа бад̣̇адтаанам̣. гамманияалагкан̣аа бассад̣̇д̇хи, саа сукасса бад̣̇адтаанам̣. аб̣яаабаад̣̇алагкан̣ам̣ сукам̣, д̇ам̣ самаад̇хино бад̣̇адтаанам̣. авигкзбаналагкан̣о самаад̇хи, со яат̇аабхууд̇ан̃аан̣ад̣̇ассанасса бад̣̇адтаанам̣. авибарийд̇асанд̇ийран̣алагкан̣аа бан̃н̃аа, саа ниб̣б̣ид̣̇ааяа бад̣̇адтаанам̣ анаалаяаналагкан̣аа ниб̣б̣ид̣̇аа, саа вирааг̇асса бад̣̇адтаанам̣. асам̣гилзсалагкан̣о вирааг̇о, со вимуд̇д̇ияаа бад̣̇адтаанам̣. агусалад̇хаммавивзгалагкан̣аа вимуд̇д̇и, саа вимуд̇д̇ино вод̣̇аанасса бад̣̇адтаанам̣.

Ekādasasīlamūlakā dhammā sīlavato avippaṭisāro bhavati…pe… so vimuttiñāṇadassanaṃ ‘‘nāparaṃ itthattāyā’’ti pajānanā. Tattha veramaṇilakkhaṇaṃ sīlaṃ, taṃ avippaṭisārassa padaṭṭhānaṃ. Na attānuvādalakkhaṇo avippaṭisāro, so pāmojjassa padaṭṭhānaṃ. Abhippamodanalakkhaṇaṃ pāmojjaṃ, taṃ pītiyā padaṭṭhānaṃ. Attamanalakkhaṇā pīti , sā passaddhiyā padaṭṭhānaṃ. Kammaniyalakkhaṇā passaddhi, sā sukhassa padaṭṭhānaṃ. Abyāpādalakkhaṇaṃ sukhaṃ, taṃ samādhino padaṭṭhānaṃ. Avikkhepanalakkhaṇo samādhi, so yathābhūtañāṇadassanassa padaṭṭhānaṃ. Aviparītasantīraṇalakkhaṇā paññā, sā nibbidāya padaṭṭhānaṃ anālayanalakkhaṇā nibbidā, sā virāgassa padaṭṭhānaṃ. Asaṃkilesalakkhaṇo virāgo, so vimuttiyā padaṭṭhānaṃ. Akusaladhammavivekalakkhaṇā vimutti, sā vimuttino vodānassa padaṭṭhānaṃ.

68. жад̇ассо арияабхуумияо жад̇д̇аари сааман̃н̃апалаани. д̇ад̇т̇а яо яат̇аабхууд̇ам̣ баж̇аанаад̇и, зсаа д̣̇ассанабхууми. сод̇аабад̇д̇ипалан̃жа со яат̇аабхууд̇ам̣ баж̇аанид̇ваа ниб̣б̣инд̣̇ад̇и, ид̣̇ам̣ д̇анугаамарааг̇асса бад̣̇адтаанам̣ б̣яаабаад̣̇аанам̣. сагад̣̇ааг̇аамипалан̃жа сан̣хам̣ вираж̇ж̇ад̇и, аяам̣ рааг̇авирааг̇аа жзд̇овимуд̇д̇и. анааг̇аамипалан̃жа яам̣ авиж̇ж̇аавирааг̇аа вимужжад̇и, аяам̣ гад̇аабхууми. арахад̇д̇ан̃жа сааман̃н̃апалаанийд̇и го важанад̇т̇о, арияо адтан̇г̇иго маг̇г̇о сааман̃н̃ам̣, д̇ассзд̇аани палаани сааман̃н̃апалаанийд̇и вужжад̇и. гисса б̣рахман̃н̃апалаанийд̇и вужжанд̇з? б̣рахман̃н̃аарияо адтан̇г̇иго маг̇г̇о, д̇асса д̇аани палаанийд̇и б̣рахман̃н̃апалаанийд̇и вужжанд̇з.

68. Catasso ariyabhūmiyo cattāri sāmaññaphalāni. Tattha yo yathābhūtaṃ pajānāti, esā dassanabhūmi. Sotāpattiphalañca so yathābhūtaṃ pajānitvā nibbindati, idaṃ tanukāmarāgassa padaṭṭhānaṃ byāpādānaṃ. Sakadāgāmiphalañca saṇhaṃ virajjati, ayaṃ rāgavirāgā cetovimutti. Anāgāmiphalañca yaṃ avijjāvirāgā vimuccati, ayaṃ katābhūmi. Arahattañca sāmaññaphalānīti ko vacanattho, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo sāmaññaṃ, tassetāni phalāni sāmaññaphalānīti vuccati. Kissa brahmaññaphalānīti vuccante? Brahmaññaariyo aṭṭhaṅgiko maggo, tassa tāni phalānīti brahmaññaphalānīti vuccante.

д̇ад̇т̇а сод̇аабанно гат̇ам̣ ход̇и? саха сажжаабхисамаяаа арияасаавагасса д̇ийн̣и сам̣яож̇анаани бахийяанд̇и саггааяад̣̇идти вижигижчаа сийлаб̣б̣ад̇абараамаасо жа, имзсам̣ д̇ин̣н̣ам̣ сам̣яож̇анаанам̣ бахаанаа баригкаяаа арияасааваго ход̇и сод̇аабанно авинибаад̇ад̇хаммо яаава д̣̇угкассанд̇ам̣ гарод̇и.

Tattha sotāpanno kathaṃ hoti? Saha saccābhisamayā ariyasāvakassa tīṇi saṃyojanāni pahīyanti sakkāyadiṭṭhi vicikicchā sīlabbataparāmāso ca, imesaṃ tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ pahānā parikkhayā ariyasāvako hoti sotāpanno avinipātadhammo yāva dukkhassantaṃ karoti.

д̇ад̇т̇а гад̇амаа саггааяад̣̇идти? ассуд̇аваа б̣аало бут̇уж̇ж̇ано яаава арияад̇хаммз аговид̣̇о, со руубам̣ ад̇д̇ад̇о саманубассад̇и яаава вин̃н̃аан̣асмим̣ ад̇д̇аанам̣, со имзсу бан̃жасу канд̇хзсу ад̇д̇аг̇г̇аахо ваа ад̇д̇анияаг̇г̇аахо ваа зсохамасми згасмим̣ васавад̇д̇иго 19 багкид̇д̇о ануг̇г̇ахо анусаяанд̇о ан̇г̇аман̇г̇анд̇и барад̇и. яаа д̇ат̇аабхууд̇асса канд̇и ружи бзгканаа аагаарабаривид̇агго д̣̇идтиниж̇жхааяанаа абхиббасаннаа, аяам̣ вужжад̇з саггааяад̣̇идтийд̇и.

Tattha katamā sakkāyadiṭṭhi? Assutavā bālo puthujjano yāva ariyadhamme akovido, so rūpaṃ attato samanupassati yāva viññāṇasmiṃ attānaṃ, so imesu pañcasu khandhesu attaggāho vā attaniyaggāho vā esohamasmi ekasmiṃ vasavattiko 20 pakkhitto anuggaho anusayanto aṅgamaṅganti parati. Yā tathābhūtassa khanti ruci pekkhanā ākāraparivitakko diṭṭhinijjhāyanā abhippasannā, ayaṃ vuccate sakkāyadiṭṭhīti.

д̇ад̇т̇а бан̃жа д̣̇идтияо ужчзд̣̇ам̣ бхаж̇анд̇и. гад̇амааяо бан̃жа? руубам̣ ад̇д̇ад̇о саманубассад̇и, яаава вин̃н̃аан̣ам̣ ад̇д̇ад̇о саманубассад̇и, имааяо бан̃жа ужчзд̣̇ам̣ бхаж̇анд̇и, авасзсааяо баннараса сассад̇ам̣ бхаж̇анд̇и. ид̇и саггааяад̣̇идтибахаанаа д̣̇ваасадтид̣̇идтиг̇ад̇аани бахийяанд̇и. бахаанаа ужчзд̣̇ам̣ сассад̇ан̃жа на бхаж̇ад̇и. ид̇и ужчзд̣̇асассад̇аббахаанаа арияасаавагасса на гин̃жи д̣̇идтиг̇ад̇ам̣ бхавад̇и, ан̃н̃аа ваа логуд̇д̇арааяа саммаад̣̇идтияаа. гат̇ам̣ бана саггааяад̣̇идти на бхавад̇и? ид̇ха арияасааваго суд̇аваа ход̇и, саб̣б̣о суггабагко гаад̇аб̣б̣о, яаава арияад̇хаммзсу говид̣̇о руубам̣ анад̇д̇ад̇о саманубассад̇и, яаава вин̃н̃аан̣ам̣…бз… звамасса саманубассанд̇асса саггааяад̣̇идти на бхавад̇и.

Tattha pañca diṭṭhiyo ucchedaṃ bhajanti. Katamāyo pañca? Rūpaṃ attato samanupassati, yāva viññāṇaṃ attato samanupassati, imāyo pañca ucchedaṃ bhajanti, avasesāyo pannarasa sassataṃ bhajanti. Iti sakkāyadiṭṭhipahānā dvāsaṭṭhidiṭṭhigatāni pahīyanti. Pahānā ucchedaṃ sassatañca na bhajati. Iti ucchedasassatappahānā ariyasāvakassa na kiñci diṭṭhigataṃ bhavati, aññā vā lokuttarāya sammādiṭṭhiyā. Kathaṃ pana sakkāyadiṭṭhi na bhavati? Idha ariyasāvako sutavā hoti, sabbo sukkapakkho kātabbo, yāva ariyadhammesu kovido rūpaṃ anattato samanupassati, yāva viññāṇaṃ…pe… evamassa samanupassantassa sakkāyadiṭṭhi na bhavati.

гат̇ам̣ вижигижчаа на бхавад̇и? ид̇ха арияасааваго б̣уд̣̇д̇хз на ган̇кад̇и, на вижигижчад̇и абхиббасийд̣̇ад̇и, ид̇иби со бхаг̇аваад̇и саб̣б̣ам̣. д̇хаммз на ган̇кад̇и на вижигижчад̇и саб̣б̣ам̣. яаава д̇ан̣хагкаяо вирааг̇о нирод̇хо ниб̣б̣аананд̇и, иминаа д̣̇уд̇иязна ааган̇киязна д̇хаммзна саманнааг̇ад̇о ход̇и. сан̇гхз на ган̇кад̇и…бз… яаава бууж̇аа д̣̇зваанан̃жа мануссаанан̃жаад̇и, иминаа д̇ад̇иязна ааган̇киязна д̇хаммзна саманнааг̇ад̇о ход̇и.

Kathaṃ vicikicchā na bhavati? Idha ariyasāvako buddhe na kaṅkhati, na vicikicchati abhippasīdati, itipi so bhagavāti sabbaṃ. Dhamme na kaṅkhati na vicikicchati sabbaṃ. Yāva taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānanti, iminā dutiyena ākaṅkhiyena dhammena samannāgato hoti. Saṅghe na kaṅkhati…pe… yāva pūjā devānañca manussānañcāti, iminā tatiyena ākaṅkhiyena dhammena samannāgato hoti.

саб̣б̣з сан̇каараа д̣̇угкаад̇и на ган̇кад̇и на вижигижчад̇и ад̇химужжад̇и абхиббасийд̣̇ад̇и. д̇ан̣хаа д̣̇угкасамуд̣̇аяод̇и на ган̇кад̇и на вижигижчад̇и. д̇ан̣хаанирод̇хаа д̣̇угканирод̇ход̇и на ган̇кад̇и на вижигижчад̇и. арияо адтан̇г̇иго маг̇г̇о д̣̇угканирод̇хаг̇ааминий бадибад̣̇аад̇и на ган̇кад̇и на вижигижчад̇и ад̇химужжад̇и абхиббасийд̣̇ад̇и. яаава б̣уд̣̇д̇хз ваа д̇хаммз ваа сан̇гхз ваа д̣̇угкз ваа самуд̣̇аяз ваа нирод̇хз ваа маг̇г̇з ваа ган̇кааяанаа вимад̇и вижигижчаа д̣̇взд̇хаабат̇аа аасаббанаа 21 барисаббанаа анавадтаанам̣ ад̇хидтааг̇аманам̣ 22 анзгам̣со анзгам̣сигад̇аа, д̇з д̇асса бахийнаа бхаванд̇и бан̣уннаа ужчиннамуулаа д̇аалаавад̇т̇угад̇аа анабхаавам̣гад̇аа ааяад̇им̣ ануббаад̣̇ад̇хаммаа.

Sabbe saṅkhārā dukkhāti na kaṅkhati na vicikicchati adhimuccati abhippasīdati. Taṇhā dukkhasamudayoti na kaṅkhati na vicikicchati. Taṇhānirodhā dukkhanirodhoti na kaṅkhati na vicikicchati. Ariyo aṭṭhaṅgiko maggo dukkhanirodhagāminī paṭipadāti na kaṅkhati na vicikicchati adhimuccati abhippasīdati. Yāva buddhe vā dhamme vā saṅghe vā dukkhe vā samudaye vā nirodhe vā magge vā kaṅkhāyanā vimati vicikicchā dvedhāpathā āsappanā 23 parisappanā anavaṭṭhānaṃ adhiṭṭhāgamanaṃ 24 anekaṃso anekaṃsikatā, te tassa pahīnā bhavanti paṇunnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā.

69. д̇ад̇т̇а сийлаб̣б̣ад̇абараамаасо д̣̇вид̇хаа – сийласса ваа суд̣̇д̇хасса ваа. д̇ад̇т̇а сийласса сийлаб̣б̣ад̇абараамаасо иминаахам̣ сийлзна ваа вад̇зна ваа д̇абзна ваа б̣рахмажариязна ваа д̣̇зво ваа бхависсаами д̣̇зван̃н̃ад̇аро ваа д̇ад̇т̇а габод̇абаад̣̇аахи ажчараахи сад̣̇д̇хим̣ гийл̣иссаами рамиссаами барижариссаамийд̇и. яат̇аабхууд̇ад̣̇ассананд̇и руживимуд̇д̇и рааг̇о рааг̇абаривад̇д̇агаа д̣̇идтируубанаа бассанаа асанд̇уссид̇асса сийлаб̣б̣ад̇абараамаасо. д̇ад̇т̇а гад̇амо суд̣̇д̇хасса сийлаб̣б̣ад̇абараамаасо? ид̇хзгажжо сийлам̣ бараамасад̇и, сийлзна суж̇жхад̇и, сийлзна нийяад̇и, сийлзна мужжад̇и, сукам̣ вийд̇иггамад̇и, д̣̇угкам̣ вийд̇иггамад̇и, сукад̣̇угкам̣ вийд̇иггамад̇и анубаабун̣аад̇и убаримзна. д̇ад̣̇убхаяам̣ сийлавад̇ам̣ бараамасад̇и д̇ад̣̇убхаязна сийлавад̇зна суж̇жханд̇и мужжанд̇и нийяанд̇и, сукам̣ вийд̇иггаманд̇и, д̣̇угкам̣ вийд̇иггаманд̇и, сукад̣̇угкам̣ вийд̇иггаманд̇и, анубаабун̣анд̇ийд̇и ависужигарам̣ д̇хаммам̣ авимуд̇д̇игарам̣ д̇хаммам̣ висужид̇о вимуд̇д̇ид̇о бажжааг̇ажчанд̇асса яаа д̇ат̇аабхууд̇асса канд̇и ружи муд̇д̇и бзгканаа аагаарабаривид̇агго д̣̇идтиниж̇жхааяанаа бассанаа, аяам̣ суд̣̇д̇хасса сийлаб̣б̣ад̇абараамаасо. зд̇з убхо бараамаасаа арияасаавагасса бахийнаа бхаванд̇и яаава ааяад̇им̣ ануббаад̣̇ад̇хаммаа, со сийлаваа бхавад̇и арияаганд̇зхи сийлзхи саманнааг̇ад̇о агкан̣д̣зхи яаава убасамасам̣вад̇д̇анигзхи. имзсам̣ д̇ин̣н̣ам̣ сам̣яож̇анаанам̣ бахаанаа суд̇аваа арияасааваго бхавад̇и сод̇аабанно авинибаад̇ад̇хаммо, саб̣б̣ам̣.

69. Tattha sīlabbataparāmāso dvidhā – sīlassa vā suddhassa vā. Tattha sīlassa sīlabbataparāmāso imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā tattha kapotapādāhi accharāhi saddhiṃ kīḷissāmi ramissāmi paricarissāmīti. Yathābhūtadassananti rucivimutti rāgo rāgaparivattakā diṭṭhirūpanā passanā asantussitassa sīlabbataparāmāso. Tattha katamo suddhassa sīlabbataparāmāso? Idhekacco sīlaṃ parāmasati, sīlena sujjhati, sīlena nīyati, sīlena muccati, sukhaṃ vītikkamati, dukkhaṃ vītikkamati, sukhadukkhaṃ vītikkamati anupāpuṇāti uparimena. Tadubhayaṃ sīlavataṃ parāmasati tadubhayena sīlavatena sujjhanti muccanti nīyanti, sukhaṃ vītikkamanti, dukkhaṃ vītikkamanti, sukhadukkhaṃ vītikkamanti, anupāpuṇantīti avisucikaraṃ dhammaṃ avimuttikaraṃ dhammaṃ visucito vimuttito paccāgacchantassa yā tathābhūtassa khanti ruci mutti pekkhanā ākāraparivitakko diṭṭhinijjhāyanā passanā, ayaṃ suddhassa sīlabbataparāmāso. Ete ubho parāmāsā ariyasāvakassa pahīnā bhavanti yāva āyatiṃ anuppādadhammā, so sīlavā bhavati ariyakantehi sīlehi samannāgato akkhaṇḍehi yāva upasamasaṃvattanikehi. Imesaṃ tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ pahānā sutavā ariyasāvako bhavati sotāpanno avinipātadhammo, sabbaṃ.

сахасажжаабхисамаяаа, ид̇и го важанад̇т̇о? жад̇д̇ааро абхисамаяаа, барин̃н̃аабхисамаяо бахаанаабхисамаяо сажчигирияаабхисамаяо бхааванаабхисамаяо.

Sahasaccābhisamayā, iti ko vacanattho? Cattāro abhisamayā, pariññābhisamayo pahānābhisamayo sacchikiriyābhisamayo bhāvanābhisamayo.

д̇ад̇т̇а арияасааваго д̣̇угкам̣ барин̃н̃аабхисамаязна абхисамзд̇и, самуд̣̇аяам̣ бахаанаабхисамаязна абхисамзд̇и, нирод̇хам̣ сажчигирияаабхисамаязна абхисамзд̇и, маг̇г̇ам̣ бхааванаабхисамаязна абхисамзд̇и. гим̣ гааран̣ам̣? д̣̇угкасса барин̃н̃аабхисамаяо, самуд̣̇аяасса бахаанаабхисамаяо, нирод̇хасса сажчигирияаабхисамаяо, маг̇г̇асса бхааванаабхисамаяо. самат̇авибассанааяа гат̇ам̣ абхисамзд̇и? аарамман̣з жид̇д̇ам̣ убаниб̣анд̇хзд̇ваа бан̃жагканд̇хз д̣̇угкад̇о бассад̇и. д̇ад̇т̇а яо убаниб̣анд̇хо, аяам̣ самат̇о. яаа барияог̇ааханаа, аяам̣ вибассанаа. бан̃жагканд̇хз д̣̇угкаад̇и бассад̇о яо бан̃жагканд̇хзсу аалаяо ниганд̇и убаг̇аманам̣ аж̇жхосаанаа ижчаа мужчаа бан̣ид̇хи бад̇т̇анаа бахийяад̇и. д̇ад̇т̇а бан̃жагканд̇хаа д̣̇угкам̣. яо д̇ад̇т̇а аалаяо ниганд̇и убаг̇аманам̣ аж̇жхосаанам̣ ижчаа мужчаа бан̣ид̇хи бад̇т̇анаа, аяам̣ самуд̣̇аяо. яам̣ д̇асса бахаанам̣, со нирод̇хо самат̇о вибассанаа жа маг̇г̇о, звам̣ д̇зсам̣ жад̇уннам̣ арияасажжаанам̣ згагаалз згагкан̣з згажид̇д̇з абуб̣б̣ам̣ ажаримам̣ абхисамаяо бхавад̇и. д̇знааха бхаг̇аваа ‘‘сахасажжаабхисамаяаа арияасаавагасса д̇ийн̣и сам̣яож̇анаани бахийяанд̇ий’’д̇и.

Tattha ariyasāvako dukkhaṃ pariññābhisamayena abhisameti, samudayaṃ pahānābhisamayena abhisameti, nirodhaṃ sacchikiriyābhisamayena abhisameti, maggaṃ bhāvanābhisamayena abhisameti. Kiṃ kāraṇaṃ? Dukkhassa pariññābhisamayo, samudayassa pahānābhisamayo, nirodhassa sacchikiriyābhisamayo, maggassa bhāvanābhisamayo. Samathavipassanāya kathaṃ abhisameti? Ārammaṇe cittaṃ upanibandhetvā pañcakkhandhe dukkhato passati. Tattha yo upanibandho, ayaṃ samatho. Yā pariyogāhanā, ayaṃ vipassanā. Pañcakkhandhe dukkhāti passato yo pañcakkhandhesu ālayo nikanti upagamanaṃ ajjhosānā icchā mucchā paṇidhi patthanā pahīyati. Tattha pañcakkhandhā dukkhaṃ. Yo tattha ālayo nikanti upagamanaṃ ajjhosānaṃ icchā mucchā paṇidhi patthanā, ayaṃ samudayo. Yaṃ tassa pahānaṃ, so nirodho samatho vipassanā ca maggo, evaṃ tesaṃ catunnaṃ ariyasaccānaṃ ekakāle ekakkhaṇe ekacitte apubbaṃ acarimaṃ abhisamayo bhavati. Tenāha bhagavā ‘‘sahasaccābhisamayā ariyasāvakassa tīṇi saṃyojanāni pahīyantī’’ti.

70. д̇ад̇т̇а самат̇авибассанаа яуг̇анад̣̇д̇хаа вад̇д̇амаанаа згагаалз згагкан̣з згажид̇д̇з жад̇д̇аари гижжаани гарод̇и, д̣̇угкам̣ барин̃н̃аабхисамаязна абхисамзд̇и, яаава маг̇г̇ам̣ бхааванаабхисамаязна абхисамзд̇и. гим̣ гааран̣аа? д̣̇угкам̣ барин̃н̃аабхисамаяо, яаава маг̇г̇ам̣ бхааванаабхисамаяо. звам̣ д̣̇идтанд̇о яат̇аа нааваа ж̇алам̣ г̇ажчанд̇ий жад̇д̇аари гижжаани гарод̇и, бааримам̣ д̇ийрам̣ баабзд̇и, оримам̣ д̇ийрам̣ ж̇ахад̇и, бхаарам̣ вахад̇и, сод̇ам̣ чинд̣̇ад̇и; звамзва самат̇авибассанаа яуг̇анад̣̇д̇хаа вад̇д̇амаанаа згагаалз згагкан̣з згажид̇д̇з жад̇д̇аари гижжаани гарод̇и , д̣̇угкам̣ барин̃н̃аабхисамаязна абхисамзд̇и, яаава маг̇г̇ам̣ бхааванаабхисамаязна абхисамзд̇и. яат̇аа ваа суурияо уд̣̇аяанд̇о згагаалз абуб̣б̣ам̣ ажаримам̣ жад̇д̇аари гижжаани гарод̇и, анд̇хагаарам̣ вид̇хамад̇и, аалогам̣ баад̇угарод̇и, руубам̣ нид̣̇ассийяад̇и, сийд̇ам̣ барияаад̣̇ияад̇и; звамзва самат̇авибассанаа яуг̇анад̣̇д̇хаа вад̇д̇амаанаа згагаалз…бз… яат̇аа бад̣̇ийбо ж̇аланд̇о згагаалз абуб̣б̣ам̣ ажаримам̣ жад̇д̇аари гижжаани гарод̇и, анд̇хагаарам̣ вид̇хамад̇и, аалогам̣ баад̇угарод̇и, руубам̣ нид̣̇ассийяад̇и, убаад̣̇аанам̣ барияаад̣̇ияад̇и; звамзва самат̇авибассанаа яуг̇анад̣̇д̇хаа вад̇д̇амаанаа згагаалз…бз….

70. Tattha samathavipassanā yuganaddhā vattamānā ekakāle ekakkhaṇe ekacitte cattāri kiccāni karoti, dukkhaṃ pariññābhisamayena abhisameti, yāva maggaṃ bhāvanābhisamayena abhisameti. Kiṃ kāraṇā? Dukkhaṃ pariññābhisamayo, yāva maggaṃ bhāvanābhisamayo. Evaṃ diṭṭhanto yathā nāvā jalaṃ gacchantī cattāri kiccāni karoti, pārimaṃ tīraṃ pāpeti, orimaṃ tīraṃ jahati, bhāraṃ vahati, sotaṃ chindati; evameva samathavipassanā yuganaddhā vattamānā ekakāle ekakkhaṇe ekacitte cattāri kiccāni karoti , dukkhaṃ pariññābhisamayena abhisameti, yāva maggaṃ bhāvanābhisamayena abhisameti. Yathā vā sūriyo udayanto ekakāle apubbaṃ acarimaṃ cattāri kiccāni karoti, andhakāraṃ vidhamati, ālokaṃ pātukaroti, rūpaṃ nidassīyati, sītaṃ pariyādiyati; evameva samathavipassanā yuganaddhā vattamānā ekakāle…pe… yathā padīpo jalanto ekakāle apubbaṃ acarimaṃ cattāri kiccāni karoti, andhakāraṃ vidhamati, ālokaṃ pātukaroti, rūpaṃ nidassīyati, upādānaṃ pariyādiyati; evameva samathavipassanā yuganaddhā vattamānā ekakāle…pe….

яад̣̇аа арияасааваго сод̇аабанно бхавад̇и авинибаад̇ад̇хаммо нияад̇о яаава д̣̇угкассанд̇ам̣ гарод̇и, аяам̣ д̣̇ассанабхууми. сод̇аабад̇д̇ипалан̃жа сод̇аабад̇д̇ипалз тид̇о уд̇д̇ари самат̇авибассанам̣ бхаавзнд̇о яуг̇анад̣̇д̇хаа вад̇д̇амаанаа гаамарааг̇аб̣яаабаад̣̇аанам̣ язбхуяязна бахаанаа арияасааваго ход̇и. сагад̣̇ааг̇аами баринидтид̇ад̇д̇аа сагид̣̇зва имам̣ логам̣ ааг̇анд̇ваа д̣̇угкассанд̇ам̣ гарод̇и, аяам̣ д̇анубхууми.

Yadā ariyasāvako sotāpanno bhavati avinipātadhammo niyato yāva dukkhassantaṃ karoti, ayaṃ dassanabhūmi. Sotāpattiphalañca sotāpattiphale ṭhito uttari samathavipassanaṃ bhāvento yuganaddhā vattamānā kāmarāgabyāpādānaṃ yebhuyyena pahānā ariyasāvako hoti. Sakadāgāmi pariniṭṭhitattā sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karoti, ayaṃ tanubhūmi.

сагад̣̇ааг̇аамипалан̃жа яо сагад̣̇ааг̇аамипалз тид̇о вибассанам̣ бхаавзнд̇о гаамарааг̇аб̣яаабаад̣̇з саанусаяз анавасзсам̣ баж̇ахад̇и, гаамарааг̇аб̣яаабаад̣̇зсу анавасзсам̣ бахийнзсу бан̃жорамбхааг̇ияаани сам̣яож̇анаани бахийнаани бхаванд̇и саггааяад̣̇идти сийлаб̣б̣ад̇абараамаасо вижигижчаа гаамажчанд̣̇о б̣яаабаад̣̇о жа, имзсам̣ бан̃жаннам̣ орамбхааг̇ияаанам̣ сам̣яож̇анаанам̣ бахаанаа 25 арияасааваго ход̇и анааг̇аамий д̇ад̇т̇а бариниб̣б̣ааяий анаавад̇д̇ид̇хаммо д̇асмаа логаа, аяам̣ вийд̇арааг̇абхууми.

Sakadāgāmiphalañca yo sakadāgāmiphale ṭhito vipassanaṃ bhāvento kāmarāgabyāpāde sānusaye anavasesaṃ pajahati, kāmarāgabyāpādesu anavasesaṃ pahīnesu pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni pahīnāni bhavanti sakkāyadiṭṭhi sīlabbataparāmāso vicikicchā kāmacchando byāpādo ca, imesaṃ pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ pahānā 26 ariyasāvako hoti anāgāmī tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā, ayaṃ vītarāgabhūmi.

анааг̇аамипалан̃жа анааг̇аамипалз тид̇о уд̇д̇ари самат̇авибассанам̣ бхаавзнд̇о бан̃жа уд̣̇д̇хамбхааг̇ияаани сам̣яож̇анаани баж̇ахад̇и руубарааг̇ааруубарааг̇амаанауд̣̇д̇хажжаавиж̇ж̇ан̃жа. имзсам̣ бан̃жаннам̣ уд̣̇д̇хамбхааг̇ияаанам̣ сам̣яож̇анаанам̣ бахаанаа арияасааваго арахаа бхавад̇и, кийн̣аасаво вусид̇аваа саммад̣̇ан̃н̃аа 27 вимуд̇д̇о баригкийн̣абхавасам̣яож̇ано ануббад̇д̇асад̣̇ад̇т̇о, аяам̣ гад̇аабхууми.

Anāgāmiphalañca anāgāmiphale ṭhito uttari samathavipassanaṃ bhāvento pañca uddhambhāgiyāni saṃyojanāni pajahati rūparāgaarūparāgamānauddhaccaavijjañca. Imesaṃ pañcannaṃ uddhambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ pahānā ariyasāvako arahā bhavati, khīṇāsavo vusitavā sammadaññā 28 vimutto parikkhīṇabhavasaṃyojano anuppattasadattho, ayaṃ katābhūmi.

араханд̇ова аяам̣ собаад̣̇исзсаа ниб̣б̣аанад̇хаад̇у. д̇асса ааяугкаяаа ж̇ийвид̇инд̣̇рияаабарод̇хаа ид̣̇ан̃жа д̣̇угкам̣ нируж̇жхад̇и, ан̃н̃ан̃жа д̣̇угкам̣ на уббаж̇ж̇ад̇и. яо имасса д̣̇угкасса нирод̇хо вуубасамо, ан̃н̃асса жа абаад̇убхааво, аяам̣ анубаад̣̇исзсаа ниб̣б̣аанад̇хаад̇у. имаа д̣̇вз ниб̣б̣аанад̇хаад̇уяо. ид̇и сажжаани вуд̇д̇аани. сажжаабхисамаяо вуд̇д̇о, гилзсававад̇т̇аанам̣ вуд̇д̇ам̣, бахаанам̣ вуд̇д̇ам̣, бхуумияо вуд̇д̇аа, палаани вуд̇д̇аани, ниб̣б̣аанад̇хаад̇уяо вуд̇д̇аа. звамимзсу вуд̇д̇зсу саб̣б̣аб̣од̇хи вуд̇д̇аа бхавад̇и. зд̇т̇а яог̇о гаран̣ийяо.

Arahantova ayaṃ sopādisesā nibbānadhātu. Tassa āyukkhayā jīvitindriyāparodhā idañca dukkhaṃ nirujjhati, aññañca dukkhaṃ na uppajjati. Yo imassa dukkhassa nirodho vūpasamo, aññassa ca apātubhāvo, ayaṃ anupādisesā nibbānadhātu. Imā dve nibbānadhātuyo. Iti saccāni vuttāni. Saccābhisamayo vutto, kilesavavatthānaṃ vuttaṃ, pahānaṃ vuttaṃ, bhūmiyo vuttā, phalāni vuttāni, nibbānadhātuyo vuttā. Evamimesu vuttesu sabbabodhi vuttā bhavati. Ettha yogo karaṇīyo.

71. д̇ад̇т̇а гад̇амааяо нава анубуб̣б̣асамаабад̇д̇ияо? жад̇д̇аари жхаанаани жад̇ассо жа аруубасамаабад̇д̇ияо нирод̇хасамаабад̇д̇и жа. д̇ад̇т̇а жад̇д̇аари жхаанаани гад̇амаани? ид̇ха, бхигкавз, 29 бхигку вивижжзва гаамзхийд̇и вид̇т̇аарзна гаад̇аб̣б̣аани. д̇ад̇т̇а гад̇амаа жад̇д̇ааро аруубасамаабад̇д̇ияо? вирааг̇ино вад̇а вад̇д̇аб̣б̣о, яаава нирод̇хасамаабад̇д̇и вид̇т̇аарзна гаад̇аб̣б̣аа. имааяо нава анубуб̣б̣асамаабад̇д̇ияо.

71. Tattha katamāyo nava anupubbasamāpattiyo? Cattāri jhānāni catasso ca arūpasamāpattiyo nirodhasamāpatti ca. Tattha cattāri jhānāni katamāni? Idha, bhikkhave, 30 bhikkhu vivicceva kāmehīti vitthārena kātabbāni. Tattha katamā cattāro arūpasamāpattiyo? Virāgino vata vattabbo, yāva nirodhasamāpatti vitthārena kātabbā. Imāyo nava anupubbasamāpattiyo.

д̇ад̇т̇а гад̇амам̣ батамам̣ жхаанам̣? бан̃жан̇г̇авиббаяуд̇д̇ам̣ бан̃жан̇г̇асаманнааг̇ад̇ам̣. гад̇амзхи бан̃жахи ан̇г̇зхи виббаяуд̇д̇ам̣? бан̃жахи нийваран̣зхи. д̇ад̇т̇а гад̇амаани бан̃жа нийваран̣аани? гаамажчанд̣̇од̇и вид̇т̇аарзд̇аб̣б̣о. д̇ад̇т̇а гад̇амо гаамажчанд̣̇о? яо бан̃жасу гаамаг̇ун̣зсу чанд̣̇арааг̇о бзмам̣ ниганд̇и аж̇жхосаанам̣ ижчаа мужчаа бад̇т̇анаа абарижжааг̇о анусаяо барияудтаанам̣, аяам̣ гаамажчанд̣̇анийваран̣ам̣. д̇ад̇т̇а гад̇амам̣ б̣яаабаад̣̇анийваран̣ам̣? яо сад̇д̇зсу сан̇каарзсу жа аагхаад̇о…бз… яат̇аа д̣̇осз д̇ат̇аа ниодтаанаа, аяам̣ б̣яаабаад̣̇о нийваран̣ам̣. д̇ад̇т̇а гад̇амам̣ мид̣̇д̇хам̣? яаа жид̇д̇асса ж̇ал̣ад̇аа жид̇д̇асса г̇аруд̇д̇ам̣ жид̇д̇асса агамманийяад̇аа жид̇д̇асса нигкзбо нид̣̇д̣̇ааяанаа бажалигад̇аа бажалааяанаа бажалааяанам̣, ид̣̇ам̣ мид̣̇д̇хам̣. д̇ад̇т̇а гад̇амам̣ т̇инам̣ 31? яаа гааяасса т̇инад̇аа ж̇ал̣ад̇аа гааяасса г̇аруд̇д̇аа гааяасса аббассад̣̇д̇хи, ид̣̇ам̣ т̇инам̣. ид̇и ид̣̇ан̃жа т̇инам̣ буримаган̃жа мид̣̇д̇хам̣ д̇ад̣̇убхаяам̣ т̇инамид̣̇д̇ханийваран̣анд̇и вужжад̇и. д̇ад̇т̇а гад̇амам̣ уд̣̇д̇хажжам̣? яо авуубасамо жид̇д̇асса, ид̣̇ам̣ уд̣̇д̇хажжам̣. д̇ад̇т̇а гад̇амам̣ гуггужжам̣? яо жзд̇асо вилзко алан̃жанаа вилан̃жанаа хад̣̇аяалзко виббадисааро, ид̣̇ам̣ гуггужжам̣. ид̇и ид̣̇ан̃жа гуггужжам̣ буримаган̃жа уд̣̇д̇хажжам̣ д̇ад̣̇убхаяам̣ уд̣̇д̇хажжагуггужжанийваран̣анд̇и вужжад̇и. д̇ад̇т̇а гад̇амам̣ вижигижчаанийваран̣ам̣? яо б̣уд̣̇д̇хз ваа д̇хаммз ваа сан̇гхз ваа…бз… аяам̣ вижигижчаа. аби жа ко бана бан̃жа вижигижчааяо самананд̇арааяигаа д̣̇зсанд̇арааяигаа самаабад̇д̇анд̇арааяигаа маг̇г̇анд̇арааяигаа саг̇г̇анд̇арааяигаа, имааяо бан̃жа вижигижчааяо . ид̇ха бана самаабад̇д̇анд̇арааяигаа вижигижчаа ад̇хиббзд̇аа. имз бан̃жа нийваран̣аа.

Tattha katamaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ? Pañcaṅgavippayuttaṃ pañcaṅgasamannāgataṃ. Katamehi pañcahi aṅgehi vippayuttaṃ? Pañcahi nīvaraṇehi. Tattha katamāni pañca nīvaraṇāni? Kāmacchandoti vitthāretabbo. Tattha katamo kāmacchando? Yo pañcasu kāmaguṇesu chandarāgo pemaṃ nikanti ajjhosānaṃ icchā mucchā patthanā apariccāgo anusayo pariyuṭṭhānaṃ, ayaṃ kāmacchandanīvaraṇaṃ. Tattha katamaṃ byāpādanīvaraṇaṃ? Yo sattesu saṅkhāresu ca āghāto…pe… yathā dose tathā nioṭṭhānā, ayaṃ byāpādo nīvaraṇaṃ. Tattha katamaṃ middhaṃ? Yā cittassa jaḷatā cittassa garuttaṃ cittassa akammanīyatā cittassa nikkhepo niddāyanā pacalikatā pacalāyanā pacalāyanaṃ, idaṃ middhaṃ. Tattha katamaṃ thinaṃ 32? Yā kāyassa thinatā jaḷatā kāyassa garuttā kāyassa appassaddhi, idaṃ thinaṃ. Iti idañca thinaṃ purimakañca middhaṃ tadubhayaṃ thinamiddhanīvaraṇanti vuccati. Tattha katamaṃ uddhaccaṃ? Yo avūpasamo cittassa, idaṃ uddhaccaṃ. Tattha katamaṃ kukkuccaṃ? Yo cetaso vilekho alañcanā vilañcanā hadayalekho vippaṭisāro, idaṃ kukkuccaṃ. Iti idañca kukkuccaṃ purimakañca uddhaccaṃ tadubhayaṃ uddhaccakukkuccanīvaraṇanti vuccati. Tattha katamaṃ vicikicchānīvaraṇaṃ? Yo buddhe vā dhamme vā saṅghe vā…pe… ayaṃ vicikicchā. Api ca kho pana pañca vicikicchāyo samanantarāyikā desantarāyikā samāpattantarāyikā maggantarāyikā saggantarāyikā, imāyo pañca vicikicchāyo . Idha pana samāpattantarāyikā vicikicchā adhippetā. Ime pañca nīvaraṇā.

д̇ад̇т̇а нийваран̣аанийд̇и го важанад̇т̇о, гуд̇о ниваараяанд̇ийд̇и? саб̣б̣ад̇о гусалабагкигаа ниваараяанд̇и. гат̇ам̣ 33 ниваараяанд̇и? гаамажчанд̣̇о асубхад̇о ниваараяад̇и, б̣яаабаад̣̇о мзд̇д̇ааяа 34 ниваараяад̇и, т̇инам̣ бассад̣̇д̇хид̇о ниваараяад̇и, мид̣̇д̇хам̣ вийрияаарамбхад̇о ниваараяад̇и, уд̣̇д̇хажжам̣ самат̇ад̇о ниваараяад̇и, гуггужжам̣ авиббадисаарад̇о ниваараяад̇и, вижигижчаа бан̃н̃аад̇о бадижжасамуббаад̣̇ад̇о ниваараяад̇и.

Tattha nīvaraṇānīti ko vacanattho, kuto nivārayantīti? Sabbato kusalapakkhikā nivārayanti. Kathaṃ 35 nivārayanti? Kāmacchando asubhato nivārayati, byāpādo mettāya 36 nivārayati, thinaṃ passaddhito nivārayati, middhaṃ vīriyārambhato nivārayati, uddhaccaṃ samathato nivārayati, kukkuccaṃ avippaṭisārato nivārayati, vicikicchā paññāto paṭiccasamuppādato nivārayati.

абаро барияааяо. гаамажчанд̣̇о алобхад̇о гусаламуулад̇о ниваараяад̇и, б̣яаабаад̣̇о ад̣̇осад̇о ниваараяад̇и, т̇инамид̣̇д̇хам̣ самаад̇хид̇о ниваараяад̇и, уд̣̇д̇хажжагуггужжам̣ сад̇ибадтаанзхи ниваараяад̇и, вижигижчаа амохад̇о гусаламуулад̇о ниваараяад̇и.

Aparo pariyāyo. Kāmacchando alobhato kusalamūlato nivārayati, byāpādo adosato nivārayati, thinamiddhaṃ samādhito nivārayati, uddhaccakukkuccaṃ satipaṭṭhānehi nivārayati, vicikicchā amohato kusalamūlato nivārayati.

абаро барияааяо. д̇аяо вихаараа д̣̇иб̣б̣авихааро б̣рахмавихааро арияавихааро. д̣̇иб̣б̣авихааро жад̇д̇аари жхаанаани, б̣рахмавихааро жад̇д̇аари аббамаан̣аани, арияавихааро сад̇д̇ад̇им̣са б̣од̇хибагкияаа д̇хаммаа. д̇ад̇т̇а гаамажчанд̣̇о уд̣̇д̇хажжам̣ гуггужжан̃жа д̣̇иб̣б̣авихаарам̣ ниваараяад̇и, б̣яаабаад̣̇о б̣рахмавихаарам̣ ниваараяад̇и, т̇инамид̣̇д̇хам̣ вижигижчаа жа арияавихаарам̣ ниваараяад̇и.

Aparo pariyāyo. Tayo vihārā dibbavihāro brahmavihāro ariyavihāro. Dibbavihāro cattāri jhānāni, brahmavihāro cattāri appamāṇāni, ariyavihāro sattatiṃsa bodhipakkhiyā dhammā. Tattha kāmacchando uddhaccaṃ kukkuccañca dibbavihāraṃ nivārayati, byāpādo brahmavihāraṃ nivārayati, thinamiddhaṃ vicikicchā ca ariyavihāraṃ nivārayati.

абаро барияааяо. гаамажчанд̣̇о б̣яаабаад̣̇о уд̣̇д̇хажжагуггужжан̃жа самат̇ам̣ ниваараяанд̇и, т̇инамид̣̇д̇хам̣ вижигижчаа жа вибассанам̣ ниваараяанд̇и, ад̇о нийваран̣анд̇и вужжанд̇з. имзхи бан̃жахи ан̇г̇зхи виббаяуд̇д̇ам̣ батамам̣ жхаанам̣.

Aparo pariyāyo. Kāmacchando byāpādo uddhaccakukkuccañca samathaṃ nivārayanti, thinamiddhaṃ vicikicchā ca vipassanaṃ nivārayanti, ato nīvaraṇanti vuccante. Imehi pañcahi aṅgehi vippayuttaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ.

гад̇амзхи бан̃жахи ан̇г̇зхи самбаяуд̇д̇ам̣ батамам̣ жхаанам̣? вид̇аггавижаарзхи бийд̇ияаа сукзна жа жид̇д̇згаг̇г̇ад̇ааяа жа. имзсам̣ бан̃жаннам̣ ан̇г̇аанам̣ уббаад̣̇абадилаабхасаманнааг̇амо сажчигирияам̣ батамам̣ жхаанам̣ бадилад̣̇д̇ханд̇и вужжад̇и. имаани бан̃жа ан̇г̇аани уббаад̣̇зд̇ваа вихарад̇ийд̇и, д̇зна вужжад̇з батамам̣ жхаанам̣ убасамбаж̇ж̇а вихарад̇ийд̇и д̣̇иб̣б̣зна вихаарзна.

Katamehi pañcahi aṅgehi sampayuttaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ? Vitakkavicārehi pītiyā sukhena ca cittekaggatāya ca. Imesaṃ pañcannaṃ aṅgānaṃ uppādapaṭilābhasamannāgamo sacchikiriyaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ paṭiladdhanti vuccati. Imāni pañca aṅgāni uppādetvā viharatīti, tena vuccate paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharatīti dibbena vihārena.

д̇ад̇т̇а д̣̇уд̇ияам̣ жхаанам̣ жад̇уран̇г̇асаманнааг̇ад̇ам̣ бийд̇исукзна жид̇д̇згаг̇г̇ад̇ааяа аж̇жхад̇д̇ам̣ самбасаад̣̇анзна имаани жад̇д̇аари ан̇г̇аани уббаад̣̇зд̇ваа самбаад̣̇зд̇ваа вихарад̇и, д̇зна вужжад̇и д̣̇уд̇ияам̣ жхаанам̣ убасамбаж̇ж̇а вихарад̇ийд̇и.

Tattha dutiyaṃ jhānaṃ caturaṅgasamannāgataṃ pītisukhena cittekaggatāya ajjhattaṃ sampasādanena imāni cattāri aṅgāni uppādetvā sampādetvā viharati, tena vuccati dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharatīti.

д̇ад̇т̇а бан̃жан̇г̇асаманнааг̇ад̇ам̣ д̇ад̇ияам̣ жхаанам̣ сад̇ияаа самбаж̇ан̃н̃з сукзна жид̇д̇згаг̇г̇ад̇ааяа убзгкааяа имаани бан̃жан̇г̇аани уббаад̣̇зд̇ваа самбаад̣̇зд̇ваа вихарад̇и, д̇зна вужжад̇и д̇ад̇ияам̣ жхаанам̣ убасамбаж̇ж̇а вихарад̇ийд̇и.

Tattha pañcaṅgasamannāgataṃ tatiyaṃ jhānaṃ satiyā sampajaññe sukhena cittekaggatāya upekkhāya imāni pañcaṅgāni uppādetvā sampādetvā viharati, tena vuccati tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharatīti.

д̇ад̇т̇а жад̇уд̇т̇ам̣ жхаанам̣ жад̇уран̇г̇асаманнааг̇ад̇ам̣ убзгкааяа сад̇ибаарисуд̣̇д̇хияаа ад̣̇угкамасукааяа взд̣̇анааяа жид̇д̇згаг̇г̇ад̇аа жа, имзхи жад̇уухан̇г̇зхи саманнааг̇ад̇ам̣ жад̇уд̇т̇ам̣ жхаанам̣. ид̇и имзсам̣ жад̇уннам̣ ан̇г̇аанам̣ уббаад̣̇о бадилаабхо саманнааг̇амо сажчигирияаа жад̇уд̇т̇ам̣ жхаанам̣ бадилад̣̇д̇ханд̇и вужжад̇и. имаани жад̇д̇аари жхаанаани уббаад̣̇зд̇ваа самбаад̣̇зд̇ваа убасамбаж̇ж̇а вихарад̇и, д̇зна вужжад̇и д̣̇иб̣б̣зна вихаарзна вихарад̇ийд̇и.

Tattha catutthaṃ jhānaṃ caturaṅgasamannāgataṃ upekkhāya satipārisuddhiyā adukkhamasukhāya vedanāya cittekaggatā ca, imehi catūhaṅgehi samannāgataṃ catutthaṃ jhānaṃ. Iti imesaṃ catunnaṃ aṅgānaṃ uppādo paṭilābho samannāgamo sacchikiriyā catutthaṃ jhānaṃ paṭiladdhanti vuccati. Imāni cattāri jhānāni uppādetvā sampādetvā upasampajja viharati, tena vuccati dibbena vihārena viharatīti.

д̇ад̇т̇а гад̇амо анижжадто? бийл̣анадто анижжадто бабхан̇г̇адто самбаабанадто вивзгадто анижжадто, аяам̣ анижжадто.

Tattha katamo aniccaṭṭho? Pīḷanaṭṭho aniccaṭṭho pabhaṅgaṭṭho sampāpanaṭṭho vivekaṭṭho aniccaṭṭho, ayaṃ aniccaṭṭho.

д̇ад̇т̇а гад̇амо д̣̇угкадто? бийл̣анадто д̣̇угкадто самбийл̣анадто сам̣взг̇адто б̣яаад̇хинадто, аяам̣ д̣̇угкадто.

Tattha katamo dukkhaṭṭho? Pīḷanaṭṭho dukkhaṭṭho sampīḷanaṭṭho saṃvegaṭṭho byādhinaṭṭho, ayaṃ dukkhaṭṭho.

д̇ад̇т̇а гад̇амо сун̃н̃адто? анубалид̇д̇о сун̃н̃адто, асамбхааж̇анадто г̇ад̇абадто 37 виваддадто, аяам̣ сун̃н̃адто.

Tattha katamo suññaṭṭho? Anupalitto suññaṭṭho, asambhājanaṭṭho gatapaṭṭho 38 vivaṭṭaṭṭho, ayaṃ suññaṭṭho.

д̇ад̇т̇а гад̇амо анад̇д̇адто? аниссарияадто анад̇д̇адто, авасавад̇д̇анадто, агаамагааридто баривид̣̇адто, аяам̣ анад̇д̇адтод̇и.

Tattha katamo anattaṭṭho? Anissariyaṭṭho anattaṭṭho, avasavattanaṭṭho, akāmakāriṭṭho parividaṭṭho, ayaṃ anattaṭṭhoti.

суд̇д̇ад̇т̇асамужжаяо наама сам̣вад̇д̇исанд̇игаа бздагабхууми самад̇д̇аа.

Suttatthasamuccayo nāma saṃvattisantikā peṭakabhūmi samattā.







Footnotes:
1. а. ни. 4.49
2. a. ni. 4.49
3. авзжчад̣̇анам̣ (бий. га.)
4. avecchadanaṃ (pī. ka.)
5. ад̇д̇аанам̣ (га.)
6. attānaṃ (ka.)
7. наараж̇ж̇о (бий. га.)
8. nārajjo (pī. ka.)
9. басса д̣̇ий. ни. 3.352
10. passa dī. ni. 3.352
11. басса сам̣яуд̇д̇анигааяз
12. passa saṃyuttanikāye
13. басса сам̣яуд̇д̇анигааяз
14. passa saṃyuttanikāye
15. басса сам̣яуд̇д̇анигааяз
16. passa saṃyuttanikāye
17. басса а. ни. 4.31
18. passa a. ni. 4.31
19. авад̇д̇ид̇о (бий. га.)
20. avattito (pī. ka.)
21. аббанаа (бий. га.) д̇ха. са. 1008 нигкзбаган̣д̣з бассид̇аб̣б̣ам̣
22. анидтааг̇аманам̣ (га.)
23. appanā (pī. ka.) dha. sa. 1008 nikkhepakaṇḍe passitabbaṃ
24. aniṭṭhāgamanaṃ (ka.)
25. бахаанааяа (бий. га.)
26. pahānāya (pī. ka.)
27. самбаж̇ан̃н̃о (бий. га.)
28. sampajañño (pī. ka.)
29. басса д̣̇ийгханигааяз
30. passa dīghanikāye
31. т̇ийнам̣ (бий.)
32. thīnaṃ (pī.)
33. гим̣ гам̣ (бий. га.)
34. мзд̇д̇ад̇о (бий.)
35. kiṃ kaṃ (pī. ka.)
36. mettato (pī.)
37. аббадто (бий.)
38. appaṭṭho (pī.)

© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact