Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / মিলিন্দপঞ্হপাল়ি • Milindapañhapāḷi

৯. সীললক্খণপঞ্হো

9. Sīlalakkhaṇapañho

. রাজা আহ ‘‘ভন্তে নাগসেন, যং পনেতং ব্রূসি ‘অঞ্ঞেহি চ কুসলেহি ধম্মেহী’তি, কতমে তে কুসলা ধম্মা’’তি? ‘‘সীলং, মহারাজ, সদ্ধা ৰীরিযং সতি সমাধি, ইমে তে কুসলা ধম্মা’’তি। ‘‘কিংলক্খণং, ভন্তে, সীল’’ন্তি? ‘‘পতিট্ঠানলক্খণং, মহারাজ, সীলং সব্বেসং কুসলানং ধম্মানং, ইন্দ্রিযবলবোজ্ঝঙ্গমগ্গঙ্গসতিপট্ঠানসম্মপ্পধানইদ্ধিপাদঝানৰিমোক্খস- মাধিসমাপত্তীনং সীলং পতিট্ঠং, সীলে পতিট্ঠিতো খো, মহারাজ, যোগাৰচরো সীলং নিস্সায সীলে পতিট্ঠায পঞ্চিন্দ্রিযানি ভাৰেতি সদ্ধিন্দ্রিযং ৰীরিযিন্দ্রিযং সতিন্দ্রিযং সমাধিন্দ্রিযং পঞ্ঞিন্দ্রিযন্তি, সব্বে কুসলা ধম্মা ন পরিহাযন্তী’’তি। ‘‘ওপম্মং করোহী’’তি। ‘‘যথা, মহারাজ , যে কেচি বীজগামভূতগামা ৰুড্ঢিং ৰিরূল়্হিং ৰেপুল্লং আপজ্জন্তি, সব্বে তে পথৰিং নিস্সায পথৰিযং পতিট্ঠায ৰুড্ঢিং ৰিরূল়্হিং ৰেপুল্লং আপজ্জন্তি। এৰমেৰ খো, মহারাজ, যোগাৰচরো সীলং নিস্সায সীলে পতিট্ঠায পঞ্চিন্দ্রিযানি ভাৰেতি সদ্ধিন্দ্রিযং ৰীরিযিন্দ্রিযং সতিন্দ্রিযং সমাধিন্দ্রিযং পঞ্ঞিন্দ্রিয’’ন্তি।

9. Rājā āha ‘‘bhante nāgasena, yaṃ panetaṃ brūsi ‘aññehi ca kusalehi dhammehī’ti, katame te kusalā dhammā’’ti? ‘‘Sīlaṃ, mahārāja, saddhā vīriyaṃ sati samādhi, ime te kusalā dhammā’’ti. ‘‘Kiṃlakkhaṇaṃ, bhante, sīla’’nti? ‘‘Patiṭṭhānalakkhaṇaṃ, mahārāja, sīlaṃ sabbesaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ, indriyabalabojjhaṅgamaggaṅgasatipaṭṭhānasammappadhānaiddhipādajhānavimokkhasa- mādhisamāpattīnaṃ sīlaṃ patiṭṭhaṃ, sīle patiṭṭhito kho, mahārāja, yogāvacaro sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya pañcindriyāni bhāveti saddhindriyaṃ vīriyindriyaṃ satindriyaṃ samādhindriyaṃ paññindriyanti, sabbe kusalā dhammā na parihāyantī’’ti. ‘‘Opammaṃ karohī’’ti. ‘‘Yathā, mahārāja , ye keci bījagāmabhūtagāmā vuḍḍhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjanti, sabbe te pathaviṃ nissāya pathaviyaṃ patiṭṭhāya vuḍḍhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjanti. Evameva kho, mahārāja, yogāvacaro sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya pañcindriyāni bhāveti saddhindriyaṃ vīriyindriyaṃ satindriyaṃ samādhindriyaṃ paññindriya’’nti.

‘‘ভিয্যো ওপম্মং করোহী’’তি। ‘‘যথা, মহারাজ, যে কেচি বলকরণীযা কম্মন্তা কযিরন্তি, সব্বে তে পথৰিং নিস্সায পথৰিযং পতিট্ঠায কযিরন্তি। এৰমেৰ খো, মহারাজ, যোগাৰচরো সীলং নিস্সায সীলে পতিট্ঠায পঞ্চিন্দ্রিযানি ভাৰেতি সদ্ধিন্দ্রিযং ৰীরিযিন্দ্রিযং সতিন্দ্রিযং সমাধিন্দ্রিযং পঞ্ঞিন্দ্রিয’’ন্তি ।

‘‘Bhiyyo opammaṃ karohī’’ti. ‘‘Yathā, mahārāja, ye keci balakaraṇīyā kammantā kayiranti, sabbe te pathaviṃ nissāya pathaviyaṃ patiṭṭhāya kayiranti. Evameva kho, mahārāja, yogāvacaro sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya pañcindriyāni bhāveti saddhindriyaṃ vīriyindriyaṃ satindriyaṃ samādhindriyaṃ paññindriya’’nti .

‘‘ভিয্যো ওপম্মং করোহী’’তি। ‘‘যথা, মহারাজ, নগরৰড্ঢকী নগরং মাপেতুকামো পঠমং নগরট্ঠানং সোধাপেত্ৰা খাণুকণ্টকং অপকড্ঢাপেত্ৰা ভূমিং সমং কারাপেত্ৰা ততো অপরভাগে ৰীথিচতুক্কসিঙ্ঘাটকাদিপরিচ্ছেদেন ৰিভজিত্ৰা নগরং মাপেতি। এৰমেৰ খো, মহারাজ, যোগাৰচরো সীলং নিস্সায সীলে পতিট্ঠায পঞ্চিন্দ্রিযানি ভাৰেতি সদ্ধিন্দ্রিযং ৰীরিযিন্দ্রিযং সতিন্দ্রিযং সমাধিন্দ্রিযং পঞ্ঞিন্দ্রিয’’ন্তি।

‘‘Bhiyyo opammaṃ karohī’’ti. ‘‘Yathā, mahārāja, nagaravaḍḍhakī nagaraṃ māpetukāmo paṭhamaṃ nagaraṭṭhānaṃ sodhāpetvā khāṇukaṇṭakaṃ apakaḍḍhāpetvā bhūmiṃ samaṃ kārāpetvā tato aparabhāge vīthicatukkasiṅghāṭakādiparicchedena vibhajitvā nagaraṃ māpeti. Evameva kho, mahārāja, yogāvacaro sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya pañcindriyāni bhāveti saddhindriyaṃ vīriyindriyaṃ satindriyaṃ samādhindriyaṃ paññindriya’’nti.

‘‘ভিয্যো ওপম্মং করোহী’’তি। ‘‘যথা, মহারাজ, লঙ্ঘকো সিপ্পং দস্সেতুকামো পথৰিং খণাপেত্ৰা সক্খরকথলং অপকড্ঢাপেত্ৰা ভূমিং সমং কারাপেত্ৰা মুদুকায ভূমিযা সিপ্পং দস্সেতি। এৰমেৰ খো, মহারাজ, যোগাৰচরো সীলং নিস্সায সীলে পতিট্ঠায পঞ্চিন্দ্রিযানি ভাৰেতি সদ্ধিন্দ্রিযং ৰীরিযিন্দ্রিযং সতিন্দ্রিযং সমাধিন্দ্রিযং পঞ্ঞিন্দ্রিযন্তি। ভাসিতম্পেতং, মহারাজ, ভগৰতা –

‘‘Bhiyyo opammaṃ karohī’’ti. ‘‘Yathā, mahārāja, laṅghako sippaṃ dassetukāmo pathaviṃ khaṇāpetvā sakkharakathalaṃ apakaḍḍhāpetvā bhūmiṃ samaṃ kārāpetvā mudukāya bhūmiyā sippaṃ dasseti. Evameva kho, mahārāja, yogāvacaro sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya pañcindriyāni bhāveti saddhindriyaṃ vīriyindriyaṃ satindriyaṃ samādhindriyaṃ paññindriyanti. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā –

‘‘‘সীলে পতিট্ঠায নরো সপঞ্ঞো, চিত্তং পঞ্ঞঞ্চ ভাৰযং।

‘‘‘Sīle patiṭṭhāya naro sapañño, cittaṃ paññañca bhāvayaṃ;

আতাপী নিপকো ভিক্খু, সো ইমং ৰিজটযে জট’ন্তি 1

Ātāpī nipako bhikkhu, so imaṃ vijaṭaye jaṭa’nti 2.

‘‘‘অযং পতিট্ঠা ধরণীৰ পাণিনং, ইদঞ্চ মূলং কুসলাভিৰুড্ঢিযা।

‘‘‘Ayaṃ patiṭṭhā dharaṇīva pāṇinaṃ, idañca mūlaṃ kusalābhivuḍḍhiyā;

মুখঞ্চিদং সব্বজিনানুসাসনে, যো সীলক্খন্ধো ৰরপাতিমোক্খিযো’’’তি॥

Mukhañcidaṃ sabbajinānusāsane, yo sīlakkhandho varapātimokkhiyo’’’ti.

‘‘কল্লোসি, ভন্তে নাগসেনা’’তি।

‘‘Kallosi, bhante nāgasenā’’ti.

সীললক্খণপঞ্হো নৰমো।

Sīlalakkhaṇapañho navamo.







Footnotes:
1. পস্স সং॰ নি॰ ১.২৩
2. passa saṃ. ni. 1.23

© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact