| Library / Tipiṭaka / તિપિટક • Tipiṭaka / સંયુત્તનિકાય • Saṃyuttanikāya |
૨. સોમાસુત્તં
2. Somāsuttaṃ
૧૬૩. સાવત્થિનિદાનં . અથ ખો સોમા ભિક્ખુની પુબ્બણ્હસમયં નિવાસેત્વા પત્તચીવરમાદાય સાવત્થિં પિણ્ડાય પાવિસિ. સાવત્થિયં પિણ્ડાય ચરિત્વા પચ્છાભત્તં પિણ્ડપાતપટિક્કન્તા યેન અન્ધવનં તેનુપસઙ્કમિ દિવાવિહારાય. અન્ધવનં અજ્ઝોગાહેત્વા અઞ્ઞતરસ્મિં રુક્ખમૂલે દિવાવિહારં નિસીદિ. અથ ખો મારો પાપિમા સોમાય ભિક્ખુનિયા ભયં છમ્ભિતત્તં લોમહંસં ઉપ્પાદેતુકામો સમાધિમ્હા ચાવેતુકામો યેન સોમા ભિક્ખુની તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા સોમં ભિક્ખુનિં ગાથાય અજ્ઝભાસિ –
163. Sāvatthinidānaṃ . Atha kho somā bhikkhunī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi. Sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena andhavanaṃ tenupasaṅkami divāvihārāya. Andhavanaṃ ajjhogāhetvā aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. Atha kho māro pāpimā somāya bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo yena somā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā somaṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi –
‘‘યં તં ઇસીહિ પત્તબ્બં, ઠાનં દુરભિસમ્ભવં;
‘‘Yaṃ taṃ isīhi pattabbaṃ, ṭhānaṃ durabhisambhavaṃ;
ન તં દ્વઙ્ગુલપઞ્ઞાય, સક્કા પપ્પોતુમિત્થિયા’’તિ.
Na taṃ dvaṅgulapaññāya, sakkā pappotumitthiyā’’ti.
અથ ખો સોમાય ભિક્ખુનિયા એતદહોસિ – ‘‘કો નુ ખ્વાયં મનુસ્સો વા અમનુસ્સો વા ગાથં ભાસતી’’તિ? અથ ખો સોમાય ભિક્ખુનિયા એતદહોસિ – ‘‘મારો ખો અયં પાપિમા મમ ભયં છમ્ભિતત્તં લોમહંસં ઉપ્પાદેતુકામો સમાધિમ્હા ચાવેતુકામો ગાથં ભાસતી’’તિ. અથ ખો સોમા ભિક્ખુની ‘‘મારો અયં પાપિમા’’ ઇતિ વિદિત્વા મારં પાપિમન્તં ગાથાહિ પચ્ચભાસિ –
Atha kho somāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘ko nu khvāyaṃ manusso vā amanusso vā gāthaṃ bhāsatī’’ti? Atha kho somāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘māro kho ayaṃ pāpimā mama bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo gāthaṃ bhāsatī’’ti. Atha kho somā bhikkhunī ‘‘māro ayaṃ pāpimā’’ iti viditvā māraṃ pāpimantaṃ gāthāhi paccabhāsi –
‘‘ઇત્થિભાવો કિં કયિરા, ચિત્તમ્હિ સુસમાહિતે;
‘‘Itthibhāvo kiṃ kayirā, cittamhi susamāhite;
ઞાણમ્હિ વત્તમાનમ્હિ, સમ્મા ધમ્મં વિપસ્સતો.
Ñāṇamhi vattamānamhi, sammā dhammaṃ vipassato.
‘‘યસ્સ નૂન સિયા એવં, ઇત્થાહં પુરિસોતિ વા;
‘‘Yassa nūna siyā evaṃ, itthāhaṃ purisoti vā;
કિઞ્ચિ વા પન અઞ્ઞસ્મિ 1, તં મારો વત્તુમરહતી’’તિ.
Kiñci vā pana aññasmi 2, taṃ māro vattumarahatī’’ti.
અથ ખો મારો પાપિમા ‘‘જાનાતિ મં સોમા ભિક્ખુની’’તિ દુક્ખી દુમ્મનો તત્થેવન્તરધાયીતિ.
Atha kho māro pāpimā ‘‘jānāti maṃ somā bhikkhunī’’ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
Footnotes:
Related texts:
અટ્ઠકથા • Aṭṭhakathā / સુત્તપિટક (અટ્ઠકથા) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / સંયુત્તનિકાય (અટ્ઠકથા) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ૨. સોમાસુત્તવણ્ણના • 2. Somāsuttavaṇṇanā
ટીકા • Tīkā / સુત્તપિટક (ટીકા) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / સંયુત્તનિકાય (ટીકા) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) / ૨. સોમાસુત્તવણ્ણના • 2. Somāsuttavaṇṇanā
