| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បញ្ចបករណ-អដ្ឋកថា • Pañcapakaraṇa-aṭṭhakathā |
២. សុញ្ញតកថាវណ្ណនា
2. Suññatakathāvaṇṇanā
៨៣២. ឥទានិ សុញ្ញតកថា នាម ហោតិ។ តត្ថ សុញ្ញតាតិ ទ្វេ សុញ្ញតា ខន្ធានញ្ច អនត្តលក្ខណំ និព្ពានញ្ច។ តេសុ អនត្តលក្ខណំ តាវ ឯកច្ចំ ឯកេន បរិយាយេន សិយា សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នំ, និព្ពានំ, អបរិយាបន្នមេវ។ ឥមំ បន វិភាគំ អគ្គហេត្វា ‘‘សុញ្ញតា សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នា’’តិ យេសំ លទ្ធិ, សេយ្យថាបិ អន្ធកានំ, តេ សន្ធាយ បុច្ឆា សកវាទិស្ស, បដិញ្ញា ឥតរស្ស។ អនិមិត្តន្តិ សព្ពនិមិត្តរហិតំ និព្ពានំ។ ‘‘អប្បណិហិតោ’’តិបិ តស្សេវ នាមំ។ កស្មា បនេតំ អាភតន្តិ? អវិភជ្ជវាទីវាទេ ទោសារោបនត្ថំ។ យស្ស ហិ អវិភជិត្វា ‘‘ឯកទេសេនេវ សុញ្ញតា សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នា’’តិ លទ្ធិ, តស្ស និព្ពានម្បិ សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នន្តិ អាបជ្ជតិ។ ឥមស្ស ទោសស្សារោបនត្ថំ ‘‘អនិមិត្តំ អប្បណិហិត’’ន្តិ អាភតំ។ ឥតរោ តស្ស បរិយាបន្នភាវំ អនិច្ឆន្តោ បដិក្ខិបតិ។ សង្ខារក្ខន្ធោ ន អនិច្ចោតិអាទិ និព្ពានសង្ខាតាយ សុញ្ញតាយ អនិច្ចភាវាបត្តិទោសទស្សនត្ថំ វុត្តំ។
832. Idāni suññatakathā nāma hoti. Tattha suññatāti dve suññatā khandhānañca anattalakkhaṇaṃ nibbānañca. Tesu anattalakkhaṇaṃ tāva ekaccaṃ ekena pariyāyena siyā saṅkhārakkhandhapariyāpannaṃ, nibbānaṃ, apariyāpannameva. Imaṃ pana vibhāgaṃ aggahetvā ‘‘suññatā saṅkhārakkhandhapariyāpannā’’ti yesaṃ laddhi, seyyathāpi andhakānaṃ, te sandhāya pucchā sakavādissa, paṭiññā itarassa. Animittanti sabbanimittarahitaṃ nibbānaṃ. ‘‘Appaṇihito’’tipi tasseva nāmaṃ. Kasmā panetaṃ ābhatanti? Avibhajjavādīvāde dosāropanatthaṃ. Yassa hi avibhajitvā ‘‘ekadeseneva suññatā saṅkhārakkhandhapariyāpannā’’ti laddhi, tassa nibbānampi saṅkhārakkhandhapariyāpannanti āpajjati. Imassa dosassāropanatthaṃ ‘‘animittaṃ appaṇihita’’nti ābhataṃ. Itaro tassa pariyāpannabhāvaṃ anicchanto paṭikkhipati. Saṅkhārakkhandho na aniccotiādi nibbānasaṅkhātāya suññatāya aniccabhāvāpattidosadassanatthaṃ vuttaṃ.
៨៣៣. សង្ខារក្ខន្ធស្ស សុញ្ញតាតិ ‘‘យទិ អញ្ញស្ស ខន្ធស្ស សុញ្ញតា អញ្ញក្ខន្ធបរិយាបន្នា, សង្ខារក្ខន្ធសុញ្ញតាយបិ សេសក្ខន្ធបរិយាបន្នាយ ភវិតព្ព’’ន្តិ ចោទនត្ថំ វុត្តំ។ សង្ខារក្ខន្ធស្ស សុញ្ញតា ន វត្តព្ពាតិអាទិ ‘‘យទិ សង្ខារក្ខន្ធសុញ្ញតា សេសក្ខន្ធបរិយាបន្នា ន ហោតិ, សេសក្ខន្ធសុញ្ញតាបិ សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នា ន ហោតី’’តិ បដិលោមទស្សនត្ថំ វុត្តំ។
833. Saṅkhārakkhandhassa suññatāti ‘‘yadi aññassa khandhassa suññatā aññakkhandhapariyāpannā, saṅkhārakkhandhasuññatāyapi sesakkhandhapariyāpannāya bhavitabba’’nti codanatthaṃ vuttaṃ. Saṅkhārakkhandhassa suññatā na vattabbātiādi ‘‘yadi saṅkhārakkhandhasuññatā sesakkhandhapariyāpannā na hoti, sesakkhandhasuññatāpi saṅkhārakkhandhapariyāpannā na hotī’’ti paṭilomadassanatthaṃ vuttaṃ.
៨៣៤. សុញ្ញមិទំ, ភិក្ខវេ, សង្ខារាតិ សុត្តំ បរសមយតោ អាភតំ។ តត្ថ សង្ខារាតិ ‘‘សព្ពេ សង្ខារា អនិច្ចា’’តិ អាគតដ្ឋានេ វិយ បញ្ចក្ខន្ធា, តេ ច អត្តត្តនិយសុញ្ញត្តា សុញ្ញតាតិ សាសនាវចរំ ហោតិ, ន វិរុជ្ឈតិ, តស្មា អនុញ្ញាតំ។ យស្មា បនេតំ ន សុញ្ញតាយ សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នភាវំ ទីបេតិ, តស្មា អសាធកន្តិ។
834. Suññamidaṃ, bhikkhave, saṅkhārāti suttaṃ parasamayato ābhataṃ. Tattha saṅkhārāti ‘‘sabbe saṅkhārā aniccā’’ti āgataṭṭhāne viya pañcakkhandhā, te ca attattaniyasuññattā suññatāti sāsanāvacaraṃ hoti, na virujjhati, tasmā anuññātaṃ. Yasmā panetaṃ na suññatāya saṅkhārakkhandhapariyāpannabhāvaṃ dīpeti, tasmā asādhakanti.
សុញ្ញតកថាវណ្ណនា។
Suññatakathāvaṇṇanā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / អភិធម្មបិដក • Abhidhammapiṭaka / កថាវត្ថុបាឡិ • Kathāvatthupāḷi / (១៨៧) ២. សុញ្ញតាកថា • (187) 2. Suññatākathā
ដីកា • Tīkā / អភិធម្មបិដក (ដីកា) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / បញ្ចបករណ-មូលដីកា • Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā / ២. សុញ្ញតកថាវណ្ណនា • 2. Suññatakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / អភិធម្មបិដក (ដីកា) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / បញ្ចបករណ-អនុដីកា • Pañcapakaraṇa-anuṭīkā / ២. សុញ្ញតកថាវណ្ណនា • 2. Suññatakathāvaṇṇanā
