| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਦ੍વੇਮਾਤਿਕਾਪਾਲ਼ਿ • Dvemātikāpāḷi |
੬. ਸੁਰਾਪਾਨવਗ੍ਗੋ
6. Surāpānavaggo
੧. ਸੁਰਾਪਾਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦવਣ੍ਣਨਾ
1. Surāpānasikkhāpadavaṇṇanā
ਸੁਰਾਪਾਨવਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਸੁਰਾਮੇਰਯਪਾਨੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਿਟ੍ਠਾਦੀਹਿ ਕਤਂ ਮਜ੍ਜਂ ਸੁਰਾ, ਪੁਪ੍ਫਾਦੀਹਿ ਕਤੋ ਆਸવੋ ਮੇਰਯਂ, ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਬੀਜਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਕੁਸਗ੍ਗੇਨਾਪਿ ਪਿવਤੋ ਪਯੋਗੇ ਪਯੋਗੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ।
Surāpānavaggassa paṭhame surāmerayapāneti ettha piṭṭhādīhi kataṃ majjaṃ surā, pupphādīhi kato āsavo merayaṃ, tadubhayampi bījato paṭṭhāya kusaggenāpi pivato payoge payoge pācittiyaṃ.
ਕੋਸਮ੍ਬਿਯਂ ਸਾਗਤਤ੍ਥੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਮਜ੍ਜਪਿવਨવਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਸਾਧਾਰਣਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਅਨਾਣਤ੍ਤਿਕਂ, ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਅਮਜ੍ਜੇ ਮਜ੍ਜਸਞ੍ਞਿਸ੍ਸ, વੇਮਤਿਕਸ੍ਸ વਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ। ਅਮਜ੍ਜਸਞ੍ਞਿਸ੍ਸ, ਅਮਜ੍ਜਂ ਮਜ੍ਜવਣ੍ਣਗਨ੍ਧਰਸਂ ਲੋਣਸੋવੀਰਕਂ વਾ ਸੁਤ੍ਤਂ વਾ ਪਿવਤੋ, વਾਸਗ੍ਗਾਹਾਪਨਤ੍ਥਂ ਈਸਕਂ ਮਜ੍ਜਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍વਾ ਸੂਪਾਦੀਨਿ ਪਚਨ੍ਤਿ, ਤੇਸੁ ਸੂਪਸਮ੍ਪਾਕਾਦੀਸੁ , ਆਮਲਕਰਸਾਦੀਹਿ ਅਮਜ੍ਜਂ ਮਜ੍ਜਸਦਿਸਂ ਅਰਿਟ੍ਠਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਪਿવਤੋ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾਦੀਨਞ੍ਚ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ। ਮਜ੍ਜਭਾવੋ, ਤਸ੍ਸ ਪਾਨਞ੍ਚਾਤਿ ਇਮਾਨੇਤ੍ਥ ਦ੍વੇ ਅਙ੍ਗਾਨਿ। ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਏਲ਼ਕਲੋਮਸਦਿਸਾਨਿ, ਇਦਂ ਪਨ ਲੋਕવਜ੍ਜਂ, ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਿવੇਦਨਨ੍ਤਿ।
Kosambiyaṃ sāgatattheraṃ ārabbha majjapivanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, amajje majjasaññissa, vematikassa vā dukkaṭaṃ. Amajjasaññissa, amajjaṃ majjavaṇṇagandharasaṃ loṇasovīrakaṃ vā suttaṃ vā pivato, vāsaggāhāpanatthaṃ īsakaṃ majjaṃ pakkhipitvā sūpādīni pacanti, tesu sūpasampākādīsu , āmalakarasādīhi amajjaṃ majjasadisaṃ ariṭṭhaṃ karonti, taṃ pivato, ummattakādīnañca anāpatti. Majjabhāvo, tassa pānañcāti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisāni, idaṃ pana lokavajjaṃ, akusalacittaṃ, tivedananti.
ਸੁਰਾਪਾਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦવਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ।
Surāpānasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
੨. ਅਙ੍ਗੁਲਿਪਤੋਦਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦવਣ੍ਣਨਾ
2. Aṅgulipatodakasikkhāpadavaṇṇanā
ਦੁਤਿਯੇ ਅਙ੍ਗੁਲਿਪਤੋਦਕੇਤਿ ਅਙ੍ਗੁਲੀਹਿ ਉਪਕਚ੍ਛਕਾਦਿਘਟ੍ਟਨਂ વੁਚ੍ਚਤਿ, ਅਪਿਚ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਸਰੀਰਾવਯવੇਨ ਹਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਫੁਸਤੋ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ।
Dutiye aṅgulipatodaketi aṅgulīhi upakacchakādighaṭṭanaṃ vuccati, apica yena kenaci sarīrāvayavena hasādhippāyassa upasampannaṃ phusato pācittiyaṃ.
ਸਾવਤ੍ਥਿਯਂ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯੇ ਆਰਬ੍ਭ ਅਙ੍ਗੁਲਿਪਤੋਦਕੇਨ ਹਸਨવਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਸਾਧਾਰਣਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਅਨਾਣਤ੍ਤਿਕਂ, ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਤਿਕਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਇਧ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਏવ, ਕਾਯਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਾਦੀਸੁ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਦੁਕ੍ਕਟਮੇવ। ਨ ਹਸਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯਸ੍ਸ, ਸਤਿ ਕਰਣੀਯੇ ਆਮਸਤੋ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾਦੀਨਞ੍ਚ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ। ਹਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯਤਾ, ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਕਾਯੇਨ ਕਾਯਾਮਸਨਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨੇਤ੍ਥ ਦ੍વੇ ਅਙ੍ਗਾਨਿ। ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕਸਦਿਸਾਨੇવਾਤਿ।
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye ārabbha aṅgulipatodakena hasanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, anupasampanne tikadukkaṭaṃ, idha pana bhikkhunīpi bhikkhussa, bhikkhu ca bhikkhuniyā anupasampanno eva, kāyappaṭibaddhādīsu sabbattha dukkaṭameva. Na hasanādhippāyassa, sati karaṇīye āmasato, ummattakādīnañca anāpatti. Hasādhippāyatā, upasampannassa kāyena kāyāmasananti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni paṭhamapārājikasadisānevāti.
ਅਙ੍ਗੁਲਿਪਤੋਦਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦવਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ।
Aṅgulipatodakasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
੩. ਹਸਧਮ੍ਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦવਣ੍ਣਨਾ
3. Hasadhammasikkhāpadavaṇṇanā
ਤਤਿਯੇ ਉਦਕੇ ਹਸਧਮ੍ਮੇਤਿ ਉਦਕਕੀਲ਼ਾ વੁਚ੍ਚਤਿ। ਤਸ੍ਮਾ ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਪਰਿਗੋਪ੍ਫਕੇ ਉਦਕੇਯੇવ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਹਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਨਿਮੁਜ੍ਜਤਿ વਾ ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਤਿ વਾ, ਤਸ੍ਸ ਨਿਮੁਜ੍ਜਨਾਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਓਤਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥવਾਰੇ ਪਦવਾਰੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਨਿਮੁਜ੍ਜਨੁਮ੍ਮੁਜ੍ਜਨੇਸੁ ਪਯੋਗੇ ਪਯੋਗੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਨਿਮੁਜ੍ਜਿਤ੍વਾ ਅਨ੍ਤੋਉਦਕੇਯੇવ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥવਾਰਪਦવਾਰੇਸੁ, ਤਰਨ੍ਤਸ੍ਸ વਾ ਯੇਨ ਯੇਨ ਅਙ੍ਗੇਨ ਤਰਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਪਯੋਗੇ ਪਯੋਗੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ।
Tatiye udake hasadhammeti udakakīḷā vuccati. Tasmā yo bhikkhu uparigopphake udakeyeva gacchanto hasādhippāyo nimujjati vā ummujjati vā, tassa nimujjanādīnaṃ atthāya otarantassa hatthavāre padavāre dukkaṭaṃ, nimujjanummujjanesu payoge payoge pācittiyaṃ, nimujjitvā antoudakeyeva gacchantassa hatthavārapadavāresu, tarantassa vā yena yena aṅgena tarati, tassa tassa payoge payoge pācittiyaṃ.
ਸਾવਤ੍ਥਿਯਂ ਸਤ੍ਤਰਸવਗ੍ਗਿਯੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਰਬ੍ਭ ਉਦਕੇ ਕੀਲ਼ਨવਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਸਾਧਾਰਣਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਅਨਾਣਤ੍ਤਿਕਂ, ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਉਦਕੇ ਅਹਸਧਮ੍ਮੇ ਹਸਧਮ੍ਮਸਞ੍ਞਿਨੋ, વੇਮਤਿਕਸ੍ਸ વਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਤਥਾ ਨਾવਾਯ ਕੀਲ਼ਤੋ ਹਤ੍ਥੇਨ વਾ ਪਾਦੇਨ વਾ ਕਟ੍ਠੇਨ વਾ ਕਥਲਾਯ વਾ ਉਦਕਂ ਪਹਰਤੋ, ਭਾਜਨਗਤਂ ਉਦਕਂ વਾ ਕਞ੍ਜਿਕਾਦੀਨਿ વਾ ਚਿਕ੍ਖਲ੍ਲਂ વਾ ਖਿਪਨਕੀਲ਼ਾਯ ਕੀਲ਼ਤੋ ਦੁਕ੍ਕਟਂ। ਅਤ੍ਥਜੋਤਕਂ ਪਨ ਅਕ੍ਖਰਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ વਟ੍ਟਤਿ। ਨ ਹਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯਸ੍ਸ, ਸਤਿ ਕਰਣੀਯੇ ਓਤਰਿਤ੍વਾ ਨਿਮੁਜ੍ਜਨਾਦੀਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਪਾਰਂ ਗਚ੍ਛਤੋ, ਆਪਦਾਸੁ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾਦੀਨਞ੍ਚ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ। ਉਪਰਿਗੋਪ੍ਫਕਤਾ, ਹਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਕੀਲ਼ਨਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨੇਤ੍ਥ ਦ੍વੇ ਅਙ੍ਗਾਨਿ। ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕਸਦਿਸਾਨੀਤਿ।
Sāvatthiyaṃ sattarasavaggiye bhikkhū ārabbha udake kīḷanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, udake ahasadhamme hasadhammasaññino, vematikassa vā dukkaṭaṃ, tathā nāvāya kīḷato hatthena vā pādena vā kaṭṭhena vā kathalāya vā udakaṃ paharato, bhājanagataṃ udakaṃ vā kañjikādīni vā cikkhallaṃ vā khipanakīḷāya kīḷato dukkaṭaṃ. Atthajotakaṃ pana akkharaṃ chindituṃ vaṭṭati. Na hasādhippāyassa, sati karaṇīye otaritvā nimujjanādīni karontassa, pāraṃ gacchato, āpadāsu, ummattakādīnañca anāpatti. Uparigopphakatā, hasādhippāyena kīḷananti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni paṭhamapārājikasadisānīti.
ਹਸਧਮ੍ਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦવਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ।
Hasadhammasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
੪. ਅਨਾਦਰਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦવਣ੍ਣਨਾ
4. Anādariyasikkhāpadavaṇṇanā
ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਅਨਾਦਰਿਯੇਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ વਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ વਾ ਅਨਾਦਰਕਰਣੇ। ਤਸ੍ਮਾ ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇਨ વੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਤਸ੍ਸ વਾ વਚਨਂ ਅਕਤ੍ਤੁਕਾਮਤਾਯ, ਤਂ વਾ ਧਮ੍ਮਂ ਅਸਿਕ੍ਖਿਤੁਕਾਮਤਾਯ ਅਨਾਦਰਿਯਂ ਕਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨਾਦਰਿਯੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ।
Catutthe anādariyeti puggalassa vā dhammassa vā anādarakaraṇe. Tasmā yo bhikkhu upasampannena paññattena vuccamāno tassa vā vacanaṃ akattukāmatāya, taṃ vā dhammaṃ asikkhitukāmatāya anādariyaṃ karoti, tassa tasmiṃ anādariye pācittiyaṃ.
ਕੋਸਮ੍ਬਿਯਂ ਛਨ੍ਨਤ੍ਥੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਅਨਾਦਰਿਯਕਰਣવਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਸਾਧਾਰਣਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਅਨਾਣਤ੍ਤਿਕਂ, ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਤਿਕਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ વਾ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ વਾ ‘‘ਇਦਂ ਨ ਸਲ੍ਲੇਖਾਯ ਸਂવਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇਨ વੁਚ੍ਚਮਾਨਸ੍ਸ ਅਨਾਦਰਿਯੇਪਿ ਦੁਕ੍ਕਟਮੇવ। ਪવੇਣਿਆਗਤਂ ਪਨ ਉਗ੍ਗਹਂ ਗਹੇਤ੍વਾ ‘‘ਏવਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਉਗ੍ਗਹੋ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ॰ ੩੪੪) ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾਦੀਨਞ੍ਚ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ। ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇਨ વਚਨਂ, ਅਨਾਦਰਿਯਕਰਣਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨੇਤ੍ਥ ਦ੍વੇ ਅਙ੍ਗਾਨਿ। ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਸਦਿਸਾਨਿ, ਇਦਂ ਪਨ ਦੁਕ੍ਖવੇਦਨਨ੍ਤਿ।
Kosambiyaṃ channattheraṃ ārabbha anādariyakaraṇavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, anupasampanne tikadukkaṭaṃ, upasampannena vā anupasampannena vā ‘‘idaṃ na sallekhāya saṃvattatī’’tiādinā nayena apaññattena vuccamānassa anādariyepi dukkaṭameva. Paveṇiāgataṃ pana uggahaṃ gahetvā ‘‘evaṃ amhākaṃ ācariyānaṃ uggaho paripucchā’’ti (pāci. 344) bhaṇantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Upasampannassa paññattena vacanaṃ, anādariyakaraṇanti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni, idaṃ pana dukkhavedananti.
ਅਨਾਦਰਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦવਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ।
Anādariyasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
੫. ਭਿਂਸਾਪਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦવਣ੍ਣਨਾ
5. Bhiṃsāpanasikkhāpadavaṇṇanā
ਪਞ੍ਚਮੇ ਭਿਂਸਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਭਿਂਸਾਪਨਤ੍ਥਂ ਰੂਪਾਦੀਨਿ ਉਪਸਂਹਰੇਯ੍ਯ, ਭਯਾਨਕਕਥਂ વਾ ਕਥੇਯ੍ਯ। ਸੋ ਪਨ ਭਾਯਤੁ વਾ, ਮਾ વਾ, ਇਤਰਸ੍ਸ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ।
Pañcame bhiṃsāpeyyāti bhiṃsāpanatthaṃ rūpādīni upasaṃhareyya, bhayānakakathaṃ vā katheyya. So pana bhāyatu vā, mā vā, itarassa pācittiyaṃ.
ਸਾવਤ੍ਥਿਯਂ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਰਬ੍ਭ ਭਿਂਸਾਪਨવਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਸਾਧਾਰਣਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਅਨਾਣਤ੍ਤਿਕਂ, ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ। ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਤਿਕਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਨ ਭਿਂਸਾਪੇਤੁਕਾਮਸ੍ਸ ਤਥਾ ਕਰੋਤੋ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾਦੀਨਞ੍ਚ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ। ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾ, ਤਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਸવਨવਿਸਯੇ ਭਿਂਸਾਪੇਤੁਕਾਮਤਾਯ વਾਯਾਮਨਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨੇਤ੍ਥ ਦ੍વੇ ਅਙ੍ਗਾਨਿ। ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਅਨਨ੍ਤਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸਦਿਸਾਨੇવਾਤਿ।
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye bhikkhū ārabbha bhiṃsāpanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ. Anupasampanne tikadukkaṭaṃ, na bhiṃsāpetukāmassa tathā karoto, ummattakādīnañca anāpatti. Upasampannatā, tassa dassanasavanavisaye bhiṃsāpetukāmatāya vāyāmananti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni anantarasikkhāpadasadisānevāti.
ਭਿਂਸਾਪਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦવਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ।
Bhiṃsāpanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
੬. ਜੋਤਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦવਣ੍ਣਨਾ
6. Jotisikkhāpadavaṇṇanā
ਛਟ੍ਠੇ વਿਸਿਬ੍ਬਨਾਪੇਕ੍ਖੋਤਿ ਤਪ੍ਪਿਤੁਕਾਮੋ। ਸਮਾਦਹੇਯ੍ਯਾਤਿ ਜਾਲੇਯ੍ਯ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਤਥਾਰੂਪਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਪਦੀਪੁਜ੍ਜਾਲਨਂ વਾ ਪਤ੍ਤਪਚਨਾਦੀਸੁ ਜੋਤਿਕਰਣਂ વਾਤਿ ਏવਰੂਪਂ ਪਚ੍ਚਯਂ વਿਨਾ। ਤਤ੍ਰਾਯਂ વਿਨਿਚ੍ਛਯੋ – ਸਯਂ ਸਮਾਦਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਰਣਿਸਣ੍ਠਾਪਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾવ ਜਾਲਾ ਨ ਉਟ੍ਠਹਤਿ, ਤਾવ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਯੋਗੇਸੁ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਜਾਲੁਟ੍ਠਾਨੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ। ਸਮਾਦਹਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਣਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਸਕਿਂ ਆਣਤ੍ਤੇਨ ਬਹੁਮ੍ਪਿ ਸਮਾਦਹਿਤੇ ਏਕਮੇવ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ।
Chaṭṭhe visibbanāpekkhoti tappitukāmo. Samādaheyyāti jāleyya, aññatra tathārūpappaccayāti padīpujjālanaṃ vā pattapacanādīsu jotikaraṇaṃ vāti evarūpaṃ paccayaṃ vinā. Tatrāyaṃ vinicchayo – sayaṃ samādahantassa araṇisaṇṭhāpanato paṭṭhāya yāva jālā na uṭṭhahati, tāva sabbappayogesu dukkaṭaṃ, jāluṭṭhāne pācittiyaṃ. Samādahāpentassa āṇattiyā dukkaṭaṃ, sakiṃ āṇattena bahumpi samādahite ekameva pācittiyaṃ.
ਭਗ੍ਗੇਸੁ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਰਬ੍ਭ ਜੋਤਿਂ ਸਮਾਦਹਿਤ੍વਾ વਿਸਿਬ੍ਬਨવਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ‘‘ਅਗਿਲਾਨੋ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਤਥਾਰੂਪਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ ਇਮਾਨੇਤ੍ਥ ਦ੍વੇ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੋ, ਸਾਧਾਰਣਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਸਾਣਤ੍ਤਿਕਂ, ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਗਿਲਾਨਸ੍ਸ ਅਗਿਲਾਨਸਞ੍ਞਿਨੋ, વੇਮਤਿਕਸ੍ਸ વਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਤਥਾ ਪਟਿਲਾਤਂ ਉਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਤਞ੍ਚ ਅવਿਜ੍ਝਾਤਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍વਾ ਯਥਾਠਾਨੇ ਠਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ। વਿਜ੍ਝਾਤਂ ਪਨ ਜਾਲਯਤੋ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਮੇવ। ਗਿਲਾਨਸ੍ਸ ਗਿਲਾਨਸਞ੍ਞਿਸ੍ਸ , ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਤਂ વਾ વੀਤਚ੍ਚਿਤਙ੍ਗਾਰਂ વਾ વਿਸਿਬ੍ਬੇਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਪਦੀਪਜੋਤਿਕਜਨ੍ਤਾਘਰਾਦਿਕੇ ਤਥਾਰੂਪਪ੍ਪਚ੍ਚਯੇ, ਆਪਦਾਸੁ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾਦੀਨਞ੍ਚ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ। ਅਗਿਲਾਨਤਾ, ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਕਾਰਣਾਭਾવੋ, વਿਸਿਬ੍ਬੇਤੁਕਾਮਤਾ, ਸਮਾਦਹਨਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨੇਤ੍ਥ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ। ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਸਞ੍ਚਰਿਤ੍ਤੇ વੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇવ વੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ।
Bhaggesu sambahule bhikkhū ārabbha jotiṃ samādahitvā visibbanavatthusmiṃ paññattaṃ, ‘‘agilāno, aññatra tathārūpappaccayā’’ti imānettha dve anupaññattiyo, sādhāraṇapaññatti, sāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, gilānassa agilānasaññino, vematikassa vā dukkaṭaṃ, tathā paṭilātaṃ ukkhipantassa, tañca avijjhātaṃ ukkhipitvā yathāṭhāne ṭhapentassa. Vijjhātaṃ pana jālayato pācittiyameva. Gilānassa gilānasaññissa , aññena kataṃ vā vītaccitaṅgāraṃ vā visibbentassa, padīpajotikajantāgharādike tathārūpappaccaye, āpadāsu, ummattakādīnañca anāpatti. Agilānatā, anuññātakāraṇābhāvo, visibbetukāmatā, samādahananti imānettha cattāri aṅgāni. Samuṭṭhānādīni sañcaritte vuttanayeneva veditabbānīti.
ਜੋਤਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦવਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ।
Jotisikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
੭. ਨਹਾਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦવਣ੍ਣਨਾ
7. Nahānasikkhāpadavaṇṇanā
ਸਤ੍ਤਮੇ ਨਹਾਯੇਯ੍ਯਾਤਿ ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਜ੍ਝਿਮਦੇਸੇ ਨਹਾਨਦਿવਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਦ੍ਧਮਾਸੇ ਅਪੁਣ੍ਣੇ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸਮਯਾ ‘‘ਨਹਾਯਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚੁਣ੍ਣਂ વਾ ਮਤ੍ਤਿਕਂ વਾ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਯੋਗੇਸੁ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਨਹਾਨਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ। ਸਮਯੇਸੁ ਪਰਿવੇਣਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਸਮਯੋ, ਅਦ੍ਧਯੋਜਨਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਸ੍ਸ, ਗਚ੍ਛਤੋ, ਗਤਸ੍ਸ વਾ ਅਦ੍ਧਾਨਗਮਨਸਮਯੋ, ਸਰਜੇਨ વਾਤੇਨ ਓਕਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਦ੍વੀਸੁ વਾ ਤੀਸੁ વਾ ਉਦਕਫੁਸਿਤੇਸੁ ਕਾਯੇ ਪਤਿਤੇਸੁ વਾਤવੁਟ੍ਠਿਸਮਯੋਤਿ વੇਦਿਤਬ੍ਬੋ। ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇવ।
Sattame nahāyeyyāti yo bhikkhu majjhimadese nahānadivasato paṭṭhāya addhamāse apuṇṇe aññatra samayā ‘‘nahāyissāmī’’ti cuṇṇaṃ vā mattikaṃ vā abhisaṅkharoti, tassa tato paṭṭhāya sabbappayogesu dukkaṭaṃ, nahānapariyosāne pācittiyaṃ. Samayesu pariveṇasammajjanamattampi kammasamayo, addhayojanaṃ gantukāmassa, gacchato, gatassa vā addhānagamanasamayo, sarajena vātena okiṇṇassa dvīsu vā tīsu vā udakaphusitesu kāye patitesu vātavuṭṭhisamayoti veditabbo. Sesaṃ uttānameva.
ਰਾਜਗਹੇ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਰਬ੍ਭ ਨ ਮਤ੍ਤਂ ਜਾਨਿਤ੍વਾ ਨਹਾਯਨવਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ‘‘ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸਮਯਾ’’ਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਛਬ੍ਬਿਧਾ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਸਾਧਾਰਣਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਅਨਾਣਤ੍ਤਿਕਂ, ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਅਤਿਰੇਕਦ੍ਧਮਾਸੇ ਊਨਕਸਞ੍ਞਿਨੋ, વੇਮਤਿਕਸ੍ਸ વਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ। ਅਤਿਰੇਕਸਞ੍ਞਿਸ੍ਸ, ਸਮਯੇ વਾ ਨਹਾਯਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਯੋ વਾ ਨਦੀਪਾਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ વਾਲੁਕਂ ਉਕ੍ਕਿਰਿਤ੍વਾ ਕਤਆવਾਟੇਸੁਪਿ ਨਹਾਯਤਿ, ਤਸ੍ਸ, ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇ ਜਨਪਦੇ ਸਬ੍ਬੇਸਂ, ਆਪਦਾਸੁ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾਦੀਨਞ੍ਚ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ। ਮਜ੍ਝਿਮਦੇਸੋ, ਊਨਕਦ੍ਧਮਾਸੇ ਨਹਾਨਂ, ਸਮਯਾਨਂ વਾ ਨਦੀਪਾਰਗਮਨਸ੍ਸ વਾ ਆਪਦਾਨਂ વਾ ਅਭਾવੋਤਿ ਇਮਾਨੇਤ੍ਥ ਤੀਣਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ। ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਏਲ਼ਕਲੋਮਸਦਿਸਾਨੇવਾਤਿ।
Rājagahe sambahule bhikkhū ārabbha na mattaṃ jānitvā nahāyanavatthusmiṃ paññattaṃ, ‘‘aññatra samayā’’ti ayamettha chabbidhā anupaññatti, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, atirekaddhamāse ūnakasaññino, vematikassa vā dukkaṭaṃ. Atirekasaññissa, samaye vā nahāyantassa, yo vā nadīpāraṃ gacchanto vālukaṃ ukkiritvā kataāvāṭesupi nahāyati, tassa, paccantime janapade sabbesaṃ, āpadāsu, ummattakādīnañca anāpatti. Majjhimadeso, ūnakaddhamāse nahānaṃ, samayānaṃ vā nadīpāragamanassa vā āpadānaṃ vā abhāvoti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānevāti.
ਨਹਾਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦવਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ।
Nahānasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
੮. ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਕਰਣਸਿਕ੍ਖਾਪਦવਣ੍ਣਨਾ
8. Dubbaṇṇakaraṇasikkhāpadavaṇṇanā
ਅਟ੍ਠਮੇ ਅਲਭੀਤਿ ਲਭੋ, ਲਭੋ ਏવ ਲਾਭੋ, ਕਿਂ ਅਲਭਿ? ਚੀવਰਂ, ਕੀਦਿਸਂ? ਨવਂ, ਇਤਿ ‘‘ਨવਚੀવਰਲਾਭੇਨਾ’’ਤਿ વਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਅਨੁਨਾਸਿਕਲੋਪਂ ਅਕਤ੍વਾ ਨવਂਚੀવਰਲਾਭੇਨਾਤਿ વੁਤ੍ਤਂ, ਪਟਿਲਦ੍ਧਨવਚੀવਰੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ। ਮਜ੍ਝੇ ਠਿਤਪਦਦ੍વਯੇ ਪਨਾਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ। ਭਿਕ੍ਖੁਨਾਤਿ ਯੇਨ ਲਦ੍ਧਂ, ਤਸ੍ਸ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ, ਸੇਸਂ ਪਦਤ੍ਥਤੋ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇવ। ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ વਿਨਿਚ੍ਛਯੋ – ਨਿવਾਸਨਪਾਰੁਪਨੁਪਗਂ ਚੀવਰਂ ਲਭਿਤ੍વਾ ਤਸ੍ਸ ਨਿਟ੍ਠਿਤਰਜਨਸ੍ਸ ਯਸ੍ਮਿਂ વਾ ਤਸ੍ਮਿਂ વਾ ਪਦੇਸੇ ਕਂਸਨੀਲੇਨ વਾ ਪਤ੍ਤਨੀਲੇਨ વਾ ਕਦ੍ਦਮੇਨ વਾ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਕਾਲ਼ਕੇਨ વਾ ਮੋਰਕ੍ਖਿਮਣ੍ਡਲਮਙ੍ਗੁਲਪਿਟ੍ਠੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਪ੍ਪਮਾਣਂ ਕਪ੍ਪਬਿਨ੍ਦੁਂ ਆਦਿਯਿਤ੍વਾ ਤਂ ਚੀવਰਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ, ਅਨਾਦਿਯਿਤ੍વਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ।
Aṭṭhame alabhīti labho, labho eva lābho, kiṃ alabhi? Cīvaraṃ, kīdisaṃ? Navaṃ, iti ‘‘navacīvaralābhenā’’ti vattabbe anunāsikalopaṃ akatvā navaṃcīvaralābhenāti vuttaṃ, paṭiladdhanavacīvarenāti attho. Majjhe ṭhitapadadvaye panāti nipātamattaṃ. Bhikkhunāti yena laddhaṃ, tassa nidassanaṃ, sesaṃ padatthato uttānameva. Ayaṃ panettha vinicchayo – nivāsanapārupanupagaṃ cīvaraṃ labhitvā tassa niṭṭhitarajanassa yasmiṃ vā tasmiṃ vā padese kaṃsanīlena vā pattanīlena vā kaddamena vā yena kenaci kāḷakena vā morakkhimaṇḍalamaṅgulapiṭṭhīnaṃ aññatarappamāṇaṃ kappabinduṃ ādiyitvā taṃ cīvaraṃ paribhuñjitabbaṃ, anādiyitvā paribhuñjantassa pācittiyaṃ.
ਸਾવਤ੍ਥਿਯਂ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਰਬ੍ਭ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚੀવਰਅਜਾਨਨવਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਸਾਧਾਰਣਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਅਨਾਣਤ੍ਤਿਕਂ, ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਆਦਿਨ੍ਨੇ ਅਨਾਦਿਨ੍ਨਸਞ੍ਞਿਨੋ, વੇਮਤਿਕਸ੍ਸ વਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ। ਆਦਿਨ੍ਨਸਞ੍ਞਿਸ੍ਸ , ਕਪ੍ਪੇ ਨਟ੍ਠੇ, ਕਪ੍ਪਕਤੋਕਾਸੇ ਜਿਣ੍ਣੇ, ਕਪ੍ਪਕਤੇਨ ਅਕਪ੍ਪਕਤੇ ਸਂਸਿਬ੍ਬਿਤੇ, ਪਚ੍ਛਾ ਆਰੋਪਿਤੇਸੁ ਅਗ੍ਗਲ਼ਅਨੁવਾਤਪਰਿਭਣ੍ਡੇਸੁ ਤਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾਦੀਨਞ੍ਚ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ। વੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਸ੍ਸ ਚੀવਰਸ੍ਸ ਅਕਤਕਪ੍ਪਕਤਾ, ਨ ਨਟ੍ਠਚੀવਰਾਦਿਤਾ, ਨਿવਾਸਨਂ વਾ ਪਾਰੁਪਨਂ વਾਤਿ ਇਮਾਨੇਤ੍ਥ ਤੀਣਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ। ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਏਲ਼ਕਲੋਮਸਦਿਸਾਨਿ, ਇਦਂ ਪਨ ਕਿਰਿਯਾਕਿਰਿਯਨ੍ਤਿ।
Sāvatthiyaṃ sambahule bhikkhū ārabbha attano cīvaraajānanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, ādinne anādinnasaññino, vematikassa vā dukkaṭaṃ. Ādinnasaññissa , kappe naṭṭhe, kappakatokāse jiṇṇe, kappakatena akappakate saṃsibbite, pacchā āropitesu aggaḷaanuvātaparibhaṇḍesu taṃ paribhuñjantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Vuttappakārassa cīvarassa akatakappakatā, na naṭṭhacīvarāditā, nivāsanaṃ vā pārupanaṃ vāti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisāni, idaṃ pana kiriyākiriyanti.
ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਕਰਣਸਿਕ੍ਖਾਪਦવਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ।
Dubbaṇṇakaraṇasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
੯. વਿਕਪ੍ਪਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦવਣ੍ਣਨਾ
9. Vikappanasikkhāpadavaṇṇanā
ਨવਮੇ વਿਕਪ੍ਪੇਤ੍વਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦ੍વੇ વਿਕਪ੍ਪਨਾ ਸਮ੍ਮੁਖਾવਿਕਪ੍ਪਨਾ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾવਿਕਪ੍ਪਨਾ ਚ। ਕਥਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾવਿਕਪ੍ਪਨਾ ਹੋਤਿ? ਚੀવਰਾਨਂ ਏਕਬਹੁਭਾવਂ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਾਸਨ੍ਨਿਹਿਤਭਾવਞ੍ਚ ਞਤ੍વਾ ‘ਇਮਂ ਚੀવਰ’ਨ੍ਤਿ વਾ ‘ਇਮਾਨਿ ਚੀવਰਾਨੀ’ਤਿ વਾ ‘ਏਤਂ ਚੀવਰ’ਨ੍ਤਿ વਾ ‘ਏਤਾਨਿ ਚੀવਰਾਨੀ’ਤਿ વਾ વਤ੍વਾ ‘ਤੁਯ੍ਹਂ વਿਕਪ੍ਪੇਮੀ’ਤਿ વਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਅਯਮੇਕਾ ਸਮ੍ਮੁਖਾવਿਕਪ੍ਪਨਾ। ਏਤ੍ਤਾવਤਾ ਨਿਧੇਤੁਂ વਟ੍ਟਤਿ, ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਪਨ વਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੁਂ વਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ વਾ ਨ વਟ੍ਟਤਿ। ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਸਨ੍ਤਕਂ, ਮਯ੍ਹਂ ਸਨ੍ਤਕਾਨਿ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜ વਾ વਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਹਿ વਾ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ॰ ੩੭੪) ਏવਂ ਪਨ વੁਤ੍ਤੇ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਤੋ ਪਭੁਤਿ ਪਰਿਭੋਗਾਦਯੋਪਿ વਟ੍ਟਨ੍ਤਿ। ਅਪਰੋ ਨਯੋ, ਤਥੇવ ਚੀવਰਾਨਂ ਏਕਬਹੁਭਾવਂ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਾਸਨ੍ਨਿਹਿਤਭਾવਞ੍ਚ ਞਤ੍વਾ ਤਸ੍ਸੇવ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ‘ਇਮਂ ਚੀવਰ’ਨ੍ਤਿ વਾ ‘ਇਮਾਨਿ ਚੀવਰਾਨੀ’ਤਿ વਾ ‘ਏਤਂ ਚੀવਰ’ਨ੍ਤਿ વਾ ‘ਏਤਾਨਿ ਚੀવਰਾਨੀ’ਤਿ વਾ વਤ੍વਾ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਭਿਰੁਚਿਤਸ੍ਸ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਨਾਮਂ ਗਹੇਤ੍વਾ ‘‘ਤਿਸ੍ਸਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ વਿਕਪ੍ਪੇਮੀ’’ਤਿ વਾ ‘‘ਤਿਸ੍ਸਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ, ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾਯ, ਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ, ਤਿਸ੍ਸਾਯ ਸਾਮਣੇਰਿਯਾ વਿਕਪ੍ਪੇਮੀ’’ਤਿ વਾ વਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਅਯਂ ਅਪਰਾਪਿ ਸਮ੍ਮੁਖਾવਿਕਪ੍ਪਨਾ। ਏਤ੍ਤਾવਤਾ ਨਿਧੇਤੁਂ વਟ੍ਟਤਿ, ਪਰਿਭੋਗਾਦੀਸੁ ਏਕਮ੍ਪਿ ਨ વਟ੍ਟਤਿ। ਤੇਨ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ‘‘ਤਿਸ੍ਸਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਨ੍ਤਕਂ…ਪੇ॰… ਤਿਸ੍ਸਾਯ ਸਾਮਣੇਰਿਯਾ ਸਨ੍ਤਕਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜ વਾ વਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਹਿ વਾ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ વੁਤ੍ਤੇ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਤੋ ਪਭੁਤਿ ਪਰਿਭੋਗਾਦਯੋਪਿ વਟ੍ਟਨ੍ਤਿ।
Navame vikappetvāti ettha dve vikappanā sammukhāvikappanā parammukhāvikappanā ca. Kathaṃ sammukhāvikappanā hoti? Cīvarānaṃ ekabahubhāvaṃ sannihitāsannihitabhāvañca ñatvā ‘imaṃ cīvara’nti vā ‘imāni cīvarānī’ti vā ‘etaṃ cīvara’nti vā ‘etāni cīvarānī’ti vā vatvā ‘tuyhaṃ vikappemī’ti vattabbaṃ, ayamekā sammukhāvikappanā. Ettāvatā nidhetuṃ vaṭṭati, paribhuñjituṃ pana vissajjetuṃ vā adhiṭṭhātuṃ vā na vaṭṭati. ‘‘Mayhaṃ santakaṃ, mayhaṃ santakāni paribhuñja vā vissajjehi vā yathāpaccayaṃ karohī’’ti (pāci. 374) evaṃ pana vutte paccuddhāro nāma hoti, tato pabhuti paribhogādayopi vaṭṭanti. Aparo nayo, tatheva cīvarānaṃ ekabahubhāvaṃ sannihitāsannihitabhāvañca ñatvā tasseva bhikkhuno santike ‘imaṃ cīvara’nti vā ‘imāni cīvarānī’ti vā ‘etaṃ cīvara’nti vā ‘etāni cīvarānī’ti vā vatvā pañcasu sahadhammikesu aññatarassa attanā abhirucitassa yassa kassaci nāmaṃ gahetvā ‘‘tissassa bhikkhuno vikappemī’’ti vā ‘‘tissāya bhikkhuniyā, sikkhamānāya, sāmaṇerassa, tissāya sāmaṇeriyā vikappemī’’ti vā vattabbaṃ, ayaṃ aparāpi sammukhāvikappanā. Ettāvatā nidhetuṃ vaṭṭati, paribhogādīsu ekampi na vaṭṭati. Tena pana bhikkhunā ‘‘tissassa bhikkhuno santakaṃ…pe… tissāya sāmaṇeriyā santakaṃ paribhuñja vā vissajjehi vā yathāpaccayaṃ karohī’’ti vutte paccuddhāro nāma hoti, tato pabhuti paribhogādayopi vaṭṭanti.
ਕਥਂ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾવਿਕਪ੍ਪਨਾ ਹੋਤਿ? ਚੀવਰਾਨਂ ਤਥੇવ ਏਕਬਹੁਭਾવਂ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਾਸਨ੍ਨਿਹਿਤਭਾવਞ੍ਚ ਞਤ੍વਾ ‘ਇਮਂ ਚੀવਰ’ਨ੍ਤਿ વਾ ‘ਇਮਾਨਿ ਚੀવਰਾਨੀ’ਤਿ વਾ ‘ਏਤਂ ਚੀવਰ’ਨ੍ਤਿ વਾ ‘ਏਤਾਨਿ ਚੀવਰਾਨੀ’ਤਿ વਾ વਤ੍વਾ ‘‘ਤੁਯ੍ਹਂ વਿਕਪ੍ਪਨਤ੍ਥਾਯ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ વਤ੍ਤਬ੍ਬਂ। ਤੇਨ વਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਕੋ ਤੇ ਮਿਤ੍ਤੋ વਾ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠੋ વਾ’’ਤਿ। ਤਤੋ ਇਤਰੇਨ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇવ ‘ਤਿਸ੍ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੂ’ਤਿ વਾ…ਪੇ॰… ‘ਤਿਸ੍ਸਾ ਸਾਮਣੇਰੀ’ਤਿ વਾ વਤ੍ਤਬ੍ਬਂ। ਪੁਨ ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ‘‘ਅਹਂ ਤਿਸ੍ਸਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ વਾ…ਪੇ॰… ‘‘ਤਿਸ੍ਸਾਯ ਸਾਮਣੇਰਿਯਾ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ વਾ વਤ੍ਤਬ੍ਬਂ , ਅਯਂ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾવਿਕਪ੍ਪਨਾ। ਏਤ੍ਤਾવਤਾ ਨਿਧੇਤੁਂ વਟ੍ਟਤਿ, ਪਰਿਭੋਗਾਦੀਸੁ ਏਕਮ੍ਪਿ ਨ વਟ੍ਟਤਿ। ਤੇਨ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਦੁਤਿਯਸਮ੍ਮੁਖਾવਿਕਪ੍ਪਨਾਯਂ વੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇવ ‘‘ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜ વਾ વਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਹਿ વਾ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ વੁਤ੍ਤੇ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਤੋ ਪਭੁਤਿ ਪਰਿਭੋਗਾਦਯੋਪਿ વਟ੍ਟਨ੍ਤੀਤਿ। ਪਤ੍ਤવਿਕਪ੍ਪਨਾਯਮ੍ਪਿ ਏਸੇવ ਨਯੋ। ਇਤਿ ਇਮਾਸੁ ਦ੍વੀਸੁ વਿਕਪ੍ਪਨਾਸੁ ਯਾਯ ਕਾਯਚਿ વਿਕਪ੍ਪਨਾਯ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੇਸੁ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਚੀવਰਂ વਿਕਪ੍ਪੇਤ੍વਾ વੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਕਤਪ੍ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰਂ વਾ ਯੇਨ વਿਨਯਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ, ਤਸ੍ਸ વਾ વਿਸ੍ਸਾਸੇਨ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍વਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ।
Kathaṃ parammukhāvikappanā hoti? Cīvarānaṃ tatheva ekabahubhāvaṃ sannihitāsannihitabhāvañca ñatvā ‘imaṃ cīvara’nti vā ‘imāni cīvarānī’ti vā ‘etaṃ cīvara’nti vā ‘etāni cīvarānī’ti vā vatvā ‘‘tuyhaṃ vikappanatthāya dammī’’ti vattabbaṃ. Tena vattabbo ‘‘ko te mitto vā sandiṭṭho vā’’ti. Tato itarena purimanayeneva ‘tisso bhikkhū’ti vā…pe… ‘tissā sāmaṇerī’ti vā vattabbaṃ. Puna tena bhikkhunā ‘‘ahaṃ tissassa bhikkhuno dammī’’ti vā…pe… ‘‘tissāya sāmaṇeriyā dammī’’ti vā vattabbaṃ , ayaṃ parammukhāvikappanā. Ettāvatā nidhetuṃ vaṭṭati, paribhogādīsu ekampi na vaṭṭati. Tena pana bhikkhunā dutiyasammukhāvikappanāyaṃ vuttanayeneva ‘‘itthannāmassa santakaṃ paribhuñja vā vissajjehi vā yathāpaccayaṃ karohī’’ti vutte paccuddhāro nāma hoti, tato pabhuti paribhogādayopi vaṭṭantīti. Pattavikappanāyampi eseva nayo. Iti imāsu dvīsu vikappanāsu yāya kāyaci vikappanāya pañcasu sahadhammikesu yassa kassaci cīvaraṃ vikappetvā vuttanayena akatappaccuddhāraṃ vā yena vinayakammaṃ kataṃ, tassa vā vissāsena aggahetvā paribhuñjantassa pācittiyaṃ.
ਸਾવਤ੍ਥਿਯਂ ਉਪਨਨ੍ਦਂ ਆਰਬ੍ਭ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰਣਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨવਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਸਾਧਾਰਣਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਅਨਾਣਤ੍ਤਿਕਂ, ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਤਂ ਪਨ ਅਧਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤਸ੍ਸ વਾ વਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤਸ੍ਸ વਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਤਥਾ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰਣੇ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰਣਸਞ੍ਞਿਸ੍ਸ વੇਮਤਿਕਸ੍ਸ વਾ। ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰਣਸਞ੍ਞਿਸ੍ਸ ਪਨ વਿਸ੍ਸਾਸੇਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾਦੀਨਞ੍ਚ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ। ਸਾਮਂ વਿਕਪ੍ਪਿਤਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰੋ, વਿਕਪ੍ਪਨੁਪਗਚੀવਰਤਾ, ਪਰਿਭੋਗੋਤਿ ਇਮਾਨੇਤ੍ਥ ਤੀਣਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ। ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਪਠਮਕਥਿਨਸਦਿਸਾਨੇવ, ਇਦਂ ਪਨ ਕਿਰਿਯਾਕਿਰਿਯਨ੍ਤਿ।
Sāvatthiyaṃ upanandaṃ ārabbha appaccuddhāraṇaṃ paribhuñjanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, taṃ pana adhiṭṭhahantassa vā vissajjentassa vā dukkaṭaṃ, tathā paccuddhāraṇe appaccuddhāraṇasaññissa vematikassa vā. Paccuddhāraṇasaññissa pana vissāsena paribhuñjantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Sāmaṃ vikappitassa appaccuddhāro, vikappanupagacīvaratā, paribhogoti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni paṭhamakathinasadisāneva, idaṃ pana kiriyākiriyanti.
વਿਕਪ੍ਪਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦવਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ।
Vikappanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
੧੦. ਅਪਨਿਧਾਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦવਣ੍ਣਨਾ
10. Apanidhānasikkhāpadavaṇṇanā
ਦਸਮੇ ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੁਪਗਂ। ਚੀવਰਨ੍ਤਿ વਿਕਪ੍ਪਨੁਪਗਂ। ਨਿਸੀਦਨਂ ਨਾਮ ਸਦਸਂ વੁਚ੍ਚਤਿ। ਸੂਚਿਘਰਂ ਨਾਮ ਸਸੂਚਿਕਂ વਾ ਅਸੂਚਿਕਂ વਾ। ਕਾਯਬਨ੍ਧਨਂ ਨਾਮ ਪਟ੍ਟਿਕਾ વਾ ਸੂਕਰਨ੍ਤਕਂ વਾ। ਅਪਨਿਧੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਪਨੇਤ੍વਾ ਨਿਦਹੇਯ੍ਯ। ਹਸਾਪੇਕ੍ਖੋਤਿ ਹਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ। ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਸਯਂ ਅਪਨਿਧੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਅਞ੍ਞਂ ਆਣਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਣਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਤੇਨ ਅਪਨਿਹਿਤੇ ਇਤਰਸ੍ਸ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ।
Dasame pattanti adhiṭṭhānupagaṃ. Cīvaranti vikappanupagaṃ. Nisīdanaṃ nāma sadasaṃ vuccati. Sūcigharaṃ nāma sasūcikaṃ vā asūcikaṃ vā. Kāyabandhanaṃ nāma paṭṭikā vā sūkarantakaṃ vā. Apanidheyyāti apanetvā nidaheyya. Hasāpekkhoti hasādhippāyo. Pācittiyanti sayaṃ apanidhentassa pācittiyaṃ, aññaṃ āṇāpentassa āṇattiyā dukkaṭaṃ, tena apanihite itarassa pācittiyaṃ.
ਸਾવਤ੍ਥਿਯਂ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯੇ ਆਰਬ੍ਭ ਅਪਨਿਧਾਨવਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਸਾਧਾਰਣਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਸਾਣਤ੍ਤਿਕਂ, ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਤਿਕਦੁਕ੍ਕਟਂ, વੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾਨਿ ਪਨ ਪਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਠਪੇਤ੍વਾ ਅਞ੍ਞਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ વਾ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ વਾ ਸਨ੍ਤਕਂ ਅਪਨਿਧੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਮੇવ। ਦੁਨ੍ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਸਾਮੇਨ੍ਤਸ੍ਸ, ‘‘ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਕਤ੍વਾ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਟਿਸਾਮੇਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾਦੀਨਞ੍ਚ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ। ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕਾਨਂ ਪਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਅਪਨਿਧਾਨਂ, વਿਹੇਸੇਤੁਕਾਮਤਾ વਾ ਹਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯਤਾ વਾਤਿ ਇਮਾਨੇਤ੍ਥ ਦ੍વੇ ਅਙ੍ਗਾਨਿ। ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਸਦਿਸਾਨੀਤਿ।
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye ārabbha apanidhānavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, sāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, anupasampanne tikadukkaṭaṃ, vuttappakārāni pana pattādīni ṭhapetvā aññaṃ parikkhāraṃ upasampannassa vā anupasampannassa vā santakaṃ apanidhentassa dukkaṭameva. Dunnikkhittaṃ paṭisāmentassa, ‘‘dhammakathaṃ katvā dassāmī’’ti paṭisāmentassa, ummattakādīnañca anāpatti. Upasampannassa santakānaṃ pattādīnaṃ apanidhānaṃ, vihesetukāmatā vā hasādhippāyatā vāti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisānīti.
ਅਪਨਿਧਾਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦવਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ।
Apanidhānasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
ਸੁਰਾਪਾਨવਗ੍ਗੋ ਛਟ੍ਠੋ।
Surāpānavaggo chaṭṭho.
