| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ (ဋီကာ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) |
၁၀. သုသိမသုတ္တဝဏ္ဏနာ
10. Susimasuttavaṇṇanā
၇၀. ဒသမေ ဂရုကတောတိ ဂရုဘာဝဟေတူနံ ဥတ္တမဂုဏာနံ မတ္ထကပ္ပတ္တိယာ အနညသာဓာရဏေန ဂရုကာရေန ဂရုကတော။ မာနိတောတိ သမ္မာပဋိပတ္တိယာ မာနိတော။ တာယ ဟိ ဝိညူနံ မနာပတာတိ အာဟ ‘‘မနေန ပိယာယိတော’’တိ။ စတုပစ္စယပူဇာယ စ ပူဇိတောတိ ဣဒံ အတ္ထဝစနံ။ ယဒတ္ထံ သံဂီတိကာရေဟိ ‘‘တေန ခော ပန သမယေန ဘဂဝာ သက္ကတော ဟောတီ’’တိအာဒိနာ ဣမသ္သ သုတ္တသ္သ နိဒာနံ နိက္ခိတ္တံ, တသ္သ အတ္ထသ္သ ဥလ္လိင္ဂဝသေန ဝုတ္တန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။ ဧသ နယော သေသပဒေသုပိ။ အံသကူဋတောတိ ဥတ္တရာသင္ဂေန ဥဘော အံသကူဋေ ပဋိစ္ဆာဒေတ္ဝာ ဌိတာ ဒက္ခိဏအံသကူဋတော, ဥဘယတော ဝာ အပနေန္တိ။ ပရိစိတဂန္ထဝသေန ပဏ္ဍိတပရိဗ္ဗာဇကော, ယတော ပစ္ဆာ ဝိသေသဘာဂီ ဇာတော။ ဝိစိတ္တနယာယ ဓမ္မကထာယ ကထနတော ‘‘ကဝိသေဋ္ဌော’’တိ အာဟံသု။
70. Dasame garukatoti garubhāvahetūnaṃ uttamaguṇānaṃ matthakappattiyā anaññasādhāraṇena garukārena garukato. Mānitoti sammāpaṭipattiyā mānito. Tāya hi viññūnaṃ manāpatāti āha ‘‘manena piyāyito’’ti. Catupaccayapūjāya ca pūjitoti idaṃ atthavacanaṃ. Yadatthaṃ saṃgītikārehi ‘‘tena kho pana samayena bhagavā sakkato hotī’’tiādinā imassa suttassa nidānaṃ nikkhittaṃ, tassa atthassa ulliṅgavasena vuttanti daṭṭhabbaṃ. Esa nayo sesapadesupi. Aṃsakūṭatoti uttarāsaṅgena ubho aṃsakūṭe paṭicchādetvā ṭhitā dakkhiṇaaṃsakūṭato, ubhayato vā apanenti. Paricitaganthavasena paṇḍitaparibbājako, yato pacchā visesabhāgī jāto. Vicittanayāya dhammakathāya kathanato ‘‘kaviseṭṭho’’ti āhaṃsu.
တေဇုသ္သဒောတိ မဟာတေဇော။ ပုရေဘတ္တကိစ္စာဒီနံ နိယတဘာဝေန နိယမမနုယုတ္တော။ ဝိပသ္သနာလက္ခဏမ္ဟီတိ ဉာဏံ တတ္ထ ကထိတံ။ ဓမ္မန္တိ တသ္သံ တသ္သံ ပရိသာယံ ထေရသ္သ အသမ္မုခာ ဒေသိတံ ဓမ္မံ။ အာဟရိတ္ဝာ ကထေတိ တထာ ဝရသ္သ ဒိန္နတ္တာ။
Tejussadoti mahātejo. Purebhattakiccādīnaṃ niyatabhāvena niyamamanuyutto. Vipassanālakkhaṇamhīti ñāṇaṃ tattha kathitaṃ. Dhammanti tassaṃ tassaṃ parisāyaṃ therassa asammukhā desitaṃ dhammaṃ. Āharitvā katheti tathā varassa dinnattā.
ကိဉ္စာပိ သုသိမော ပူရဏာဒယော ဝိယ သတ္ထုပဋိညော န ဟောတိ, တိတ္ထိယေဟိ ပန ‘‘အယံ ဗ္ရာဟ္မဏပဗ္ဗဇိတော ပညဝာ ဝေဒင္ဂကုသလော’’တိ ဂဏာစရိယဋ္ဌာနေ ဌပိတော, တထာ စသ္သ သမ္ဘာဝိတော။ တေန ဝုတ္တံ ‘‘အဟံ သတ္ထာတိ ပဋိဇာနန္တော’’တိ, န သသ္သတဒိဋ္ဌိကတ္တာ။ တထာ ဟေသ ဘဂဝတော သမ္မုခာ ဥပဂန္တုံ အသက္ခိ။
Kiñcāpi susimo pūraṇādayo viya satthupaṭiñño na hoti, titthiyehi pana ‘‘ayaṃ brāhmaṇapabbajito paññavā vedaṅgakusalo’’ti gaṇācariyaṭṭhāne ṭhapito, tathā cassa sambhāvito. Tena vuttaṃ ‘‘ahaṃ satthāti paṭijānanto’’ti, na sassatadiṭṭhikattā. Tathā hesa bhagavato sammukhā upagantuṃ asakkhi.
အညာတိ အရဟတ္တသ္သ နာမံ အညိန္ဒ္ရိယသ္သ စိဏ္ဏန္တေ ပဝတ္တတ္တာ။ တံ ပဝတ္တိန္တိ ယံ အညဗ္ယာကရဏံ ဝုတ္တံ, တံ သုတ္ဝာ။ အသ္သ သုသိမသ္သ, ပရမပ္ပမာဏန္တိ ဥတ္တမကောဋိ။ အာစရိယမုဋ္ဌီတိ အာစရိယသ္သ မုဋ္ဌိကတဓမ္မော။
Aññāti arahattassa nāmaṃ aññindriyassa ciṇṇante pavattattā. Taṃ pavattinti yaṃ aññabyākaraṇaṃ vuttaṃ, taṃ sutvā. Assa susimassa, paramappamāṇanti uttamakoṭi. Ācariyamuṭṭhīti ācariyassa muṭṭhikatadhammo.
အင္ဂသန္တတာယာတိ နီဝရဏာဒီနံ ပစ္စနီကဓမ္မာနံ ဝိဒူရဘာဝေန ဈာနင္ဂာနံ ဝူပသန္တတာယ။ နိဗ္ဗုတသဗ္ဗဒရထပရိဠာဟတာယ ဟိ တေသံ ဈာနာနံ ပဏီတတရဘာဝော။ အာရမ္မဏသန္တတာယာတိ ရူပပတိဘာဂဝိဂမေန သဏ္ဟသုခုမာဒိဘာဝပ္ပတ္တသ္သ အာရမ္မဏသ္သ သန္တဘာဝေန။ ယဒဂ္ဂေန ဟိ တေသံ ဘာဝနာတိသယသမ္ဘာဝိတသဏ္ဟသုခုမပ္ပကာရာနိ အာရမ္မဏာနိ သန္တာနိ, တဒဂ္ဂေန ဈာနင္ဂာနံ သန္တတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ။ အာရမ္မဏသန္တတာယ ဝာ တဒာရမ္မဏဓမ္မာနံ သန္တတာ လောကုတ္တရဓမ္မာရမ္မဏာဟိ ပစ္စဝေက္ခဏာဟိ ဒီပေတဗ္ဗာ။ အာရုပ္ပဝိမောက္ခာတိ အရူပဇ္ဈာနသညာဝိမောက္ခာ။ ပညာမတ္တေနေဝ ဝိမုတ္တာ, န ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တာ။ ဓမ္မာနံ ဌိတတာ တံသဘာဝတာ ဓမ္မဋ္ဌိတိ, အနိစ္စဒုက္ခာနတ္တတာ, တတ္ထ ဉာဏံ ဓမ္မဋ္ဌိတိဉာဏန္တိ အာဟ ‘‘ဝိပသ္သနာဉာဏ’’န္တိ။ ဧဝမာဟာတိ ‘‘ပုဗ္ဗေ ခော, သုသိမ, ဓမ္မဋ္ဌိတိဉာဏံ, ပစ္ဆာ နိဗ္ဗာနေ ဉာဏ’’န္တိ ဧဝမာဒိ။
Aṅgasantatāyāti nīvaraṇādīnaṃ paccanīkadhammānaṃ vidūrabhāvena jhānaṅgānaṃ vūpasantatāya. Nibbutasabbadarathapariḷāhatāya hi tesaṃ jhānānaṃ paṇītatarabhāvo. Ārammaṇasantatāyāti rūpapatibhāgavigamena saṇhasukhumādibhāvappattassa ārammaṇassa santabhāvena. Yadaggena hi tesaṃ bhāvanātisayasambhāvitasaṇhasukhumappakārāni ārammaṇāni santāni, tadaggena jhānaṅgānaṃ santatā veditabbā. Ārammaṇasantatāya vā tadārammaṇadhammānaṃ santatā lokuttaradhammārammaṇāhi paccavekkhaṇāhi dīpetabbā. Āruppavimokkhāti arūpajjhānasaññāvimokkhā. Paññāmatteneva vimuttā, na ubhatobhāgavimuttā. Dhammānaṃ ṭhitatā taṃsabhāvatā dhammaṭṭhiti, aniccadukkhānattatā, tattha ñāṇaṃ dhammaṭṭhitiñāṇanti āha ‘‘vipassanāñāṇa’’nti. Evamāhāti ‘‘pubbe kho, susima, dhammaṭṭhitiñāṇaṃ, pacchā nibbāne ñāṇa’’nti evamādi.
ဝိနာပိ သမာဓိန္တိ သမထလက္ခဏပ္ပတ္တံ ပုရိမသိဒ္ဓံ ဝိနာပိ သမာဓိန္တိ ဝိပသ္သနာယာနိကံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ။ ဧဝန္တိ ဝုတ္တာကာရေန။ န သမာဓိနိသ္သန္ဒော အနုပုဗ္ဗဝိဟာရာ ဝိယ။ န သမာဓိအာနိသံသော လောကိယာဘိညာ ဝိယ။ န သမာဓိသ္သ နိပ္ဖတ္တိ သဗ္ဗဘဝဂ္ဂံ ဝိယ။ ဝိပသ္သနာယ နိပ္ဖတ္တိ မဂ္ဂော ဝာ ဖလံ ဝာတိ ယောဇနာ။
Vināpisamādhinti samathalakkhaṇappattaṃ purimasiddhaṃ vināpi samādhinti vipassanāyānikaṃ sandhāya vuttaṃ. Evanti vuttākārena. Na samādhinissando anupubbavihārā viya. Na samādhiānisaṃso lokiyābhiññā viya. Na samādhissa nipphatti sabbabhavaggaṃ viya. Vipassanāya nipphatti maggo vā phalaṃ vāti yojanā.
ရူပာဒီသု စေတေသု တိဏ္ဏံ လက္ခဏာနံ ပရိဝတ္တနဝသေန ဒေသနာ တေပရိဝဋ္ဋဒေသနာ။ အနုယောဂံ အာရောပေန္တောတိ နနု ဝုတ္တံ, သုသိမ, ဣဒာနိ အရဟတ္တာဓိဂမေန သဗ္ဗသော ပစ္စယာကာရံ ပဋိဝိဇ္ဈိတ္ဝာ တတ္ထ ဝိဂတသမ္မောဟောတိ အနုယောဂံ ကရောန္တော။ ပာကဋကရဏတ္ထန္တိ ယထာ တ္ဝံ, သုသိမ, နိဇ္ဈာနကော သုက္ခဝိပသ္သကော စ ဟုတ္ဝာ အာသဝာနံ ခယသမ္မသနေ သုပ္ပတိဋ္ဌိတော, ဧဝမေတေပိ ဘိက္ခူ, တသ္မာ ‘‘အပိ ပန တုမ္ဟေ အာယသ္မန္တော’’တိအာဒိနာ န တေ တယာ အနုယုဉ္ဇိတဗ္ဗာတိ။
Rūpādīsu cetesu tiṇṇaṃ lakkhaṇānaṃ parivattanavasena desanā teparivaṭṭadesanā. Anuyogaṃ āropentoti nanu vuttaṃ, susima, idāni arahattādhigamena sabbaso paccayākāraṃ paṭivijjhitvā tattha vigatasammohoti anuyogaṃ karonto. Pākaṭakaraṇatthanti yathā tvaṃ, susima, nijjhānako sukkhavipassako ca hutvā āsavānaṃ khayasammasane suppatiṭṭhito, evametepi bhikkhū, tasmā ‘‘api pana tumhe āyasmanto’’tiādinā na te tayā anuyuñjitabbāti.
သုသိမသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
Susimasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
မဟာဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
Mahāvaggavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
တိပိဋက (မူလ) • Tipiṭaka (Mūla) / သုတ္တပိဋက • Suttapiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ • Saṃyuttanikāya / ၁၀. သုသိမသုတ္တံ • 10. Susimasuttaṃ
အဋ္ဌကထာ • Aṭṭhakathā / သုတ္တပိဋက (အဋ္ဌကထာ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / သံယုတ္တနိကာယ (အဋ္ဌကထာ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ၁၀. သုသိမသုတ္တဝဏ္ဏနာ • 10. Susimasuttavaṇṇanā
