| Library / Tipiṭaka / ཏིཔིཊཀ • Tipiṭaka / ཐེརཱིགཱཐཱ-ཨཊྛཀཐཱ • Therīgāthā-aṭṭhakathā |
༤. སུཛཱཏཱཐེརཱིགཱཐཱཝཎྞནཱ
4. Sujātātherīgāthāvaṇṇanā
ཨལངྐཏཱ སུཝསནཱཏིཨཱདིཀཱ སུཛཱཏཱཡ ཐེརིཡཱ གཱཐཱ། ཨཡམྤི པུརིམབུདྡྷེསུ ཀཏཱདྷིཀཱརཱ ཏཏྠ ཏཏྠ བྷཝེ ཝིཝཊྚཱུཔནིསྶཡཾ ཀུསལཾ ཨུཔཙིནནྟཱི ཨནུཀྐམེན སམྦྷཏཝིམོཀྑསམྦྷཱརཱ ཧུཏྭཱ ཨིམསྨིཾ བུདྡྷུཔྤཱདེ སཱཀེཏནགརེ སེཊྛིཀུལེ ནིབྦཏྟིཏྭཱ ཝཡཔྤཏྟཱ མཱཏཱཔིཏཱུཧི སམཱནཛཱཏིཀསྶ སེཊྛིཔུཏྟསྶ དིནྣཱ ཧུཏྭཱ པཏིཀུལཾ གཏཱ། ཏཏྠ ཏེན སདྡྷིཾ སུཁསཾཝཱསཾ ཝསནྟཱི ཨེཀདིཝསཾ ཨུཡྻཱནཾ གནྟྭཱ ནཀྑཏྟཀཱིལ༹ཾ ཀཱིལི༹ཏྭཱ པརིཛནེན སདྡྷིཾ ནགརཾ ཨཱགཙྪནྟཱི ཨཉྫནཝནེ སཏྠཱརཾ དིསྭཱ པསནྣམཱནསཱ ཨུཔསངྐམིཏྭཱ ཝནྡིཏྭཱ ཨེཀམནྟཾ ནིསཱིདི། སཏྠཱ ཏསྶཱ ཨནུཔུབྦིཾ ཀཐཾ ཀཐེཏྭཱ ཀལླཙིཏྟཏཾ ཉཏྭཱ ཨུཔརི སཱམུཀྐཾསིཀཾ དྷམྨདེསནཾ པཀཱསེསི། སཱ དེསནཱཝསཱནེ ཨཏྟནོ ཀཏཱདྷིཀཱརཏཱཡ ཉཱཎསྶ པརིཔཱཀཾ གཏཏྟཱ ཙ , སཏྠུ ཙ དེསནཱཝིལཱསེན ཡཐཱནིསིནྣཱཝ སཧ པཊིསམྦྷིདཱཧི ཨརཧཏྟཾ པཏྭཱ སཏྠཱརཾ ཝནྡིཏྭཱ གེཧཾ གནྟྭཱ སཱམིཀཉྩ མཱཏཱཔིཏརོ ཙ ཨནུཛཱནཱཔེཏྭཱ སཏྠུཨཱཎཱཡ བྷིཀྑུནུཔསྶཡཾ གནྟྭཱ བྷིཀྑུནཱིནཾ སནྟིཀེ པབྦཛི། པབྦཛིཏྭཱ ཙ ཨཏྟནོ པཊིཔཏྟིཾ པཙྩཝེཀྑིཏྭཱ ཨུདཱནཝསེན –
Alaṅkatā suvasanātiādikā sujātāya theriyā gāthā. Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī anukkamena sambhatavimokkhasambhārā hutvā imasmiṃ buddhuppāde sāketanagare seṭṭhikule nibbattitvā vayappattā mātāpitūhi samānajātikassa seṭṭhiputtassa dinnā hutvā patikulaṃ gatā. Tattha tena saddhiṃ sukhasaṃvāsaṃ vasantī ekadivasaṃ uyyānaṃ gantvā nakkhattakīḷaṃ kīḷitvā parijanena saddhiṃ nagaraṃ āgacchantī añjanavane satthāraṃ disvā pasannamānasā upasaṅkamitvā vanditvā ekamantaṃ nisīdi. Satthā tassā anupubbiṃ kathaṃ kathetvā kallacittataṃ ñatvā upari sāmukkaṃsikaṃ dhammadesanaṃ pakāsesi. Sā desanāvasāne attano katādhikāratāya ñāṇassa paripākaṃ gatattā ca , satthu ca desanāvilāsena yathānisinnāva saha paṭisambhidāhi arahattaṃ patvā satthāraṃ vanditvā gehaṃ gantvā sāmikañca mātāpitaro ca anujānāpetvā satthuāṇāya bhikkhunupassayaṃ gantvā bhikkhunīnaṃ santike pabbaji. Pabbajitvā ca attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā udānavasena –
༡༤༥.
145.
‘‘ཨལངྐཏཱ སུཝསནཱ, མཱལིནཱི ཙནྡནོཀྑིཏཱ།
‘‘Alaṅkatā suvasanā, mālinī candanokkhitā;
སབྦཱབྷརཎསཉྪནྣཱ, དཱསཱིགཎཔུརཀྑཏཱ༎
Sabbābharaṇasañchannā, dāsīgaṇapurakkhatā.
༡༤༦.
146.
‘‘ཨནྣཾ པཱནཉྩ ཨཱདཱཡ, ཁཛྫཾ བྷོཛྫཾ ཨནཔྤཀཾ།
‘‘Annaṃ pānañca ādāya, khajjaṃ bhojjaṃ anappakaṃ;
གེཧཏོ ནིཀྑམིཏྭཱན, ཨུཡྻཱནམབྷིཧཱརཡིཾ༎
Gehato nikkhamitvāna, uyyānamabhihārayiṃ.
༡༤༧.
147.
‘‘ཏཏྠ རམིཏྭཱ ཀཱིལི༹ཏྭཱ, ཨཱགཙྪནྟཱི སཀཾ གྷརཾ།
‘‘Tattha ramitvā kīḷitvā, āgacchantī sakaṃ gharaṃ;
ཝིཧཱརཾ དཊྛུཾ པཱཝིསིཾ, སཱཀེཏེ ཨཉྫནཾ ཝནཾ༎
Vihāraṃ daṭṭhuṃ pāvisiṃ, sākete añjanaṃ vanaṃ.
༡༤༨.
148.
‘‘དིསྭཱན ལོཀཔཛྫོཏཾ, ཝནྡིཏྭཱན ཨུཔཱཝིསིཾ།
‘‘Disvāna lokapajjotaṃ, vanditvāna upāvisiṃ;
སོ མེ དྷམྨམདེསེསི, ཨནུཀམྤཱཡ ཙཀྑུམཱ༎
So me dhammamadesesi, anukampāya cakkhumā.
༡༤༩.
149.
‘‘སུཏྭཱ ཙ ཁོ མཧེསིསྶ, སཙྩཾ སམྤཊིཝིཛ྄ཛྷཧཾ།
‘‘Sutvā ca kho mahesissa, saccaṃ sampaṭivijjhahaṃ;
ཏཏྠེཝ ཝིརཛཾ དྷམྨཾ, ཕུསཡིཾ ཨམཏཾ པདཾ༎
Tattheva virajaṃ dhammaṃ, phusayiṃ amataṃ padaṃ.
༡༥༠.
150.
‘‘ཏཏོ ཝིཉྙཱཏསདྡྷམྨཱ, པབྦཛིཾ ཨནགཱརིཡཾ།
‘‘Tato viññātasaddhammā, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
ཏིསྶོ ཝིཛྫཱ ཨནུཔྤཏྟཱ, ཨམོགྷཾ བུདྡྷསཱསན’’ནྟི༎ –
Tisso vijjā anuppattā, amoghaṃ buddhasāsana’’nti. –
ཨིམཱ གཱཐཱ ཨབྷཱསི།
Imā gāthā abhāsi.
ཏཏྠ ཨལངྐཏཱཏི ཝིབྷཱུསིཏཱ། ཏཾ པན ཨལངྐཏཱཀཱརཾ དསྶེཏུཾ ‘‘སུཝསནཱ མཱལིནཱི ཙནྡནོཀྑིཏཱ’’ཏི ཝུཏྟཾ། ཏཏྠ མཱལིནཱིཏི མཱལཱདྷཱརིནཱི། ཙནྡནོཀྑིཏཱཏི ཙནྡནཱནུལིཏྟཱ། སབྦཱབྷརཎསཉྪནྣཱཏི ཧཏྠཱུཔགཱདཱིཧི སབྦེཧི ཨཱབྷརཎེཧི ཨལངྐཱརཝསེན སཉྪཱདིཏསརཱིརཱ།
Tattha alaṅkatāti vibhūsitā. Taṃ pana alaṅkatākāraṃ dassetuṃ ‘‘suvasanā mālinī candanokkhitā’’ti vuttaṃ. Tattha mālinīti mālādhārinī. Candanokkhitāti candanānulittā. Sabbābharaṇasañchannāti hatthūpagādīhi sabbehi ābharaṇehi alaṅkāravasena sañchāditasarīrā.
ཨནྣཾ པཱནཉྩ ཨཱདཱཡ, ཁཛྫཾ བྷོཛྫཾ ཨནཔྤཀནྟི སཱལིཨོདནཱདིཨནྣཾ, ཨམྦཔཱནཱདིཔཱནཾ, པིཊྛཁཱདནཱིཡཱདིཁཛྫཾ, ཨཝསིཊྛཾ ཨཱཧཱརསངྑཱཏཾ བྷོཛྫཉྩ པཧཱུཏཾ གཧེཏྭཱ། ཨུཡྻཱནམབྷིཧཱརཡིནྟི ནཀྑཏྟཀཱིལཱ༹ཝསེན ཨུཡྻཱནཾ ཨུཔནེསིཾ། ཨནྣཔཱནཱདིཾ ཏཏྠ ཨཱནེཏྭཱ སཧ པརིཛནེན ཀཱིལ༹ནྟཱི རམནྟཱི པརིཙཱརེསིནྟི ཨདྷིཔྤཱཡོ།
Annaṃpānañca ādāya, khajjaṃ bhojjaṃ anappakanti sāliodanādiannaṃ, ambapānādipānaṃ, piṭṭhakhādanīyādikhajjaṃ, avasiṭṭhaṃ āhārasaṅkhātaṃ bhojjañca pahūtaṃ gahetvā. Uyyānamabhihārayinti nakkhattakīḷāvasena uyyānaṃ upanesiṃ. Annapānādiṃ tattha ānetvā saha parijanena kīḷantī ramantī paricāresinti adhippāyo.
སཱཀེཏེ ཨཉྫནཾ ཝནནྟི སཱཀེཏསམཱིཔེ ཨཉྫནཝནེ ཝིཧཱརཾ པཱཝིསིཾ།
Sākete añjanaṃ vananti sāketasamīpe añjanavane vihāraṃ pāvisiṃ.
ལོཀཔཛྫོཏནྟི ཉཱཎཔཛྫོཏེན ལོཀསྶ པཛྫོཏབྷཱུཏཾ།
Lokapajjotanti ñāṇapajjotena lokassa pajjotabhūtaṃ.
ཕུསཡིནྟི ཕུསིཾ, ཨདྷིགཙྪིནྟི ཨཏྠོ། སེསཾ ཝུཏྟནཡམེཝ།
Phusayinti phusiṃ, adhigacchinti attho. Sesaṃ vuttanayameva.
སུཛཱཏཱཐེརཱིགཱཐཱཝཎྞནཱ ནིཊྛིཏཱ།
Sujātātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ཏིཔིཊཀ (མཱུལ) • Tipiṭaka (Mūla) / སུཏྟཔིཊཀ • Suttapiṭaka / ཁུདྡཀནིཀཱཡ • Khuddakanikāya / ཐེརཱིགཱཐཱཔཱལི༹ • Therīgāthāpāḷi / ༤. སུཛཱཏཱཐེརཱིགཱཐཱ • 4. Sujātātherīgāthā
