Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / തിപിടക • Tipiṭaka / ബുദ്ധവംസപാളി • Buddhavaṃsapāḷi

൧൩. സുമേധബുദ്ധവംസോ

13. Sumedhabuddhavaṃso

.

1.

പദുമുത്തരസ്സ അപരേന, സുമേധോ നാമ നായകോ;

Padumuttarassa aparena, sumedho nāma nāyako;

ദുരാസദോ ഉഗ്ഗതേജോ, സബ്ബലോകുത്തമോ മുനി.

Durāsado uggatejo, sabbalokuttamo muni.

.

2.

പസന്നനേത്തോ സുമുഖോ, ബ്രഹാ ഉജു പതാപവാ;

Pasannanetto sumukho, brahā uju patāpavā;

ഹിതേസീ സബ്ബസത്താനം, ബഹൂ മോചേസി ബന്ധനാ.

Hitesī sabbasattānaṃ, bahū mocesi bandhanā.

.

3.

യദാ ബുദ്ധോ പാപുണിത്വാ, കേവലം ബോധിമുത്തമം;

Yadā buddho pāpuṇitvā, kevalaṃ bodhimuttamaṃ;

സുദസ്സനമ്ഹി നഗരേ, ധമ്മചക്കം പവത്തയി.

Sudassanamhi nagare, dhammacakkaṃ pavattayi.

.

4.

തസ്സാപി അഭിസമയാ തീണി, അഹേസും ധമ്മദേസനേ;

Tassāpi abhisamayā tīṇi, ahesuṃ dhammadesane;

കോടിസതസഹസ്സാനം, പഠമാഭിസമയോ അഹു.

Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.

.

5.

പുനാപരം കുമ്ഭകണ്ണം, യക്ഖം സോ ദമയീ ജിനോ;

Punāparaṃ kumbhakaṇṇaṃ, yakkhaṃ so damayī jino;

നവുതികോടിസഹസ്സാനം, ദുതിയാഭിസമയോ അഹു.

Navutikoṭisahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.

.

6.

പുനാപരം അമിതയസോ, ചതുസച്ചം പകാസയി;

Punāparaṃ amitayaso, catusaccaṃ pakāsayi;

അസീതികോടിസഹസ്സാനം, തതിയാഭിസമയോ അഹു.

Asītikoṭisahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.

.

7.

സന്നിപാതാ തയോ ആസും, സുമേധസ്സ മഹേസിനോ;

Sannipātā tayo āsuṃ, sumedhassa mahesino;

ഖീണാസവാനം വിമലാനം, സന്തചിത്താന താദിനം.

Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.

.

8.

സുദസ്സനം നാമ നഗരം, ഉപഗഞ്ഛി ജിനോ യദാ;

Sudassanaṃ nāma nagaraṃ, upagañchi jino yadā;

തദാ ഖീണാസവാ ഭിക്ഖൂ, സമിംസു സതകോടിയോ.

Tadā khīṇāsavā bhikkhū, samiṃsu satakoṭiyo.

.

9.

പുനാപരം ദേവകൂടേ, ഭിക്ഖൂനം കഥിനത്ഥതേ;

Punāparaṃ devakūṭe, bhikkhūnaṃ kathinatthate;

തദാ നവുതികോടീനം, ദുതിയോ ആസി സമാഗമോ.

Tadā navutikoṭīnaṃ, dutiyo āsi samāgamo.

൧൦.

10.

പുനാപരം ദസബലോ, യദാ ചരതി ചാരികം;

Punāparaṃ dasabalo, yadā carati cārikaṃ;

തദാ അസീതികോടീനം, തതിയോ ആസി സമാഗമോ.

Tadā asītikoṭīnaṃ, tatiyo āsi samāgamo.

൧൧.

11.

അഹം തേന സമയേന, ഉത്തരോ നാമ മാണവോ;

Ahaṃ tena samayena, uttaro nāma māṇavo;

അസീതികോടിയോ മയ്ഹം, ഘരേ സന്നിചിതം ധനം.

Asītikoṭiyo mayhaṃ, ghare sannicitaṃ dhanaṃ.

൧൨.

12.

കേവലം സബ്ബം ദത്വാന, സസങ്ഘേ ലോകനായകേ;

Kevalaṃ sabbaṃ datvāna, sasaṅghe lokanāyake;

സരണം തസ്സുപഗഞ്ഛിം, പബ്ബജ്ജഞ്ചാഭിരോചയിം.

Saraṇaṃ tassupagañchiṃ, pabbajjañcābhirocayiṃ.

൧൩.

13.

സോപി മം ബുദ്ധോ ബ്യാകാസി, കരോന്തോ അനുമോദനം;

Sopi maṃ buddho byākāsi, karonto anumodanaṃ;

‘‘തിംസകപ്പസഹസ്സമ്ഹി, അയം ബുദ്ധോ ഭവിസ്സതി.

‘‘Tiṃsakappasahassamhi, ayaṃ buddho bhavissati.

൧൪.

14.

‘‘പധാനം പദഹിത്വാന…പേ॰… ഹേസ്സാമ സമ്മുഖാ ഇമം’’.

‘‘Padhānaṃ padahitvāna…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’.

൧൫.

15.

തസ്സാപി വചനം സുത്വാ, ഭിയ്യോ ചിത്തം പസാദയിം;

Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;

ഉത്തരിം വതമധിട്ഠാസിം, ദസപാരമിപൂരിയാ.

Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.

൧൬.

16.

സുത്തന്തം വിനയഞ്ചാപി, നവങ്ഗം സത്ഥുസാസനം;

Suttantaṃ vinayañcāpi, navaṅgaṃ satthusāsanaṃ;

സബ്ബം പരിയാപുണിത്വാന, സോഭയിം ജിനസാസനം.

Sabbaṃ pariyāpuṇitvāna, sobhayiṃ jinasāsanaṃ.

൧൭.

17.

തത്ഥപ്പമത്തോ വിഹരന്തോ, നിസജ്ജട്ഠാനചങ്കമേ;

Tatthappamatto viharanto, nisajjaṭṭhānacaṅkame;

അഭിഞ്ഞാസു പാരമിം ഗന്ത്വാ, ബ്രഹ്മലോകമഗഞ്ഛഹം.

Abhiññāsu pāramiṃ gantvā, brahmalokamagañchahaṃ.

൧൮.

18.

സുദസ്സനം നാമ നഗരം, സുദത്തോ നാമ ഖത്തിയോ;

Sudassanaṃ nāma nagaraṃ, sudatto nāma khattiyo;

സുദത്താ നാമ ജനികാ, സുമേധസ്സ മഹേസിനോ.

Sudattā nāma janikā, sumedhassa mahesino.

൧൯.

19.

നവവസ്സസഹസ്സാനി, അഗാരം അജ്ഝ സോ വസി;

Navavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;

സുചന്ദകഞ്ചനസിരിവഡ്ഢാ, തയോ പാസാദമുത്തമാ.

Sucandakañcanasirivaḍḍhā, tayo pāsādamuttamā.

൨൦.

20.

തിസോളസസഹസ്സാനി, നാരിയോ സമലങ്കതാ;

Tisoḷasasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

സുമനാ നാമ സാ നാരീ, പുനബ്ബസു നാമ അത്രജോ.

Sumanā nāma sā nārī, punabbasu nāma atrajo.

൨൧.

21.

നിമിത്തേ ചതുരോ ദിസ്വാ, ഹത്ഥിയാനേന നിക്ഖമി;

Nimitte caturo disvā, hatthiyānena nikkhami;

അനൂനകം അഡ്ഢമാസം, പധാനം പദഹീ ജിനോ.

Anūnakaṃ aḍḍhamāsaṃ, padhānaṃ padahī jino.

൨൨.

22.

ബ്രഹ്മുനാ യാചിതോ സന്തോ, സുമേധോ ലോകനായകോ;

Brahmunā yācito santo, sumedho lokanāyako;

വത്തി ചക്കം മഹാവീരോ, സുദസ്സനുയ്യാനമുത്തമേ.

Vatti cakkaṃ mahāvīro, sudassanuyyānamuttame.

൨൩.

23.

സരണോ സബ്ബകാമോ ച, അഹേസും അഗ്ഗസാവകാ;

Saraṇo sabbakāmo ca, ahesuṃ aggasāvakā;

സാഗരോ നാമുപട്ഠാകോ, സുമേധസ്സ മഹേസിനോ.

Sāgaro nāmupaṭṭhāko, sumedhassa mahesino.

൨൪.

24.

രാമാ ചേവ സുരാമാ ച, അഹേസും അഗ്ഗസാവികാ;

Rāmā ceva surāmā ca, ahesuṃ aggasāvikā;

ബോധി തസ്സ ഭഗവതോ, മഹാനീപോതി വുച്ചതി.

Bodhi tassa bhagavato, mahānīpoti vuccati.

൨൫.

25.

ഉരുവേലാ യസവാ ച, അഹേസും അഗ്ഗുപട്ഠകാ;

Uruvelā yasavā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;

യസോധരാ സിരിമാ ച 1, അഹേസും അഗ്ഗുപട്ഠികാ.

Yasodharā sirimā ca 2, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.

൨൬.

26.

അട്ഠാസീതിരതനാനി, അച്ചുഗ്ഗതോ മഹാമുനി;

Aṭṭhāsītiratanāni, accuggato mahāmuni;

ഓഭാസേതി ദിസാ സബ്ബാ, ചന്ദോ താരഗണേ യഥാ.

Obhāseti disā sabbā, cando tāragaṇe yathā.

൨൭.

27.

ചക്കവത്തിമണീ നാമ, യഥാ തപതി യോജനം;

Cakkavattimaṇī nāma, yathā tapati yojanaṃ;

തഥേവ തസ്സ രതനം, സമന്താ ഫരതി യോജനം.

Tatheva tassa ratanaṃ, samantā pharati yojanaṃ.

൨൮.

28.

നവുതിവസ്സസഹസ്സാനി , ആയു വിജ്ജതി താവദേ;

Navutivassasahassāni , āyu vijjati tāvade;

താവതാ തിട്ഠമാനോ സോ, താരേസി ജനതം ബഹും.

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

൨൯.

29.

തേവിജ്ജഛളഭിഞ്ഞേഹി, ബലപ്പത്തേഹി താദിഹി;

Tevijjachaḷabhiññehi, balappattehi tādihi;

സമാകുലമിദം ആസി, അരഹന്തേഹി സാധുഹി.

Samākulamidaṃ āsi, arahantehi sādhuhi.

൩൦.

30.

തേപി സബ്ബേ അമിതയസാ, വിപ്പമുത്താ നിരൂപധീ;

Tepi sabbe amitayasā, vippamuttā nirūpadhī;

ഞാണാലോകം ദസ്സയിത്വാ, നിബ്ബുതാ തേ മഹായസാ.

Ñāṇālokaṃ dassayitvā, nibbutā te mahāyasā.

൩൧.

31.

സുമേധോ ജിനവരോ ബുദ്ധോ, മേധാരാമമ്ഹി നിബ്ബുതോ;

Sumedho jinavaro buddho, medhārāmamhi nibbuto;

ധാതുവിത്ഥാരികം ആസി, തേസു തേസു പദേസതോതി.

Dhātuvitthārikaṃ āsi, tesu tesu padesatoti.

സുമേധസ്സ ഭഗവതോ വംസോ ഏകാദസമോ.

Sumedhassa bhagavato vaṃso ekādasamo.







Footnotes:
1. യസാ നാമ സിരിമാ ച (സ്യാ॰ കം॰)
2. yasā nāma sirimā ca (syā. kaṃ.)



Related texts:



അട്ഠകഥാ • Aṭṭhakathā / സുത്തപിടക (അട്ഠകഥാ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ഖുദ്ദകനികായ (അട്ഠകഥാ) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / ബുദ്ധവംസ-അട്ഠകഥാ • Buddhavaṃsa-aṭṭhakathā / ൧൩. സുമേധബുദ്ധവംസവണ്ണനാ • 13. Sumedhabuddhavaṃsavaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact