| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ (အဋ္ဌကထာ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) |
၃. သူစိလောမသုတ္တဝဏ္ဏနာ
3. Sūcilomasuttavaṇṇanā
၂၃၇. တတိယေ ဂယာယန္တိ ဂယာဂာမေ, ဂယာယ အဝိဒူရေ နိဝိဋ္ဌဂာမံ ဥပနိသ္သာယာတိ အတ္ထော။ ဋင္ကိတမဉ္စေတိ ဒီဃမဉ္စေ ပာဒမဇ္ဈေ ဝိဇ္ဈိတ္ဝာ အဋနိယော ပဝေသေတ္ဝာ ကတမဉ္စေ။ တသ္သ ‘‘ဣဒံ ဥပရိ, ဣဒံ ဟေဋ္ဌာ’’တိ နတ္ထိ, ပရိဝတ္တေတ္ဝာ အတ္ထတောပိ တာဒိသောဝ ဟောတိ, တံ ဒေဝဋ္ဌာနေ ဌပေန္တိ။ စတုန္နံ ပာသာဏာနံ ဥပရိ ပာသာဏံ အတ္ထရိတ္ဝာ ကတဂေဟမ္ပိ ‘‘ဋင္ကိတမဉ္စော’’တိ ဝုစ္စတိ။ သူစိလောမသ္သာတိ ကထိနသူစိသဒိသလောမသ္သ။ သော ကိရ ကသ္သပသ္သ ဘဂဝတော သာသနေ ပဗ္ဗဇိတ္ဝာ ဒူရဋ္ဌာနတော အာဂတော သေဒမလဂ္ဂဟိတေန ဂတ္တေန သုပညတ္တံ သင္ဃိကမဉ္စံ အနာဒရေန အပစ္စတ္ထရိတ္ဝာ နိပဇ္ဇိ, တသ္သ ပရိသုဒ္ဓသီလသ္သ တံ ကမ္မံ သုဒ္ဓဝတ္ထေ ကာဠကံ ဝိယ အဟောသိ။ သော တသ္မိံ အတ္တဘာဝေ ဝိသေသံ နိဗ္ဗတ္တေတုံ အသက္ကောန္တော ကာလံကတ္ဝာ ဂယာဂာမဒ္ဝာရေ သင္ကာရဋ္ဌာနေ ယက္ခော ဟုတ္ဝာ နိဗ္ဗတ္တိ။ နိဗ္ဗတ္တမတ္တသ္သေဝ စသ္သ သကလသရီရံ ကထိနသူစီဟိ ဂဝိစ္ဆိဝိဇ္ဈိတံ ဝိယ ဇာတံ။
237. Tatiye gayāyanti gayāgāme, gayāya avidūre niviṭṭhagāmaṃ upanissāyāti attho. Ṭaṅkitamañceti dīghamañce pādamajjhe vijjhitvā aṭaniyo pavesetvā katamañce. Tassa ‘‘idaṃ upari, idaṃ heṭṭhā’’ti natthi, parivattetvā atthatopi tādisova hoti, taṃ devaṭṭhāne ṭhapenti. Catunnaṃ pāsāṇānaṃ upari pāsāṇaṃ attharitvā katagehampi ‘‘ṭaṅkitamañco’’ti vuccati. Sūcilomassāti kathinasūcisadisalomassa. So kira kassapassa bhagavato sāsane pabbajitvā dūraṭṭhānato āgato sedamalaggahitena gattena supaññattaṃ saṅghikamañcaṃ anādarena apaccattharitvā nipajji, tassa parisuddhasīlassa taṃ kammaṃ suddhavatthe kāḷakaṃ viya ahosi. So tasmiṃ attabhāve visesaṃ nibbattetuṃ asakkonto kālaṃkatvā gayāgāmadvāre saṅkāraṭṭhāne yakkho hutvā nibbatti. Nibbattamattasseva cassa sakalasarīraṃ kathinasūcīhi gavicchivijjhitaṃ viya jātaṃ.
အထေကဒိဝသံ ဘဂဝာ ပစ္စူသသမယေ လောကံ ဩလောကေန္တော တံ ယက္ခံ ပဌမာဝဇ္ဇနသ္သေဝ အာပာထံ အာဂတံ ဒိသ္ဝာ – ‘‘အယံ ဧကံ ဗုဒ္ဓန္တရံ မဟာဒုက္ခံ အနုဘဝိ။ ကိံ နု ခ္ဝာသ္သ မံ အာဂမ္မ သောတ္ထိကာရဏံ ဘဝေယ္ယာ’’တိ? အာဝဇ္ဇေန္တော ပဌမမဂ္ဂသ္သ ဥပနိသ္သယံ အဒ္ဒသ။ အထသ္သ သင္ဂဟံ ကာတုကာမော သုရတ္တဒုပဋ္ဋံ နိဝာသေတ္ဝာ သုဂတမဟာစီဝရံ ပာရုပိတ္ဝာ ဒေဝဝိမာနကပ္ပံ ဂန္ဓကုဋိံ ပဟာယ ဟတ္ထိဂဝာသ္သမနုသ္သကုက္ကုရာဒိကုဏပဒုဂ္ဂန္ဓံ သင္ကာရဋ္ဌာနံ ဂန္တ္ဝာ တတ္ထ မဟာဂန္ဓကုဋိယံ ဝိယ နိသီဒိ။ တံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ ‘‘သူစိလောမသ္သ ယက္ခသ္သ ဘဝနေ’’တိ။
Athekadivasaṃ bhagavā paccūsasamaye lokaṃ olokento taṃ yakkhaṃ paṭhamāvajjanasseva āpāthaṃ āgataṃ disvā – ‘‘ayaṃ ekaṃ buddhantaraṃ mahādukkhaṃ anubhavi. Kiṃ nu khvāssa maṃ āgamma sotthikāraṇaṃ bhaveyyā’’ti? Āvajjento paṭhamamaggassa upanissayaṃ addasa. Athassa saṅgahaṃ kātukāmo surattadupaṭṭaṃ nivāsetvā sugatamahācīvaraṃ pārupitvā devavimānakappaṃ gandhakuṭiṃ pahāya hatthigavāssamanussakukkurādikuṇapaduggandhaṃ saṅkāraṭṭhānaṃ gantvā tattha mahāgandhakuṭiyaṃ viya nisīdi. Taṃ sandhāya vuttaṃ ‘‘sūcilomassa yakkhassa bhavane’’ti.
ခရောတိ သုံသုမာရပိဋ္ဌိ ဝိယ ဆဒနိဋ္ဌကာဟိ ဝိသမစ္ဆဒနပိဋ္ဌိ ဝိယ စ ခရသရီရော။ သော ကိရ ကသ္သပသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓကာလေ သီလသမ္ပန္နော ဥပာသကော ဧကဒိဝသေ ဝိဟာရေ စိတ္တတ္ထရဏာဒီဟိ အတ္ထတာယ ဘူမိယာ သင္ဃိကေ အတ္ထရဏေ အတ္တနော ဥတ္တရာသင္ဂံ အပစ္စတ္ထရိတ္ဝာ နိပဇ္ဇိ။ သင္ဃိကံ တေလံ အဘာဇေတ္ဝာ အတ္တနော ဥတ္တရာသင္ဂံ အပစ္စတ္ထရိတ္ဝာ နိပဇ္ဇိ။ သင္ဃိကံ တေလံ အဘာဇေတ္ဝာ အတ္တနော ဟတ္ထေဟိ သရီရံ မက္ခေသီတိပိ ဝဒန္တိ။ သော တေန ကမ္မေန သဂ္ဂေ နိဗ္ဗတ္တိတုံ အသက္ကောန္တော တသ္သေဝ ဂာမသ္သ ဒ္ဝာရေ သင္ကာရဋ္ဌာနေ ယက္ခော ဟုတ္ဝာ နိဗ္ဗတ္တိ။ နိဗ္ဗတ္တမတ္တသ္သ စသ္သ သကလသရီရံ ဝုတ္တပ္ပကာရံ အဟောသိ။ တေ ဥဘောပိ သဟာယာ ဇာတာ။ ဣတိ ခရသ္သ ခရဘာဝော ဝေဒိတဗ္ဗော။
Kharoti suṃsumārapiṭṭhi viya chadaniṭṭhakāhi visamacchadanapiṭṭhi viya ca kharasarīro. So kira kassapasammāsambuddhakāle sīlasampanno upāsako ekadivase vihāre cittattharaṇādīhi atthatāya bhūmiyā saṅghike attharaṇe attano uttarāsaṅgaṃ apaccattharitvā nipajji. Saṅghikaṃ telaṃ abhājetvā attano uttarāsaṅgaṃ apaccattharitvā nipajji. Saṅghikaṃ telaṃ abhājetvā attano hatthehi sarīraṃ makkhesītipi vadanti. So tena kammena sagge nibbattituṃ asakkonto tasseva gāmassa dvāre saṅkāraṭṭhāne yakkho hutvā nibbatti. Nibbattamattassa cassa sakalasarīraṃ vuttappakāraṃ ahosi. Te ubhopi sahāyā jātā. Iti kharassa kharabhāvo veditabbo.
အဝိဒူရေ အတိက္ကမန္တီတိ ဂောစရံ ပရိယေသန္တာ သမာဂမဋ္ဌာနံ ဝာ ဂစ္ဆန္တာ အာသန္နေ ဌာနေ ဂစ္ဆန္တိ။ တေသု သူစိလောမော သတ္ထာရံ န ပသ္သတိ, ခရလောမော ပဌမတရံ ဒိသ္ဝာ သူစိလောမံ ယက္ခံ ဧတဒဝောစ – ‘‘ဧသော သမဏော’’တိ, သမ္မ, ဧသ တဝ ဘဝနံ ပဝိသိတ္ဝာ နိသိန္နော ဧကော သမဏောတိ။ နေသော သမဏော, သမဏကော ဧသောတိ သော ကိရ ယော မံ ပသ္သိတ္ဝာ ဘီတော ပလာယတိ, တံ သမဏကောတိ ဝဒတိ။ ယော န ဘာယတိ, တံ သမဏောတိ။ တသ္မာ ‘‘အယံ မံ ဒိသ္ဝာ ဘီတော ပလာယိသ္သတီ’’တိ မညမာနော ဧဝမာဟ။
Avidūre atikkamantīti gocaraṃ pariyesantā samāgamaṭṭhānaṃ vā gacchantā āsanne ṭhāne gacchanti. Tesu sūcilomo satthāraṃ na passati, kharalomo paṭhamataraṃ disvā sūcilomaṃ yakkhaṃ etadavoca – ‘‘eso samaṇo’’ti, samma, esa tava bhavanaṃ pavisitvā nisinno eko samaṇoti. Neso samaṇo, samaṇako esoti so kira yo maṃ passitvā bhīto palāyati, taṃ samaṇakoti vadati. Yo na bhāyati, taṃ samaṇoti. Tasmā ‘‘ayaṃ maṃ disvā bhīto palāyissatī’’ti maññamāno evamāha.
ကာယံ ဥပနာမေသီတိ ဘေရဝရူပံ နိမ္မိနိတ္ဝာ မဟာမုခံ ဝိဝရိတ္ဝာ သကလသရီရေ လောမာနိ ဥဋ္ဌာပေတ္ဝာ ကာယံ ဥပနာမေသိ။ အပနာမေသီတိ ရတနသတိကံ သုဝဏ္ဏဂ္ဃနိကံ ဝိယ ထောကံ အပနာမေသိ။ ပာပကောတိ လာမကော အမနုညော။ သော ဂူထံ ဝိယ အဂ္ဂိ ဝိယ ကဏ္ဟသပ္ပော ဝိယ စ ပရိဝဇ္ဇေတဗ္ဗော, န ဣမိနာ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏေန သရီရေန သမ္ပဋိစ္ဆိတဗ္ဗော။ ဧဝံ ဝုတ္တေ ပန သူစိလောမော ‘‘ပာပကော ကိရ မေ သမ္ဖသ္သော’’တိ ကုဒ္ဓော ပဉ္ဟံ တံ, သမဏာတိအာဒိမာဟ။ စိတ္တံ ဝာ တေ ခိပိသ္သာမီတိ ယေသဉ္ဟိ အမနုသ္သာ စိတ္တံ ခိပိတုကာမာ ဟောန္တိ, တေသံ သေတမုခံ နီလောဒရံ သုရတ္တဟတ္ထပာဒံ မဟာသီသံ ပဇ္ဇလိတနေတ္တံ ဘေရဝံ ဝာ အတ္တဘာဝံ နိမ္မိနိတ္ဝာ ဒသ္သေန္တိ, ဘေရဝံ ဝာ သဒ္ဒံ သာဝေန္တိ, ကထေန္တာနံယေဝ ဝာ မုခေ ဟတ္ထံ ပက္ခိပိတ္ဝာ ဟဒယံ မဒ္ဒန္တိ, တေန တေ သတ္တာ ဥမ္မတ္တကာ ဟောန္တိ ခိတ္တစိတ္တာ။ တံ သန္ဓာယေဝမာဟ။ ပာရဂင္ဂာယာတိ ဒ္ဝီသု ပာဒေသု ဂဟေတ္ဝာ တံ အာဝိဉ္ဆေတ္ဝာ ယထာ န ပုနာဂစ္ဆသိ, ဧဝံ ပာရံ ဝာ ဂင္ဂာယ ခိပိသ္သာမီတိ ဝဒတိ။ သဒေဝကေတိအာဒိ ဝုတ္တတ္ထမေဝ။ ပုစ္ဆ ယဒာကင္ခသီတိ ယံကိဉ္စိ အာကင္ခသိ, တံ သဗ္ဗံ ပုစ္ဆ, အသေသံ တေ ဗ္ယာကရိသ္သာမီတိ သဗ္ဗညုပဝာရဏံ ပဝာရေတိ။
Kāyaṃ upanāmesīti bheravarūpaṃ nimminitvā mahāmukhaṃ vivaritvā sakalasarīre lomāni uṭṭhāpetvā kāyaṃ upanāmesi. Apanāmesīti ratanasatikaṃ suvaṇṇagghanikaṃ viya thokaṃ apanāmesi. Pāpakoti lāmako amanuñño. So gūthaṃ viya aggi viya kaṇhasappo viya ca parivajjetabbo, na iminā suvaṇṇavaṇṇena sarīrena sampaṭicchitabbo. Evaṃ vutte pana sūcilomo ‘‘pāpako kira me samphasso’’ti kuddho pañhaṃ taṃ, samaṇātiādimāha. Cittaṃ vā te khipissāmīti yesañhi amanussā cittaṃ khipitukāmā honti, tesaṃ setamukhaṃ nīlodaraṃ surattahatthapādaṃ mahāsīsaṃ pajjalitanettaṃ bheravaṃ vā attabhāvaṃ nimminitvā dassenti, bheravaṃ vā saddaṃ sāventi, kathentānaṃyeva vā mukhe hatthaṃ pakkhipitvā hadayaṃ maddanti, tena te sattā ummattakā honti khittacittā. Taṃ sandhāyevamāha. Pāragaṅgāyāti dvīsu pādesu gahetvā taṃ āviñchetvā yathā na punāgacchasi, evaṃ pāraṃ vā gaṅgāya khipissāmīti vadati. Sadevaketiādi vuttatthameva. Puccha yadākaṅkhasīti yaṃkiñci ākaṅkhasi, taṃ sabbaṃ puccha, asesaṃ te byākarissāmīti sabbaññupavāraṇaṃ pavāreti.
ကုတောနိဒာနာတိ ကိံနိဒာနာ, ကိံပစ္စယာတိ အတ္ထော? ကုမာရကာ ဓင္ကမိဝောသ္သဇန္တီတိ ယထာ ကုမာရကာ ကာကံ ဂဟေတ္ဝာ ဩသ္သဇန္တိ ခိပန္တိ, ဧဝံ ပာပဝိတက္ကာ ကုတော သမုဋ္ဌာယ စိတ္တံ ဩသ္သဇန္တီတိ ပုစ္ဆတိ?
Kutonidānāti kiṃnidānā, kiṃpaccayāti attho? Kumārakā dhaṅkamivossajantīti yathā kumārakā kākaṃ gahetvā ossajanti khipanti, evaṃ pāpavitakkā kuto samuṭṭhāya cittaṃ ossajantīti pucchati?
ဣတောနိဒာနာတိ အယံ အတ္တဘာဝော နိဒာနံ ဧတေသန္တိ ဣတော နိဒာနာ။ ဣတောဇာတိ ဣတော အတ္တဘာဝတော ဇာတာ။ ဣတော သမုဋ္ဌာယ မနောဝိတက္ကာတိ ယထာ ဒီဃသုတ္တကေန ပာဒေ ဗဒ္ဓံ ကာကံ ကုမာရကာ တသ္သ သုတ္တပရိယန္တံ အင္ဂုလိယံ ဝေဌေတ္ဝာ ဩသ္သဇန္တိ, သော ဒူရံ ဂန္တ္ဝာပိ ပုန တေသံ ပာဒမူလေယေဝ ပတတိ, ဧဝမေဝ ဣတော အတ္တဘာဝတော သမုဋ္ဌာယ ပာပဝိတက္ကာ စိတ္တံ ဩသ္သဇန္တိ။
Itonidānāti ayaṃ attabhāvo nidānaṃ etesanti ito nidānā. Itojāti ito attabhāvato jātā. Ito samuṭṭhāya manovitakkāti yathā dīghasuttakena pāde baddhaṃ kākaṃ kumārakā tassa suttapariyantaṃ aṅguliyaṃ veṭhetvā ossajanti, so dūraṃ gantvāpi puna tesaṃ pādamūleyeva patati, evameva ito attabhāvato samuṭṭhāya pāpavitakkā cittaṃ ossajanti.
သ္နေဟဇာတိ တဏ္ဟာသိနေဟတော ဇာတာ။ အတ္တသမ္ဘူတာတိ အတ္တနိ သမ္ဘူတာ။ နိဂ္ရောဓသ္သေဝ ခန္ဓဇာတိ နိဂ္ရောဓခန္ဓေ ဇာတာ ပာရောဟာ ဝိယ။ ပုထူတိ ဗဟူ အနေကပ္ပကာရာ ပာပဝိတက္ကာ တံသမ္ပယုတ္တကိလေသာ စ။ ဝိသတ္တာတိ လဂ္ဂာ လဂ္ဂိတာ။ ကာမေသူတိ ဝတ္ထုကာမေသု။ မာလုဝာဝ ဝိတတာ ဝနေတိ ယထာ ဝနေ မာလုဝာ လတာ ယံ ရုက္ခံ နိသ္သာယ ဇာယတိ, တံ မူလတော ယာဝ အဂ္ဂာ, အဂ္ဂတော ယာဝ မူလာ ပုနပ္ပုနံ သံသိဗ္ဗိတ္ဝာ အဇ္ဈောတ္ထရိတ္ဝာ ဩတတဝိတတာ တိဋ္ဌတိ။ ဧဝံ ဝတ္ထုကာမေသု ပုထူ ကိလေသကာမာ ဝိသတ္တာ, ပုထူ ဝာ သတ္တာ တေဟိ ကိလေသကာမေဟိ ဝတ္ထုကာမေသု ဝိသတ္တာ။ ယေ နံ ပဇာနန္တီတိ ယေ ‘‘အတ္တသမ္ဘူတာ’’တိ ဧတ္ထ ဝုတ္တံ အတ္တဘာဝံ ဇာနန္တိ။
Snehajāti taṇhāsinehato jātā. Attasambhūtāti attani sambhūtā. Nigrodhasseva khandhajāti nigrodhakhandhe jātā pārohā viya. Puthūti bahū anekappakārā pāpavitakkā taṃsampayuttakilesā ca. Visattāti laggā laggitā. Kāmesūti vatthukāmesu. Māluvāva vitatā vaneti yathā vane māluvā latā yaṃ rukkhaṃ nissāya jāyati, taṃ mūlato yāva aggā, aggato yāva mūlā punappunaṃ saṃsibbitvā ajjhottharitvā otatavitatā tiṭṭhati. Evaṃ vatthukāmesu puthū kilesakāmā visattā, puthū vā sattā tehi kilesakāmehi vatthukāmesu visattā. Ye naṃ pajānantīti ye ‘‘attasambhūtā’’ti ettha vuttaṃ attabhāvaṃ jānanti.
ယတောနိဒာနန္တိ ယံ နိဒာနမသ္သ အတ္တဘာဝသ္သ တဉ္စ ဇာနန္တိ။ တေ နံ ဝိနောဒေန္တီတိ တေ ဧဝံ အတ္တဘာဝသင္ခာတသ္သ ဒုက္ခသစ္စသ္သ နိဒာနဘူတံ သမုဒယသစ္စံ မဂ္ဂသစ္စေန ဝိနောဒေန္တိ။ တေ ဒုတ္တရန္တိ တေ သမုဒယသစ္စံ နီဟရန္တာ ဣဒံ ဒုတ္တရံ ကိလေသောဃံ တရန္တိ။ အတိဏ္ဏပုဗ္ဗန္တိ အနမတဂ္ဂေ သံသာရေ သုပိနန္တေပိ န တိဏ္ဏပုဗ္ဗံ။ အပုနဗ္ဘဝာယာတိ အပုနဗ္ဘဝသင္ခာတသ္သ နိရောဓသစ္စသ္သတ္ထာယ။ ဣတိ ဣမာယ ဂာထာယ စတ္တာရိ သစ္စာနိ ပကာသေန္တော အရဟတ္တနိကူဋေန ဒေသနံ နိဋ္ဌပေသိ။ ဒေသနာဝသာနေ သူစိလောမော တသ္မိံယေဝ ပဒေသေ ဌိတော ဒေသနာနုသာရေန ဉာဏံ ပေသေတ္ဝာ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌိတော။ သောတာပန္နာ စ နာမ န ကိလိဋ္ဌတ္တဘာဝေ တိဋ္ဌန္တီတိ သဟ ဖလပဋိလာဘေနသ္သ သရီရေ သေတကဏ္ဍုပီဠကသူစိယော သဗ္ဗာ ပတိတာ။ သော ဒိဗ္ဗဝတ္ထနိဝတ္ထော ဒိဗ္ဗဝရဒုကူလုတ္တရာသင္ဂော ဒိဗ္ဗဝေဌနဝေဌိတော ဒိဗ္ဗာဘရဏဂန္ဓမာလဓရော သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏော ဟုတ္ဝာ ဘုမ္မဒေဝတာပရိဟာရံ ပဋိလဘီတိ။ တတိယံ။
Yatonidānanti yaṃ nidānamassa attabhāvassa tañca jānanti. Te naṃ vinodentīti te evaṃ attabhāvasaṅkhātassa dukkhasaccassa nidānabhūtaṃ samudayasaccaṃ maggasaccena vinodenti. Te duttaranti te samudayasaccaṃ nīharantā idaṃ duttaraṃ kilesoghaṃ taranti. Atiṇṇapubbanti anamatagge saṃsāre supinantepi na tiṇṇapubbaṃ. Apunabbhavāyāti apunabbhavasaṅkhātassa nirodhasaccassatthāya. Iti imāya gāthāya cattāri saccāni pakāsento arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhapesi. Desanāvasāne sūcilomo tasmiṃyeva padese ṭhito desanānusārena ñāṇaṃ pesetvā sotāpattiphale patiṭṭhito. Sotāpannā ca nāma na kiliṭṭhattabhāve tiṭṭhantīti saha phalapaṭilābhenassa sarīre setakaṇḍupīḷakasūciyo sabbā patitā. So dibbavatthanivattho dibbavaradukūluttarāsaṅgo dibbaveṭhanaveṭhito dibbābharaṇagandhamāladharo suvaṇṇavaṇṇo hutvā bhummadevatāparihāraṃ paṭilabhīti. Tatiyaṃ.
Related texts:
တိပိဋက (မူလ) • Tipiṭaka (Mūla) / သုတ္တပိဋက • Suttapiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ • Saṃyuttanikāya / ၃. သူစိလောမသုတ္တံ • 3. Sūcilomasuttaṃ
ဋီကာ • Tīkā / သုတ္တပိဋက (ဋီကာ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / သံယုတ္တနိကာယ (ဋီကာ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) / ၃. သူစိလောမသုတ္တဝဏ္ဏနာ • 3. Sūcilomasuttavaṇṇanā
