| Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / थेरीगाथा-अट्ठकथा • Therīgāthā-aṭṭhakathā |
१४. सुमनाथेरीगाथावण्णना
14. Sumanātherīgāthāvaṇṇanā
धातुयो दुक्खतो दिस्वाति सुमनाय थेरिया गाथा। तस्सा वत्थु तिस्साथेरिया वत्थुसदिसं। इमिस्सापि हि सत्था ओभासं विस्सज्जेत्वा पुरतो निसिन्नो विय अत्तानं दस्सेत्वा –
Dhātuyodukkhato disvāti sumanāya theriyā gāthā. Tassā vatthu tissātheriyā vatthusadisaṃ. Imissāpi hi satthā obhāsaṃ vissajjetvā purato nisinno viya attānaṃ dassetvā –
१४.
14.
‘‘धातुयो दुक्खतो दिस्वा, मा जातिं पुनरागमि।
‘‘Dhātuyo dukkhato disvā, mā jātiṃ punarāgami;
भवे छन्दं विराजेत्वा, उपसन्ता चरिस्ससी’’ति॥ –
Bhave chandaṃ virājetvā, upasantā carissasī’’ti. –
इमं गाथमाह। सा गाथापरियोसाने अरहत्तं पापुणि ।
Imaṃ gāthamāha. Sā gāthāpariyosāne arahattaṃ pāpuṇi .
तत्थ धातुयो दुक्खतो दिस्वाति ससन्ततिपरियापन्ना चक्खादिधातुयो इतरापि च उदयब्बयपटिपीळनादिना ‘‘दुक्खा’’ति ञाणचक्खुना दिस्वा। मा जातिं पुनरागमीति पुन जातिं आयतिं पुनब्भवं मा उपगच्छि । भवे छन्दं विराजेत्वाति कामभवादिके सब्बस्मिं भवे तण्हाछन्दं विरागसङ्खातेन मग्गेन पजहित्वा। उपसन्ता चरिस्ससीति सब्बसो पहीनकिलेसताय निब्बुता विहरिस्ससि।
Tattha dhātuyo dukkhato disvāti sasantatipariyāpannā cakkhādidhātuyo itarāpi ca udayabbayapaṭipīḷanādinā ‘‘dukkhā’’ti ñāṇacakkhunā disvā. Mā jātiṃ punarāgamīti puna jātiṃ āyatiṃ punabbhavaṃ mā upagacchi . Bhave chandaṃ virājetvāti kāmabhavādike sabbasmiṃ bhave taṇhāchandaṃ virāgasaṅkhātena maggena pajahitvā. Upasantā carissasīti sabbaso pahīnakilesatāya nibbutā viharissasi.
एत्थ च ‘‘धातुयो दुक्खतो दिस्वा’’ति इमिना दुक्खानुपस्सनामुखेन विपस्सना दस्सिता। ‘‘भवे छन्दं विराजेत्वा’’ति इमिना मग्गो, ‘‘उपसन्ता चरिस्ससी’’ति इमिना सउपादिसेसा निब्बानधातु, ‘‘मा जातिं पुनरागमी’’ति इमिना अनुपादिसेसा निब्बानधातु दस्सिताति दट्ठब्बं।
Ettha ca ‘‘dhātuyo dukkhato disvā’’ti iminā dukkhānupassanāmukhena vipassanā dassitā. ‘‘Bhave chandaṃ virājetvā’’ti iminā maggo, ‘‘upasantā carissasī’’ti iminā saupādisesā nibbānadhātu, ‘‘mā jātiṃ punarāgamī’’ti iminā anupādisesā nibbānadhātu dassitāti daṭṭhabbaṃ.
सुमनाथेरीगाथावण्णना निट्ठिता।
Sumanātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
तिपिटक (मूल) • Tipiṭaka (Mūla) / सुत्तपिटक • Suttapiṭaka / खुद्दकनिकाय • Khuddakanikāya / थेरीगाथापाळि • Therīgāthāpāḷi / १४.सुमनाथेरीगाथा • 14.Sumanātherīgāthā
