| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಜಾತಕಪಾಳಿ • Jātakapāḷi |
೫೦೫. ಸೋಮನಸ್ಸಜಾತಕಂ (೯)
505. Somanassajātakaṃ (9)
೨೧೧.
211.
ಕೋ ತಂ ಹಿಂಸತಿ ಹೇಠೇತಿ, ಕಿಂ 1 ದುಮ್ಮನೋ ಸೋಚಸಿ ಅಪ್ಪತೀತೋ।
Ko taṃ hiṃsati heṭheti, kiṃ 2 dummano socasi appatīto;
ಕಸ್ಸಜ್ಜ ಮಾತಾಪಿತರೋ ರುದನ್ತು, ಕ್ವಜ್ಜ ಸೇತು 3 ನಿಹತೋ ಪಥಬ್ಯಾ॥
Kassajja mātāpitaro rudantu, kvajja setu 4 nihato pathabyā.
೨೧೨.
212.
ತುಟ್ಠೋಸ್ಮಿ ದೇವ ತವ ದಸ್ಸನೇನ, ಚಿರಸ್ಸಂ ಪಸ್ಸಾಮಿ ತಂ ಭೂಮಿಪಾಲ।
Tuṭṭhosmi deva tava dassanena, cirassaṃ passāmi taṃ bhūmipāla;
ಅಹಿಂಸಕೋ ರೇಣುಮನುಪ್ಪವಿಸ್ಸ, ಪುತ್ತೇನ ತೇ ಹೇಠಯಿತೋಸ್ಮಿ 5 ದೇವ॥
Ahiṃsako reṇumanuppavissa, puttena te heṭhayitosmi 6 deva.
೨೧೩.
213.
ಹನ್ತ್ವಾನ ತಂ ಸೋಮನಸ್ಸಂ ಕುಮಾರಂ, ಛೇತ್ವಾನ ಸೀಸಂ ವರಮಾಹರನ್ತು॥
Hantvāna taṃ somanassaṃ kumāraṃ, chetvāna sīsaṃ varamāharantu.
೨೧೪.
214.
ಪೇಸಿತಾ ರಾಜಿನೋ ದೂತಾ, ಕುಮಾರಂ ಏತದಬ್ರವುಂ।
Pesitā rājino dūtā, kumāraṃ etadabravuṃ;
ಇಸ್ಸರೇನ ವಿತಿಣ್ಣೋಸಿ, ವಧಂ ಪತ್ತೋಸಿ ಖತ್ತಿಯ॥
Issarena vitiṇṇosi, vadhaṃ pattosi khattiya.
೨೧೫.
215.
ಸ ರಾಜಪುತ್ತೋ ಪರಿದೇವಯನ್ತೋ, ದಸಙ್ಗುಲಿಂ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಹೇತ್ವಾ।
Sa rājaputto paridevayanto, dasaṅguliṃ añjaliṃ paggahetvā;
ಅಹಮ್ಪಿ ಇಚ್ಛಾಮಿ ಜನಿನ್ದ ದಟ್ಠುಂ, ಜೀವಂ ಮಂ ನೇತ್ವಾ 11 ಪಟಿದಸ್ಸಯೇಥ॥
Ahampi icchāmi janinda daṭṭhuṃ, jīvaṃ maṃ netvā 12 paṭidassayetha.
೨೧೬.
216.
ತಸ್ಸ ತಂ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ, ರಞ್ಞೋ ಪುತ್ತಂ ಅದಸ್ಸಯುಂ।
Tassa taṃ vacanaṃ sutvā, rañño puttaṃ adassayuṃ;
ಪುತ್ತೋ ಚ ಪಿತರಂ ದಿಸ್ವಾ, ದೂರತೋವಜ್ಝಭಾಸಥ॥
Putto ca pitaraṃ disvā, dūratovajjhabhāsatha.
೨೧೭.
217.
ಆಗಚ್ಛುಂ 13 ದೋವಾರಿಕಾ ಖಗ್ಗಬನ್ಧಾ, ಕಾಸಾವಿಯಾ ಹನ್ತು ಮಮಂ ಜನಿನ್ದ।
Āgacchuṃ 14 dovārikā khaggabandhā, kāsāviyā hantu mamaṃ janinda;
ಅಕ್ಖಾಹಿ ಮೇ ಪುಚ್ಛಿತೋ ಏತಮತ್ಥಂ, ಅಪರಾಧೋ ಕೋ ನಿಧ ಮಮಜ್ಜ ಅತ್ಥಿ॥
Akkhāhi me pucchito etamatthaṃ, aparādho ko nidha mamajja atthi.
೨೧೮.
218.
ಸಾಯಞ್ಚ ಪಾತೋ ಉದಕಂ ಸಜಾತಿ, ಅಗ್ಗಿಂ ಸದಾ ಪಾರಿಚರತಪ್ಪಮತ್ತೋ।
Sāyañca pāto udakaṃ sajāti, aggiṃ sadā pāricaratappamatto;
ತಂ ತಾದಿಸಂ ಸಂಯತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಂ, ಕಸ್ಮಾ ತುವಂ ಬ್ರೂಸಿ ಗಹಪ್ಪತೀತಿ॥
Taṃ tādisaṃ saṃyataṃ brahmacāriṃ, kasmā tuvaṃ brūsi gahappatīti.
೨೧೯.
219.
ತಾಲಾ ಚ ಮೂಲಾ ಚ ಫಲಾ ಚ ದೇವ, ಪರಿಗ್ಗಹಾ ವಿವಿಧಾ ಸನ್ತಿಮಸ್ಸ।
Tālā ca mūlā ca phalā ca deva, pariggahā vividhā santimassa;
೨೨೦.
220.
ಸಚ್ಚಂ ಖೋ ಏತಂ ವದಸಿ ಕುಮಾರ, ಪರಿಗ್ಗಹಾ ವಿವಿಧಾ ಸನ್ತಿಮಸ್ಸ।
Saccaṃ kho etaṃ vadasi kumāra, pariggahā vividhā santimassa;
ತೇ ರಕ್ಖತಿ ಗೋಪಯತಪ್ಪಮತ್ತೋ, ಸ 19 ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಗಹಪತಿ ತೇನ ಹೋತಿ॥
Te rakkhati gopayatappamatto, sa 20 brāhmaṇo gahapati tena hoti.
೨೨೧.
221.
ಸುಣನ್ತು ಮಯ್ಹಂ ಪರಿಸಾ ಸಮಾಗತಾ, ಸನೇಗಮಾ ಜಾನಪದಾ ಚ ಸಬ್ಬೇ।
Suṇantu mayhaṃ parisā samāgatā, sanegamā jānapadā ca sabbe;
ಬಾಲಾಯಂ ಬಾಲಸ್ಸ ವಚೋ ನಿಸಮ್ಮ, ಅಹೇತುನಾ ಘಾತಯತೇ ಮಂ 21 ಜನಿನ್ದೋ॥
Bālāyaṃ bālassa vaco nisamma, ahetunā ghātayate maṃ 22 janindo.
೨೨೨.
222.
ದಳ್ಹಸ್ಮಿ ಮೂಲೇ ವಿಸಟೇ ವಿರೂಳ್ಹೇ, ದುನ್ನಿಕ್ಕಯೋ ವೇಳು ಪಸಾಖಜಾತೋ।
Daḷhasmi mūle visaṭe virūḷhe, dunnikkayo veḷu pasākhajāto;
ವನ್ದಾಮಿ ಪಾದಾನಿ ತವ 23 ಜನಿನ್ದ, ಅನುಜಾನ ಮಂ ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಾಮಿ ದೇವ॥
Vandāmi pādāni tava 24 janinda, anujāna maṃ pabbajissāmi deva.
೨೨೩.
223.
ಭುಞ್ಜಸ್ಸು ಭೋಗೇ ವಿಪುಲೇ ಕುಮಾರ, ಸಬ್ಬಞ್ಚ ತೇ ಇಸ್ಸರಿಯಂ ದದಾಮಿ।
Bhuñjassu bhoge vipule kumāra, sabbañca te issariyaṃ dadāmi;
ಅಜ್ಜೇವ ತ್ವಂ ಕುರೂನಂ ಹೋಹಿ ರಾಜಾ, ಮಾ ಪಬ್ಬಜೀ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾ ಹಿ ದುಕ್ಖಾ॥
Ajjeva tvaṃ kurūnaṃ hohi rājā, mā pabbajī pabbajjā hi dukkhā.
೨೨೪.
224.
ಕಿನ್ನೂಧ ದೇವ ತವಮತ್ಥಿ ಭೋಗಾ, ಪುಬ್ಬೇವಹಂ 25 ದೇವಲೋಕೇ ರಮಿಸ್ಸಂ।
Kinnūdha deva tavamatthi bhogā, pubbevahaṃ 26 devaloke ramissaṃ;
ರೂಪೇಹಿ ಸದ್ದೇಹಿ ಅಥೋ ರಸೇಹಿ, ಗನ್ಧೇಹಿ ಫಸ್ಸೇಹಿ ಮನೋರಮೇಹಿ॥
Rūpehi saddehi atho rasehi, gandhehi phassehi manoramehi.
೨೨೫.
225.
ತುವಞ್ಚ 33 ಬಾಲಂ ಪರನೇಯ್ಯಂ ವಿದಿತ್ವಾ, ನ ತಾದಿಸೇ ರಾಜಕುಲೇ ವಸೇಯ್ಯಂ॥
Tuvañca 34 bālaṃ paraneyyaṃ viditvā, na tādise rājakule vaseyyaṃ.
೨೨೬.
226.
ಸಚಾಹಂ ಬಾಲೋ ಪರನೇಯ್ಯೋ ಅಸ್ಮಿ, ಏಕಾಪರಾಧಂ 35 ಖಮ ಪುತ್ತ ಮಯ್ಹಂ।
Sacāhaṃ bālo paraneyyo asmi, ekāparādhaṃ 36 khama putta mayhaṃ;
ಪುನಪಿ ಚೇ ಏದಿಸಕಂ ಭವೇಯ್ಯ, ಯಥಾಮತಿಂ ಸೋಮನಸ್ಸ ಕರೋಹಿ॥
Punapi ce edisakaṃ bhaveyya, yathāmatiṃ somanassa karohi.
೨೨೭.
227.
ಅನಿಸಮ್ಮ ಕತಂ ಕಮ್ಮಂ, ಅನವತ್ಥಾಯ ಚಿನ್ತಿತಂ।
Anisamma kataṃ kammaṃ, anavatthāya cintitaṃ;
ಭೇಸಜ್ಜಸ್ಸೇವ ವೇಭಙ್ಗೋ, ವಿಪಾಕೋ ಹೋತಿ ಪಾಪಕೋ॥
Bhesajjasseva vebhaṅgo, vipāko hoti pāpako.
೨೨೮.
228.
ನಿಸಮ್ಮ ಚ ಕತಂ ಕಮ್ಮಂ, ಸಮ್ಮಾವತ್ಥಾಯ ಚಿನ್ತಿತಂ।
Nisamma ca kataṃ kammaṃ, sammāvatthāya cintitaṃ;
ಭೇಸಜ್ಜಸ್ಸೇವ ಸಮ್ಪತ್ತಿ, ವಿಪಾಕೋ ಹೋತಿ ಭದ್ರಕೋ॥
Bhesajjasseva sampatti, vipāko hoti bhadrako.
೨೨೯.
229.
ಅಲಸೋ ಗಿಹೀ ಕಾಮಭೋಗೀ ನ ಸಾಧು, ಅಸಞ್ಞತೋ ಪಬ್ಬಜಿತೋ ನ ಸಾಧು।
Alaso gihī kāmabhogī na sādhu, asaññato pabbajito na sādhu;
ರಾಜಾ ನ ಸಾಧು ಅನಿಸಮ್ಮಕಾರೀ, ಯೋ ಪಣ್ಡಿತೋ ಕೋಧನೋ ತಂ ನ ಸಾಧು॥
Rājā na sādhu anisammakārī, yo paṇḍito kodhano taṃ na sādhu.
೨೩೦.
230.
ನಿಸಮ್ಮ ಖತ್ತಿಯೋ ಕಯಿರಾ, ನಾನಿಸಮ್ಮ ದಿಸಮ್ಪತಿ।
Nisamma khattiyo kayirā, nānisamma disampati;
ನಿಸಮ್ಮಕಾರಿನೋ ರಾಜ, ಯಸೋ ಕಿತ್ತಿ ಚ ವಡ್ಢತಿ॥
Nisammakārino rāja, yaso kitti ca vaḍḍhati.
೨೩೧.
231.
ನಿಸಮ್ಮ ದಣ್ಡಂ ಪಣಯೇಯ್ಯ ಇಸ್ಸರೋ, ವೇಗಾ ಕತಂ ತಪ್ಪತಿ ಭೂಮಿಪಾಲ।
Nisamma daṇḍaṃ paṇayeyya issaro, vegā kataṃ tappati bhūmipāla;
ಸಮ್ಮಾಪಣೀಧೀ ಚ ನರಸ್ಸ ಅತ್ಥಾ, ಅನಾನುತಪ್ಪಾ ತೇ ಭವನ್ತಿ ಪಚ್ಛಾ॥
Sammāpaṇīdhī ca narassa atthā, anānutappā te bhavanti pacchā.
೨೩೨.
232.
ಅನಾನುತಪ್ಪಾನಿ ಹಿ ಯೇ ಕರೋನ್ತಿ, ವಿಭಜ್ಜ ಕಮ್ಮಾಯತನಾನಿ ಲೋಕೇ।
Anānutappāni hi ye karonti, vibhajja kammāyatanāni loke;
ವಿಞ್ಞುಪ್ಪಸತ್ಥಾನಿ ಸುಖುದ್ರಯಾನಿ, ಭವನ್ತಿ ಬುದ್ಧಾನುಮತಾನಿ 37 ತಾನಿ॥
Viññuppasatthāni sukhudrayāni, bhavanti buddhānumatāni 38 tāni.
೨೩೩.
233.
ಆಗಚ್ಛುಂ ದೋವಾರಿಕಾ ಖಗ್ಗಬನ್ಧಾ, ಕಾಸಾವಿಯಾ ಹನ್ತು ಮಮಂ ಜನಿನ್ದ।
Āgacchuṃ dovārikā khaggabandhā, kāsāviyā hantu mamaṃ janinda;
ಮಾತುಞ್ಚ 39 ಅಙ್ಕಸ್ಮಿಮಹಂ ನಿಸಿನ್ನೋ, ಆಕಡ್ಢಿತೋ ಸಹಸಾ ತೇಹಿ ದೇವ॥
Mātuñca 40 aṅkasmimahaṃ nisinno, ākaḍḍhito sahasā tehi deva.
೨೩೪.
234.
ಕಟುಕಞ್ಹಿ ಸಮ್ಬಾಧಂ ಸುಕಿಚ್ಛಂ 41 ಪತ್ತೋ, ಮಧುರಮ್ಪಿ ಯಂ ಜೀವಿತಂ ಲದ್ಧ ರಾಜ।
Kaṭukañhi sambādhaṃ sukicchaṃ 42 patto, madhurampi yaṃ jīvitaṃ laddha rāja;
ಕಿಚ್ಛೇನಹಂ ಅಜ್ಜ ವಧಾ ಪಮುತ್ತೋ, ಪಬ್ಬಜ್ಜಮೇವಾಭಿಮನೋಹಮಸ್ಮಿ॥
Kicchenahaṃ ajja vadhā pamutto, pabbajjamevābhimanohamasmi.
೨೩೫.
235.
ಪುತ್ತೋ ತವಾಯಂ ತರುಣೋ ಸುಧಮ್ಮೇ, ಅನುಕಮ್ಪಕೋ ಸೋಮನಸ್ಸೋ ಕುಮಾರೋ।
Putto tavāyaṃ taruṇo sudhamme, anukampako somanasso kumāro;
೨೩೬.
236.
ರಮಸ್ಸು ಭಿಕ್ಖಾಚರಿಯಾಯ ಪುತ್ತ, ನಿಸಮ್ಮ ಧಮ್ಮೇಸು ಪರಿಬ್ಬಜಸ್ಸು।
Ramassu bhikkhācariyāya putta, nisamma dhammesu paribbajassu;
ಸಬ್ಬೇಸು ಭೂತೇಸು ನಿಧಾಯ ದಣ್ಡಂ, ಅನಿನ್ದಿತೋ ಬ್ರಹ್ಮಮುಪೇಹಿ ಠಾನಂ॥
Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṃ, anindito brahmamupehi ṭhānaṃ.
೨೩೭.
237.
ಅಚ್ಛೇರ 47 ರೂಪಂ ವತ ಯಾದಿಸಞ್ಚ, ದುಕ್ಖಿತಂ ಮಂ ದುಕ್ಖಾಪಯಸೇ ಸುಧಮ್ಮೇ।
Acchera 48 rūpaṃ vata yādisañca, dukkhitaṃ maṃ dukkhāpayase sudhamme;
ಯಾಚಸ್ಸು ಪುತ್ತಂ ಇತಿ ವುಚ್ಚಮಾನಾ, ಭಿಯ್ಯೋವ ಉಸ್ಸಾಹಯಸೇ ಕುಮಾರಂ॥
Yācassu puttaṃ iti vuccamānā, bhiyyova ussāhayase kumāraṃ.
೨೩೮.
238.
ಯೇ ವಿಪ್ಪಮುತ್ತಾ ಅನವಜ್ಜಭೋಗಿನೋ 49, ಪರಿನಿಬ್ಬುತಾ ಲೋಕಮಿಮಂ ಚರನ್ತಿ।
Ye vippamuttā anavajjabhogino 50, parinibbutā lokamimaṃ caranti;
ತಮರಿಯಮಗ್ಗಂ ಪಟಿಪಜ್ಜಮಾನಂ, ನ ಉಸ್ಸಹೇ ವಾರಯಿತುಂ ಕುಮಾರಂ॥
Tamariyamaggaṃ paṭipajjamānaṃ, na ussahe vārayituṃ kumāraṃ.
೨೩೯.
239.
ಅದ್ಧಾ ಹವೇ ಸೇವಿತಬ್ಬಾ ಸಪಞ್ಞಾ, ಬಹುಸ್ಸುತಾ ಯೇ ಬಹುಠಾನಚಿನ್ತಿನೋ।
Addhā have sevitabbā sapaññā, bahussutā ye bahuṭhānacintino;
ಯೇಸಾಯಂ ಸುತ್ವಾನ ಸುಭಾಸಿತಾನಿ, ಅಪ್ಪೋಸ್ಸುಕ್ಕಾ ವೀತಸೋಕಾ ಸುಧಮ್ಮಾತಿ॥
Yesāyaṃ sutvāna subhāsitāni, appossukkā vītasokā sudhammāti.
ಸೋಮನಸ್ಸಜಾತಕಂ ನವಮಂ।
Somanassajātakaṃ navamaṃ.
Footnotes:
Related texts:
ಅಟ್ಠಕಥಾ • Aṭṭhakathā / ಸುತ್ತಪಿಟಕ (ಅಟ್ಠಕಥಾ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ಖುದ್ದಕನಿಕಾಯ (ಅಟ್ಠಕಥಾ) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / ಜಾತಕ-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Jātaka-aṭṭhakathā / [೫೦೫] ೯. ಸೋಮನಸ್ಸಜಾತಕವಣ್ಣನಾ • [505] 9. Somanassajātakavaṇṇanā
