| Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / จริยาปิฎกปาฬิ • Cariyāpiṭakapāḷi |
๘. สิวิราชจริยา
8. Sivirājacariyā
๕๑.
51.
‘‘อริฎฺฐสวฺหเย นคเร, สิวินามาสิ ขตฺติโย;
‘‘Ariṭṭhasavhaye nagare, sivināmāsi khattiyo;
นิสชฺช ปาสาทวเร, เอวํ จิเนฺตสหํ ตทาฯ
Nisajja pāsādavare, evaṃ cintesahaṃ tadā.
๕๒.
52.
‘‘‘ยํ กิญฺจิ มานุสํ ทานํ, อทินฺนํ เม น วิชฺชติ;
‘‘‘Yaṃ kiñci mānusaṃ dānaṃ, adinnaṃ me na vijjati;
โยปิ ยาเจยฺย มํ จกฺขุํ, ทเทยฺยํ อวิกมฺปิโต’ฯ
Yopi yāceyya maṃ cakkhuṃ, dadeyyaṃ avikampito’.
๕๓.
53.
‘‘มม สงฺกปฺปมญฺญาย, สโกฺก เทวานมิสฺสโร;
‘‘Mama saṅkappamaññāya, sakko devānamissaro;
นิสิโนฺน เทวปริสาย, อิทํ วจนมพฺรวิฯ
Nisinno devaparisāya, idaṃ vacanamabravi.
๕๔.
54.
‘‘‘นิสชฺช ปาสาทวเร, สิวิราชา มหิทฺธิโก;
‘‘‘Nisajja pāsādavare, sivirājā mahiddhiko;
จิเนฺตโนฺต วิวิธํ ทานํ, อเทยฺยํ โส น ปสฺสติฯ
Cintento vividhaṃ dānaṃ, adeyyaṃ so na passati.
๕๕.
55.
‘‘‘ตถํ นุ วิตถํ เนตํ, หนฺท วีมํสยามิ ตํ;
‘‘‘Tathaṃ nu vitathaṃ netaṃ, handa vīmaṃsayāmi taṃ;
มุหุตฺตํ อาคเมยฺยาถ, ยาว ชานามิ ตํ มนํ’ฯ
Muhuttaṃ āgameyyātha, yāva jānāmi taṃ manaṃ’.
๕๖.
56.
อนฺธวโณฺณว หุตฺวาน, ราชานํ อุปสงฺกมิฯ
Andhavaṇṇova hutvāna, rājānaṃ upasaṅkami.
๕๗.
57.
‘‘โส ตทา ปคฺคเหตฺวาน, วามํ ทกฺขิณพาหุ จ;
‘‘So tadā paggahetvāna, vāmaṃ dakkhiṇabāhu ca;
สิรสฺมิํ อญฺชลิํ กตฺวา, อิทํ วจนมพฺรวิฯ
Sirasmiṃ añjaliṃ katvā, idaṃ vacanamabravi.
๕๘.
58.
‘‘‘ยาจามิ ตํ มหาราช, ธมฺมิก รฎฺฐวฑฺฒน;
‘‘‘Yācāmi taṃ mahārāja, dhammika raṭṭhavaḍḍhana;
ตว ทานรตา กิตฺติ, อุคฺคตา เทวมานุเสฯ
Tava dānaratā kitti, uggatā devamānuse.
๕๙.
59.
‘‘‘อุโภปิ เนตฺตา นยนา, อนฺธา อุปหตา มม;
‘‘‘Ubhopi nettā nayanā, andhā upahatā mama;
เอกํ เม นยนํ เทหิ, ตฺวมฺปิ เอเกน ยาปย’ฯ
Ekaṃ me nayanaṃ dehi, tvampi ekena yāpaya’.
๖๐.
60.
‘‘ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา, หโฎฺฐ สํวิคฺคมานโส;
‘‘Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, haṭṭho saṃviggamānaso;
กตญฺชลี เวทชาโต, อิทํ วจนมพฺรวิํฯ
Katañjalī vedajāto, idaṃ vacanamabraviṃ.
๖๑.
61.
‘‘‘อิทานาหํ จินฺตยิตฺวาน, ปาสาทโต อิธาคโต;
‘‘‘Idānāhaṃ cintayitvāna, pāsādato idhāgato;
ตฺวํ มม จิตฺตมญฺญาย, เนตฺตํ ยาจิตุมาคโตฯ
Tvaṃ mama cittamaññāya, nettaṃ yācitumāgato.
๖๒.
62.
‘‘‘อโห เม มานสํ สิทฺธํ, สงฺกโปฺป ปริปูริโต;
‘‘‘Aho me mānasaṃ siddhaṃ, saṅkappo paripūrito;
อทินฺนปุพฺพํ ทานวรํ, อชฺช ทสฺสามิ ยาจเกฯ
Adinnapubbaṃ dānavaraṃ, ajja dassāmi yācake.
๖๓.
63.
‘‘‘เอหิ สิวก อุเฎฺฐหิ, มา ทนฺธยิ มา ปเวธยิ;
‘‘‘Ehi sivaka uṭṭhehi, mā dandhayi mā pavedhayi;
อุโภปิ นยนํ เทหิ, อุปฺปาเฎตฺวา วณิพฺพเก’ฯ
Ubhopi nayanaṃ dehi, uppāṭetvā vaṇibbake’.
๖๔.
64.
‘‘ตโต โส โจทิโต มยฺหํ, สิวโก วจนํ กโร;
‘‘Tato so codito mayhaṃ, sivako vacanaṃ karo;
อุทฺธริตฺวาน ปาทาสิ, ตาลมิญฺชํว ยาจเกฯ
Uddharitvāna pādāsi, tālamiñjaṃva yācake.
๖๕.
65.
‘‘ททมานสฺส เทนฺตสฺส, ทินฺนทานสฺส เม สโต;
‘‘Dadamānassa dentassa, dinnadānassa me sato;
จิตฺตสฺส อญฺญถา นตฺถิ, โพธิยาเยว การณาฯ
Cittassa aññathā natthi, bodhiyāyeva kāraṇā.
๖๖.
66.
‘‘น เม เทสฺสา อุโภ จกฺขู, อตฺตา น เม น เทสฺสิโย;
‘‘Na me dessā ubho cakkhū, attā na me na dessiyo;
สพฺพญฺญุตํ ปิยํ มยฺหํ, ตสฺมา จกฺขุํ อทาสห’’นฺติฯ
Sabbaññutaṃ piyaṃ mayhaṃ, tasmā cakkhuṃ adāsaha’’nti.
สิวิราชจริยํ อฎฺฐมํฯ
Sivirājacariyaṃ aṭṭhamaṃ.
Footnotes:
Related texts:
อฎฺฐกถา • Aṭṭhakathā / สุตฺตปิฎก (อฎฺฐกถา) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ขุทฺทกนิกาย (อฎฺฐกถา) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / จริยาปิฎก-อฎฺฐกถา • Cariyāpiṭaka-aṭṭhakathā / ๘. สิวิราชจริยาวณฺณนา • 8. Sivirājacariyāvaṇṇanā
