| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / ဝိနယဝိနိစ္ဆယ-ဥတ္တရဝိနိစ္ဆယ • Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya |
သေနာသနက္ခန္ဓကကထာ
Senāsanakkhandhakakathā
၂၈၂၇.
2827.
အာသန္ဒိကော အတိက္ကန္တ-ပမာဏောပိ စ ဝဋ္ဋတိ။
Āsandiko atikkanta-pamāṇopi ca vaṭṭati;
တထာ ပဉ္စင္ဂပီဌမ္ပိ၊ သတ္တင္ဂမ္ပိ စ ဝဋ္ဋတိ။
Tathā pañcaṅgapīṭhampi, sattaṅgampi ca vaṭṭati.
၂၈၂၈.
2828.
တူလောနဒ္ဓာ ဃရေယေဝ၊ မဉ္စပီဌာ နိသီဒိတုံ။
Tūlonaddhā ghareyeva, mañcapīṭhā nisīdituṃ;
သီသပာဒူပဓာနဉ္စ၊ အဂိလာနသ္သ ဝဋ္ဋတိ။
Sīsapādūpadhānañca, agilānassa vaṭṭati.
၂၈၂၉.
2829.
သန္ထရိတ္ဝာ ဂိလာနသ္သ၊ ဥပဓာနာနိ တတ္ထ စ။
Santharitvā gilānassa, upadhānāni tattha ca;
ပစ္စတ္ထရဏကံ ဒတ္ဝာ၊ နိပဇ္ဇန္တသ္သ ဝဋ္ဋတိ။
Paccattharaṇakaṃ datvā, nipajjantassa vaṭṭati.
၂၈၃၀.
2830.
တိရိယံ မုဋ္ဌိရတနံ၊ ဟောတိ ဗိမ္ဗောဟနံ မိတံ။
Tiriyaṃ muṭṭhiratanaṃ, hoti bimbohanaṃ mitaṃ;
ဒီဃတော စ ဒိယဍ္ဎံ ဝာ၊ ဒ္ဝိဟတ္ထန္တိ ကုရုန္ဒိယံ။
Dīghato ca diyaḍḍhaṃ vā, dvihatthanti kurundiyaṃ.
၂၈၃၁.
2831.
ပူရိတာ စောဠပဏ္ဏုဏ္ဏ-တိဏဝာကေဟိ ပဉ္စဟိ။
Pūritā coḷapaṇṇuṇṇa-tiṇavākehi pañcahi;
ဘိသိယော ဘာသိတာ ပဉ္စ၊ တူလာနံ ဂဏနာဝသာ။
Bhisiyo bhāsitā pañca, tūlānaṃ gaṇanāvasā.
၂၈၃၂.
2832.
ဘိသိတူလာနိ ပဉ္စေဝ၊ တထာ တူလာနိ တီဏိပိ။
Bhisitūlāni pañceva, tathā tūlāni tīṇipi;
လောမာနိ မိဂပက္ခီနံ၊ ဂဗ္ဘာ ဗိမ္ဗောဟနသ္သိမေ။
Lomāni migapakkhīnaṃ, gabbhā bimbohanassime.
၂၈၃၃.
2833.
မနုသ္သလောမံ လောမေသု၊ ပုပ္ဖေသု ဗကုလာဒိကံ။
Manussalomaṃ lomesu, pupphesu bakulādikaṃ;
သုဒ္ဓံ တမာလပတ္တဉ္စ၊ ပဏ္ဏေသု န စ ဝဋ္ဋတိ။
Suddhaṃ tamālapattañca, paṇṇesu na ca vaṭṭati.
၂၈၃၄.
2834.
ဥဏ္ဏာဒိကံ ပဉ္စဝိဓဉ္စ တူလံ။
Uṇṇādikaṃ pañcavidhañca tūlaṃ;
မဟေသိနာ ယံ ဘိသိယံ ပဝုတ္တံ။
Mahesinā yaṃ bhisiyaṃ pavuttaṃ;
မသူရကေ တံ ပန ဝဋ္ဋတီတိ။
Masūrake taṃ pana vaṭṭatīti;
ကုရုန္ဒိယံ အဋ္ဌကထာယ ဝုတ္တံ။
Kurundiyaṃ aṭṭhakathāya vuttaṃ.
၂၈၃၅.
2835.
ယဒေတံ တိဝိဓံ တူလံ၊ ဘိသိယံ တံ အကပ္ပိယံ။
Yadetaṃ tividhaṃ tūlaṃ, bhisiyaṃ taṃ akappiyaṃ;
မိသ္သံ တမာလပတ္တံ တု၊ သဗ္ဗတ္ထ ပန ဝဋ္ဋတိ။
Missaṃ tamālapattaṃ tu, sabbattha pana vaṭṭati.
၂၈၃၆.
2836.
ရူပံ တု ပုရိသိတ္ထီနံ၊ တိရစ္ဆာနဂတသ္သ ဝာ။
Rūpaṃ tu purisitthīnaṃ, tiracchānagatassa vā;
ကာရေန္တသ္သ ကရောတော ဝာ၊ ဟောတိ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋံ။
Kārentassa karoto vā, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
၂၈၃၇.
2837.
ဇာတကံ ပန ဝတ္ထုံ ဝာ၊ ကာရာပေတုံ ပရေဟိ ဝာ။
Jātakaṃ pana vatthuṃ vā, kārāpetuṃ parehi vā;
မာလာကမ္မံ လတာကမ္မံ၊ သယံ ကာတုမ္ပိ ဝဋ္ဋတိ။
Mālākammaṃ latākammaṃ, sayaṃ kātumpi vaṭṭati.
၂၈၃၈.
2838.
သမာနာသနိကော နာမ၊ ဒ္ဝီဟိ ဝသ္သေဟိ ယော ပန။
Samānāsaniko nāma, dvīhi vassehi yo pana;
ဝုဍ္ဎော ဝာ ဒဟရော ဝာပိ၊ ဝသ္သေနေကေန ဝာ ပန။
Vuḍḍho vā daharo vāpi, vassenekena vā pana.
၂၈၃၉.
2839.
သမာနဝသ္သေ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ကိဉ္စ နာမိဓ ဝိဇ္ဇတိ။
Samānavasse vattabbaṃ, kiñca nāmidha vijjati;
သတ္တဝသ္သတိဝသ္သေဟိ၊ ပဉ္စဝသ္သော နိသီဒတိ။
Sattavassativassehi, pañcavasso nisīdati.
၂၈၄၀.
2840.
ဟေဋ္ဌာ ဒီဃာသနံ တိဏ္ဏံ၊ ယံ ပဟောတိ နိသီဒိတုံ။
Heṭṭhā dīghāsanaṃ tiṇṇaṃ, yaṃ pahoti nisīdituṃ;
ဧကမဉ္စေပိ ပီဌေ ဝာ၊ ဒ္ဝေ နိသီဒန္တိ ဝဋ္ဋတိ။
Ekamañcepi pīṭhe vā, dve nisīdanti vaṭṭati.
၂၈၄၁.
2841.
ဥဘတောဗ္ယဉ္ဇနံ ဣတ္ထိံ၊ ဌပေတ္ဝာ ပဏ္ဍကံ ပန။
Ubhatobyañjanaṃ itthiṃ, ṭhapetvā paṇḍakaṃ pana;
ဒီဃာသနေ အနုညာတံ၊ သဗ္ဗေဟိပိ နိသီဒိတုံ။
Dīghāsane anuññātaṃ, sabbehipi nisīdituṃ.
၂၈၄၂.
2842.
ပုရိမိကော ပစ္ဆိမိကော၊ တထေဝန္တရမုတ္တကော။
Purimiko pacchimiko, tathevantaramuttako;
တယော သေနာသနဂ္ဂာဟာ၊ သမ္ဗုဒ္ဓေန ပကာသိတာ။
Tayo senāsanaggāhā, sambuddhena pakāsitā.
၂၈၄၃.
2843.
ပုဗ္ဗာရုဏာ ပာဋိပဒသ္သ ယာဝ။
Pubbāruṇā pāṭipadassa yāva;
ပုနာရုဏော ဘိဇ္ဇတိ နေဝ တာဝ။
Punāruṇo bhijjati neva tāva;
ဣဒဉ္ဟိ သေနာသနဂာဟကသ္သ။
Idañhi senāsanagāhakassa;
ခေတ္တန္တိ ဝသ္သူပဂမေ ဝဒန္တိ။
Khettanti vassūpagame vadanti.
၂၈၄၄.
2844.
ပာတောဝ ဂာဟိတေ အညော၊ ဘိက္ခု သေနာသနေ ပန။
Pātova gāhite añño, bhikkhu senāsane pana;
သစေ ယာစတိ အာဂန္တ္ဝာ၊ ဝတ္တဗ္ဗော ဂာဟိတန္တိ သော။
Sace yācati āgantvā, vattabbo gāhitanti so.
၂၈၄၅.
2845.
သင္ဃိကံ အပလောကေတ္ဝာ၊ ဂဟိတံ ဝသ္သဝာသိကံ။
Saṅghikaṃ apaloketvā, gahitaṃ vassavāsikaṃ;
အန္တောဝသ္သေပိ ဝိဗ္ဘန္တော၊ လဘတေ တတ္ရဇံ သစေ။
Antovassepi vibbhanto, labhate tatrajaṃ sace.
၂၈၄၆.
2846.
ဝုဋ္ဌဝသ္သော သစေ ဘိက္ခု၊ ကိဉ္စိ အာဝာသိဟတ္ထတော။
Vuṭṭhavasso sace bhikkhu, kiñci āvāsihatthato;
ဂဟေတ္ဝာ ကပ္ပိယံ ဘဏ္ဍံ၊ ဒတ္ဝာ တသ္သတ္တနော ပန။
Gahetvā kappiyaṃ bhaṇḍaṃ, datvā tassattano pana.
၂၈၄၇.
2847.
‘‘အသုကသ္မိံ ကုလေ မယ္ဟံ၊ ဝသ္သာဝာသိကစီဝရံ။
‘‘Asukasmiṃ kule mayhaṃ, vassāvāsikacīvaraṃ;
ဂာဟိတံ ဂဏ္ဟ’’ဣစ္စေဝံ၊ ဝတ္ဝာ ဂစ္ဆတိ သော ဒိသံ။
Gāhitaṃ gaṇha’’iccevaṃ, vatvā gacchati so disaṃ.
၂၈၄၈.
2848.
ဥပ္ပဗ္ဗဇတိ စေ တတ္ထ၊ ဂတဋ္ဌာနေ၊ န လဗ္ဘတိ။
Uppabbajati ce tattha, gataṭṭhāne, na labbhati;
ဂဟေတုံ တသ္သ သမ္ပတ္တံ၊ သင္ဃိကံယေဝ တံ သိယာ။
Gahetuṃ tassa sampattaṃ, saṅghikaṃyeva taṃ siyā.
၂၈၄၉.
2849.
မနုသ္သေ သမ္မုခာ တတ္ထ၊ ပဋိစ္ဆာပေတိ စေ ပန။
Manusse sammukhā tattha, paṭicchāpeti ce pana;
သဗ္ဗံ လဘတိ သမ္ပတ္တံ၊ ဝသ္သာဝာသိကစီဝရံ။
Sabbaṃ labhati sampattaṃ, vassāvāsikacīvaraṃ.
၂၈၅၀.
2850.
အာရာမော စ ဝိဟာရော စ၊ ဝတ္ထူနိ ဒုဝိဓသ္သပိ။
Ārāmo ca vihāro ca, vatthūni duvidhassapi;
ဘိသိ ဗိမ္ဗောဟနံ မဉ္စ-ပီဌန္တိ တတိယံ ပန။
Bhisi bimbohanaṃ mañca-pīṭhanti tatiyaṃ pana.
၂၈၅၁.
2851.
လောဟကုမ္ဘီ ကဋာဟဉ္စ၊ ဘာဏကော လောဟဝာရကော။
Lohakumbhī kaṭāhañca, bhāṇako lohavārako;
ဝာသိ ဖရသု ကုဒ္ဒာလော၊ ကုဌာရီ စ နိခာဒနံ။
Vāsi pharasu kuddālo, kuṭhārī ca nikhādanaṃ.
၂၈၅၂.
2852.
ဝလ္လိ ဝေဠု တိဏံ ပဏ္ဏံ၊ မုဉ္ဇပဗ္ဗဇမေဝ စ။
Valli veḷu tiṇaṃ paṇṇaṃ, muñjapabbajameva ca;
မတ္တိကာ ဒာရုဘဏ္ဍဉ္စ၊ ပဉ္စမံ တု ယထာဟ စ။
Mattikā dārubhaṇḍañca, pañcamaṃ tu yathāha ca.
၂၈၅၃.
2853.
‘‘ဒ္ဝီဟိ သင္ဂဟိတာနိ ဒ္ဝေ၊ တတိယံ စတုသင္ဂဟံ။
‘‘Dvīhi saṅgahitāni dve, tatiyaṃ catusaṅgahaṃ;
စတုတ္ထံ နဝကောဋ္ဌာသံ၊ ပဉ္စမံ အဋ္ဌဓာ မတံ။
Catutthaṃ navakoṭṭhāsaṃ, pañcamaṃ aṭṭhadhā mataṃ.
၂၈၅၄.
2854.
ဣတိ ပဉ္စဟိ ရာသီဟိ၊ ပဉ္စနိမ္မလလောစနော။
Iti pañcahi rāsīhi, pañcanimmalalocano;
ပဉ္စဝီသဝိဓံ နာထော၊ ဂရုဘဏ္ဍံ ပကာသယိ’’။
Pañcavīsavidhaṃ nātho, garubhaṇḍaṃ pakāsayi’’.
၂၈၅၅.
2855.
ဣဒဉ္ဟိ ပန သင္ဃသ္သ၊ သန္တကံ ဂရုဘဏ္ဍကံ။
Idañhi pana saṅghassa, santakaṃ garubhaṇḍakaṃ;
ဝိသ္သဇ္ဇေန္တော ဝိဘာဇေန္တော၊ ဘိက္ခု ထုလ္လစ္စယံ ဖုသေ။
Vissajjento vibhājento, bhikkhu thullaccayaṃ phuse.
၂၈၅၆.
2856.
ဘိက္ခုနာ ဂရုဘဏ္ဍံ တု၊ သင္ဃေန ဟိ ဂဏေန ဝာ။
Bhikkhunā garubhaṇḍaṃ tu, saṅghena hi gaṇena vā;
ဝိသ္သဇ္ဇိတမဝိသ္သဋ္ဌံ၊ ဝိဘတ္တမဝိဘာဇိတံ။
Vissajjitamavissaṭṭhaṃ, vibhattamavibhājitaṃ.
၂၈၅၇.
2857.
ပုရိမေသု ဟိ တီသ္ဝေတ္ထ၊ န စတ္ထာဂရုဘဏ္ဍကံ။
Purimesu hi tīsvettha, na catthāgarubhaṇḍakaṃ;
လောဟကုမ္ဘီ ကဋာဟော စ၊ လောဟဘာဏကမေဝ စ။
Lohakumbhī kaṭāho ca, lohabhāṇakameva ca.
၂၈၅၈.
2858.
တိဝိဓံ ခုဒ္ဒကံ ဝာပိ၊ ဂရုဘဏ္ဍကမေဝိဒံ။
Tividhaṃ khuddakaṃ vāpi, garubhaṇḍakamevidaṃ;
ပာဒဂဏ္ဟနကော လောဟ-ဝာရကော ဘာဇိယော မတော။
Pādagaṇhanako loha-vārako bhājiyo mato.
၂၈၅၉.
2859.
ဥဒ္ဓံ ပန တတော လောဟ-ဝာရကော ဂရုဘဏ္ဍကံ။
Uddhaṃ pana tato loha-vārako garubhaṇḍakaṃ;
ဘိင္ကာရာဒီနိ သဗ္ဗာနိ၊ ဂရုဘဏ္ဍာနိ ဟောန္တိ ဟိ။
Bhiṅkārādīni sabbāni, garubhaṇḍāni honti hi.
၂၈၆၀.
2860.
ဘာဇေတဗ္ဗော အယောပတ္တော။
Bhājetabbo ayopatto;
တမ္ဗာယောထာလကာပိ စ။
Tambāyothālakāpi ca;
ဓူမနေတ္တာဒိကံ နေဝ။
Dhūmanettādikaṃ neva;
ဘာဇေတဗ္ဗန္တိ ဒီပိတံ။
Bhājetabbanti dīpitaṃ.
၂၈၆၁.
2861.
အတ္တနာ ပဋိလဒ္ဓံ တံ၊ လောဟဘဏ္ဍံ တု ကိဉ္စိပိ။
Attanā paṭiladdhaṃ taṃ, lohabhaṇḍaṃ tu kiñcipi;
န ပုဂ္ဂလိကဘောဂေန၊ ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗဉ္ဟိ ဘိက္ခုနာ။
Na puggalikabhogena, bhuñjitabbañhi bhikkhunā.
၂၈၆၂.
2862.
ကံသဝဋ္ဋကလောဟာနံ၊ ဘာဇနာနိပိ သဗ္ဗသော။
Kaṃsavaṭṭakalohānaṃ, bhājanānipi sabbaso;
န ပုဂ္ဂလိကဘောဂေန၊ ဝဋ္ဋန္တိ ပရိဘုဉ္ဇိတုံ။
Na puggalikabhogena, vaṭṭanti paribhuñjituṃ.
၂၈၆၃.
2863.
တိပုဘဏ္ဍေပိ ဧသေဝ၊ နယော ဉေယ္ယော ဝိဘာဝိနာ။
Tipubhaṇḍepi eseva, nayo ñeyyo vibhāvinā;
န ဒောသော သင္ဃိကေ အတ္ထိ၊ ဂိဟီနံ သန္တကေသု ဝာ။
Na doso saṅghike atthi, gihīnaṃ santakesu vā.
၂၈၆၄.
2864.
ခီရပာသာဏသမ္ဘူတံ၊ ဂရုကံ တဋ္ဋကာဒိကံ။
Khīrapāsāṇasambhūtaṃ, garukaṃ taṭṭakādikaṃ;
ပာဒဂဏ္ဟနတော ဥဒ္ဓံ၊ ဃဋကော ဂရုဘဏ္ဍကော။
Pādagaṇhanato uddhaṃ, ghaṭako garubhaṇḍako.
၂၈၆၅.
2865.
သိင္ဂိသဇ္ဈုမယံ ဟာရ-ကူဋဇံ ဖလိကုဗ္ဘဝံ။
Siṅgisajjhumayaṃ hāra-kūṭajaṃ phalikubbhavaṃ;
ဘာဇနာနိ န ဝဋ္ဋန္တိ၊ ဂိဟီနံ သန္တကာနိပိ။
Bhājanāni na vaṭṭanti, gihīnaṃ santakānipi.
၂၈၆၆.
2866.
ဝာသိ ဘာဇနိယာ ခုဒ္ဒာ၊ ဂရုဘဏ္ဍံ မဟတ္တရီ။
Vāsi bhājaniyā khuddā, garubhaṇḍaṃ mahattarī;
တထာ ဖရသု ဝေဇ္ဇာနံ၊ သိရာဝေဓနကမ္ပိ စ။
Tathā pharasu vejjānaṃ, sirāvedhanakampi ca.
၂၈၆၇.
2867.
ကုဌာရိ ဝာသိ ကုဒ္ဒာလော၊ ဂရုဘဏ္ဍံ နိခာဒနံ။
Kuṭhāri vāsi kuddālo, garubhaṇḍaṃ nikhādanaṃ;
သိခရမ္ပိ စ တေနေဝ၊ ဂဟိတန္တိ ပကာသိတံ။
Sikharampi ca teneva, gahitanti pakāsitaṃ.
၂၈၆၈.
2868.
စတုရသ္သမုခံ ဒောဏိ-မုခံ ဝင္ကမ္ပိ တတ္ထ စ။
Caturassamukhaṃ doṇi-mukhaṃ vaṅkampi tattha ca;
သဒဏ္ဍံ ခုဒ္ဒကံ သဗ္ဗံ၊ ဂရုဘဏ္ဍံ နိခာဒနံ။
Sadaṇḍaṃ khuddakaṃ sabbaṃ, garubhaṇḍaṃ nikhādanaṃ.
၂၈၆၉.
2869.
မုဋ္ဌိကမဓိကရဏီ ၊ သဏ္ဍာသော ဝာ တုလာဒိကံ။
Muṭṭhikamadhikaraṇī , saṇḍāso vā tulādikaṃ;
ကိဉ္စိ သင္ဃသ္သ ဒိန္နံ စေ၊ တံ သဗ္ဗံ ဂရုဘဏ္ဍကံ။
Kiñci saṅghassa dinnaṃ ce, taṃ sabbaṃ garubhaṇḍakaṃ.
၂၈၇၀.
2870.
န္ဟာပိတသ္သ စ သဏ္ဍာသော၊ ကတ္တရီ စ မဟတ္တရီ။
Nhāpitassa ca saṇḍāso, kattarī ca mahattarī;
မဟာပိပ္ဖလကံ တုန္န-ကာရာနံ ဂရုဘဏ္ဍကံ။
Mahāpipphalakaṃ tunna-kārānaṃ garubhaṇḍakaṃ.
၂၈၇၁.
2871.
ဝလ္လိ သင္ဃသ္သ ဒိန္နာ ဝာ၊ တတ္ထဇာတာပိ ရက္ခိတာ။
Valli saṅghassa dinnā vā, tatthajātāpi rakkhitā;
အဍ္ဎဗာဟုပ္ပမာဏာပိ၊ ဂရု ဝေတ္တလတာဒိကာ။
Aḍḍhabāhuppamāṇāpi, garu vettalatādikā.
၂၈၇၂.
2872.
သုတ္တဝာကာဒိနိဗ္ဗတ္တာ၊ ရဇ္ဇုကာ ယောတ္တကာနိ ဝာ။
Suttavākādinibbattā, rajjukā yottakāni vā;
သင္ဃသ္သ ဒိန္နကာလေ တု၊ ဂစ္ဆန္တိ ဂရုဘဏ္ဍတံ။
Saṅghassa dinnakāle tu, gacchanti garubhaṇḍataṃ.
၂၈၇၃.
2873.
နာဠိကေရသ္သ ဟီရေ ဝာ၊ ဝာကေ ဝာ ပန ကေနစိ။
Nāḷikerassa hīre vā, vāke vā pana kenaci;
ဝဋ္ဋေတ္ဝာ ဟိ ကတာ ဧက-ဝဋ္ဋာပိ ဂရုဘဏ္ဍကံ။
Vaṭṭetvā hi katā eka-vaṭṭāpi garubhaṇḍakaṃ.
၂၈၇၄.
2874.
ဝေဠု သင္ဃသ္သ ဒိန္နော ဝာ၊ ရက္ခိတော တတ္ထဇာတကော။
Veḷu saṅghassa dinno vā, rakkhito tatthajātako;
အဋ္ဌင္ဂုလာယတော သူစိ-ဒဏ္ဍမတ္တော ဂရုံ သိယာ။
Aṭṭhaṅgulāyato sūci-daṇḍamatto garuṃ siyā.
၂၈၇၅.
2875.
ဆတ္တဒဏ္ဍသလာကာယော၊ ဒဏ္ဍော ကတ္တရယဋ္ဌိပိ။
Chattadaṇḍasalākāyo, daṇḍo kattarayaṭṭhipi;
ပာဒဂဏ္ဟနကာ တေလ-နာဠီ ဘာဇနိယာ ဣမေ။
Pādagaṇhanakā tela-nāḷī bhājaniyā ime.
၂၈၇၆.
2876.
မုဉ္ဇာဒီသုပိ ယံ ကိဉ္စိ၊ မုဋ္ဌိမတ္တံ ဂရုံ သိယာ။
Muñjādīsupi yaṃ kiñci, muṭṭhimattaṃ garuṃ siyā;
တာလပဏ္ဏာဒိမေကမ္ပိ၊ ဒိန္နံ ဝာ တတ္ထဇာတကံ။
Tālapaṇṇādimekampi, dinnaṃ vā tatthajātakaṃ.
၂၈၇၇.
2877.
အဋ္ဌင္ဂုလပ္ပမာဏောပိ၊ ဂရုကံ ရိတ္တပောတ္ထကော။
Aṭṭhaṅgulappamāṇopi, garukaṃ rittapotthako;
မတ္တိကာ ပကတီ ဝာပိ၊ ပဉ္စဝဏ္ဏာ သုဓာပိ ဝာ။
Mattikā pakatī vāpi, pañcavaṇṇā sudhāpi vā.
၂၈၇၈.
2878.
သိလေသာဒီသု ဝာ ကိဉ္စိ၊ ဒိန္နံ ဝာ တတ္ထဇာတကံ။
Silesādīsu vā kiñci, dinnaṃ vā tatthajātakaṃ;
တာလပက္ကပမာဏံ တု၊ ဂရုဘဏ္ဍန္တိ ဒီပိတံ။
Tālapakkapamāṇaṃ tu, garubhaṇḍanti dīpitaṃ.
၂၈၇၉.
2879.
ဝလ္လိဝေဠာဒိကံ ကိဉ္စိ၊ အရက္ခိတမဂောပိတံ။
Valliveḷādikaṃ kiñci, arakkhitamagopitaṃ;
ဂရုဘဏ္ဍံ န ဟောတေဝ၊ ဂဟေတဗ္ဗံ ယထာသုခံ။
Garubhaṇḍaṃ na hoteva, gahetabbaṃ yathāsukhaṃ.
၂၈၈၀.
2880.
ရက္ခိတံ ဂောပိတံ ဝာပိ၊ ဂဟေတဗ္ဗံ တု ဂဏ္ဟတာ။
Rakkhitaṃ gopitaṃ vāpi, gahetabbaṃ tu gaṇhatā;
သမကံ အတိရေကံ ဝာ၊ ဒတ္ဝာ ဖာတိကမေဝ ဝာ။
Samakaṃ atirekaṃ vā, datvā phātikameva vā.
၂၈၈၁.
2881.
အဉ္ဇနံ ဟရိတာလဉ္စ၊ တထာ ဟိင္ဂု မနောသိလာ။
Añjanaṃ haritālañca, tathā hiṅgu manosilā;
ဘာဇေတဗ္ဗန္တိ ဝိညေယ္ယံ၊ ဝိညုနာ ဝိနယညုနာ။
Bhājetabbanti viññeyyaṃ, viññunā vinayaññunā.
၂၈၈၂.
2882.
ဒာရုဘဏ္ဍေပိ ယော ကောစိ၊ သူစိဒဏ္ဍပ္ပမာဏကော။
Dārubhaṇḍepi yo koci, sūcidaṇḍappamāṇako;
အဋ္ဌင္ဂုလာယတော ဒာရု-ဘဏ္ဍကော ဂရုဘဏ္ဍကံ။
Aṭṭhaṅgulāyato dāru-bhaṇḍako garubhaṇḍakaṃ.
၂၈၈၃.
2883.
မဟာအဋ္ဌကထာယံ တု၊ ဝိဘဇိတ္ဝာဝ ဒသ္သိတံ။
Mahāaṭṭhakathāyaṃ tu, vibhajitvāva dassitaṃ;
အာသန္ဒိကောပိ သတ္တင္ဂော၊ ဘဒ္ဒပီဌဉ္စ ပီဌိကာ။
Āsandikopi sattaṅgo, bhaddapīṭhañca pīṭhikā.
၂၈၈၄.
2884.
ပီဌမေဠကပာဒဉ္စ၊ တထာမဏ္ဍကဝဋ္ဋကံ။
Pīṭhameḷakapādañca, tathāmaṇḍakavaṭṭakaṃ;
ကောစ္ဆံ ပလာလပီဌဉ္စ၊ ဓောဝနေ ဖလကမ္ပိ စ။
Kocchaṃ palālapīṭhañca, dhovane phalakampi ca.
၂၈၈၅.
2885.
ဘဏ္ဍိကာ မုဂ္ဂရော စေဝ၊ ဝတ္ထဃဋ္ဋနမုဂ္ဂရော။
Bhaṇḍikā muggaro ceva, vatthaghaṭṭanamuggaro;
အမ္ဗဏမ္ပိ စ မဉ္ဇူသာ၊ နာဝာ ရဇနဒောဏိကာ။
Ambaṇampi ca mañjūsā, nāvā rajanadoṇikā.
၂၈၈၆.
2886.
ဥဠုင္ကောပိ သမုဂ္ဂောပိ၊ ကရဏ္ဍမ္ပိ ကဋစ္ဆုပိ။
Uḷuṅkopi samuggopi, karaṇḍampi kaṭacchupi;
ဧဝမာဒိ တု သဗ္ဗမ္ပိ၊ သင္ဃိကံ ဂရုဘဏ္ဍကံ။
Evamādi tu sabbampi, saṅghikaṃ garubhaṇḍakaṃ.
၂၈၈၇.
2887.
သဗ္ဗံ ဒာရုမယံ ဂေဟ-သမ္ဘာရံ ဂရုကံ မတံ။
Sabbaṃ dārumayaṃ geha-sambhāraṃ garukaṃ mataṃ;
ဘာဇိယံ ကပ္ပိယံ စမ္မံ၊ အကပ္ပိယမဘာဇိယံ။
Bhājiyaṃ kappiyaṃ cammaṃ, akappiyamabhājiyaṃ.
၂၈၈၈.
2888.
ဧဠစမ္မံ ဂရုံ ဝုတ္တံ၊ တထေဝောဒုက္ခလာဒိကံ။
Eḷacammaṃ garuṃ vuttaṃ, tathevodukkhalādikaṃ;
ပေသကာရာဒိဘဏ္ဍဉ္စ၊ ကသိဘဏ္ဍဉ္စ သင္ဃိကံ။
Pesakārādibhaṇḍañca, kasibhaṇḍañca saṅghikaṃ.
၂၈၈၉.
2889.
တထေဝာဓာရကော ပတ္တ-ပိဓာနံ တာလဝဏ္ဋကံ။
Tathevādhārako patta-pidhānaṃ tālavaṇṭakaṃ;
ဗီဇနီ ပစ္ဆိ စင္ကောဋံ၊ သဗ္ဗာ သမ္မုဉ္ဇနီ ဂရု။
Bījanī pacchi caṅkoṭaṃ, sabbā sammuñjanī garu.
၂၈၉၀.
2890.
ယံ ကိဉ္စိ ဘူမတ္ထရဏံ၊ ယော ကောစိ ကဋသာရကော။
Yaṃ kiñci bhūmattharaṇaṃ, yo koci kaṭasārako;
စက္ကယုတ္တကယာနဉ္စ၊ သဗ္ဗမ္ပိ ဂရုဘဏ္ဍကံ။
Cakkayuttakayānañca, sabbampi garubhaṇḍakaṃ.
၂၈၉၁.
2891.
ဆတ္တဉ္စ မုဋ္ဌိပဏ္ဏဉ္စ၊ ဝိသာဏံတုမ္ဗဘာဇနံ။
Chattañca muṭṭhipaṇṇañca, visāṇaṃtumbabhājanaṃ;
ဥပာဟနာရဏီဓမ္မ-ကရဏာဒိ လဟုံ ဣဒံ။
Upāhanāraṇīdhamma-karaṇādi lahuṃ idaṃ.
၂၈၉၂.
2892.
ဟတ္ထိဒန္တော ဝိသာဏဉ္စ၊ ယထာဂတမတစ္ဆိတံ။
Hatthidanto visāṇañca, yathāgatamatacchitaṃ;
မဉ္စပာဒာဒိ ယံ ကိဉ္စိ၊ ဘာဇနီယမနိဋ္ဌိတံ။
Mañcapādādi yaṃ kiñci, bhājanīyamaniṭṭhitaṃ.
၂၈၉၃.
2893.
နိဋ္ဌိတော တစ္ဆိတော ဝာပိ၊ ဝိဓော ဟိင္ဂုကရဏ္ဍကော။
Niṭṭhito tacchito vāpi, vidho hiṅgukaraṇḍako;
အဉ္ဇနီ စ သလာကာယော၊ ဘာဇနီ ဥဒပုဉ္ဆနီ။
Añjanī ca salākāyo, bhājanī udapuñchanī.
၂၈၉၄.
2894.
သဗ္ဗံ ကုလာလဘဏ္ဍမ္ပိ၊ ပရိဘောဂာရဟံ ပန။
Sabbaṃ kulālabhaṇḍampi, paribhogārahaṃ pana;
ပတ္တင္ဂာရကဋာဟဉ္စ၊ ဓူမဒာနံ ကပလ္လိကာ။
Pattaṅgārakaṭāhañca, dhūmadānaṃ kapallikā.
၂၈၉၅.
2895.
ထူပိကာ ဒီပရုက္ခော စ၊ စယနစ္ဆဒနိဋ္ဌကာ။
Thūpikā dīparukkho ca, cayanacchadaniṭṭhakā;
သင္ဃိကံ ပန သဗ္ဗမ္ပိ၊ ဂရုဘဏ္ဍန္တိ ဒီပိတံ။
Saṅghikaṃ pana sabbampi, garubhaṇḍanti dīpitaṃ.
၂၈၉၆.
2896.
ပတ္တော ကဉ္စနကော စေဝ၊ ထာလကံ ကုဏ္ဍိကာပိ စ။
Patto kañcanako ceva, thālakaṃ kuṇḍikāpi ca;
ဃဋကော လောဟဘဏ္ဍေပိ၊ ကုဏ္ဍိကာပိ စ ဘာဇိယာ။
Ghaṭako lohabhaṇḍepi, kuṇḍikāpi ca bhājiyā.
၂၈၉၇.
2897.
ဂရုနာ ဂရုဘဏ္ဍဉ္စ၊ ထာဝရေန စ ထာဝရံ။
Garunā garubhaṇḍañca, thāvarena ca thāvaraṃ;
သင္ဃသ္သ ပရိဝတ္တေတ္ဝာ၊ ဂဏ္ဟိတုံ ပန ဝဋ္ဋတိ။
Saṅghassa parivattetvā, gaṇhituṃ pana vaṭṭati.
၂၈၉၈.
2898.
အဓောတေန စ ပာဒေန၊ နက္ကမေ သယနာသနံ။
Adhotena ca pādena, nakkame sayanāsanaṃ;
အလ္လပာဒေန ဝာ ဘိက္ခု၊ တထေဝ သဥပာဟနော။
Allapādena vā bhikkhu, tatheva saupāhano.
၂၈၉၉.
2899.
ဘူမိယာ နိဋ္ဌုဘန္တသ္သ၊ ပရိကမ္မကတာယ ဝာ။
Bhūmiyā niṭṭhubhantassa, parikammakatāya vā;
ပရိကမ္မကတံ ဘိတ္တိံ၊ အပသ္သေန္တသ္သ ဒုက္ကဋံ။
Parikammakataṃ bhittiṃ, apassentassa dukkaṭaṃ.
၂၉၀၀.
2900.
ပရိကမ္မကတံ ဘူမိံ၊ သင္ဃိကံ မဉ္စပီဌကံ။
Parikammakataṃ bhūmiṃ, saṅghikaṃ mañcapīṭhakaṃ;
အတ္တနော သန္တကေနေဝ၊ ပတ္ထရိတ္ဝာန ကေနစိ။
Attano santakeneva, pattharitvāna kenaci.
၂၉၀၁.
2901.
နိပဇ္ဇိတဗ္ဗံ၊ သဟသာ၊ တသ္သ နိဒ္ဒာယတော ယဒိ။
Nipajjitabbaṃ, sahasā, tassa niddāyato yadi;
သရီရာဝယဝော ကောစိ၊ မဉ္စံ ဖုသတိ ဒုက္ကဋံ။
Sarīrāvayavo koci, mañcaṃ phusati dukkaṭaṃ.
၂၉၀၂.
2902.
လောမေသု ပန လောမာနံ၊ ဂဏနာယေဝ ဒုက္ကဋံ။
Lomesu pana lomānaṃ, gaṇanāyeva dukkaṭaṃ;
တလေန ဟတ္ထပာဒာနံ၊ ဝဋ္ဋတက္ကမိတုံ ပန။
Talena hatthapādānaṃ, vaṭṭatakkamituṃ pana.
၂၉၀၃.
2903.
သဟသ္သဂ္ဃနကော ကောစိ၊ ပိဏ္ဍပာတော သစီဝရော။
Sahassagghanako koci, piṇḍapāto sacīvaro;
ပတ္တော အဝသ္သိကံ ဘိက္ခုံ၊ လိခိတ္ဝာ ဌပိတောပိ စ။
Patto avassikaṃ bhikkhuṃ, likhitvā ṭhapitopi ca.
၂၉၀၄.
2904.
တာဒိသော ပိဏ္ဍပာတောဝ၊ သဋ္ဌိဝသ္သာနမစ္စယေ။
Tādiso piṇḍapātova, saṭṭhivassānamaccaye;
ဥပ္ပန္နော သဋ္ဌိဝသ္သသ္သ၊ ဌိတိကာယ ဒဒေ ဗုဓော။
Uppanno saṭṭhivassassa, ṭhitikāya dade budho.
၂၉၀၅.
2905.
ဥဒ္ဒေသဘတ္တံ ဘုဉ္ဇိတ္ဝာ၊ ဇာတော စေ သာမဏေရကော။
Uddesabhattaṃ bhuñjitvā, jāto ce sāmaṇerako;
ဂဟေတုံ လဘတိ တံ ပစ္ဆာ၊ သာမဏေရသ္သ ပာဠိယာ။
Gahetuṃ labhati taṃ pacchā, sāmaṇerassa pāḷiyā.
၂၉၀၆.
2906.
သမ္ပုဏ္ဏဝီသဝသ္သော ယော၊ သ္ဝေ ဥဒ္ဒေသံ လဘိသ္သတိ။
Sampuṇṇavīsavasso yo, sve uddesaṃ labhissati;
အဇ္ဇ သော ဥပသမ္ပန္နော၊ အတီတာ ဌိတိကာ သိယာ။
Ajja so upasampanno, atītā ṭhitikā siyā.
၂၉၀၇.
2907.
သစေ ပန သလာကာ တု၊ လဒ္ဓာ ဘတ္တံ န တံဒိနေ။
Sace pana salākā tu, laddhā bhattaṃ na taṃdine;
လဒ္ဓံ၊ ပုနဒိနေ တသ္သ၊ ဂာဟေတဗ္ဗံ၊ န သံသယော။
Laddhaṃ, punadine tassa, gāhetabbaṃ, na saṃsayo.
၂၉၀၈.
2908.
ဥတ္တရုတ္တရိဘင္ဂသ္သ၊ ဘတ္တသ္သေကစရသ္သ ဟိ။
Uttaruttaribhaṅgassa, bhattassekacarassa hi;
ဝိသုဉ္ဟိ ဌိတိကာ ကတ္ဝာ၊ ဒာတဗ္ဗာ တု သလာကိကာ။
Visuñhi ṭhitikā katvā, dātabbā tu salākikā.
၂၉၀၉.
2909.
ဘတ္တမေဝ သစေ လဒ္ဓံ၊ န ပနုတ္တရိဘင္ဂကံ။
Bhattameva sace laddhaṃ, na panuttaribhaṅgakaṃ;
လဒ္ဓမုတ္တရိဘင္ဂံ ဝာ၊ န လဒ္ဓံ ဘတ္တမေဝ ဝာ။
Laddhamuttaribhaṅgaṃ vā, na laddhaṃ bhattameva vā.
၂၉၁၀.
2910.
ယေန ယေန ဟိ ယံ ယံ တု၊ န လဒ္ဓံ၊ တသ္သ တသ္သ စ။
Yena yena hi yaṃ yaṃ tu, na laddhaṃ, tassa tassa ca;
တံ တံ ပုနဒိနေ စာပိ၊ ဂာဟေတဗ္ဗန္တိ ဒီပိတံ။
Taṃ taṃ punadine cāpi, gāhetabbanti dīpitaṃ.
၂၉၁၁.
2911.
သင္ဃုဒ္ဒေသာဒိကံ ဘတ္တံ၊ ဣဒံ သတ္တဝိဓမ္ပိ စ။
Saṅghuddesādikaṃ bhattaṃ, idaṃ sattavidhampi ca;
အာဂန္တုကာဒိဘတ္တဉ္စ၊ စတုဗ္ဗိဓမုဒီရိတံ။
Āgantukādibhattañca, catubbidhamudīritaṃ.
၂၉၁၂.
2912.
ဝိဟာရဝာရဘတ္တဉ္စ၊ နိစ္စဉ္စ ကုဋိဘတ္တကံ။
Vihāravārabhattañca, niccañca kuṭibhattakaṃ;
ပန္နရသဝိဓံ ဘတ္တံ၊ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ သဗ္ဗမေဝိဓ။
Pannarasavidhaṃ bhattaṃ, uddiṭṭhaṃ sabbamevidha.
၂၉၁၃.
2913.
ပာဠိမဋ္ဌကထဉ္စေဝ၊ ဩလောကေတ္ဝာ ပုနပ္ပုနံ။
Pāḷimaṭṭhakathañceva, oloketvā punappunaṃ;
သင္ဃိကေ ပစ္စယေ သမ္မာ၊ ဝိဘဇေယ္ယ ဝိစက္ခဏော။
Saṅghike paccaye sammā, vibhajeyya vicakkhaṇo.
သေနာသနက္ခန္ဓကကထာ။
Senāsanakkhandhakakathā.
