| Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / พุทฺธวํสปาฬิ • Buddhavaṃsapāḷi |
๑๘. สิทฺธตฺถพุทฺธวํโส
18. Siddhatthabuddhavaṃso
๑.
1.
ธมฺมทสฺสิสฺส อปเรน, สิทฺธโตฺถ นาม นายโก;
Dhammadassissa aparena, siddhattho nāma nāyako;
นิหนิตฺวา ตมํ สพฺพํ, สูริโย อพฺภุคฺคโต ยถาฯ
Nihanitvā tamaṃ sabbaṃ, sūriyo abbhuggato yathā.
๒.
2.
โสปิ ปตฺวาน สโมฺพธิํ, สนฺตาเรโนฺต สเทวกํ;
Sopi patvāna sambodhiṃ, santārento sadevakaṃ;
อภิวสฺสิ ธมฺมเมเฆน, นิพฺพาเปโนฺต สเทวกํฯ
Abhivassi dhammameghena, nibbāpento sadevakaṃ.
๓.
3.
ตสฺสาปิ อตุลเตชสฺส, อเหสุํ อภิสมยา ตโย;
Tassāpi atulatejassa, ahesuṃ abhisamayā tayo;
โกฎิสตสหสฺสานํ, ปฐมาภิสมโย อหุฯ
Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.
๔.
4.
ตทา นวุติโกฎีนํ, ทุติยาภิสมโย อหุฯ
Tadā navutikoṭīnaṃ, dutiyābhisamayo ahu.
๕.
5.
ยทา พุโทฺธ ธมฺมํ เทเสสิ, เวภาเร โส ปุรุตฺตเม;
Yadā buddho dhammaṃ desesi, vebhāre so puruttame;
ตทา นวุติโกฎีนํ, ตติยาภิสมโย อหุฯ
Tadā navutikoṭīnaṃ, tatiyābhisamayo ahu.
๖.
6.
สนฺนิปาตา ตโย อาสุํ, ตสฺมิมฺปิ ทฺวิปทุตฺตเม;
Sannipātā tayo āsuṃ, tasmimpi dvipaduttame;
ขีณาสวานํ วิมลานํ, สนฺตจิตฺตาน ตาทินํฯ
Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.
๗.
7.
เอเต อาสุํ ตโย ฐานา, วิมลานํ สมาคเมฯ
Ete āsuṃ tayo ṭhānā, vimalānaṃ samāgame.
๘.
8.
อหํ เตน สมเยน, มงฺคโล นาม ตาปโส;
Ahaṃ tena samayena, maṅgalo nāma tāpaso;
อุคฺคเตโช ทุปฺปสโห, อภิญฺญาพลสมาหิโตฯ
Uggatejo duppasaho, abhiññābalasamāhito.
๙.
9.
ปฎิคฺคเหตฺวา สมฺพุโทฺธ, อิทํ วจนมพฺรวิฯ
Paṭiggahetvā sambuddho, idaṃ vacanamabravi.
๑๐.
10.
‘‘ปสฺสถ อิมํ ตาปสํ, ชฎิลํ อุคฺคตาปนํ;
‘‘Passatha imaṃ tāpasaṃ, jaṭilaṃ uggatāpanaṃ;
จตุนฺนวุติโต กเปฺป, อยํ พุโทฺธ ภวิสฺสติฯ
Catunnavutito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.
๑๑.
11.
‘‘ปธานํ ปทหิตฺวาน…เป.… เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ’’ฯ
‘‘Padhānaṃ padahitvāna…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’.
๑๒.
12.
ตสฺสาปิ วจนํ สุตฺวา, ภิโยฺย จิตฺตํ ปสาทยิํ;
Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;
อุตฺตริํ วตมธิฎฺฐาสิํ, ทสปารมิปูริยาฯ
Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.
๑๓.
13.
เวภารํ นาม นครํ, อุเทโน นาม ขตฺติโย;
Vebhāraṃ nāma nagaraṃ, udeno nāma khattiyo;
สุผสฺสา นาม ชนิกา, สิทฺธตฺถสฺส มเหสิโนฯ
Suphassā nāma janikā, siddhatthassa mahesino.
๑๔.
14.
ทสวสฺสสหสฺสานิ , อคารํ อชฺฌ โส วสิ;
Dasavassasahassāni , agāraṃ ajjha so vasi;
โกกาสุปฺปลโกกนทา, ตโย ปาสาทมุตฺตมาฯ
Kokāsuppalakokanadā, tayo pāsādamuttamā.
๑๕.
15.
ติโสฬสสหสฺสานิ, นาริโย สมลงฺกตา;
Tisoḷasasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;
โสมนสฺสา นาม สา นารี, อนุปโม นาม อตฺรโชฯ
Somanassā nāma sā nārī, anupamo nāma atrajo.
๑๖.
16.
นิมิเตฺต จตุโร ทิสฺวา, สิวิกายาภินิกฺขมิ;
Nimitte caturo disvā, sivikāyābhinikkhami;
อนูนทสมาสานิ, ปธานํ ปทหี ชิโนฯ
Anūnadasamāsāni, padhānaṃ padahī jino.
๑๗.
17.
พฺรหฺมุนา ยาจิโต สโนฺต, สิทฺธโตฺถ โลกนายโก;
Brahmunā yācito santo, siddhattho lokanāyako;
วตฺติ จกฺกํ มหาวีโร, มิคทาเย นรุตฺตโมฯ
Vatti cakkaṃ mahāvīro, migadāye naruttamo.
๑๘.
18.
สมฺพโล จ สุมิโตฺต จ, อเหสุํ อคฺคสาวกา;
Sambalo ca sumitto ca, ahesuṃ aggasāvakā;
เรวโต นามุปฎฺฐาโก, สิทฺธตฺถสฺส มเหสิโนฯ
Revato nāmupaṭṭhāko, siddhatthassa mahesino.
๑๙.
19.
สีวลา จ สุรามา จ, อเหสุํ อคฺคสาวิกา;
Sīvalā ca surāmā ca, ahesuṃ aggasāvikā;
โพธิ ตสฺส ภควโต, กณิกาโรติ วุจฺจติฯ
Bodhi tassa bhagavato, kaṇikāroti vuccati.
๒๐.
20.
สุปฺปิโย จ สมุโทฺท จ, อเหสุํ อคฺคุปฎฺฐกา;
Suppiyo ca samuddo ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;
รมฺมา เจว สุรมฺมา จ, อเหสุํ อคฺคุปฎฺฐิกาฯ
Rammā ceva surammā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.
๒๑.
21.
โส พุโทฺธ สฎฺฐิรตนํ, อโหสิ นภมุคฺคโต;
So buddho saṭṭhiratanaṃ, ahosi nabhamuggato;
กญฺจนคฺฆิยสงฺกาโส, ทสสหสฺสี วิโรจติฯ
Kañcanagghiyasaṅkāso, dasasahassī virocati.
๒๒.
22.
โสปิ พุโทฺธ อสมสโม, อตุโล อปฺปฎิปุคฺคโล;
Sopi buddho asamasamo, atulo appaṭipuggalo;
วสฺสสตสหสฺสานิ, โลเก อฎฺฐาสิ จกฺขุมาฯ
Vassasatasahassāni, loke aṭṭhāsi cakkhumā.
๒๓.
23.
วิปุลํ ปภํ ทสฺสยิตฺวา, ปุปฺผาเปตฺวาน สาวเก;
Vipulaṃ pabhaṃ dassayitvā, pupphāpetvāna sāvake;
วิลาเสตฺวา สมาปตฺยา, นิพฺพุโต โส สสาวโกฯ
Vilāsetvā samāpatyā, nibbuto so sasāvako.
๒๔.
24.
สิทฺธโตฺถ มุนิวโร พุโทฺธ, อโนมารามมฺหิ นิพฺพุโต;
Siddhattho munivaro buddho, anomārāmamhi nibbuto;
ตเตฺถวสฺส ถูปวโร, จตุโยชนมุคฺคโตติฯ
Tatthevassa thūpavaro, catuyojanamuggatoti.
สิทฺธตฺถสฺส ภควโต วํโส โสฬสโมฯ
Siddhatthassa bhagavato vaṃso soḷasamo.
Footnotes:
Related texts:
อฎฺฐกถา • Aṭṭhakathā / สุตฺตปิฎก (อฎฺฐกถา) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ขุทฺทกนิกาย (อฎฺฐกถา) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / พุทฺธวํส-อฎฺฐกถา • Buddhavaṃsa-aṭṭhakathā / ๑๘. สิทฺธตฺถพุทฺธวํสวณฺณนา • 18. Siddhatthabuddhavaṃsavaṇṇanā
