| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā |
សីហសេនាបតិវត្ថុអាទិកថា
Sīhasenāpativatthuādikathā
២៩០. ធម្មស្ស ច អនុធម្មំ ព្យាករោន្តីតិ ភគវតា វុត្តការណស្ស អនុការណំ កថេន្តិ។ សហធម្មិកោ វាទានុវាទោតិ អបរេហិ វុត្តការណេន សការណោ ហុត្វា តុម្ហាកំ វាទោ វិញ្ញុគរហិតព្ពំ ការណំ កោចិ អប្បមត្តកោបិ កិំ ន អាគច្ឆតិ។ ឥទំ វុត្តំ ហោតិ ‘‘កិំ សព្ពការេនាបិ តុម្ហាកំ វាទេ គារយ្ហការណំ នត្ថី’’តិ។ អនព្ភក្ខាតុកាមាតិ អភិភវិត្វា ន អាចិក្ខិតុកាមា។
290.Dhammassa ca anudhammaṃ byākarontīti bhagavatā vuttakāraṇassa anukāraṇaṃ kathenti. Sahadhammiko vādānuvādoti aparehi vuttakāraṇena sakāraṇo hutvā tumhākaṃ vādo viññugarahitabbaṃ kāraṇaṃ koci appamattakopi kiṃ na āgacchati. Idaṃ vuttaṃ hoti ‘‘kiṃ sabbakārenāpi tumhākaṃ vāde gārayhakāraṇaṃ natthī’’ti. Anabbhakkhātukāmāti abhibhavitvā na ācikkhitukāmā.
២៩៣. អនុវិច្ចការន្តិ អនុវិទិត្វា ចិន្តេត្វា តុលយិត្វា កាតព្ពំ ករោហីតិ វុត្តំ ហោតិ។ ញាតមនុស្សានន្តិ លោកេ បាកដានំ។ សាធុ ហោតីតិ សុន្ទរំ ហោតិ។ បដាកំ បរិហរេយ្យុន្តិ បដាកំ ឧក្ខិបិត្វា នគរេ ឃោសន្តា អាហិណ្ឌេយ្យុំ។ កស្មា? ‘‘ឯវំ នោ អម្ហាកំ មហន្តភាវោ ភវិស្សតី’’តិ។ ឱបានភូតន្តិ បដិយត្តឧទបានោ វិយ ឋិតំ។ កុលន្តិ និវេសនំ។ ទាតព្ពំ មញ្ញេយ្យាសីតិ មា ឥមេសំ ទេយ្យធម្មំ ឧបច្ឆិន្ទិត្ថ, សម្បត្តានញ្ហិ ទាតព្ពមេវាតិ ឱវទតិ។ ឱការោតិ អវការោ លាមកភាវោ។ សាមុក្កំសិកាតិ អត្តនាយេវ ឧទ្ធរិត្វា គហិតា; អសាធារណំ អញ្ញេសន្តិ អត្ថោ។ ឧទ្ទិស្ស កតន្តិ ឧទ្ទិសិត្វា កតំ។
293.Anuviccakāranti anuviditvā cintetvā tulayitvā kātabbaṃ karohīti vuttaṃ hoti. Ñātamanussānanti loke pākaṭānaṃ. Sādhu hotīti sundaraṃ hoti. Paṭākaṃ parihareyyunti paṭākaṃ ukkhipitvā nagare ghosantā āhiṇḍeyyuṃ. Kasmā? ‘‘Evaṃ no amhākaṃ mahantabhāvo bhavissatī’’ti. Opānabhūtanti paṭiyattaudapāno viya ṭhitaṃ. Kulanti nivesanaṃ. Dātabbaṃ maññeyyāsīti mā imesaṃ deyyadhammaṃ upacchindittha, sampattānañhi dātabbamevāti ovadati. Okāroti avakāro lāmakabhāvo. Sāmukkaṃsikāti attanāyeva uddharitvā gahitā; asādhāraṇaṃ aññesanti attho. Uddissa katanti uddisitvā kataṃ.
២៩៤. បដិច្ចកម្មន្តិ អត្តានំ បដិច្ច កតន្តិ អត្ថោ។ អថ វា បដិច្ចកម្មន្តិ និមិត្តកម្មស្សេតំ អធិវចនំ, តំ បដិច្ចកម្មំ ឯត្ថ អត្ថីតិ មំសម្បិ បដិច្ចកម្មន្តិ វុត្តំ។ យោ ហិ ឯវរូបំ មំសំ បរិភុញ្ជតិ, សោបិ តស្ស កម្មស្ស ទាយាទោ ហោតិ, វធកស្ស វិយ តស្សាបិ បាណឃាតកម្មំ ហោតីតិ អធិប្បាយោ ។ ជិរិទន្តិតិ ជិរន្តិ អព្ភាចិក្ខន្តា ន ជិរន្តិ, អព្ភក្ខានស្ស អន្តំ ន គច្ឆន្តីតិ អត្ថោ។ តិកោដិបរិសុទ្ធកថា សង្ឃភេទសិក្ខាបទវណ្ណនាយំ វុត្តា។
294.Paṭiccakammanti attānaṃ paṭicca katanti attho. Atha vā paṭiccakammanti nimittakammassetaṃ adhivacanaṃ, taṃ paṭiccakammaṃ ettha atthīti maṃsampi paṭiccakammanti vuttaṃ. Yo hi evarūpaṃ maṃsaṃ paribhuñjati, sopi tassa kammassa dāyādo hoti, vadhakassa viya tassāpi pāṇaghātakammaṃ hotīti adhippāyo . Jiridantiti jiranti abbhācikkhantā na jiranti, abbhakkhānassa antaṃ na gacchantīti attho. Tikoṭiparisuddhakathā saṅghabhedasikkhāpadavaṇṇanāyaṃ vuttā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi / ១៧៨. សីហសេនាបតិវត្ថុ • 178. Sīhasenāpativatthu
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / សីហសេនាបតិវត្ថុកថាវណ្ណនា • Sīhasenāpativatthukathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / សីហសេនាបតិវត្ថុអាទិកថាវណ្ណនា • Sīhasenāpativatthuādikathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ១៧៨. សីហសេនាបតិវត្ថុកថា • 178. Sīhasenāpativatthukathā
