| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Majjhimanikāya (aṭṭhakathā) |
੯. ਸੁਭਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ
9. Subhasuttavaṇṇanā
੪੬੨. ਏવਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਸੁਭਸੁਤ੍ਤਂ। ਤਤ੍ਥ ਤੋਦੇਯ੍ਯਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਤੁਦਿਗਾਮવਾਸਿਨੋ ਤੋਦੇਯ੍ਯਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ। ਆਰਾਧਕੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਪਾਦਕੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਪੂਰਕੋ। ਞਾਯਂ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਕਾਰਣਧਮ੍ਮਂ। ਕੁਸਲਨ੍ਤਿ ਅਨવਜ੍ਜਂ।
462.Evaṃme sutanti subhasuttaṃ. Tattha todeyyaputtoti tudigāmavāsino todeyyabrāhmaṇassa putto. Ārādhako hotīti sampādako hoti paripūrako. Ñāyaṃ dhammanti kāraṇadhammaṃ. Kusalanti anavajjaṃ.
੪੬੩. ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਂ ਅਕੁਸਲਪਟਿਪਦਂ। ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਂ ਕੁਸਲਪਟਿਪਦਂ।
463.Micchāpaṭipattinti aniyyānikaṃ akusalapaṭipadaṃ. Sammāpaṭipattinti niyyānikaṃ kusalapaṭipadaṃ.
ਮਹਟ੍ਠਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਮਹਨ੍ਤੇਹਿ વੇਯ੍ਯਾવਚ੍ਚਕਰੇਹਿ વਾ ਉਪਕਰਣੇਹਿ વਾ ਬਹੂਹਿ ਅਤ੍ਥੋ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਮਹਟ੍ਠਂ। ਮਹਨ੍ਤਾਨਿ ਨਾਮਗ੍ਗਹਣਮਙ੍ਗਲਾਦੀਨਿ ਕਿਚ੍ਚਾਨਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਮਹਾਕਿਚ੍ਚਂ। ਇਦਂ ਅਜ੍ਜ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਇਦਂ ਸ੍વੇਤਿ ਏવਂ ਮਹਨ੍ਤਾਨਿ ਅਧਿਕਾਰਸਙ੍ਖਾਤਾਨਿ ਅਧਿਕਰਣਾਨਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਮਹਾਧਿਕਰਣਂ। ਬਹੂਨਂ ਕਮ੍ਮੇ ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਤਾવਸੇਨ ਪੀਲ਼ਾਸਙ੍ਖਾਤੋ ਮਹਾਸਮਾਰਮ੍ਭੋ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਮਹਾਸਮਾਰਮ੍ਭਂ। ਘਰਾવਾਸਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਘਰਾવਾਸਕਮ੍ਮਂ। ਏવਂ ਸਬ੍ਬવਾਰੇਸੁ ਅਤ੍ਥੋ વੇਦਿਤਬ੍ਬੋ। ਕਸਿਕਮ੍ਮੇ ਚੇਤ੍ਥ ਨਙ੍ਗਲਕੋਟਿਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍વਾ ਉਪਕਰਣਾਨਂ ਪਰਿਯੇਸਨવਸੇਨ ਮਹਟ੍ਠਤਾ, વਣਿਜ੍ਜਾਯ ਯਥਾਠਿਤਂਯੇવ ਭਣ੍ਡਂ ਗਹੇਤ੍વਾ ਪਰਿવਤ੍ਤਨવਸੇਨ ਅਪ੍ਪਟ੍ਠਤਾ વੇਦਿਤਬ੍ਬਾ। વਿਪਜ੍ਜਮਾਨਨ੍ਤਿ ਅવੁਟ੍ਠਿਅਤਿવੁਟ੍ਠਿਆਦੀਹਿ ਕਸਿਕਮ੍ਮਂ, ਮਣਿਸੁવਣ੍ਣਾਦੀਸੁ ਅਚ੍ਛੇਕਤਾਦੀਹਿ ਚ વਣਿਜ੍ਜਕਮ੍ਮਂ ਅਪ੍ਪਫਲਂ ਹੋਤਿ, ਮੂਲਚ੍ਛੇਦਮ੍ਪਿ ਪਾਪੁਣਾਤਿ। વਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਚੂਲ਼ਨ੍ਤੇવਾਸਿਕਸ੍ਸ વਿਯ।
Mahaṭṭhantiādīsu mahantehi veyyāvaccakarehi vā upakaraṇehi vā bahūhi attho etthāti mahaṭṭhaṃ. Mahantāni nāmaggahaṇamaṅgalādīni kiccāni etthāti mahākiccaṃ. Idaṃ ajja kattabbaṃ, idaṃ sveti evaṃ mahantāni adhikārasaṅkhātāni adhikaraṇāni etthāti mahādhikaraṇaṃ. Bahūnaṃ kamme yuttappayuttatāvasena pīḷāsaṅkhāto mahāsamārambho etthāti mahāsamārambhaṃ. Gharāvāsakammaṭṭhānanti gharāvāsakammaṃ. Evaṃ sabbavāresu attho veditabbo. Kasikamme cettha naṅgalakoṭiṃ ādiṃ katvā upakaraṇānaṃ pariyesanavasena mahaṭṭhatā, vaṇijjāya yathāṭhitaṃyeva bhaṇḍaṃ gahetvā parivattanavasena appaṭṭhatā veditabbā. Vipajjamānanti avuṭṭhiativuṭṭhiādīhi kasikammaṃ, maṇisuvaṇṇādīsu acchekatādīhi ca vaṇijjakammaṃ appaphalaṃ hoti, mūlacchedampi pāpuṇāti. Vipariyāyena sampajjamānaṃ mahapphalaṃ cūḷantevāsikassa viya.
੪੬੪. ਏવਮੇવ ਖੋਤਿ ਯਥਾ ਕਸਿਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ વਿਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਅਪ੍ਪਫਲਂ ਹੋਤਿ, ਏવਂ ਘਰਾવਾਸਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ। ਅਕਤਕਲ੍ਯਾਣੋ ਹਿ ਕਾਲਂ ਕਤ੍વਾ ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ। ਮਹਾਦਤ੍ਤਸੇਨਾਪਤਿ ਨਾਮ ਕਿਰੇਕੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਭਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ, ਤਸ੍ਸ ਮਰਣਸਮਯੇ ਨਿਰਯੋ ਉਪਟ੍ਠਾਸਿ। ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਹਿ ‘‘ਕਿਂ ਪਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ વੁਤ੍ਤੋ? ਲੋਹਿਤਘਰਨ੍ਤਿ ਆਹ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੋ ਭੋ ਏਸੋਤਿ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੋ ਨਾਮ ਭੋ ਕਹਨ੍ਤਿ? ਉਪਰੀਤਿ। ਮਯ੍ਹਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਉਪਟ੍ਠਾਤੀਤਿ। ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ , ਤਥਾਪਿ ਉਪਰੀਤਿ ਕਾਲਂ ਕਤ੍વਾ ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ। ‘‘ਇਮਿਨਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਯਞ੍ਞੇ ਦੋਸੋ ਦਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਸਹਸ੍ਸਂ ਗਹੇਤ੍વਾ ਨੀਹਰਿਤੁਂ ਅਦਂਸੁ। ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਪਨ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤਿ। ਕਤਕਲ੍ਯਾਣੋ ਹਿ ਕਾਲਂ ਕਤ੍વਾ ਸਗ੍ਗੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ। ਸਕਲਾਯ ਗੁਤ੍ਤਿਲવਿਮਾਨਕਥਾਯ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬਂ। ਯਥਾ ਪਨ ਤਂ વਣਿਜ੍ਜਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ વਿਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਅਪ੍ਪਫਲਂ ਹੋਤਿ, ਏવਂ ਸੀਲੇਸੁ ਅਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਨੋ ਅਨੇਸਨਾਯ ਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ। ਏવਰੂਪਾ ਹਿ ਨੇવ ਝਾਨਾਦਿਸੁਖਂ ਨ ਸਗ੍ਗਮੋਕ੍ਖਂ ਲਭਤਿ। ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਪਨ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤਿ। ਸੀਲਾਨਿ ਹਿ ਪੂਰੇਤ੍વਾ વਿਪਸ੍ਸਨਂ વਡ੍ਢੇਨ੍ਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਾਪੁਣਾਤਿ।
464.Evameva khoti yathā kasikammaṭṭhānaṃ vipajjamānaṃ appaphalaṃ hoti, evaṃ gharāvāsakammaṭṭhānampi. Akatakalyāṇo hi kālaṃ katvā niraye nibbattati. Mahādattasenāpati nāma kireko brāhmaṇabhatto ahosi, tassa maraṇasamaye nirayo upaṭṭhāsi. So brāhmaṇehi ‘‘kiṃ passasī’’ti vutto? Lohitagharanti āha. Brahmaloko bho esoti. Brahmaloko nāma bho kahanti? Uparīti. Mayhaṃ heṭṭhā upaṭṭhātīti. Kiñcāpi heṭṭhā upaṭṭhāti , tathāpi uparīti kālaṃ katvā niraye nibbatto. ‘‘Iminā amhākaṃ yaññe doso dinno’’ti sahassaṃ gahetvā nīharituṃ adaṃsu. Sampajjamānaṃ pana mahapphalaṃ hoti. Katakalyāṇo hi kālaṃ katvā sagge nibbattati. Sakalāya guttilavimānakathāya dīpetabbaṃ. Yathā pana taṃ vaṇijjakammaṭṭhānaṃ vipajjamānaṃ appaphalaṃ hoti, evaṃ sīlesu aparipūrakārino anesanāya yuttassa pabbajjākammaṭṭhānampi. Evarūpā hi neva jhānādisukhaṃ na saggamokkhaṃ labhati. Sampajjamānaṃ pana mahapphalaṃ hoti. Sīlāni hi pūretvā vipassanaṃ vaḍḍhento arahattampi pāpuṇāti.
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਭੋ ਗੋਤਮੋਤਿ ਇਧ ਕਿਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ? ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ વਦਨ੍ਤਿ – ‘‘ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਪੂਰੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਗਹਟ੍ਠੋવ ਪੂਰੇਤੀ’’ਤਿ। ਸਮਣੋ ਪਨ ਗੋਤਮੋ – ‘‘ਗਿਹਿਸ੍ਸ વਾ ਅਹਂ ਮਾਣવ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ વਾ’’ਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ વਦਤਿ, ਨੇવ ਪਬ੍ਬਜਿਤਂ ਮੁਞ੍ਚਤਿ, ਮਯ੍ਹਮੇવ ਪੁਚ੍ਛਂ ਮਞ੍ਞੇ ਨ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤੀਤਿ ਚਾਗਸੀਸੇਨ ਪਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਪੁਚ੍ਛਾਮੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ। ਸਚੇ ਤੇ ਅਗਰੂਤਿ ਸਚੇ ਤੁਯ੍ਹਂ ਯਥਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਇਧ ਭਾਸਿਤੁਂ ਭਾਰਿਯਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਯਦਿ ਨ ਕੋਚਿ ਅਫਾਸੁਕਭਾવੋ ਹੋਤਿ, ਭਾਸਸ੍ਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ। ਨ ਖੋ ਮੇ, ਭੋਤਿ ਕਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ? ਪਣ੍ਡਿਤਪਟਿਰੂਪਕਾਨਞ੍ਹਿ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਥੇਤੁਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਹੋਤਿ, ਤੇ ਪਦੇ ਪਦੇ ਅਕ੍ਖਰੇ ਅਕ੍ਖਰੇ ਦੋਸਮੇવ વਦਨ੍ਤਿ। ਏਕਨ੍ਤਪਣ੍ਡਿਤਾ ਪਨ ਕਥਂ ਸੁਤ੍વਾ ਸੁਕਥਿਤਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ, ਦੁਕ੍ਕਥਿਤੇ ਪਾਲ਼ਿਪਦਅਤ੍ਥਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਸੁ ਯਂ ਯਂ વਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਉਜੁਂ ਕਤ੍વਾ ਦੇਨ੍ਤਿ। ਭਗવਤਾ ਚ ਸਦਿਸੋ ਏਕਨ੍ਤਪਣ੍ਡਿਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਖੋ ਮੇ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਗਰੁ, ਯਤ੍ਥਸ੍ਸੁ ਭવਨ੍ਤੋ વਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਭવਨ੍ਤਰੂਪੋ વਾ’’ਤਿ। ਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ વਚੀਸਚ੍ਚਂ। ਤਪਨ੍ਤਿ ਤਪਚਰਿਯਂ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਨ੍ਤਿ ਮੇਥੁਨવਿਰਤਿਂ। ਅਜ੍ਝੇਨਨ੍ਤਿ ਮਨ੍ਤਗਹਣਂ। ਚਾਗਨ੍ਤਿ ਆਮਿਸਪਰਿਚ੍ਚਾਗਂ।
Brāhmaṇā, bho gotamoti idha kiṃ pucchāmīti pucchati? Brāhmaṇā vadanti – ‘‘pabbajito ime pañca dhamme pūretuṃ samattho nāma natthi, gahaṭṭhova pūretī’’ti. Samaṇo pana gotamo – ‘‘gihissa vā ahaṃ māṇava pabbajitassa vā’’ti punappunaṃ vadati, neva pabbajitaṃ muñcati, mayhameva pucchaṃ maññe na sallakkhetīti cāgasīsena pañca dhamme pucchāmīti pucchati. Sace te agarūti sace tuyhaṃ yathā brāhmaṇā paññapenti, tathā idha bhāsituṃ bhāriyaṃ na hoti, yadi na koci aphāsukabhāvo hoti, bhāsassūti attho. Na kho me, bhoti kiṃ sandhāyāha? Paṇḍitapaṭirūpakānañhi santike kathetuṃ dukkhaṃ hoti, te pade pade akkhare akkhare dosameva vadanti. Ekantapaṇḍitā pana kathaṃ sutvā sukathitaṃ pasaṃsanti, dukkathite pāḷipadaatthabyañjanesu yaṃ yaṃ virujjhati, taṃ taṃ ujuṃ katvā denti. Bhagavatā ca sadiso ekantapaṇḍito nāma natthi, tenāha ‘‘na kho me, bho gotama, garu, yatthassu bhavanto vā nisinno bhavantarūpo vā’’ti. Saccanti vacīsaccaṃ. Tapanti tapacariyaṃ. Brahmacariyanti methunaviratiṃ. Ajjhenanti mantagahaṇaṃ. Cāganti āmisapariccāgaṃ.
੪੬੬. ਪਾਪਿਤੋ ਭવਿਸ੍ਸਤੀਤਿ। ਅਜਾਨਨਭਾવਂ ਪਾਪਿਤੋ ਭવਿਸ੍ਸਤਿ। ਏਤਦવੋਚਾਤਿ ਭਗવਤਾ ਅਨ੍ਧવੇਣੂਪਮਾਯ ਨਿਗ੍ਗਹਿਤੋ ਤਂ ਪਚ੍ਚਾਹਰਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਯਥਾ ਨਾਮ ਦੁਬ੍ਬਲਸੁਨਖੋ ਮਿਗਂ ਉਟ੍ਠਪੇਤ੍વਾ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਅਭਿਮੁਖਂ ਕਤ੍વਾ ਸਯਂ ਅਪਸਕ੍ਕਤਿ, ਏવਮੇવਂ ਆਚਰਿਯਂ ਅਪਦਿਸਨ੍ਤੋ ਏવਂ ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ’’ਤਿਆਦਿવਚਨਂ ਅવੋਚ। ਤਤ੍ਥ ਪੋਕ੍ਖਰਸਾਤੀਤਿ ਇਦਂ ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਂ, ‘‘ਪੋਕ੍ਖਰਸਾਯੀ’’ਤਿਪਿ વੁਚ੍ਚਤਿ। ਤਸ੍ਸ ਕਿਰ ਕਾਯੋ ਸੇਤਪੋਕ੍ਖਰਸਦਿਸੋ ਦੇવਨਗਰੇ ਉਸ੍ਸਾਪਿਤਰਜਤਤੋਰਣਂ વਿਯ ਸੋਭਤਿ, ਸੀਸਂ ਪਨਸ੍ਸ ਕਾਲ਼વਣ੍ਣਇਨ੍ਦਨੀਲਮਯਂ વਿਯ, ਮਸ੍ਸੁਪਿ ਚਨ੍ਦਮਣ੍ਡਲੇ ਕਾਲ਼ਮੇਘਰਾਜਿ વਿਯ ਖਾਯਤਿ, ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਨੀਲੁਪ੍ਪਲਸਦਿਸਾਨਿ, ਨਾਸਾ ਰਜਤਪਨਾਲ਼ਿਕਾ વਿਯ ਸੁવਟ੍ਟਿਤਾ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ, ਹਤ੍ਥਪਾਦਤਲਾਨਿ ਚੇવ ਮੁਖਞ੍ਚ ਕਤਲਾਖਾਰਸਪਰਿਕਮ੍ਮਂ વਿਯ ਸੋਭਤਿ। ਅਤਿવਿਯ ਸੋਭਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਭਾવੋ। ਅਰਾਜਕੇ ਠਾਨੇ ਰਾਜਾਨਂ ਕਾਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਮਿਮਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ, ਏવਮੇਸ ਸਸ੍ਸਿਰਿਕੋ, ਇਤਿ ਨਂ ਪੋਕ੍ਖਰਸਦਿਸਤ੍ਤਾ ‘‘ਪੋਕ੍ਖਰਸਾਤੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਪੋਕ੍ਖਰੇ ਪਨ ਸੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ, ਨ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਯਨ੍ਤਿ ਇਤਿ ਨਂ ਪੋਕ੍ਖਰੇ ਸਯਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਪੋਕ੍ਖਰਸਾਯੀ’’ਤਿਪਿ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ। ਓਪਮਞ੍ਞੋਤਿ ਉਪਮਞ੍ਞਗੋਤ੍ਤੋ। ਸੁਭਗવਨਿਕੋਤਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਾਯ ਸੁਭਗવਨਸ੍ਸ ਇਸ੍ਸਰੋ। ਹਸ੍ਸਕਂਯੇવਾਤਿ ਹਸਿਤਬ੍ਬਕਞ੍ਞੇવ। ਨਾਮਕਂਯੇવਾਤਿ ਲਾਮਕਂਯੇવ। ਤਦੇવ ਤਂ ਅਤ੍ਥਾਭਾવੇਨ ਰਿਤ੍ਤਕਂ। ਰਿਤ੍ਤਕਤ੍ਤਾ ਚ ਤੁਚ੍ਛਕਂ। ਇਦਾਨਿ ਨਂ ਭਗવਾ ਸਾਚਰਿਯਕਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਕਿਂ ਪਨ ਮਾਣવਾਤਿਆਦਿਮਾਹ।
466.Pāpito bhavissatīti. Ajānanabhāvaṃ pāpito bhavissati. Etadavocāti bhagavatā andhaveṇūpamāya niggahito taṃ paccāharituṃ asakkonto yathā nāma dubbalasunakho migaṃ uṭṭhapetvā sāmikassa abhimukhaṃ katvā sayaṃ apasakkati, evamevaṃ ācariyaṃ apadisanto evaṃ ‘‘brāhmaṇo’’tiādivacanaṃ avoca. Tattha pokkharasātīti idaṃ tassa nāmaṃ, ‘‘pokkharasāyī’’tipi vuccati. Tassa kira kāyo setapokkharasadiso devanagare ussāpitarajatatoraṇaṃ viya sobhati, sīsaṃ panassa kāḷavaṇṇaindanīlamayaṃ viya, massupi candamaṇḍale kāḷamegharāji viya khāyati, akkhīni nīluppalasadisāni, nāsā rajatapanāḷikā viya suvaṭṭitā suparisuddhā, hatthapādatalāni ceva mukhañca katalākhārasaparikammaṃ viya sobhati. Ativiya sobhaggappatto brāhmaṇassa attabhāvo. Arājake ṭhāne rājānaṃ kātuṃ yuttamimaṃ brāhmaṇaṃ, evamesa sassiriko, iti naṃ pokkharasadisattā ‘‘pokkharasātī’’ti sañjānanti, pokkhare pana so nibbatto, na mātukucchiyanti iti naṃ pokkhare sayitattā ‘‘pokkharasāyī’’tipi sañjānanti. Opamaññoti upamaññagotto. Subhagavanikoti ukkaṭṭhāya subhagavanassa issaro. Hassakaṃyevāti hasitabbakaññeva. Nāmakaṃyevāti lāmakaṃyeva. Tadeva taṃ atthābhāvena rittakaṃ. Rittakattā ca tucchakaṃ. Idāni naṃ bhagavā sācariyakaṃ niggaṇhituṃ kiṃ pana māṇavātiādimāha.
੪੬੭. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਨੇਸਂ ਸੇਯ੍ਯੋਤਿ ਕਤਮਾ વਾਚਾ ਤੇਸਂ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਪਾਸਂਸਤਰੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ। ਸਮ੍ਮੁਚ੍ਚਾਤਿ ਸਮ੍ਮੁਤਿਯਾ ਲੋਕવੋਹਾਰੇਨ। ਮਨ੍ਤਾਤਿ ਤੁਲਯਿਤ੍વਾ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍વਾ। ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਯਾਤਿ ਜਾਨਿਤ੍વਾ। ਅਤ੍ਥਸਂਹਿਤਨ੍ਤਿ ਕਾਰਣਨਿਸ੍ਸਿਤਂ। ਏવਂ ਸਨ੍ਤੇਤਿ ਲੋਕવੋਹਾਰਂ ਅਮੁਞ੍ਚਿਤ੍વਾ ਤੁਲਯਿਤ੍વਾ ਜਾਨਿਤ੍વਾ ਕਾਰਣਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਕਤ੍વਾ ਕਥਿਤਾਯ ਸੇਯ੍ਯਭਾવੇ ਸਤਿ। ਆવੁਤੋਤਿ ਆવਰਿਤੋ। ਨਿવੁਤੋਤਿ ਨਿવਾਰਿਤੋ। ਓਫੁਟੋਤਿ ਓਨਦ੍ਧੋ। ਪਰਿਯੋਨਦ੍ਧੋਤਿ ਪਲਿવੇਠਿਤੋ।
467. Tattha katamā nesaṃ seyyoti katamā vācā tesaṃ seyyo, pāsaṃsataroti attho. Sammuccāti sammutiyā lokavohārena. Mantāti tulayitvā pariggaṇhitvā. Paṭisaṅkhāyāti jānitvā. Atthasaṃhitanti kāraṇanissitaṃ. Evaṃ santeti lokavohāraṃ amuñcitvā tulayitvā jānitvā kāraṇanissitaṃ katvā kathitāya seyyabhāve sati. Āvutoti āvarito. Nivutoti nivārito. Ophuṭoti onaddho. Pariyonaddhoti paliveṭhito.
੪੬੮. ਗਧਿਤੋਤਿਆਦੀਨਿ વੁਤ੍ਤਤ੍ਥਾਨੇવ। ਸਚੇ ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਸਚੇ ਏਤਂ ਕਾਰਣਮਤ੍ਥਿ। ਸ੍વਾਸ੍ਸਾਤਿ ਧੂਮਛਾਰਿਕਾਦੀਨਂ ਅਭਾવੇਨ ਸੋ ਅਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਿ ਅਚ੍ਚਿਮਾ ਚ વਣ੍ਣਿਮਾ ਚ ਪਭਸ੍ਸਰੋ ਚਾਤਿ। ਤਥੂਪਮਾਹਂ ਮਾਣવਾਤਿ ਤਪ੍ਪਟਿਭਾਗਂ ਅਹਂ। ਇਦਂ વੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਥੇવ ਹਿ ਤਿਣਕਟ੍ਠੁਪਾਦਾਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਜਲਮਾਨੋ ਅਗ੍ਗਿ ਧੂਮਛਾਰਿਕਙ੍ਗਾਰਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ ਸਦੋਸੋ ਹੋਤਿ , ਏવਮੇવਂ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਪੀਤਿ ਜਾਤਿਜਰਾਬ੍ਯਾਧਿਮਰਣਸੋਕਾਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ ਸਦੋਸਾ। ਯਥਾ ਪਨ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਤਿਣਕਟ੍ਠੁਪਾਦਾਨੋ ਧੂਮਾਦੀਨਂ ਅਭਾવੇਨ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ, ਏવਮੇવਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਜ੍ਝਾਨਦ੍વਯਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਪੀਤਿ ਜਾਤਿਆਦੀਨਂ ਅਭਾવੇਨ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ।
468.Gadhitotiādīni vuttatthāneva. Sace taṃ, bho gotama, ṭhānanti sace etaṃ kāraṇamatthi. Svāssāti dhūmachārikādīnaṃ abhāvena so assa aggi accimā ca vaṇṇimā ca pabhassaro cāti. Tathūpamāhaṃ māṇavāti tappaṭibhāgaṃ ahaṃ. Idaṃ vuttaṃ hoti – yatheva hi tiṇakaṭṭhupādānaṃ paṭicca jalamāno aggi dhūmachārikaṅgārānaṃ atthitāya sadoso hoti , evamevaṃ pañca kāmaguṇe paṭicca uppannā pīti jātijarābyādhimaraṇasokādīnaṃ atthitāya sadosā. Yathā pana pariccattatiṇakaṭṭhupādāno dhūmādīnaṃ abhāvena parisuddho, evamevaṃ lokuttarajjhānadvayasampayuttā pīti jātiādīnaṃ abhāvena parisuddhāti attho.
੪੬੯. ਇਦਾਨਿ ਯੇ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਹਿ ਚਾਗਸੀਸੇਨ ਪਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾ, ਤੇਪਿ ਯਸ੍ਮਾ ਪਞ੍ਚੇવ ਹੁਤ੍વਾ ਨ ਨਿਚ੍ਚਲਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਕਮ੍ਪਾਜਾਤਿਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਛ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ। ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਦੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਯੇ ਤੇ ਮਾਣવਾਤਿਆਦਿਮਾਹ। ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਕਮ੍ਪਾਜਾਤਿਕਨ੍ਤਿ ਅਨੁਕਮ੍ਪਾਸਭਾવਂ।
469. Idāni ye te brāhmaṇehi cāgasīsena pañca dhammā paññattā, tepi yasmā pañceva hutvā na niccalā tiṭṭhanti, anukampājātikena saddhiṃ cha āpajjanti. Tasmā taṃ dosaṃ dassetuṃ ye te māṇavātiādimāha. Tattha anukampājātikanti anukampāsabhāvaṃ.
ਕਤ੍ਥ ਬਹੁਲਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਸੀਤਿ ਇਦਂ ਭਗવਾ ਯਸ੍ਮਾ – ‘‘ਏਸ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਪਰਿਪੂਰੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਗਹਟ੍ਠੋ ਪਰਿਪੂਰੇਤੀ’’ਤਿ ਆਹ, ਤਸ੍ਮਾ – ‘‘ਪਬ੍ਬਜਿਤੋવ ਇਮੇ ਪੂਰੇਤਿ, ਗਹਟ੍ਠੋ ਪੂਰੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਤੇਨੇવ ਮੁਖੇਨ ਭਣਾਪੇਤੁਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ।
Kattha bahulaṃ samanupassasīti idaṃ bhagavā yasmā – ‘‘esa ime pañca dhamme pabbajito paripūretuṃ samattho nāma natthi, gahaṭṭho paripūretī’’ti āha, tasmā – ‘‘pabbajitova ime pūreti, gahaṭṭho pūretuṃ samattho nāma natthī’’ti teneva mukhena bhaṇāpetuṃ pucchati.
ਨ ਸਤਤਂ ਸਮਿਤਂ ਸਚ੍ਚવਾਦੀਤਿਆਦੀਸੁ ਗਹਟ੍ਠੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ વਲ਼ਞ੍ਜਨਕਮੁਸਾવਾਦਮ੍ਪਿ ਕਰੋਤਿਯੇવ, ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਅਸਿਨਾ ਸੀਸੇ ਛਿਜ੍ਜਨ੍ਤੇਪਿ ਦ੍વੇ ਕਥਾ ਨ ਕਥੇਨ੍ਤਿ। ਗਹਟ੍ਠੋ ਚ ਅਨ੍ਤੋਤੇਮਾਸਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਨਿਚ੍ਚਮੇવ ਤਪਸ੍ਸੀ ਸੀਲવਾ ਤਪਨਿਸ੍ਸਿਤਕੋ ਹੋਤਿ। ਗਹਟ੍ਠੋ ਮਾਸਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਦਿવਸਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਉਪੋਸਥਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਯਾવਜੀવਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਨੋ ਹੋਨ੍ਤਿ। ਗਹਟ੍ਠੋ ਰਤਨਸੁਤ੍ਤਮਙ੍ਗਲਸੁਤ੍ਤਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪੋਤ੍ਥਕੇ ਲਿਖਿਤ੍વਾ ਠਪੇਤਿ, ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਨਿਚ੍ਚਂ ਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ। ਗਹਟ੍ਠੋ ਸਲਾਕਭਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਖਣ੍ਡਂ ਕਤ੍વਾ ਦਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਕਾਕਸੁਨਖਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਪਿਣ੍ਡਂ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਭਣ੍ਡਗ੍ਗਾਹਕਦਹਰਸ੍ਸਪਿ ਪਤ੍ਤੇ ਪਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੇવਾਤਿ ਏવਮਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ। ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਹਮੇਤੇਨ੍ਤਿ ਅਹਂ ਏਤੇ ਪਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿવਾਰੇ વਦਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ।
Na satataṃ samitaṃ saccavādītiādīsu gahaṭṭho aññasmiṃ asati vaḷañjanakamusāvādampi karotiyeva, pabbajitā asinā sīse chijjantepi dve kathā na kathenti. Gahaṭṭho ca antotemāsamattampi sikkhāpadaṃ rakkhituṃ na sakkoti, pabbajito niccameva tapassī sīlavā tapanissitako hoti. Gahaṭṭho māsassa aṭṭhadivasamattampi uposathakammaṃ kātuṃ na sakkoti, pabbajitā yāvajīvaṃ brahmacārino honti. Gahaṭṭho ratanasuttamaṅgalasuttamattampi potthake likhitvā ṭhapeti, pabbajitā niccaṃ sajjhāyanti. Gahaṭṭho salākabhattampi akhaṇḍaṃ katvā dātuṃ na sakkoti, pabbajitā aññasmiṃ asati kākasunakhādīnampi piṇḍaṃ denti, bhaṇḍaggāhakadaharassapi patte pakkhipantevāti evamattho daṭṭhabbo. Cittassāhametenti ahaṃ ete pañca dhamme mettacittassa parivāre vadāmīti attho.
੪੭੦. ਜਾਤવਦ੍ਧੋਤਿ ਜਾਤੋ ਚ વਡ੍ਢਿਤੋ ਚ। ਯੋ ਹਿ ਕੇવਲਂ ਤਤ੍ਥ ਜਾਤੋવ ਹੋਤਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ વਡ੍ਢਿਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਸਮਨ੍ਤਾ ਗਾਮਮਗ੍ਗਾ ਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਜਾਤવਦ੍ਧੋਤਿ ਆਹ। ਜਾਤવਦ੍ਧੋਪਿ ਹਿ ਯੋ ਚਿਰਂ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਾવਦੇવ ਅવਸਟਨ੍ਤਿ ਆਹ, ਤਂਖਣਮੇવ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ। ਦਨ੍ਧਾਯਿਤਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਨੁ ਖੋ ਮਗ੍ਗੋ ਅਯਂ ਨ ਨੁ ਖੋ’’ਤਿ ਕਙ੍ਖਾવਸੇਨ ਚਿਰਾਯਿਤਤ੍ਤਂ। વਿਤ੍ਥਾਯਿਤਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਸੁਖੁਮਂ ਅਤ੍ਥਜਾਤਂ ਸਹਸਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਸਰੀਰਂ ਥਦ੍ਧਭਾવਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਏવਂ ਥਦ੍ਧਭਾવਗਹਣਂ। ਨਤ੍વੇવਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਭਾવਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ। ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਮਾਰਾવਟ੍ਟਨਾਦੀਨਂ વਸੇਨ ਸਿਯਾ ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਟਿਘਾਤੋ, ਤੇਨ ਸੋ ਦਨ੍ਧਾਯੇਯ੍ਯ વਾ વਿਤ੍ਥਾਯੇਯ੍ਯ વਾ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ ਪਨ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਂ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਤਸ੍ਸ ਕੇਨਚਿ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਕਾਤੁਨ੍ਤਿ ਦੀਪੇਤਿ।
470.Jātavaddhoti jāto ca vaḍḍhito ca. Yo hi kevalaṃ tattha jātova hoti, aññattha vaḍḍhito, tassa samantā gāmamaggā na sabbaso paccakkhā honti, tasmā jātavaddhoti āha. Jātavaddhopi hi yo ciraṃ nikkhanto, tassa na sabbaso paccakkhā honti, tasmā tāvadeva avasaṭanti āha, taṃkhaṇameva nikkhantanti attho. Dandhāyitattanti ‘‘ayaṃ nu kho maggo ayaṃ na nu kho’’ti kaṅkhāvasena cirāyitattaṃ. Vitthāyitattanti yathā sukhumaṃ atthajātaṃ sahasā pucchitassa kassaci sarīraṃ thaddhabhāvaṃ gaṇhāti, evaṃ thaddhabhāvagahaṇaṃ. Natvevāti iminā sabbaññutaññāṇassa appaṭihatabhāvaṃ dasseti. Tassa hi purisassa mārāvaṭṭanādīnaṃ vasena siyā ñāṇassa paṭighāto, tena so dandhāyeyya vā vitthāyeyya vā, sabbaññutaññāṇaṃ pana appaṭihataṃ, na sakkā tassa kenaci antarāyo kātunti dīpeti.
ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਮਾਣવ ਬਲવਾ ਸਙ੍ਖਧਮੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਬਲવਾਤਿ ਬਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ। ਸਙ੍ਖਧਮੋਤਿ ਸਙ੍ਖਧਮਕੋ। ਅਪ੍ਪਕਸਿਰੇਨਾਤਿ ਅਕਿਚ੍ਛੇਨ ਅਦੁਕ੍ਖੇਨ। ਦੁਬ੍ਬਲੋ ਹਿ ਸਙ੍ਖਧਮਕੋ ਸਙ੍ਖਂ ਧਮਨ੍ਤੋਪਿ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਚਤਸ੍ਸੋ ਦਿਸਾ ਸਰੇਨ વਿਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ, ਨਾਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਸਦ੍ਦੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਫਰਿ। ਬਲવਤੋ ਪਨ વਿਪ੍ਫਾਰਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਬਲવਾਤਿ ਆਹ। ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਚੇਤੋવਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮੇਤ੍ਤਾਯਾਤਿ વੁਤ੍ਤੇ ਉਪਚਾਰੋਪਿ ਅਪ੍ਪਨਾਪਿ વਟ੍ਟਤਿ, ਚੇਤੋવਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾਤਿ વੁਤ੍ਤੇ ਪਨ ਅਪ੍ਪਨਾવ વਟ੍ਟਤਿ। ਯਂ ਪਮਾਣਕਤਂ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਪਮਾਣਕਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਕਾਮਾવਚਰਂ વੁਚ੍ਚਤਿ, ਅਪ੍ਪਮਾਣਕਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਰੂਪਾਰੂਪਾવਚਰਂ। ਤੇਸੁਪਿ ਇਧ ਬ੍ਰਹ੍ਮવਿਹਾਰਕਮ੍ਮਞ੍ਞੇવ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ। ਤਞ੍ਹਿ ਪਮਾਣਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍વਾ ਓਧਿਸਕਅਨੋਧਿਸਕ ਦਿਸਾਫਰਣવਸੇਨ વਡ੍ਢੇਤ੍વਾ ਕਤਤ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਮਾਣਕਤਨ੍ਤਿ વੁਚ੍ਚਤਿ। ਨ ਤਂ ਤਤ੍ਰਾવਸਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਤਂ ਤਤ੍ਰਾવਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਤਂ ਕਾਮਾવਚਰਕਮ੍ਮਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਰੂਪਾਰੂਪਾવਚਰਕਮ੍ਮੇ ਨ ਓਹੀਯਤਿ ਨ ਤਿਟ੍ਠਤਿ। ਕਿਂ વੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ? ਕਾਮਾવਚਰਕਮ੍ਮਂ ਤਸ੍ਸ ਰੂਪਾਰੂਪਾવਚਰਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾ ਲਗ੍ਗਿਤੁਂ વਾ ਠਾਤੁਂ વਾ ਰੂਪਾਰੂਪਾવਚਰਕਮ੍ਮਂ ਫਰਿਤ੍વਾ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍વਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਓਕਾਸਂ ਗਹੇਤ੍વਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤੁਂ વਾ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਰੂਪਾਰੂਪਾવਚਰਕਮ੍ਮਮੇવ ਕਾਮਾવਚਰਂ ਮਹੋਘੋ વਿਯ ਪਰਿਤ੍ਤਉਦਕਂ ਫਰਿਤ੍વਾ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍વਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਓਕਾਸਂ ਗਹੇਤ੍વਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਤਸ੍ਸ વਿਪਾਕਂ ਪਟਿਬਾਹਿਤ੍વਾ ਸਯਮੇવ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਨੇਤੀਤਿ। ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇવਾਤਿ।
Seyyathāpi māṇava balavā saṅkhadhamoti ettha balavāti balasampanno. Saṅkhadhamoti saṅkhadhamako. Appakasirenāti akicchena adukkhena. Dubbalo hi saṅkhadhamako saṅkhaṃ dhamantopi na sakkoti catasso disā sarena viññāpetuṃ, nāssa saṅkhasaddo sabbaso phari. Balavato pana vipphāriko hoti, tasmā balavāti āha. Mettāya cetovimuttiyāti ettha mettāyāti vutte upacāropi appanāpi vaṭṭati, cetovimuttiyāti vutte pana appanāva vaṭṭati. Yaṃ pamāṇakataṃ kammanti pamāṇakataṃ kammaṃ nāma kāmāvacaraṃ vuccati, appamāṇakataṃ kammaṃ nāma rūpārūpāvacaraṃ. Tesupi idha brahmavihārakammaññeva adhippetaṃ. Tañhi pamāṇaṃ atikkamitvā odhisakaanodhisaka disāpharaṇavasena vaḍḍhetvā katattā appamāṇakatanti vuccati. Na taṃ tatrāvasissati, na taṃ tatrāvatiṭṭhatīti taṃ kāmāvacarakammaṃ tasmiṃ rūpārūpāvacarakamme na ohīyati na tiṭṭhati. Kiṃ vuttaṃ hoti? Kāmāvacarakammaṃ tassa rūpārūpāvacarakammassa antarā laggituṃ vā ṭhātuṃ vā rūpārūpāvacarakammaṃ pharitvā pariyādiyitvā attano okāsaṃ gahetvā patiṭṭhātuṃ vā na sakkoti, atha kho rūpārūpāvacarakammameva kāmāvacaraṃ mahogho viya parittaudakaṃ pharitvā pariyādiyitvā attano okāsaṃ gahetvā tiṭṭhati, tassa vipākaṃ paṭibāhitvā sayameva brahmasahabyataṃ upanetīti. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.
ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਾ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ
Papañcasūdaniyā majjhimanikāyaṭṭhakathāya
ਸੁਭਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ।
Subhasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ਤਿਪਿਟਕ (ਮੂਲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ • Suttapiṭaka / ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯ • Majjhimanikāya / ੯. ਸੁਭਸੁਤ੍ਤਂ • 9. Subhasuttaṃ
ਟੀਕਾ • Tīkā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਟੀਕਾ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯ (ਟੀਕਾ) • Majjhimanikāya (ṭīkā) / ੯. ਸੁਭਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 9. Subhasuttavaṇṇanā
