| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / ထေရဂာထာ-အဋ္ဌကထာ • Theragāthā-aṭṭhakathā |
၁၁. သောဏကုဋိကဏ္ဏတ္ထေရဂာထာဝဏ္ဏနာ
11. Soṇakuṭikaṇṇattheragāthāvaṇṇanā
ဥပသမ္ပဒာ စ မေ လဒ္ဓာတိအာဒိကာ အာယသ္မတော သောဏသ္သ ကုဋိကဏ္ဏသ္သ ဂာထာ။ ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယံ ကိရ ပဒုမုတ္တရသ္သ ဘဂဝတော ကာလေ ဟံသဝတီနဂရေ ဝိဘဝသမ္ပန္နော သေဋ္ဌိ ဟုတ္ဝာ ဥဠာရာယ ဣသ္သရိယသမ္ပတ္တိယာ ဌိတော ဧကဒိဝသံ သတ္ထာရံ သတသဟသ္သခီဏာသဝပရိဝုတံ မဟတိယာ ဗုဒ္ဓလီဠာယ မဟန္တေန ဗုဒ္ဓာနုဘာဝေန နဂရံ ပဝိသန္တံ ဒိသ္ဝာ ပသန္နမာနသော ဝန္ဒိတ္ဝာ အဉ္ဇလိံ ကတ္ဝာ အဋ္ဌာသိ။ သော ပစ္ဆာဘတ္တံ ဥပာသကေဟိ သဒ္ဓိံ ဝိဟာရံ ဂန္တ္ဝာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဓမ္မံ သုဏန္တော သတ္ထာရံ ဧကံ ဘိက္ခုံ ကလ္ယာဏဝာက္ကရဏာနံ အဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပေန္တံ ဒိသ္ဝာ သယမ္ပိ တံ ဌာနံ ပတ္ထေတ္ဝာ မဟာဒာနံ ဒတ္ဝာ ပဏိဓာနံ အကာသိ။ သတ္ထာ တသ္သ အနန္တရာယတံ ဒိသ္ဝာ ‘‘အနာဂတေ ဂောတမသ္သ နာမ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသ္သ သာသနေ ကလ္ယာဏဝာက္ကရဏာနံ အဂ္ဂော ဘဝိသ္သတီ’’တိ ဗ္ယာကာသိ။
Upasampadāca me laddhātiādikā āyasmato soṇassa kuṭikaṇṇassa gāthā. Kā uppatti? Ayaṃ kira padumuttarassa bhagavato kāle haṃsavatīnagare vibhavasampanno seṭṭhi hutvā uḷārāya issariyasampattiyā ṭhito ekadivasaṃ satthāraṃ satasahassakhīṇāsavaparivutaṃ mahatiyā buddhalīḷāya mahantena buddhānubhāvena nagaraṃ pavisantaṃ disvā pasannamānaso vanditvā añjaliṃ katvā aṭṭhāsi. So pacchābhattaṃ upāsakehi saddhiṃ vihāraṃ gantvā bhagavato santike dhammaṃ suṇanto satthāraṃ ekaṃ bhikkhuṃ kalyāṇavākkaraṇānaṃ aggaṭṭhāne ṭhapentaṃ disvā sayampi taṃ ṭhānaṃ patthetvā mahādānaṃ datvā paṇidhānaṃ akāsi. Satthā tassa anantarāyataṃ disvā ‘‘anāgate gotamassa nāma sammāsambuddhassa sāsane kalyāṇavākkaraṇānaṃ aggo bhavissatī’’ti byākāsi.
သော တတ္ထ ယာဝဇီဝံ ပုညာနိ ကတ္ဝာ ဒေဝမနုသ္သေသု သံသရန္တော ဝိပသ္သိသ္သ ဘဂဝတော ကာလေ သာသနေ ပဗ္ဗဇိတ္ဝာ ဝတ္တပဋိဝတ္တာနိ ပူရေန္တော ဧကသ္သ ဘိက္ခုနော စီဝရံ သိဗ္ဗိတ္ဝာ အဒာသိ။ ပုန ဗုဒ္ဓသုညေ လောကေ ဗာရာဏသိယံ တုန္နဝာယော ဟုတ္ဝာ ဧကသ္သ ပစ္စေကဗုဒ္ဓသ္သ စီဝရကောဋိံ ဆိန္နံ ဃဋေတ္ဝာ အဒာသိ။ ဧဝံ တတ္ထ တတ္ထ ပုညာနိ ကတ္ဝာ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပာဒေ အဝန္တိရဋ္ဌေ ကုရရဃရေ မဟာဝိဘဝသ္သ သေဋ္ဌိနော ပုတ္တော ဟုတ္ဝာ နိဗ္ဗတ္တိ။ သောဏောတိသ္သ နာမံ အကံသု။ ကောဋိအဂ္ဃနကသ္သ ကဏ္ဏပိဠန္ဓနသ္သ ဓာရဏေန ‘‘ကောဋိကဏ္ဏော’’တိ ဝတ္တဗ္ဗေ ကုဋိကဏ္ဏောတိ ပညာယိတ္ထ။
So tattha yāvajīvaṃ puññāni katvā devamanussesu saṃsaranto vipassissa bhagavato kāle sāsane pabbajitvā vattapaṭivattāni pūrento ekassa bhikkhuno cīvaraṃ sibbitvā adāsi. Puna buddhasuññe loke bārāṇasiyaṃ tunnavāyo hutvā ekassa paccekabuddhassa cīvarakoṭiṃ chinnaṃ ghaṭetvā adāsi. Evaṃ tattha tattha puññāni katvā imasmiṃ buddhuppāde avantiraṭṭhe kuraraghare mahāvibhavassa seṭṭhino putto hutvā nibbatti. Soṇotissa nāmaṃ akaṃsu. Koṭiagghanakassa kaṇṇapiḷandhanassa dhāraṇena ‘‘koṭikaṇṇo’’ti vattabbe kuṭikaṇṇoti paññāyittha.
သော အနုက္ကမေန ဝဍ္ဎိတ္ဝာ ကုဋုမ္ဗံ သဏ္ဌပေန္တော အာယသ္မန္တေ မဟာကစ္စာနေ ကုလဃရံ နိသ္သာယ ပဝတ္တပဗ္ဗတေ ဝိဟရန္တေ တသ္သ သန္တိကေ ဓမ္မံ သုတ္ဝာ သရဏေသု စ သီလေသု စ ပတိဋ္ဌာယ တံ စတူဟိ ပစ္စယေဟိ ဥပဋ္ဌဟိ။ သော အပရဘာဂေ သံသာရေ သဉ္ဇာတသံဝေဂော ထေရသ္သ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိတ္ဝာ ကိစ္ဆေန ကသိရေန ဒသဝဂ္ဂံ သင္ဃံ သန္နိပာတေတ္ဝာ ဥပသမ္ပဇ္ဇိတ္ဝာ ကတိပယကာလံ ထေရသ္သ သန္တိကေ ဝသိတ္ဝာ, ထေရံ အာပုစ္ဆိတ္ဝာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတုံ သာဝတ္ထိံ ဥပဂတော, သတ္ထာရာ ဧကဂန္ဓကုဋိယံ ဝာသံ လဘိတ္ဝာ ပစ္စူသသမယေ အဇ္ဈိဋ္ဌော သောဠသအဋ္ဌကဝဂ္ဂိယာနံ ဥသ္သာရဏေန သာဓုကာရံ ဒတ္ဝာ ဘာသိတာယ ‘‘ဒိသ္ဝာ အာဒီနဝံ လောကေ’’တိ (ဥဒာ. ၄၆; မဟာဝ. ၂၅၈) ဥဒာနဂာထာယ ပရိယောသာနေ ဝိပသ္သနံ ဝဍ္ဎေတ္ဝာ အရဟတ္တံ ပာပုဏိ။ တေန ဝုတ္တံ အပဒာနေ (အပ. ထေရ ၂.၄၄.၂၆-၃၄) –
So anukkamena vaḍḍhitvā kuṭumbaṃ saṇṭhapento āyasmante mahākaccāne kulagharaṃ nissāya pavattapabbate viharante tassa santike dhammaṃ sutvā saraṇesu ca sīlesu ca patiṭṭhāya taṃ catūhi paccayehi upaṭṭhahi. So aparabhāge saṃsāre sañjātasaṃvego therassa santike pabbajitvā kicchena kasirena dasavaggaṃ saṅghaṃ sannipātetvā upasampajjitvā katipayakālaṃ therassa santike vasitvā, theraṃ āpucchitvā satthāraṃ vandituṃ sāvatthiṃ upagato, satthārā ekagandhakuṭiyaṃ vāsaṃ labhitvā paccūsasamaye ajjhiṭṭho soḷasaaṭṭhakavaggiyānaṃ ussāraṇena sādhukāraṃ datvā bhāsitāya ‘‘disvā ādīnavaṃ loke’’ti (udā. 46; mahāva. 258) udānagāthāya pariyosāne vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne (apa. thera 2.44.26-34) –
‘‘ပဒုမုတ္တရော နာမ ဇိနော၊ အာဟုတီနံ ပဋိဂ္ဂဟော။
‘‘Padumuttaro nāma jino, āhutīnaṃ paṭiggaho;
ဝသီသတသဟသ္သေဟိ၊ နဂရံ ပာဝိသီ တဒာ။
Vasīsatasahassehi, nagaraṃ pāvisī tadā.
‘‘နဂရံ ပဝိသန္တသ္သ၊ ဥပသန္တသ္သ တာဒိနော။
‘‘Nagaraṃ pavisantassa, upasantassa tādino;
ရတနာနိ ပဇ္ဇောတိံသု၊ နိဂ္ဃောသော အာသိ တာဝဒေ။
Ratanāni pajjotiṃsu, nigghoso āsi tāvade.
‘‘ဗုဒ္ဓသ္သ အာနုဘာဝေန၊ ဘေရီ ဝဇ္ဇုမဃဋ္ဋိတာ။
‘‘Buddhassa ānubhāvena, bherī vajjumaghaṭṭitā;
သယံ ဝီဏာ ပဝဇ္ဇန္တိ၊ ဗုဒ္ဓသ္သ ပဝိသတော ပုရံ။
Sayaṃ vīṇā pavajjanti, buddhassa pavisato puraṃ.
‘‘ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌံ နမသ္သာမိ၊ ပဒုမုတ္တရမဟာမုနိံ။
‘‘Buddhaseṭṭhaṃ namassāmi, padumuttaramahāmuniṃ;
ပာဋိဟီရဉ္စ ပသ္သိတ္ဝာ၊ တတ္ထ စိတ္တံ ပသာဒယိံ။
Pāṭihīrañca passitvā, tattha cittaṃ pasādayiṃ.
‘‘အဟော ဗုဒ္ဓော အဟော ဓမ္မော၊ အဟော နော သတ္ထု သမ္ပဒာ။
‘‘Aho buddho aho dhammo, aho no satthu sampadā;
အစေတနာပိ တူရိယာ၊ သယမေဝ ပဝဇ္ဇရေ။
Acetanāpi tūriyā, sayameva pavajjare.
‘‘သတသဟသ္သိတော ကပ္ပေ၊ ယံ သညမလဘိံ တဒာ။
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ဗုဒ္ဓသညာယိဒံ ဖလံ။
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ.
‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယ္ဟံ။ပေ.။ ကတံ ဗုဒ္ဓသ္သ သာသန’’န္တိ။
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… kataṃ buddhassa sāsana’’nti.
အရဟတ္တေ ပန ပတိဋ္ဌိတော အတ္တနော ဥပဇ္ဈာယေန အာစိက္ခိတနိယာမေန ပစ္စန္တိမေသု ဇနပဒေသု ဝိနယဓရပဉ္စမေန ဂဏေန ဥပသမ္ပဒာ, ဓုဝန္ဟာနံ, စမ္မတ္ထရဏံ, ဂုဏင္ဂုဏူပာဟနံ, စီဝရဝိပ္ပဝာသောတိ ပဉ္စ ဝရေ ယာစိတ္ဝာ တေ သတ္ထု သန္တိကာ လဘိတ္ဝာ ပုနဒေဝ အတ္တနော ဝသိတဋ္ဌာနံ ဂန္တ္ဝာ ဥပဇ္ဈာယသ္သ တမတ္ထံ အာရောစေသိ။ အယမေတ္ထ သင္ခေပော။ ဝိတ္ထာရော ပန ဥဒာနဋ္ဌကထာယံ အာဂတနယေန ဝေဒိတဗ္ဗော။ အင္ဂုတ္တရဋ္ဌကထာယံ (အ. နိ. အဋ္ဌ. ၁.၁.၂၀၆) ပန ‘‘ဥပသမ္ပန္နော ဟုတ္ဝာ အတ္တနော ဥပဇ္ဈာယသ္သ သန္တိကေ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတ္ဝာ ဝိပသ္သနံ ဝဍ္ဎေတ္ဝာ အရဟတ္တံ ပာပုဏီ’’တိ ဝုတ္တံ။
Arahatte pana patiṭṭhito attano upajjhāyena ācikkhitaniyāmena paccantimesu janapadesu vinayadharapañcamena gaṇena upasampadā, dhuvanhānaṃ, cammattharaṇaṃ, guṇaṅguṇūpāhanaṃ, cīvaravippavāsoti pañca vare yācitvā te satthu santikā labhitvā punadeva attano vasitaṭṭhānaṃ gantvā upajjhāyassa tamatthaṃ ārocesi. Ayamettha saṅkhepo. Vitthāro pana udānaṭṭhakathāyaṃ āgatanayena veditabbo. Aṅguttaraṭṭhakathāyaṃ (a. ni. aṭṭha. 1.1.206) pana ‘‘upasampanno hutvā attano upajjhāyassa santike kammaṭṭhānaṃ gahetvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ pāpuṇī’’ti vuttaṃ.
သော အပရဘာဂေ ဝိမုတ္တိသုခေန ဝိဟရန္တော အတ္တနော ပဋိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတ္ဝာ သောမနသ္သဇာတော ဥဒာနဝသေန –
So aparabhāge vimuttisukhena viharanto attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā somanassajāto udānavasena –
၃၆၅.
365.
‘‘ဥပသမ္ပဒာ စ မေ လဒ္ဓာ၊ ဝိမုတ္တော စမ္ဟိ အနာသဝော။
‘‘Upasampadā ca me laddhā, vimutto camhi anāsavo;
သော စ မေ ဘဂဝာ ဒိဋ္ဌော၊ ဝိဟာရေ စ သဟာဝသိံ။
So ca me bhagavā diṭṭho, vihāre ca sahāvasiṃ.
၃၆၆.
366.
‘‘ဗဟုဒေဝ ရတ္တိံ ဘဂဝာ၊ အဗ္ဘောကာသေတိနာမယိ။
‘‘Bahudeva rattiṃ bhagavā, abbhokāsetināmayi;
ဝိဟာရကုသလော သတ္ထာ၊ ဝိဟာရံ ပာဝိသီ တဒာ။
Vihārakusalo satthā, vihāraṃ pāvisī tadā.
၃၆၇.
367.
‘‘သန္ထရိတ္ဝာန သင္ဃာဋိံ၊ သေယ္ယံ ကပ္ပေသိ ဂောတမော။
‘‘Santharitvāna saṅghāṭiṃ, seyyaṃ kappesi gotamo;
သီဟော သေလဂုဟာယံဝ၊ ပဟီနဘယဘေရဝော။
Sīho selaguhāyaṃva, pahīnabhayabheravo.
၃၆၈.
368.
‘‘တတော ကလ္ယာဏဝာက္ကရဏော၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသာဝကော။
‘‘Tato kalyāṇavākkaraṇo, sammāsambuddhasāvako;
သောဏော အဘာသိ သဒ္ဓမ္မံ၊ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌသ္သ သမ္မုခာ။
Soṇo abhāsi saddhammaṃ, buddhaseṭṭhassa sammukhā.
၃၆၉.
369.
‘‘ပဉ္စက္ခန္ဓေ ပရိညာယ၊ ဘာဝယိတ္ဝာန အဉ္ဇသံ။
‘‘Pañcakkhandhe pariññāya, bhāvayitvāna añjasaṃ;
ပပ္ပုယ္ယ ပရမံ သန္တိံ၊ ပရိနိဗ္ဗိသ္သတ္ယနာသဝော’’တိ။ –
Pappuyya paramaṃ santiṃ, parinibbissatyanāsavo’’ti. –
ဣမာ ပဉ္စ ဂာထာ အဘာသိ။
Imā pañca gāthā abhāsi.
တတ္ထ ဥပသမ္ပဒာ စ မေ လဒ္ဓာတိ ယာ သာ ကိစ္ဆေန ဒသဝဂ္ဂံ ဘိက္ခုသင္ဃံ သန္နိပာတေတ္ဝာ အတ္တနာ လဒ္ဓာ ဥပသမ္ပဒာ။ ယာ စ ပန ဝရဒာနဝသေန သဗ္ဗပစ္စန္တိမေသု ဇနပဒေသု ဝိနယဓရပဉ္စမေန ဂဏေန သတ္ထာရာ အနုညာတာ ဥပသမ္ပဒာ, တဒုဘယံ သန္ဓာယာဟ။ စ-သဒ္ဒော သမုစ္စယတ္ထော, တေန ဣတရေပိ သတ္ထု သန္တိကာ လဒ္ဓဝရေ သင္ဂဏ္ဟာတိ။ ဝိမုတ္တော စမ္ဟိ အနာသဝောတိ အဂ္ဂမဂ္ဂေန သကလကိလေသဝတ္ထုဝိမုတ္တိယာ ဝိမုတ္တော စ အမ္ဟိ။ တတော ဧဝ ကာမာသဝာဒီဟိ အနာသဝော အမ္ဟီတိ ယောဇနာ။ သော စ မေ ဘဂဝာ ဒိဋ္ဌောတိ ယဒတ္ထံ အဟံ အဝန္တိရဋ္ဌတော သာဝတ္ထိံ ဂတော, သော စ ဘဂဝာ မယာ အဒိဋ္ဌပုဗ္ဗော ဒိဋ္ဌော။ ဝိဟာရေ စ သဟာဝသိန္တိ န ကေဝလံ တသ္သ ဘဂဝတော ဒသ္သနမေဝ မယာ လဒ္ဓံ, အထ ခော ဝိဟာရေ သတ္ထု ဂန္ဓကုဋိယံ သတ္ထာရာ ကာရဏံ သလ္လက္ခေတ္ဝာ ဝာသေန္တေန သဟ အဝသိံ။ ‘‘ဝိဟာရေတိ ဝိဟာရသမီပေ’’တိ ကေစိ။
Tattha upasampadā ca me laddhāti yā sā kicchena dasavaggaṃ bhikkhusaṅghaṃ sannipātetvā attanā laddhā upasampadā. Yā ca pana varadānavasena sabbapaccantimesu janapadesu vinayadharapañcamena gaṇena satthārā anuññātā upasampadā, tadubhayaṃ sandhāyāha. Ca-saddo samuccayattho, tena itarepi satthu santikā laddhavare saṅgaṇhāti. Vimutto camhi anāsavoti aggamaggena sakalakilesavatthuvimuttiyā vimutto ca amhi. Tato eva kāmāsavādīhi anāsavo amhīti yojanā. So ca me bhagavā diṭṭhoti yadatthaṃ ahaṃ avantiraṭṭhato sāvatthiṃ gato, so ca bhagavā mayā adiṭṭhapubbo diṭṭho. Vihāre ca sahāvasinti na kevalaṃ tassa bhagavato dassanameva mayā laddhaṃ, atha kho vihāre satthu gandhakuṭiyaṃ satthārā kāraṇaṃ sallakkhetvā vāsentena saha avasiṃ. ‘‘Vihāreti vihārasamīpe’’ti keci.
ဗဟုဒေဝ ရတ္တိန္တိ ပဌမံ ယာမံ ဘိက္ခူနံ ဓမ္မဒေသနာဝသေန ကမ္မဋ္ဌာနသောဓနဝသေန စ, မဇ္ဈိမံ ယာမံ ဒေဝာနံ ဗ္ရဟ္မူနဉ္စ ကင္ခစ္ဆေဒနဝသေန ဘဂဝာ ဗဟုဒေဝ ရတ္တိံ အဗ္ဘောကာသေ အတိနာမယိ ဝီတိနာမေသိ။ ဝိဟာရကုသလောတိ ဒိဗ္ဗဗ္ရဟ္မအာနေဉ္ဇအရိယဝိဟာရေသု ကုသလော။ ဝိဟာရံ ပာဝိသီတိ အတိဝေလံ နိသဇ္ဇစင္ကမေဟိ ဥပ္ပန္နပရိသ္သမဝိနောဒနတ္ထံ ဂန္ဓကုဋိံ ပာဝိသိ။
Bahudeva rattinti paṭhamaṃ yāmaṃ bhikkhūnaṃ dhammadesanāvasena kammaṭṭhānasodhanavasena ca, majjhimaṃ yāmaṃ devānaṃ brahmūnañca kaṅkhacchedanavasena bhagavā bahudeva rattiṃ abbhokāse atināmayi vītināmesi. Vihārakusaloti dibbabrahmaāneñjaariyavihāresu kusalo. Vihāraṃ pāvisīti ativelaṃ nisajjacaṅkamehi uppannaparissamavinodanatthaṃ gandhakuṭiṃ pāvisi.
သန္ထရိတ္ဝာန သင္ဃာဋိံ, သေယ္ယံ ကပ္ပေသီတိ စတုဂ္ဂုဏံ သင္ဃာဋိံ ပညာပေတ္ဝာ သီဟသေယ္ယံ ကပ္ပေသိ။ တေနာဟ ‘‘ဂောတမော သီဟော သေလဂုဟာယံဝ ပဟီနဘယဘေရဝော’’တိ။ တတ္ထ ဂောတမောတိ ဘဂဝန္တံ ဂောတ္တေန ကိတ္တေတိ။ သီဟော သေလဂုဟာယံဝာတိ သေလသ္သ ပဗ္ဗတသ္သ ဂုဟာယံ။ ယထာ သီဟော မိဂရာဇာ တေဇုသ္သဒတာယ ပဟီနဘယဘေရဝော ဒက္ခိဏေန ပသ္သေန ပာဒေ ပာဒံ အစ္စာဓာယ သေယ္ယံ ကပ္ပေသိ, ဧဝံ စိတ္တုတ္ရာသလောမဟံသနဆမ္ဘိတတ္တဟေတူနံ ကိလေသာနံ သမုစ္ဆိန္နတ္တာ ပဟီနဘယဘေရဝော ဂောတမော ဘဂဝာ သေယ္ယံ ကပ္ပေသီတိ အတ္ထော။
Santharitvāna saṅghāṭiṃ, seyyaṃ kappesīti catugguṇaṃ saṅghāṭiṃ paññāpetvā sīhaseyyaṃ kappesi. Tenāha ‘‘gotamo sīho selaguhāyaṃva pahīnabhayabheravo’’ti. Tattha gotamoti bhagavantaṃ gottena kitteti. Sīho selaguhāyaṃvāti selassa pabbatassa guhāyaṃ. Yathā sīho migarājā tejussadatāya pahīnabhayabheravo dakkhiṇena passena pāde pādaṃ accādhāya seyyaṃ kappesi, evaṃ cittutrāsalomahaṃsanachambhitattahetūnaṃ kilesānaṃ samucchinnattā pahīnabhayabheravo gotamo bhagavā seyyaṃ kappesīti attho.
တတောတိ ပစ္ဆာ, သီဟသေယ္ယံ ကပ္ပေတ္ဝာ တတော ဝုဋ္ဌဟိတ္ဝာ ‘‘ပဋိဘာတု တံ ဘိက္ခု ဓမ္မော ဘာသိတု’’န္တိ (ဥဒာ. ၄၆) သတ္ထာရာ အဇ္ဈေသိတောတိ အတ္ထော။ ကလ္ယာဏဝာက္ကရဏောတိ သုန္ဒရဝစီကရဏော, လက္ခဏသမ္ပန္နဝစနက္ကမောတိ အတ္ထော။ သောဏော အဘာသိ သဒ္ဓမ္မန္တိ သောဠသ အဋ္ဌကဝဂ္ဂိယသုတ္တာနိ သောဏော ကုဋိကဏ္ဏော, ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌသ္သ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသ္သ သမ္မုခာ, ပစ္စက္ခတော အဘာသီတိ ထေရော အတ္တာနမေဝ ပရံ ဝိယ အဝောစ။
Tatoti pacchā, sīhaseyyaṃ kappetvā tato vuṭṭhahitvā ‘‘paṭibhātu taṃ bhikkhu dhammo bhāsitu’’nti (udā. 46) satthārā ajjhesitoti attho. Kalyāṇavākkaraṇoti sundaravacīkaraṇo, lakkhaṇasampannavacanakkamoti attho. Soṇo abhāsi saddhammanti soḷasa aṭṭhakavaggiyasuttāni soṇo kuṭikaṇṇo, buddhaseṭṭhassa sammāsambuddhassa sammukhā, paccakkhato abhāsīti thero attānameva paraṃ viya avoca.
ပဉ္စက္ခန္ဓေ ပရိညာယာတိ ပဉ္စုပာဒာနက္ခန္ဓေ တီဟိပိ ပရိညာဟိ ပရိဇာနိတ္ဝာ တေ ပရိဇာနန္တောယေဝ, အဉ္ဇသံ အရိယံ အဋ္ဌင္ဂိကံ မဂ္ဂံ ဘာဝယိတ္ဝာ, ပရမံ သန္တိံ နိဗ္ဗာနံ ပပ္ပုယ္ယ ပာပုဏိတ္ဝာ ဌိတော အနာသဝော။ တတော ဧဝ ဣဒာနိ ပရိနိဗ္ဗိသ္သတိ အနုပာဒိသေသနိဗ္ဗာနဝသေန နိဗ္ဗာယိသ္သတီတိ။
Pañcakkhandhe pariññāyāti pañcupādānakkhandhe tīhipi pariññāhi parijānitvā te parijānantoyeva, añjasaṃ ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvayitvā, paramaṃ santiṃ nibbānaṃ pappuyya pāpuṇitvā ṭhito anāsavo. Tato eva idāni parinibbissati anupādisesanibbānavasena nibbāyissatīti.
သောဏကုဋိကဏ္ဏတ္ထေရဂာထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
Soṇakuṭikaṇṇattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
တိပိဋက (မူလ) • Tipiṭaka (Mūla) / သုတ္တပိဋက • Suttapiṭaka / ခုဒ္ဒကနိကာယ • Khuddakanikāya / ထေရဂာထာပာဠိ • Theragāthāpāḷi / ၁၁. သောဏကုဋိကဏ္ဏတ္ထေရဂာထာ • 11. Soṇakuṭikaṇṇattheragāthā
