| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi |
សេនាសនគ្គាហកថា
Senāsanaggāhakathā
៣១៨. សេយ្យាតិ កាយបសារណសង្ខាតំ សយនកិរិយំ បដិក្ខិបិត្វា សេនាសនសង្ខាតំ សេយ្យំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘មញ្ចដ្ឋានានី’’តិ។ ‘‘សេយ្យាបរិច្ឆេទេនា’’តិ ឥមិនា សេយ្យគ្ឃេនាតិ ឯត្ថ អគ្ឃសទ្ទស្ស បូជនត្ថំ បដិក្ខិបិត្វា បរិច្ឆេទនត្ថំ ទីបេតិ។ ឯត្ថ ច អគ្ឃសទ្ទស្ស ចតុត្ថក្ខរេន យុត្តភាវោ ហេដ្ឋា សមុច្ចយក្ខន្ធកវណ្ណនា (ចូឡវ. អដ្ឋ. ១០២) យោជនាយ វុត្តោយេវ។ កាលន្តិ សេយ្យាបដិគ្គហណស្ស កាលំ។ គាហិយមានាតិ គាហាបិយមានា។ ‘‘អតិរេកានិ អហេសុ’’ន្តិ ឥមិនា ឧស្សារយិំសូតិ ឯត្ថ ឧទ្ធំ សារយិំសុ គច្ឆិំសុ បវត្តិំសូតិ អត្ថំ ទស្សេតិ។ អតិរេកានីតិ ច ភិក្ខុបរិច្ឆេទតោ សេយ្យាបរិច្ឆេទានិ អតិរេកានិ។ អនុភាគន្តិ ឯត្ថ អនុ បច្ឆា ទាតព្ពោ ភាគោ អនុភាគោតិ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘បុន អបរម្បិ ភាគំ ទាតុ’’ន្តិ។ អតិមន្ទេសូតិអាទិវចនេន កិញ្ចិមន្ទេសុ ភិក្ខូសុ ឯកេកស្ស ភិក្ខុនោ ទ្វេ តិស្សោ សេយ្យា ទាតព្ពា។ យតោ កិញ្ចិមន្ទេសុ ភិក្ខូសុ ទ្វេ តយោ វិហារា ទាតព្ពាតិ អត្ថោបិ គហេតព្ពោ។ តត្ថាតិ ‘‘ន អកាមា ទាតព្ពោ’’តិ វចនេ។ អនុភាគេ គហិតេតិ យោជនា។ យេន អនុភាគោ ច បឋមភាគោ ច គហិតោ, សោ ភិក្ខូតិ យោជនា។
318.Seyyāti kāyapasāraṇasaṅkhātaṃ sayanakiriyaṃ paṭikkhipitvā senāsanasaṅkhātaṃ seyyaṃ dassento āha ‘‘mañcaṭṭhānānī’’ti. ‘‘Seyyāparicchedenā’’ti iminā seyyagghenāti ettha agghasaddassa pūjanatthaṃ paṭikkhipitvā paricchedanatthaṃ dīpeti. Ettha ca agghasaddassa catutthakkharena yuttabhāvo heṭṭhā samuccayakkhandhakavaṇṇanā (cūḷava. aṭṭha. 102) yojanāya vuttoyeva. Kālanti seyyāpaṭiggahaṇassa kālaṃ. Gāhiyamānāti gāhāpiyamānā. ‘‘Atirekāni ahesu’’nti iminā ussārayiṃsūti ettha uddhaṃ sārayiṃsu gacchiṃsu pavattiṃsūti atthaṃ dasseti. Atirekānīti ca bhikkhuparicchedato seyyāparicchedāni atirekāni. Anubhāganti ettha anu pacchā dātabbo bhāgo anubhāgoti dassento āha ‘‘puna aparampi bhāgaṃ dātu’’nti. Atimandesūtiādivacanena kiñcimandesu bhikkhūsu ekekassa bhikkhuno dve tisso seyyā dātabbā. Yato kiñcimandesu bhikkhūsu dve tayo vihārā dātabbāti atthopi gahetabbo. Tatthāti ‘‘na akāmā dātabbo’’ti vacane. Anubhāge gahiteti yojanā. Yena anubhāgo ca paṭhamabhāgo ca gahito, so bhikkhūti yojanā.
‘‘ឧបចារសីមតោ ពហី’’តិ ឥមិនា និស្សីមេតិ ឯត្ថ សីមតោ ពហិ និក្ខន្តំ, និសិន្នំ វា និស្សីមន្តិ អត្ថំ ទស្សេតិ។ ឧបចារសីមាយ អាវាសវឌ្ឍនវសេន អតិវិត្ថារត្តា វុត្តំ ‘‘ទូរេ ឋិតស្សាបី’’តិ។ ឧតុកាលេបីតិ ហេមន្តគិម្ហកាលេបិ។ តស្មិញ្ហិ កាលេ សីតឧណ្ហឧតុ តិខិណោ ហោតិ, តស្មា តស្សេវ វិសេសេន ឧតុកាលោតិ នាមំ បាកដំ ហោតិ។ តេន វុត្តំ ‘‘ហេមន្តគិម្ហកាលេបី’’តិ។ បិសទ្ទេន វស្សកាលំ អបេក្ខតិ។ បុរិមវស្សូបនាយិកទិវសេ គាហោ បុរិមកោ, បច្ឆិមវស្សូបនាយិកទិវសេ គាហោ បច្ឆិមកោ។
‘‘Upacārasīmato bahī’’ti iminā nissīmeti ettha sīmato bahi nikkhantaṃ, nisinnaṃ vā nissīmanti atthaṃ dasseti. Upacārasīmāya āvāsavaḍḍhanavasena ativitthārattā vuttaṃ ‘‘dūre ṭhitassāpī’’ti. Utukālepīti hemantagimhakālepi. Tasmiñhi kāle sītauṇhautu tikhiṇo hoti, tasmā tasseva visesena utukāloti nāmaṃ pākaṭaṃ hoti. Tena vuttaṃ ‘‘hemantagimhakālepī’’ti. Pisaddena vassakālaṃ apekkhati. Purimavassūpanāyikadivase gāho purimako, pacchimavassūpanāyikadivase gāho pacchimako.
អន្តរា ទ្វីហិ វស្សូបនាយិកទិវសេហិ មុត្តេ កាលេ គាហោ អន្តរាមុត្តកោ។ ឯកស្មិំ វិហារេតិ ឯកិស្សំ វិហារសីមាយំ។ សេនាសនសាមិកាតិ សេនាសនទាយកា, ទេន្តីតិ សម្ពន្ធោ។ តន្តិ សេនាសនំ។ អាវាសិកា ន ឱលោកេន្តីតិ សម្ពន្ធោ។ ឯត្ថាតិ សេនាសនេ។ បលុជ្ជន្តម្បីតិ វិនស្សន្តម្បិ។ ភគវា អាហាតិ សម្ពន្ធោ។ តស្សាតិ សេនាសនស្ស។ អបរជ្ជូតិ អបរស្មិំ អហនិ អបរជ្ជុ។ គតាយាតិ អតិក្កមិតាយ។ បវារណាយ គតាយ បវារណទិវសេ អតិក្កមិតេ សតិ អបរជ្ជុ អន្តរាមុត្តកោ គាហេតព្ពោតិ យោជនា។
Antarā dvīhi vassūpanāyikadivasehi mutte kāle gāho antarāmuttako. Ekasmiṃ vihāreti ekissaṃ vihārasīmāyaṃ. Senāsanasāmikāti senāsanadāyakā, dentīti sambandho. Tanti senāsanaṃ. Āvāsikā na olokentīti sambandho. Etthāti senāsane. Palujjantampīti vinassantampi. Bhagavā āhāti sambandho. Tassāti senāsanassa. Aparajjūti aparasmiṃ ahani aparajju. Gatāyāti atikkamitāya. Pavāraṇāya gatāya pavāraṇadivase atikkamite sati aparajju antarāmuttako gāhetabboti yojanā.
តន្តិ អន្តរាមុត្តកំ។ គាហេន្តេនាតិ គាហាបេន្តេន។ តេនាតិ គណ្ហន្តេន។ អដ្ឋមាសេតិ ចត្តារោ ហេមន្តមាសេ, ចត្តារោ ច គិម្ហមាសេតិ អដ្ឋមាសេ។ កទាចិ បញ្ច គិម្ហមាសេតិ នវមាសេ វា។ ខណ្ឌំ វាតិ ឆិន្នដ្ឋានំ វា។ ផុល្លំ វាតិ ផលិតដ្ឋានំ វា។ បដិសង្ខរិតព្ពន្តិ បាកតិកំ កាតព្ពំ។ ទិវសំ ខេបេត្វាតិ បរិវេណេ ទិវសំ ខេបេត្វា។ តត្ថាតិ គហិតសេនាសនេ។ រត្តិន្ទិវន្តិ រត្តិ ច ទិវោ ច រត្តិន្ទិវំ, សមាហារទ្វន្ទោ, អច្ចន្តសំយោគេ ចេតំ ឧបយោគវចនំ។ ន លព្ភតីតិ សង្ឃត្ថេរេន ន លព្ភតិ។ ឥទន្តិ សេនាសនំ។
Tanti antarāmuttakaṃ. Gāhentenāti gāhāpentena. Tenāti gaṇhantena. Aṭṭhamāseti cattāro hemantamāse, cattāro ca gimhamāseti aṭṭhamāse. Kadāci pañca gimhamāseti navamāse vā. Khaṇḍaṃ vāti chinnaṭṭhānaṃ vā. Phullaṃ vāti phalitaṭṭhānaṃ vā. Paṭisaṅkharitabbanti pākatikaṃ kātabbaṃ. Divasaṃ khepetvāti pariveṇe divasaṃ khepetvā. Tatthāti gahitasenāsane. Rattindivanti ratti ca divo ca rattindivaṃ, samāhāradvando, accantasaṃyoge cetaṃ upayogavacanaṃ. Na labbhatīti saṅghattherena na labbhati. Idanti senāsanaṃ.
អន្តរាមុត្តកគាហេន អគហេតព្ពសេនាសនំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘យស្មិំ បនា’’តិអាទិ។ តេមាសច្ចយេន តេមាសច្ចយេនាតិ តិណ្ណំ មាសានំ អតិក្កមេន តិណ្ណំ មាសានំ អតិក្កមេន។ ហីតិ សច្ចំ, យស្មា វា។ យស្មិំ បនាតិ សេនាសនេ បន។ សកិទេវាតិ ឯកវារមេវ។ អយន្តិ ឯសា កថា។
Antarāmuttakagāhena agahetabbasenāsanaṃ dassento āha ‘‘yasmiṃ panā’’tiādi. Temāsaccayena temāsaccayenāti tiṇṇaṃ māsānaṃ atikkamena tiṇṇaṃ māsānaṃ atikkamena. Hīti saccaṃ, yasmā vā. Yasmiṃ panāti senāsane pana. Sakidevāti ekavārameva. Ayanti esā kathā.
តត្ថាតិ ទុវិធេសុ សេនាសនគ្គាហេសុ។ ឧតុកាលន្តិ ឧតុកាលេ អាគច្ឆន្តីតិ សម្ពន្ធោ។ តេសំ តទាវ ទាតព្ពន្តិ សម្ពន្ធោ។ អកាលោ នាមាតិ ឧដ្ឋាបនស្ស អកាលោ នាម នត្ថិ។ ឯកំ វា មញ្ចដ្ឋានំ វា ឋបេតព្ពន្តិ យោជនា។ ឯកោ វា ថេរោ អាគច្ឆតីតិ យោជនា។ ឧព្ភណ្ឌិកាតិ ឧក្ខិត្តភណ្ឌិកា។
Tatthāti duvidhesu senāsanaggāhesu. Utukālanti utukāle āgacchantīti sambandho. Tesaṃ tadāva dātabbanti sambandho. Akālo nāmāti uṭṭhāpanassa akālo nāma natthi. Ekaṃ vā mañcaṭṭhānaṃ vā ṭhapetabbanti yojanā. Eko vā thero āgacchatīti yojanā. Ubbhaṇḍikāti ukkhittabhaṇḍikā.
ពហូសូតិ តយោ អាទិំ កត្វា ពហូសុ ភិក្ខូសុ។ បហោតីតិ ឯកេកស្ស ភិក្ខុស្ស បហោតិ។ តត្ថាតិ បរិវេណេ។ តស្សេវាតិ បរិវេណសាមិកស្សេវ។ ឯវំ អបហោន្តេសូតិ ឯវំ បរិវេណគ្ឃេន អបហោន្តេសុ។ បាសាទគ្ឃេនាតិ វិហារសង្ខាតស្ស បាសាទស្ស បរិច្ឆេទេន។ ឱវរកគ្ឃេនាតិ គព្ភស្ស បរិច្ឆេទេន។ សេយ្យគ្ឃេនាតិ ចតុបញ្ចហត្ថប្បមាណាយ សេយ្យាយ បរិច្ឆេទេន។ មញ្ចដ្ឋានេនាតិ ទ្វិហត្ថវិត្ថារស្ស ចតុហត្ថអាយាមស្ស មញ្ចស្ស ឋានេន។ ឯកមញ្ចដ្ឋានស្ស ទ្វិន្នំ បីឋកានំ ឋានត្តា វុត្តំ ‘‘ឯកបីឋកដ្ឋានវសេនា’’តិ។ ឥទំ និសីទិតុំ សក្កុណេយ្យវសេន វុត្តំ។ សចេ ន សក្កា និសីទិតុំ, ន ទាតព្ពំ។ តេន វុត្តំ ‘‘ភិក្ខុនោ បន ឋិតោកាសមត្តំ ន គាហេតព្ព’’ន្តិ។ ឯតន្តិ ឋិតោកាសមត្តំ។ ហីតិ សច្ចំ, យស្មា វា។ ឯកមញ្ចដ្ឋានស្ស តិណ្ណំ ជនានំ ឯកបីឋកដ្ឋានភាវេន អបហោន្តត្តា វុត្តំ ‘‘ឯកំ មញ្ចដ្ឋានំ វា តិណ្ណំ ជនានំ ទាតព្ព’’ន្តិ។ ហីតិ សច្ចំ។ ‘‘សីតសមយេ’’តិ ឥមិនា ឧណ្ហសមយេបិ សព្ពទិវសំ អជ្ឈោកាសេ វសិតុំ ន សក្កាតិ ទីបេតិ។ បរិឡាហសមយេ បន សក្កា សព្ពរត្តិំ អជ្ឈោកាសេ វសិតុំ។ កិញ្ចាបិ សក្កា, សីតុណ្ហកាលេ បន ន ទាតព្ពត្តា បរិឡាហសមយេបិ ន ទាតព្ពន្តិ វេទិតព្ពំ។ ឯកមញ្ចដ្ឋានេ វា ឯកបីឋកដ្ឋានេ វា តិណ្ណំ ជនានំ និសីទនាការំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘មហាថេរេនា’’តិអាទិ។ តត្ថ មហាថេរេន វត្តព្ពន្តិ សម្ពន្ធោ។ និទ្ទាគរុកោតិ និទ្ទាយ គរុការកោ។ សីតំ អនុទហតីតិ សីតំ មំ បីឡេតិ។ តេនាតិ មហាថេរេន។ ទុតិយត្ថេរេនាបីតិ បិសទ្ទោ មហាថេរំ អបេក្ខតិ។ វុត្តនយេនេវាតិ ‘‘ឧក្កាសិត្វា’’តិអាទិនា វុត្តនយេនេវ។ ឯវន្តិអាទិ និគមនំ។ ជម្ពុទីបេ បន ឯកច្ចេ ភិក្ខូ គាហេន្តីតិ សម្ពន្ធោ។ កិញ្ចិទេវ មញ្ចដ្ឋានំ វា បីឋដ្ឋានំ វាតិ យោជនា។ អយន្តិអាទិ បុរិមវចនស្ស និគមនវសេន បច្ឆិមវចនស្ស កថនត្ថាយ វុត្តវចនំ។
Bahūsūti tayo ādiṃ katvā bahūsu bhikkhūsu. Pahotīti ekekassa bhikkhussa pahoti. Tatthāti pariveṇe. Tassevāti pariveṇasāmikasseva. Evaṃ apahontesūti evaṃ pariveṇagghena apahontesu. Pāsādagghenāti vihārasaṅkhātassa pāsādassa paricchedena. Ovarakagghenāti gabbhassa paricchedena. Seyyagghenāti catupañcahatthappamāṇāya seyyāya paricchedena. Mañcaṭṭhānenāti dvihatthavitthārassa catuhatthaāyāmassa mañcassa ṭhānena. Ekamañcaṭṭhānassa dvinnaṃ pīṭhakānaṃ ṭhānattā vuttaṃ ‘‘ekapīṭhakaṭṭhānavasenā’’ti. Idaṃ nisīdituṃ sakkuṇeyyavasena vuttaṃ. Sace na sakkā nisīdituṃ, na dātabbaṃ. Tena vuttaṃ ‘‘bhikkhuno pana ṭhitokāsamattaṃ na gāhetabba’’nti. Etanti ṭhitokāsamattaṃ. Hīti saccaṃ, yasmā vā. Ekamañcaṭṭhānassa tiṇṇaṃ janānaṃ ekapīṭhakaṭṭhānabhāvena apahontattā vuttaṃ ‘‘ekaṃ mañcaṭṭhānaṃ vā tiṇṇaṃ janānaṃ dātabba’’nti. Hīti saccaṃ. ‘‘Sītasamaye’’ti iminā uṇhasamayepi sabbadivasaṃ ajjhokāse vasituṃ na sakkāti dīpeti. Pariḷāhasamaye pana sakkā sabbarattiṃ ajjhokāse vasituṃ. Kiñcāpi sakkā, sītuṇhakāle pana na dātabbattā pariḷāhasamayepi na dātabbanti veditabbaṃ. Ekamañcaṭṭhāne vā ekapīṭhakaṭṭhāne vā tiṇṇaṃ janānaṃ nisīdanākāraṃ dassento āha ‘‘mahātherenā’’tiādi. Tattha mahātherena vattabbanti sambandho. Niddāgarukoti niddāya garukārako. Sītaṃ anudahatīti sītaṃ maṃ pīḷeti. Tenāti mahātherena. Dutiyattherenāpīti pisaddo mahātheraṃ apekkhati. Vuttanayenevāti ‘‘ukkāsitvā’’tiādinā vuttanayeneva. Evantiādi nigamanaṃ. Jambudīpe pana ekacce bhikkhū gāhentīti sambandho. Kiñcideva mañcaṭṭhānaṃ vā pīṭhaṭṭhānaṃ vāti yojanā. Ayantiādi purimavacanassa nigamanavasena pacchimavacanassa kathanatthāya vuttavacanaṃ.
វស្សាវាសេ សេនាសនគ្គាហោ ឯវំ វេទិតព្ពោតិ យោជនា។ អាគន្តុកវត្តន្តិ អាគន្តុកស្ស វត្តំ។ អញ្ញត្ថាតិ អញ្ញស្មិំ ឋានេ។ គន្ត្វា វសិតុកាមេន អាគន្តុកេនាតិ យោជនា។ វស្សូបនាយិកទិវសមេវាតិ វស្សំ ឧបគមនទិវសេយេវ។ តត្ថាតិ អញ្ញំ ឋានំ។ នគន្តព្ពការណំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘វសនដ្ឋានំ វា ហី’’តិអាទិ។ ហីតិ យស្មា។ តត្រាតិ អញ្ញស្មិំ ឋានេ។ តេនាតិ សម្ពាធអសម្បជ្ជនការណា។ តស្មាតិ យស្មា ន ផាសុំ វិហរេយ្យ, តស្មា។ តំ វិហារន្តិ យស្មិំ វសិតុកាមោ, តំ វិហារំ។ តត្ថាតិ វិហារេ, វសន្តោ សុខំ វសិស្សតីតិ សម្ពន្ធោ។ ឧទ្ទេសត្ថិកោតិ ឧទ្ទេសំ អត្ថិកោ, ឧទ្ទេសេន វា។ កម្មដ្ឋានសប្បាយតន្តិ កម្មដ្ឋានេន, កម្មដ្ឋានស្ស វា សប្បាយភាវំ។
Vassāvāse senāsanaggāho evaṃ veditabboti yojanā. Āgantukavattanti āgantukassa vattaṃ. Aññatthāti aññasmiṃ ṭhāne. Gantvā vasitukāmena āgantukenāti yojanā. Vassūpanāyikadivasamevāti vassaṃ upagamanadivaseyeva. Tatthāti aññaṃ ṭhānaṃ. Nagantabbakāraṇaṃ dassento āha ‘‘vasanaṭṭhānaṃ vā hī’’tiādi. Hīti yasmā. Tatrāti aññasmiṃ ṭhāne. Tenāti sambādhaasampajjanakāraṇā. Tasmāti yasmā na phāsuṃ vihareyya, tasmā. Taṃ vihāranti yasmiṃ vasitukāmo, taṃ vihāraṃ. Tatthāti vihāre, vasanto sukhaṃ vasissatīti sambandho. Uddesatthikoti uddesaṃ atthiko, uddesena vā. Kammaṭṭhānasappāyatanti kammaṭṭhānena, kammaṭṭhānassa vā sappāyabhāvaṃ.
តត្ថាតិ អញ្ញវិហារំ។ គច្ឆន្តេន ឃដ្ដេតព្ពោតិ សម្ពន្ធោ។ ឃដ្ដេតព្ពាការំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘ន តត្ថា’’តិអាទិ។ តត្ថ តត្ថាតិ សកដ្ឋានេ។ កិំ ន វត្តព្ពាតិ អាហ ‘‘តុម្ហេ’’តិអាទិ។ សលាកភត្តាទីនិ វា យាគុខជ្ជកាទីនិ វា នត្ថិ ន វិជ្ជន្តីតិ យោជនា។ ឧបោសថាគារស្ស បរិក្ខារោតិ សម្ពន្ធោ។ តុម្ហាកំ វិហារស្ស ឥទំ តាឡញ្ចេវ ឥមំ សូចិញ្ច សម្បដិច្ឆថាតិ យោជនា។ គមិយវត្តន្តិ គមិកានំ ភិក្ខូនំ វត្តំ។ ‘‘ទហរេហី’’តិ បទំ ‘‘ឧក្ខិបាបេត្វា’’តិ ច ‘‘គាហាបេត្វា’’តិ ច បទទ្វយេ ការិតកម្មំ, ‘‘បត្តចីវរភណ្ឌិកាយោ’’តិ បទំ ‘‘ឧក្ខិបាបេត្វា’’តិ បទេ ធាតុកម្មំ, ‘‘តេលនាឡិកត្តរទណ្ឌាទីនី’’តិ បទំ ‘‘គាហាបេត្វា’’តិ បទេ ធាតុកម្មមេវ។ អត្តានំ ទស្សេន្តេនាតិ អត្តានំ មនុស្សានំ បកាសេន្តេន។ វិតក្កន្តិ បច្ចយពាហុល្លិកវិតក្កំ។ ‘‘សបរិវារ’’ន្តិ បទំ ‘‘គច្ឆន្តញ្ចា’’តិ បទេ កិរិយាវិសេសនំ។ ឯវញ្ហិ សតិ សបរិវារំ គច្ឆន្តញ្ចាតិ សម្ពន្ធោ។ ‘‘ន’’ន្តិ បទេ បន ការកវិសេសនំ។ ឯវញ្ហិ សតិ សបរិវារំ នំ ភិក្ខុន្តិ សម្ពន្ធោ។ ‘‘ទិស្វា’’តិ បទេ ច កិរិយាវិសេសនមេវ។ ឯវញ្ហិ សតិ គច្ឆន្តញ្ច នំ ភិក្ខុំ សបរិវារំ ទិស្វាតិ សម្ពន្ធោ។ មនុស្សា វទន្តីតិ សម្ពន្ធោ។ តេសូតិ មនុស្សេសុ។ ឯកោ បណ្ឌិតមនុស្សោតិ សម្ពន្ធោ។ អយំ កាលោ វស្សូបនាយិកកាលោ នាមាតិ យោជនា។ យត្ថាតិ ឋានេ។ តស្សាតិ ឯកស្ស បណ្ឌិតមនុស្សស្ស, វចនន្តិ សម្ពន្ធោ។ តេ មនុស្សា យាចន្តីតិ សម្ពន្ធោ ។ អញ្ញត្ថាតិ អញ្ញំ ឋានំ។ មេជ្ជន្តិ អញ្ញមញ្ញំ សិនេហន្តីតិ មិត្តា។ សុខទុក្ខេសុ អមា សហ វត្តន្តីតិ អមច្ចា។ មិត្តាយេវ អមច្ចាតិ មិត្តាមច្ចា, តេ។ សម្មន្តយិត្វាតិ សមំ, សម្មា វា មន្តយិត្វា។ ឥធេវាតិ គាមេ ឯវ, វិហារេ ឯវ វា។ កស្មា សាទិតុំ វដ្ដតិ, ននុ សព្ពមេតំ អកប្បិយញ្ច សាវជ្ជញ្ចាតិ អាហ ‘‘សព្ពញ្ហេតំ កប្បិយញ្ចេវ អនវជ្ជញ្ចា’’តិ។ ហិ យស្មា ឯតំ សព្ពំ កប្បិយញ្ច អនវជ្ជញ្ច, តស្មា សព្ពំ សាទិតុំ វដ្ដតីតិ យោជនា។ កុរុន្ទិយំ បន វុត្តន្តិ សម្ពន្ធោ។ ឧភយម្បីតិ មហាអដ្ឋកថាកុរុន្ទីសុ វុត្តវចនវសេន ឧភយម្បិ ឯតំ វចនន្តិ សម្ពន្ធោ។
Tatthāti aññavihāraṃ. Gacchantena ghaṭṭetabboti sambandho. Ghaṭṭetabbākāraṃ dassento āha ‘‘na tatthā’’tiādi. Tattha tatthāti sakaṭṭhāne. Kiṃ na vattabbāti āha ‘‘tumhe’’tiādi. Salākabhattādīni vā yāgukhajjakādīni vā natthi na vijjantīti yojanā. Uposathāgārassa parikkhāroti sambandho. Tumhākaṃ vihārassa idaṃ tāḷañceva imaṃ sūciñca sampaṭicchathāti yojanā. Gamiyavattanti gamikānaṃ bhikkhūnaṃ vattaṃ. ‘‘Daharehī’’ti padaṃ ‘‘ukkhipāpetvā’’ti ca ‘‘gāhāpetvā’’ti ca padadvaye kāritakammaṃ, ‘‘pattacīvarabhaṇḍikāyo’’ti padaṃ ‘‘ukkhipāpetvā’’ti pade dhātukammaṃ, ‘‘telanāḷikattaradaṇḍādīnī’’ti padaṃ ‘‘gāhāpetvā’’ti pade dhātukammameva. Attānaṃ dassentenāti attānaṃ manussānaṃ pakāsentena. Vitakkanti paccayabāhullikavitakkaṃ. ‘‘Saparivāra’’nti padaṃ ‘‘gacchantañcā’’ti pade kiriyāvisesanaṃ. Evañhi sati saparivāraṃ gacchantañcāti sambandho. ‘‘Na’’nti pade pana kārakavisesanaṃ. Evañhi sati saparivāraṃ naṃ bhikkhunti sambandho. ‘‘Disvā’’ti pade ca kiriyāvisesanameva. Evañhi sati gacchantañca naṃ bhikkhuṃ saparivāraṃ disvāti sambandho. Manussā vadantīti sambandho. Tesūti manussesu. Eko paṇḍitamanussoti sambandho. Ayaṃ kālo vassūpanāyikakālo nāmāti yojanā. Yatthāti ṭhāne. Tassāti ekassa paṇḍitamanussassa, vacananti sambandho. Te manussā yācantīti sambandho . Aññatthāti aññaṃ ṭhānaṃ. Mejjanti aññamaññaṃ sinehantīti mittā. Sukhadukkhesu amā saha vattantīti amaccā. Mittāyeva amaccāti mittāmaccā, te. Sammantayitvāti samaṃ, sammā vā mantayitvā. Idhevāti gāme eva, vihāre eva vā. Kasmā sādituṃ vaṭṭati, nanu sabbametaṃ akappiyañca sāvajjañcāti āha ‘‘sabbañhetaṃ kappiyañceva anavajjañcā’’ti. Hi yasmā etaṃ sabbaṃ kappiyañca anavajjañca, tasmā sabbaṃ sādituṃ vaṭṭatīti yojanā. Kurundiyaṃ pana vuttanti sambandho. Ubhayampīti mahāaṭṭhakathākurundīsu vuttavacanavasena ubhayampi etaṃ vacananti sambandho.
អាវាសិកវត្តំ វិត្ថារេន្តោ អាហ ‘‘បដិកច្ចេវ ហី’’តិអាទិ។ តត្ថ បដិកច្ចេវាតិ អាគន្តុកានំ អាគតតោ បឋមមេវ។ បធានឃរវិហារមគ្គោតិ បធានឃរមគ្គោ ច វិហារមគ្គោ ច។ មុទ្ទវេទិកាយាតិ ចេតិយស្ស ហម្មិយវេទិកាយ។ កស្មា ឥទម្បិ សព្ពំ កាតព្ពន្តិ អាហ ‘‘វស្សំ វសិតុកាមា ហី’’តិអាទិ។ ហីតិ សច្ចំ, យស្មា វា។ វស្សំ វសិតុកាមា សុខំ វសិស្សន្តីតិ សម្ពន្ធោ។ កតបរិកម្មេហិ អាវាសិកេហីតិ សម្ពន្ធោ។ យតោ កុលតោ បកតិយា លព្ភតិ, តស្មិំ កុលេ វស្សាវាសិកំ បុច្ឆិតព្ពន្តិ យោជនា។ ន ទិន្នបុព្ពន្តិ បុព្ពេ ន ទិន្នំ។ ហីតិ យស្មា។ ឧបទ្ទុតាតិ ឧបគន្ត្វា, ភុសំ វា បីឡិតា។ តត្ថាតិ មនុស្សេសុ។ យេតិ មនុស្សា។ វស្សាវាសិកេ គាហិតេតិ វស្សាវាសិកេ សេនាសនេ គាហាបិយមានេ។ គាហិតភិក្ខូនន្តិ គាហាបិតភិក្ខូនំ។ វស្សាវាសិកន្តិ វស្សំ អាវសន្តានំ ទាតព្ពំ ចីវរំ។ គាហណកាលោតិ គាហាបនកាលោ។ ឧបកដ្ឋោតិ អាសន្នោ។ ឆាតកាទីហីតិ អាទិសទ្ទេន រោគាទយោ សង្គណ្ហាតិ។ យន្តិ ចីវរំ។ តតោតិ ចីវរតោ។ តន្តិ វចនំ។ តទនុរូបេនាតិ តេសំ មនុស្សានំ វចនស្សានុរូបេន។ តេសំ តេសន្តិ មនុស្សានំ, វស្សាវាសិកំ ចីវរន្តិ សម្ពន្ធោ។
Āvāsikavattaṃ vitthārento āha ‘‘paṭikacceva hī’’tiādi. Tattha paṭikaccevāti āgantukānaṃ āgatato paṭhamameva. Padhānagharavihāramaggoti padhānagharamaggo ca vihāramaggo ca. Muddavedikāyāti cetiyassa hammiyavedikāya. Kasmā idampi sabbaṃ kātabbanti āha ‘‘vassaṃ vasitukāmā hī’’tiādi. Hīti saccaṃ, yasmā vā. Vassaṃ vasitukāmā sukhaṃ vasissantīti sambandho. Kataparikammehi āvāsikehīti sambandho. Yato kulato pakatiyā labbhati, tasmiṃ kule vassāvāsikaṃ pucchitabbanti yojanā. Na dinnapubbanti pubbe na dinnaṃ. Hīti yasmā. Upaddutāti upagantvā, bhusaṃ vā pīḷitā. Tatthāti manussesu. Yeti manussā. Vassāvāsike gāhiteti vassāvāsike senāsane gāhāpiyamāne. Gāhitabhikkhūnanti gāhāpitabhikkhūnaṃ. Vassāvāsikanti vassaṃ āvasantānaṃ dātabbaṃ cīvaraṃ. Gāhaṇakāloti gāhāpanakālo. Upakaṭṭhoti āsanno. Chātakādīhīti ādisaddena rogādayo saṅgaṇhāti. Yanti cīvaraṃ. Tatoti cīvarato. Tanti vacanaṃ. Tadanurūpenāti tesaṃ manussānaṃ vacanassānurūpena. Tesaṃ tesanti manussānaṃ, vassāvāsikaṃ cīvaranti sambandho.
យស្សាតិ ភិក្ខុនោ។ សោតិ ភិក្ខុ។ ឥតិ វទន្តីតិ យោជនា។ តន្តិ ចីវរំ។ បដិក្កម្មាតិ បដិក្កមិត្វា។ វិហារតោ អបសក្កិត្វាតិ អត្ថោ។ តត្រាតិ គាមេ។ ឧបនិក្ខេបំ ឋបេត្វាតិ កប្បិយវត្ថុំ វា អកប្បិយវត្ថុំ វា អារាមិកាទីនំ ហត្ថេ ឧបនិក្ខេបំ ឋបេត្វា។ វិហារេតិ វិហារស្ស, វិហារេ វស្សំ វសន្តស្ស វា។ អបុច្ឆិត្វាបីតិ បិសទ្ទេន ‘‘បុច្ឆិត្វាបី’’តិ អត្ថំ ទស្សេតិ។ តេសន្តិកុលានំ។ វត្តន្តិ ជគ្គនាទិវត្តំ។ តេសន្តិ កុលានំ។ អាគតញ្ច តន្តិ តំ បំសុកូលិកំ អាគតញ្ច វទន្តីតិ សម្ពន្ធោ។ តេនាតិ បំសុកូលិកេន។ ទាតុំ ន ឥច្ឆន្តីតិ សង្ឃស្ស អាចិក្ខន្តេបិ សង្ឃស្ស ទាតុំ ន ឥច្ឆន្តិ។ សភាគោ ភិក្ខូតិ អត្តនា សភាគោ ភិក្ខុ។ ឯតន្តិ វស្សាវាសិកំ។ បំសុកូលិកស្ស ន វដ្ដតិ, កស្មា? គហបតិចីវរត្តា។ ឥតីតិអាទិ និគមនំ។ សទ្ធាទេយ្យេតិ សទ្ធាយ ទាតព្ពេ វស្សាវាសិកលាភវិសយេ។
Yassāti bhikkhuno. Soti bhikkhu. Iti vadantīti yojanā. Tanti cīvaraṃ. Paṭikkammāti paṭikkamitvā. Vihārato apasakkitvāti attho. Tatrāti gāme. Upanikkhepaṃ ṭhapetvāti kappiyavatthuṃ vā akappiyavatthuṃ vā ārāmikādīnaṃ hatthe upanikkhepaṃ ṭhapetvā. Vihāreti vihārassa, vihāre vassaṃ vasantassa vā. Apucchitvāpīti pisaddena ‘‘pucchitvāpī’’ti atthaṃ dasseti. Tesantikulānaṃ. Vattanti jagganādivattaṃ. Tesanti kulānaṃ. Āgatañca tanti taṃ paṃsukūlikaṃ āgatañca vadantīti sambandho. Tenāti paṃsukūlikena. Dātuṃ na icchantīti saṅghassa ācikkhantepi saṅghassa dātuṃ na icchanti. Sabhāgo bhikkhūti attanā sabhāgo bhikkhu. Etanti vassāvāsikaṃ. Paṃsukūlikassa na vaṭṭati, kasmā? Gahapaticīvarattā. Itītiādi nigamanaṃ. Saddhādeyyeti saddhāya dātabbe vassāvāsikalābhavisaye.
តត្រុប្បាទេតិ តស្មិំ វិហារេ ឧប្បជ្ជនកលាភវិសយេ។ ភណ្ឌបដិច្ឆាទនន្តិ បដិច្ឆាទនចីវរភណ្ឌំ។ ចីវរភណ្ឌមេវ ហិ យស្មា អនេន សរីរំ បដិច្ឆាទិយតិ, តស្មា ភណ្ឌបដិច្ឆាទនន្តិ វុច្ចតិ។ គាហេថាតិ ភិក្ខូហិ គាហាបេថ។ គាហេតព្ពន្តិ ភិក្ខូហិ គាហាបេតព្ពំ។ វត្ថុ បនាតិ សាដកតោ អញ្ញំ កប្បិយំ វា អកប្បិយំ វា វត្ថុ បន។ កស្មា វដ្ដតិយេវ, ននុ អកប្បិយវត្ថុ ន វដ្ដតីតិ អាហ ‘‘កប្បិយការកានញ្ហិ’’តិអាទិ។ តត្ថ ហិ យស្មា អនុញ្ញាតំ, តស្មា វដ្ដតិយេវាតិ យោជនា។ ទិន្នវត្ថុតោ ឧប្បន្នន្តិ សម្ពន្ធោ។
Tatruppādeti tasmiṃ vihāre uppajjanakalābhavisaye. Bhaṇḍapaṭicchādananti paṭicchādanacīvarabhaṇḍaṃ. Cīvarabhaṇḍameva hi yasmā anena sarīraṃ paṭicchādiyati, tasmā bhaṇḍapaṭicchādananti vuccati. Gāhethāti bhikkhūhi gāhāpetha. Gāhetabbanti bhikkhūhi gāhāpetabbaṃ. Vatthu panāti sāṭakato aññaṃ kappiyaṃ vā akappiyaṃ vā vatthu pana. Kasmā vaṭṭatiyeva, nanu akappiyavatthu na vaṭṭatīti āha ‘‘kappiyakārakānañhi’’tiādi. Tattha hi yasmā anuññātaṃ, tasmā vaṭṭatiyevāti yojanā. Dinnavatthuto uppannanti sambandho.
យន្តិ វត្ថុ ទិន្នន្តិ សម្ពន្ធោ។ ឯត្ថាតិ កប្បិយការកានំ ហត្ថេ ទិន្នវត្ថូសុ។ តន្តិ វត្ថុ ឧបនាមេន្តេហីតិ សម្ពន្ធោ។ គរុភណ្ឌំ ហោតិ, គរុភណ្ឌត្តា អញ្ញេសុ បច្ចយេសុ ន ឧបនាមេតព្ពន្តិ អធិប្បាយោ។ បុគ្គលវសេនេវាតិ ‘‘ភិក្ខូ ចីវរេន កិលមន្តិ, ឯត្តកំ នាម តណ្ឌុលភាគំ ភិក្ខូនំ ចីវរំ កាតុំ រុច្ចតិ សង្ឃស្សា’’តិអាទិនា បុគ្គលំ បរាមសិត្វា បុគ្គលវសេនេវ។ សង្ឃវសេនាតិ ‘‘សង្ឃោ ចីវរេន កិលមតី’’តិអាទិនា សង្ឃវសេន ន កាតព្ពន្តិ សម្ពន្ធោ។ ឯវំ បុគ្គលវសេន អបលោកនកម្មស្ស អកត្តព្ពតំ ទស្សេត្វា ឥទានិ វត្ថុវសេន តស្សេវ អកត្តព្ពតំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘ជាតរូបរជតវសេនាបី’’តិអាទិ។ កប្បិយភណ្ឌវសេនាតិ ចីវរតណ្ឌុលេហិ អវសេសស្ស កប្បិយភណ្ឌស្ស វសេន។ ចីវរតណ្ឌុលានញ្ហិ វិសុំ គហិតត្តា ‘‘កប្បិយភណ្ឌវសេនា’’តិ ឯត្ថ តេហិ អវសេសោ កប្បិយភណ្ឌោវ គហេតព្ពោ។ តំ បនាតិ អបលោកនកម្មំ បន។ កត្តព្ពាការំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘ឥទានី’’តិអាទិ។ សុភិក្ខន្តិ សមិទ្ធភិក្ខំ។ សុលភបិណ្ឌន្តិ សុខេន លភបិណ្ឌំ។ ទ្វីហិ បទេហិ អញ្ញមញ្ញស្ស ការណំ ទស្សេតិ, សុភិក្ខត្តា សុលភបិណ្ឌំ, សុលភបិណ្ឌត្តា សុភិក្ខន្តិ វុត្តំ ហោតិ។
Yanti vatthu dinnanti sambandho. Etthāti kappiyakārakānaṃ hatthe dinnavatthūsu. Tanti vatthu upanāmentehīti sambandho. Garubhaṇḍaṃ hoti, garubhaṇḍattā aññesu paccayesu na upanāmetabbanti adhippāyo. Puggalavasenevāti ‘‘bhikkhū cīvarena kilamanti, ettakaṃ nāma taṇḍulabhāgaṃ bhikkhūnaṃ cīvaraṃ kātuṃ ruccati saṅghassā’’tiādinā puggalaṃ parāmasitvā puggalavaseneva. Saṅghavasenāti ‘‘saṅgho cīvarena kilamatī’’tiādinā saṅghavasena na kātabbanti sambandho. Evaṃ puggalavasena apalokanakammassa akattabbataṃ dassetvā idāni vatthuvasena tasseva akattabbataṃ dassento āha ‘‘jātarūparajatavasenāpī’’tiādi. Kappiyabhaṇḍavasenāti cīvarataṇḍulehi avasesassa kappiyabhaṇḍassa vasena. Cīvarataṇḍulānañhi visuṃ gahitattā ‘‘kappiyabhaṇḍavasenā’’ti ettha tehi avaseso kappiyabhaṇḍova gahetabbo. Taṃ panāti apalokanakammaṃ pana. Kattabbākāraṃ dassento āha ‘‘idānī’’tiādi. Subhikkhanti samiddhabhikkhaṃ. Sulabhapiṇḍanti sukhena labhapiṇḍaṃ. Dvīhi padehi aññamaññassa kāraṇaṃ dasseti, subhikkhattā sulabhapiṇḍaṃ, sulabhapiṇḍattā subhikkhanti vuttaṃ hoti.
ឯវំ ចីវរបច្ចយំ សល្លក្ខេត្វា សេនាសនំ សល្លក្ខេតព្ពន្តិ សម្ពន្ធោ។ កាលេតិ គាហាបនស្ស កាលេ។ វុត្តន្តិ មហាអដ្ឋកថាយ វុត្តំ។ កស្មា ទ្វេ សម្មន្និតព្ពា, ននុ ឯកម្បិ សម្មន្និតុំ វដ្ដតីតិ អាហ ‘‘ឯវញ្ហី’’តិអាទិ។ តត្ថ ហិ យស្មា គាហេស្សតិ, តស្មា ទ្វេ សម្មន្និតព្ពាតិ យោជនា។ ឯកេន ហិ សម្មុតិលទ្ធេន សក្កា បរំ គាហាបេតុំ, អត្តនា បន អត្តនោ បាបេតុំ ន សក្កា, តស្មា ទ្វីសុ សម្មតេសុ នវកោ វុឌ្ឍស្ស, វុឌ្ឍោ ច នវកស្សាតិ ឧភោ អញ្ញមញ្ញំ គាហេស្សន្តីតិ អធិប្បាយោ។ សម្មន្និតព្ពាតិ ឯកតោ សម្មន្និតព្ពា។ អដ្ឋបិ សោឡសបីតិ ឯត្ថ បិសទ្ទេន តតោ អធិកម្បិ ឯកតោ សម្មន្និតុំ វដ្ដតីតិ ទីបេតិ។ សត្តសតិកក្ខន្ធកេ ឧព្ពាហិកសម្មុតិយំ (ចូឡវ. ៤៥៦) អដ្ឋបិ ជនា ឯកតោវ សម្មតាតិ វចនញ្ចេត្ថ សាធកំ។ និគ្គហកម្មមេវ ហិ សង្ឃោ សង្ឃស្ស ន ករោតីតិ ទដ្ឋព្ពំ។ តេសន្តិ អដ្ឋសោឡសជនានំ, សម្មុតិ វដ្ដតិយេវាតិ សម្ពន្ធោ។ កិន្តិ សល្លក្ខេតព្ពន្តិ អាហ ‘‘ចេតិយឃរ’’ន្តិអាទិ។
Evaṃ cīvarapaccayaṃ sallakkhetvā senāsanaṃ sallakkhetabbanti sambandho. Kāleti gāhāpanassa kāle. Vuttanti mahāaṭṭhakathāya vuttaṃ. Kasmā dve sammannitabbā, nanu ekampi sammannituṃ vaṭṭatīti āha ‘‘evañhī’’tiādi. Tattha hi yasmā gāhessati, tasmā dve sammannitabbāti yojanā. Ekena hi sammutiladdhena sakkā paraṃ gāhāpetuṃ, attanā pana attano pāpetuṃ na sakkā, tasmā dvīsu sammatesu navako vuḍḍhassa, vuḍḍho ca navakassāti ubho aññamaññaṃ gāhessantīti adhippāyo. Sammannitabbāti ekato sammannitabbā. Aṭṭhapi soḷasapīti ettha pisaddena tato adhikampi ekato sammannituṃ vaṭṭatīti dīpeti. Sattasatikakkhandhake ubbāhikasammutiyaṃ (cūḷava. 456) aṭṭhapi janā ekatova sammatāti vacanañcettha sādhakaṃ. Niggahakammameva hi saṅgho saṅghassa na karotīti daṭṭhabbaṃ. Tesanti aṭṭhasoḷasajanānaṃ, sammuti vaṭṭatiyevāti sambandho. Kinti sallakkhetabbanti āha ‘‘cetiyaghara’’ntiādi.
អាសនឃរន្តិ បដិមាឃរំ។ មគ្គបោក្ខរណីនំ សមីបេ កតា សាលាយោ ឧបចារវសេន វុច្ចន្តិ ‘‘មគ្គោ’’តិ ច ‘‘បោក្ខរណី’’តិ ច។ តា ហិ សាលាយោ ឧបចារសីមព្ភន្តរគតេ គាមាភិមុខមគ្គេ ច អន្តោឧបចារសីមាយំ ខណិតា យត្ថ កត្ថចិ បោក្ខរណិយោ ច ករីយន្តិ, ឥតិ សល្លក្ខេតព្ពន្តិ យោជនា។ អសេនាសនំ ទស្សេត្វា សេនាសនំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘វិហារោ’’តិអាទិ។ រុក្ខមូលន្តិ ឆន្នកវាដពទ្ធរុក្ខមូលំ។ ឯសេវ នយោ វេឡុគុម្ពេបិ។ គាហេន្តេន ច គាហេតព្ពានីតិ សម្ពន្ធោ។ សង្ឃិកោតិ តត្រុប្បាទោ។ តេសូតិ ទ្វីសុ ចីវរបច្ចយេសុ។ យន្តិ ចីវរបច្ចយំ។ តស្សាតិ ចីវរបច្ចយស្ស។ ឋិតិកតោតិ បពន្ធវសេន ឋិតដ្ឋានតោ។ ឥតរោតិ បឋមំ គហិតចីវរបច្ចយតោ ឥតរោ។
Āsanagharanti paṭimāgharaṃ. Maggapokkharaṇīnaṃ samīpe katā sālāyo upacāravasena vuccanti ‘‘maggo’’ti ca ‘‘pokkharaṇī’’ti ca. Tā hi sālāyo upacārasīmabbhantaragate gāmābhimukhamagge ca antoupacārasīmāyaṃ khaṇitā yattha katthaci pokkharaṇiyo ca karīyanti, iti sallakkhetabbanti yojanā. Asenāsanaṃ dassetvā senāsanaṃ dassento āha ‘‘vihāro’’tiādi. Rukkhamūlanti channakavāṭabaddharukkhamūlaṃ. Eseva nayo veḷugumbepi. Gāhentena ca gāhetabbānīti sambandho. Saṅghikoti tatruppādo. Tesūti dvīsu cīvarapaccayesu. Yanti cīvarapaccayaṃ. Tassāti cīvarapaccayassa. Ṭhitikatoti pabandhavasena ṭhitaṭṭhānato. Itaroti paṭhamaṃ gahitacīvarapaccayato itaro.
អប្បតាយាតិ អប្បភាវតោ, គាហិយមានេតិ សម្ពន្ធោ។ បរិវេណគ្ឃេនាតិ បរិវេណបរិច្ឆេទេន។ លភន្តីតិ បរិវេណសាមិកា ភិក្ខូ លភន្តិ។ តន្តិ បរិវេណំ។ វិជដេត្វាតិ វិជដំ កត្វា, ទ្វេ វា តយោ វា កោដ្ឋាសេ កត្វាតិ អត្ថោ។ បក្ខិបិត្វាតិ ភាគកោដ្ឋាសំ បក្ខិបិត្វា។ ន ឯវំ កាតព្ពន្តិ យថា មហាសុមត្ថេរោ អាហ, តថា ន កាតព្ពន្តិ អត្ថោ។ អកាតព្ពការណំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘មនុស្សា ហី’’តិអាទិ។ តត្ថាតិ បរិវេណេ, បវិសិតព្ពំ ឥតិ អាហាតិ យោជនា។ ឯត្ថាតិ ឯតស្មិំ គាហណដ្ឋានេ។ បដិក្កោសតីតិ បដិសេធេតិ។ បដិក្កោសនាការំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘មា អាវុសោ’’តិអាទិ។ ឥតិ វុត្តំ, ឥតិ បដិក្កោសតីតិ យោជនា។ ឯកោ ហិ ឥតិសទ្ទោ លុត្តនិទ្ទិដ្ឋោ។ តស្សាតិ មហាថេរស្ស។ សង្គហន្តិ ភិក្ខូនំ សង្គហំ។ តន្តិ មហាថេរំ។
Appatāyāti appabhāvato, gāhiyamāneti sambandho. Pariveṇagghenāti pariveṇaparicchedena. Labhantīti pariveṇasāmikā bhikkhū labhanti. Tanti pariveṇaṃ. Vijaṭetvāti vijaṭaṃ katvā, dve vā tayo vā koṭṭhāse katvāti attho. Pakkhipitvāti bhāgakoṭṭhāsaṃ pakkhipitvā. Na evaṃ kātabbanti yathā mahāsumatthero āha, tathā na kātabbanti attho. Akātabbakāraṇaṃ dassento āha ‘‘manussā hī’’tiādi. Tatthāti pariveṇe, pavisitabbaṃ iti āhāti yojanā. Etthāti etasmiṃ gāhaṇaṭṭhāne. Paṭikkosatīti paṭisedheti. Paṭikkosanākāraṃ dassento āha ‘‘mā āvuso’’tiādi. Iti vuttaṃ, iti paṭikkosatīti yojanā. Eko hi itisaddo luttaniddiṭṭho. Tassāti mahātherassa. Saṅgahanti bhikkhūnaṃ saṅgahaṃ. Tanti mahātheraṃ.
ឯវំ វត្តព្ពន្តិ ឯវំ វក្ខមាននយេន វត្តព្ពំ។ បច្ចយំ ធារេថ, ឥតិ វត្តព្ពន្តិ យោជនា។ បាបុណាតិ អាវុសោ ឥតិ វុត្តេតិ យោជនា។ ‘‘គហិតំ ហោតី’’តិ ឥមិនា ‘‘គណ្ហថ, គណ្ហាមី’’តិ បច្ចុប្បន្នកាលវសេន វុត្តត្តា គហិតំ ហោតីតិ ទស្សេតិ។ អតីតអនាគតកាលវសេន អគហិតភាវំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘សចេ បនា’’តិអាទិ។ សតុប្បាទមត្តន្តិ គហណេ សតិយា ឧប្បាទនមត្តំ។ ឯត្ថាតិ សេនាសនបច្ចយគហណដ្ឋានេ។
Evaṃ vattabbanti evaṃ vakkhamānanayena vattabbaṃ. Paccayaṃ dhāretha, iti vattabbanti yojanā. Pāpuṇāti āvuso iti vutteti yojanā. ‘‘Gahitaṃ hotī’’ti iminā ‘‘gaṇhatha, gaṇhāmī’’ti paccuppannakālavasena vuttattā gahitaṃ hotīti dasseti. Atītaanāgatakālavasena agahitabhāvaṃ dassento āha ‘‘sace panā’’tiādi. Satuppādamattanti gahaṇe satiyā uppādanamattaṃ. Etthāti senāsanapaccayagahaṇaṭṭhāne.
យោបីតិ យម្បិ។ ឧបយោគត្ថេ ចេតំ បច្ចត្តវចនំ, យម្បិ បច្ចយំ វិស្សជ្ជេតីតិ យោជនា។ បច្ចយន្តិ ច ចីវរបច្ចយំ។ អយម្បីតិ អយម្បិ បច្ចយោ។ បិសទ្ទោ មហាលាភបរិវេណេ បច្ចយំ សម្បិណ្ឌេតិ។ តស្មិំយេវ បរិវេណេតិ តស្មិំ បំសុកូលិកេន គហិតបរិវេណេ ឯវ។ អញ្ញស្សាតិ បំសុកូលិកតោ អញ្ញស្ស ភិក្ខុស្ស។ បំសុកូលិកោ ‘‘អហំ វសាមី’’តិ សេនាសនំ ជគ្គិស្សតិ។ ឥតរោ ‘‘អហំ បច្ចយំ គណ្ហាមី’’តិ សេនាសនំ ជគ្គិស្សតីតិ យោជនា។ ទ្វីហិ ការណេហីតិ វសនគហណវសេន ទ្វីហិ ការណេហិ។ បំសុកូលិកេ គណ្ហន្តេតិ សម្ពន្ធោ។ ឥធាតិ សេនាសនេ។ តេនាតិ បំសុកូលិកេន។ ហេដ្ឋាតិ សេនាសនស្ស ហេដ្ឋា, ឋិតំ អញ្ញំ ភិក្ខុន្តិ សម្ពន្ធោ។ តេនាតិ បំសុកូលិកេន , កិញ្ចិ វចនន្តិ សម្ពន្ធោ។ វុត្ថវស្សស្ស បំសុកូលិកស្សាតិ យោជនា។ វដ្ដតីតិ បំសុកូលិកស្ស វដ្ដតិ។ តស្មិំ សេនាសនេតិ បំសុកូលិកេន គហិតសេនាសនេ។ យេសំ បនាតិ មនុស្សានំ បន។ តេសន្តិ មនុស្សានំ។
Yopīti yampi. Upayogatthe cetaṃ paccattavacanaṃ, yampi paccayaṃ vissajjetīti yojanā. Paccayanti ca cīvarapaccayaṃ. Ayampīti ayampi paccayo. Pisaddo mahālābhapariveṇe paccayaṃ sampiṇḍeti. Tasmiṃyeva pariveṇeti tasmiṃ paṃsukūlikena gahitapariveṇe eva. Aññassāti paṃsukūlikato aññassa bhikkhussa. Paṃsukūliko ‘‘ahaṃ vasāmī’’ti senāsanaṃ jaggissati. Itaro ‘‘ahaṃ paccayaṃ gaṇhāmī’’ti senāsanaṃ jaggissatīti yojanā. Dvīhi kāraṇehīti vasanagahaṇavasena dvīhi kāraṇehi. Paṃsukūlike gaṇhanteti sambandho. Idhāti senāsane. Tenāti paṃsukūlikena. Heṭṭhāti senāsanassa heṭṭhā, ṭhitaṃ aññaṃ bhikkhunti sambandho. Tenāti paṃsukūlikena , kiñci vacananti sambandho. Vutthavassassa paṃsukūlikassāti yojanā. Vaṭṭatīti paṃsukūlikassa vaṭṭati. Tasmiṃ senāsaneti paṃsukūlikena gahitasenāsane. Yesaṃ panāti manussānaṃ pana. Tesanti manussānaṃ.
ថូបំ កត្វាតិ ចេតិយំ កត្វា។ តស្សាតិ ថូបស្ស។ តេន ភិក្ខុនាតិ វស្សាវាសិកំ គាហកភិក្ខុនា។ តន្តិ ភោជនសាលំ។ គាហេតុំ វដ្ដតីតិ សម្ពន្ធោ។ សព្ពមិទន្តិ សព្ពំ ឥទំ វចនំ។
Thūpaṃ katvāti cetiyaṃ katvā. Tassāti thūpassa. Tena bhikkhunāti vassāvāsikaṃ gāhakabhikkhunā. Tanti bhojanasālaṃ. Gāhetuṃ vaṭṭatīti sambandho. Sabbamidanti sabbaṃ idaṃ vacanaṃ.
បាដិបទអរុណតោតិ វស្សូបនាយិកទិវសសង្ខាតស្ស បាដិបទស្ស អរុណុគ្គមនតោ។ វិតក្កចារិកោតិ ‘‘កត្ថ នុ ខោ វសិស្សាមី’’តិអាទិនា វិតក្កេន ចរណេ អនុយុត្តោ។ សេនាសនំ យាចតីតិ សេនាសនគ្គាហាបកំ សេនាសនំ យាចតិ។ គហិតន្តិ សង្ឃេន គហិតំ។ យត្ថាតិ ឋានេ។ វស្សូបគតេហិ វត្តព្ពាតិ សម្ពន្ធោ។ បុនប្បុនំ, សមំ វា ចេតិយង្គណាទិំ មុញ្ចន្តិ សោធេន្តិ ឥមាហីតិ សម្មុញ្ចនិយោ។ មុចិធាតុ សោធនត្ថេ យុបច្ចយោ ករណត្ថេ ហោតិ។ តាលុជោ បឋមក្ខរោ។ សុលភា ចេ ទណ្ឌកា, ឯកេកេន ទ្វេ តិស្សោ យដ្ឋិសម្មុញ្ចនិយោ ពន្ធិតព្ពា។ សុលភា ចេ សលាកា, ឆបញ្ចមុដ្ឋិសម្មុញ្ចនិយោ ពន្ធិតព្ពាតិ អត្ថោ។ បញ្ច បញ្ច ឧក្កាតិ អរញ្ញវិហារេសុ បរិស្សយវិជាននត្ថំ បញ្ច បញ្ច អគ្គិឧក្កា កោដ្ដេតព្ពា ឆិន្ទិតព្ពាតិ អត្ថោ។
Pāṭipadaaruṇatoti vassūpanāyikadivasasaṅkhātassa pāṭipadassa aruṇuggamanato. Vitakkacārikoti ‘‘kattha nu kho vasissāmī’’tiādinā vitakkena caraṇe anuyutto. Senāsanaṃ yācatīti senāsanaggāhāpakaṃ senāsanaṃ yācati. Gahitanti saṅghena gahitaṃ. Yatthāti ṭhāne. Vassūpagatehi vattabbāti sambandho. Punappunaṃ, samaṃ vā cetiyaṅgaṇādiṃ muñcanti sodhenti imāhīti sammuñcaniyo. Mucidhātu sodhanatthe yupaccayo karaṇatthe hoti. Tālujo paṭhamakkharo. Sulabhā ce daṇḍakā, ekekena dve tisso yaṭṭhisammuñcaniyo bandhitabbā. Sulabhā ce salākā, chapañcamuṭṭhisammuñcaniyo bandhitabbāti attho. Pañca pañca ukkāti araññavihāresu parissayavijānanatthaṃ pañca pañca aggiukkā koṭṭetabbā chinditabbāti attho.
‘‘និពទ្ធវត្តំ ឋបេត្វា’’តិ ឯត្ថ អកត្តព្ពវត្តំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘វត្តំ ករោន្តេហិ ចា’’តិអាទិ។ តត្ថ វត្តំ ករោន្តេហិ ច ឯវរូបំ អធម្មិកវត្តំ ន កាតព្ពន្តិ សម្ពន្ធោ។ ហិ សច្ចំ, សព្ពេវ ឯតេ ឧទ្ទេសាទយោ បបញ្ចាតិ យោជនា។ បបញ្ចេន្តិ សំសារេ ចិរំ ឋបេន្តីតិ បបញ្ចា។ មូគព្ពតន្តិ មូគានំ វតំ, មូគេហិ កត្តព្ពំ វា, មូគេន វិយ វា អមូគេហិ កត្តព្ពំ វតំ។ ឯវំ អកាតព្ពវត្តំ ទស្សេត្វា ឥទានិ កាតព្ពវត្តំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘បរិយត្តិធម្មោ នាមា’’តិអាទិ។ តិវិធម្បីតិ បរិយត្តិបដិបត្តិបដិវេធវសេន តិប្បការម្បិ។ អវយវបរិយត្តិធម្មោបិ អវយវិបរិយត្តិធម្មំ, អវយវិបរិយត្តិធម្មោ វា អវយវបរិយត្តិធម្មំ បតិដ្ឋាបេតិ, តស្មា បរិយត្តិធម្មោ អត្តនាបិ អត្តានំ បតិដ្ឋាបេសីតិ វេទិតព្ពំ។ ឧទ្ទិសថាតិ បរិយត្តិំ ឧទ្ទិសថ។ សោធេត្វា…បេ.… ឧបសម្បាទេថាតិ ឯត្ថ សោធនំ នាម សព្ពេសំ អាចារកុលបុត្តានំ ឧបបរិក្ខនំ។ សោធេត្វា និស្សយំ ទេថាតិ ឯត្ថ សោធនំ នាម ភិក្ខុសភាគតំ ឧបបរិក្ខនំ។ ហីតិ សច្ចំ។ កុលបុត្តោតិ អាចារកុលបុត្តោ។ យត្តកានិ ធុតង្គានិ សមាទិយិតុំ សក្កោថាតិ យោជនា។ អន្តោវស្សំ នាមេតន្តិ ភុម្មត្ថេ ឧបយោគវចនមេតំ។ ឯតស្មិំ អន្តោវស្សេតិ ហិ អត្ថោ, ភវិតព្ពន្តិអាទីសុ សម្ពន្ធិតព្ពំ។ សកលទិវសន្តិ សកលទិវសម្ហិ, អប្បមត្តេហីតិ សម្ពន្ធោ។ ឯកចារិកវត្តន្តិ ឯកកេន ចរិតព្ពំ វត្តំ។ ភស្សេតិ វចនេ។ ទសវត្ថុកកថន្តិ អប្បិច្ឆតាទិទសវត្ថុក កថំ។
‘‘Nibaddhavattaṃ ṭhapetvā’’ti ettha akattabbavattaṃ dassento āha ‘‘vattaṃ karontehi cā’’tiādi. Tattha vattaṃ karontehi ca evarūpaṃ adhammikavattaṃ na kātabbanti sambandho. Hi saccaṃ, sabbeva ete uddesādayo papañcāti yojanā. Papañcenti saṃsāre ciraṃ ṭhapentīti papañcā. Mūgabbatanti mūgānaṃ vataṃ, mūgehi kattabbaṃ vā, mūgena viya vā amūgehi kattabbaṃ vataṃ. Evaṃ akātabbavattaṃ dassetvā idāni kātabbavattaṃ dassento āha ‘‘pariyattidhammo nāmā’’tiādi. Tividhampīti pariyattipaṭipattipaṭivedhavasena tippakārampi. Avayavapariyattidhammopi avayavipariyattidhammaṃ, avayavipariyattidhammo vā avayavapariyattidhammaṃ patiṭṭhāpeti, tasmā pariyattidhammo attanāpi attānaṃ patiṭṭhāpesīti veditabbaṃ. Uddisathāti pariyattiṃ uddisatha. Sodhetvā…pe… upasampādethāti ettha sodhanaṃ nāma sabbesaṃ ācārakulaputtānaṃ upaparikkhanaṃ. Sodhetvā nissayaṃ dethāti ettha sodhanaṃ nāma bhikkhusabhāgataṃ upaparikkhanaṃ. Hīti saccaṃ. Kulaputtoti ācārakulaputto. Yattakāni dhutaṅgāni samādiyituṃ sakkothāti yojanā. Antovassaṃ nāmetanti bhummatthe upayogavacanametaṃ. Etasmiṃ antovasseti hi attho, bhavitabbantiādīsu sambandhitabbaṃ. Sakaladivasanti sakaladivasamhi, appamattehīti sambandho. Ekacārikavattanti ekakena caritabbaṃ vattaṃ. Bhasseti vacane. Dasavatthukakathanti appicchatādidasavatthuka kathaṃ.
វិគ្គាហិកបិសុណផរុសវចនានីតិ វិគ្គហំ កលហំ ជនេតីតិ វិគ្គាហិកំ, វិគ្គាហិកវចនញ្ច បិសុណវចនញ្ច ផរុសវចនញ្ច វិគ្គាហិកបិសុណផរុសវចនានិ។ មនសិការពហុលា វិហរថ ឥតិ ឱវទិតព្ពាតិ យោជនា។ ទន្តកដ្ឋខាទនវត្តន្តិ ហេដ្ឋា អទិន្នាទានវណ្ណនាយំ វុត្តំ ទន្តកដ្ឋខាទនេ, ទន្តកដ្ឋខាទនស្ស វា វត្តំ។ ‘‘បត្តំ ថវិកាយ បក្ខិបន្តេន ន កថេតព្ព’’ន្តិ ឥមិនា កថេន្តេ បមាទេន បត្តោ ភិជ្ជេយ្យាតិ បត្តស្ស គុត្តត្ថាយ កថនំ និវារេតិ។ អាចិក្ខិតព្ពាតិ ឥតិសទ្ទោ បរិសមាបនត្ថោ។
Viggāhikapisuṇapharusavacanānīti viggahaṃ kalahaṃ janetīti viggāhikaṃ, viggāhikavacanañca pisuṇavacanañca pharusavacanañca viggāhikapisuṇapharusavacanāni. Manasikārabahulā viharatha iti ovaditabbāti yojanā. Dantakaṭṭhakhādanavattanti heṭṭhā adinnādānavaṇṇanāyaṃ vuttaṃ dantakaṭṭhakhādane, dantakaṭṭhakhādanassa vā vattaṃ. ‘‘Pattaṃ thavikāya pakkhipantena na kathetabba’’nti iminā kathente pamādena patto bhijjeyyāti pattassa guttatthāya kathanaṃ nivāreti. Ācikkhitabbāti itisaddo parisamāpanattho.
កោចិ ទាយកោតិ សម្ពន្ធោ។ អាគន្តុកោ ភិក្ខូតិ ចីវរគ្គាហិតតោ បច្ឆា អាគតោ អាគន្តុកោ ភិក្ខុ។ សង្ឃត្ថេរោតិ អាវាសិកសង្ឃត្ថេរោ។ បឋមភាគន្តិ បុព្ពេ គាហិតំ បឋមភាគំ, បរិវត្តេត្វាតិ បុព្ពេ គាហិតភាគេន បច្ឆា ទាតព្ពំ វស្សាវាសិកំ បរិវត្តេត្វា។ អាគន្តុកស្ស វស្សគ្គេន បត្តដ្ឋានេ អាគន្តុកស្ស ទាតព្ពន្តិ យោជនា។ ‘‘អាគន្តុកស្សា’’តិ បទំ បុព្ពាបរំ អបេក្ខតិ។ តស្មា ទ្វិន្នំ បទានំ មជ្ឈេ វុត្តំ។ បឋមវស្សូបគតាតិ បឋមវស្សូបនាយិកទិវសេ វស្សូបគតា។ ‘‘ទ្វេ តីណិ ចត្តារី’’តិ វចនស្ស វា ពហូនំ ភិក្ខូនំ វា ព្យាបនត្ថាយ ‘‘លទ្ធំ លទ្ធ’’ន្តិ វិច្ឆាវសេន វុត្តំ។ តេន បនាតិ អាគន្តុកេន បន។ បឋមវស្សូបគតេហិ អប្បកេ លទ្ធេ បច្ឆិមវស្សូបនាយិកទិវសេ ទាតព្ពានំ វស្សាវាសិកានំ ពហុកេបិ អយំ នយោ ញាតព្ពោតិ កត្វា ន វុត្តោ។
Koci dāyakoti sambandho. Āgantuko bhikkhūti cīvaraggāhitato pacchā āgato āgantuko bhikkhu. Saṅghattheroti āvāsikasaṅghatthero. Paṭhamabhāganti pubbe gāhitaṃ paṭhamabhāgaṃ, parivattetvāti pubbe gāhitabhāgena pacchā dātabbaṃ vassāvāsikaṃ parivattetvā. Āgantukassa vassaggena pattaṭṭhāne āgantukassa dātabbanti yojanā. ‘‘Āgantukassā’’ti padaṃ pubbāparaṃ apekkhati. Tasmā dvinnaṃ padānaṃ majjhe vuttaṃ. Paṭhamavassūpagatāti paṭhamavassūpanāyikadivase vassūpagatā. ‘‘Dve tīṇi cattārī’’ti vacanassa vā bahūnaṃ bhikkhūnaṃ vā byāpanatthāya ‘‘laddhaṃ laddha’’nti vicchāvasena vuttaṃ. Tena panāti āgantukena pana. Paṭhamavassūpagatehi appake laddhe pacchimavassūpanāyikadivase dātabbānaṃ vassāvāsikānaṃ bahukepi ayaṃ nayo ñātabboti katvā na vutto.
ទ្វីសុបីតិ បឋម ទុតិយវសេន ទ្វីសុបិ។ វស្សូបគតា ភិក្ខូ ភិក្ខាយ កិលមន្តា វទន្តីតិ សម្ពន្ធោ។ ឥធាតិ ឋានេ។ វសន្តាតិ ឯកតោ វសន្តា។ ទ្វេ ភាគា ហោម សាធុ វតាតិ យោជនា។ សាធុ វតាតិ ឯកំសេន សុន្ទរា ភវេយ្យុន្តិ អត្ថោ។ យេសន្តិ ភិក្ខូនំ។ តត្ថាតិ ញាតិបវារិតដ្ឋានេសុ។ បវារណាយាតិ បវារណាទិវសេ។ តេសូតិ ភិក្ខូសុ។ យេតិ ភិក្ខូ។ តត្ថាតិ ញាតិបវារិតដ្ឋានេសុ។ កស្មា អបលោកេត្វា ទាតព្ពំ, ននុ តេ សាទិយន្តីតិ អាហ ‘‘សាទិ យន្តាបិ ហី’’តិអាទិ។ តត្ថ ហីតិ យស្មា។ ‘‘នេវ វស្សាវាសិកស្ស សាមិនោ’’តិ ឥមិនា តេសំ វស្សច្ឆិន្នតំ ទីបេតិ។ នេវ អទាតុំ លភន្តីតិ បឋមមេវ កតិកវត្តស្ស កតត្តា អទាតុំ នេវ លភន្តិ, សព្ពេសំ នោ អម្ហាកន្តិ យោជនា។ ឥធាតិ ឋានេ។ តន្តិ កតិកវត្តំ។ ឯកោ ភិក្ខូតិ សម្ពន្ធោ។ តេសន្តិ ភិក្ខូនំ។ តត្ថាតិ សភាគដ្ឋានេ។ វសិត្វា អាគតានំ តេសំ ភិក្ខូនន្តិ យោជនា។ ន លព្ភតិ ឥតិ វុត្តន្តិ យោជនា។ ឥមេសន្តិ វស្សាវាសិអប្បត្តកានំ ឯកច្ចានំ។ គាហិតសទិសមេវាតិ វស្សាវាសិកស្ស គាហិតេន សទិសមេវ។ តេសមេវាតិ ឯកច្ចានមេវ។
Dvīsupīti paṭhama dutiyavasena dvīsupi. Vassūpagatā bhikkhū bhikkhāya kilamantā vadantīti sambandho. Idhāti ṭhāne. Vasantāti ekato vasantā. Dve bhāgā homa sādhu vatāti yojanā. Sādhu vatāti ekaṃsena sundarā bhaveyyunti attho. Yesanti bhikkhūnaṃ. Tatthāti ñātipavāritaṭṭhānesu. Pavāraṇāyāti pavāraṇādivase. Tesūti bhikkhūsu. Yeti bhikkhū. Tatthāti ñātipavāritaṭṭhānesu. Kasmā apaloketvā dātabbaṃ, nanu te sādiyantīti āha ‘‘sādi yantāpi hī’’tiādi. Tattha hīti yasmā. ‘‘Neva vassāvāsikassa sāmino’’ti iminā tesaṃ vassacchinnataṃ dīpeti. Neva adātuṃ labhantīti paṭhamameva katikavattassa katattā adātuṃ neva labhanti, sabbesaṃ no amhākanti yojanā. Idhāti ṭhāne. Tanti katikavattaṃ. Eko bhikkhūti sambandho. Tesanti bhikkhūnaṃ. Tatthāti sabhāgaṭṭhāne. Vasitvā āgatānaṃ tesaṃ bhikkhūnanti yojanā. Na labbhati iti vuttanti yojanā. Imesanti vassāvāsiappattakānaṃ ekaccānaṃ. Gāhitasadisamevāti vassāvāsikassa gāhitena sadisameva. Tesamevāti ekaccānameva.
បក្កន្តោបីតិ អញ្ញំ ឋានំ បក្កមន្តោបិ។ ហីតិ សច្ចំ, យស្មា វា។ តេន ភិក្ខុនា កតំ បានីយឧបដ្ឋបនាទិកម្មំ ភតិនិវិដ្ឋំ ភតិយា ឋិតន្តិ យោជនា។ អបលោកនកម្មំ កត្វា គាហិតំ សង្ឃិកន្តិ សម្ពន្ធោ។ សង្ឃិកន្តិ តត្រុប្បាទំ សន្ធាយ វុត្តំ។ វិព្ភន្តោបីតិ បិសទ្ទោ បគេវ ឆិន្នវស្សោតិ ទស្សេតិ។ បច្ចយវសេនេវាតិ សទ្ធាទេយ្យបច្ចយវសេន។ វទន្តីតិ កេចិ វទន្តិ។
Pakkantopīti aññaṃ ṭhānaṃ pakkamantopi. Hīti saccaṃ, yasmā vā. Tena bhikkhunā kataṃ pānīyaupaṭṭhapanādikammaṃ bhatiniviṭṭhaṃ bhatiyā ṭhitanti yojanā. Apalokanakammaṃ katvā gāhitaṃ saṅghikanti sambandho. Saṅghikanti tatruppādaṃ sandhāya vuttaṃ. Vibbhantopīti pisaddo pageva chinnavassoti dasseti. Paccayavasenevāti saddhādeyyapaccayavasena. Vadantīti keci vadanti.
ទិសំគមិកោ ភិក្ខុ វិព្ភមតីតិ សម្ពន្ធោ។ មនុស្សេតិ វស្សាវាសិកទាយកមនុស្សេ។ សម្មុខាតិ អាវាសិកស្ស សម្មុខា។ សម្បដិច្ឆាបេត្វាតិ ‘‘សុដ្ឋុ ទស្សាមា’’តិ បដិច្ឆាបេត្វា។ យស្ស គាហិតន្តិ យស្ស ភិក្ខុនោ សេនាសនំ គាហិតំ។ សេនាសនសាមិកស្សាតិ សេនាសនទាយកស្ស បុត្តធីតាទយោតិ សម្ពន្ធោ។ សេនាសនេ ទេមាតិ សេនាសនស្ស ទេម។ តត្ថាតិ សេនាសនេ។ ឯកមេវ វត្ថំ ទាតព្ពំ។ កស្មា? បុគ្គលស្ស អទត្វា សេនាសនស្សេវ ទាតព្ពត្តា។ វស្សាវាសិកដ្ឋិតិកាយាតិ វស្សាវាសិកគាហិតស្ស ឋិតិកាយ។ ឯសេវ នយោតិ សេនាសនស្សេវ ទិន្នត្តា ឯសេវ នយោ។ តស្សេវ ហោន្តីតិ បុគ្គលស្សេវ ទិន្នត្តា តស្សេវ ហោន្តិ។
Disaṃgamiko bhikkhu vibbhamatīti sambandho. Manusseti vassāvāsikadāyakamanusse. Sammukhāti āvāsikassa sammukhā. Sampaṭicchāpetvāti ‘‘suṭṭhu dassāmā’’ti paṭicchāpetvā. Yassa gāhitanti yassa bhikkhuno senāsanaṃ gāhitaṃ. Senāsanasāmikassāti senāsanadāyakassa puttadhītādayoti sambandho. Senāsane demāti senāsanassa dema. Tatthāti senāsane. Ekameva vatthaṃ dātabbaṃ. Kasmā? Puggalassa adatvā senāsanasseva dātabbattā. Vassāvāsikaṭṭhitikāyāti vassāvāsikagāhitassa ṭhitikāya. Eseva nayoti senāsanasseva dinnattā eseva nayo. Tasseva hontīti puggalasseva dinnattā tasseva honti.
ទុតិយោ ថេរាសនេ គាហិតោ ហោតីតិ សម្ពន្ធោ។ បឋមភាគស្ស សាមណេរស្ស គាហិតត្តា វុត្តំ ‘‘វរភាគំ សាមណេរស្ស ទត្វា’’តិ។ ឧភោបីតិ ទ្វេ ថេរសាមណេរេបិ។ សយមេវាតិ ទាយកោ សយមេវ។ យន្តិ វស្សាវាសិកំ។ យស្សាតិ ថេរស្ស វា សាមណេរស្ស វា។
Dutiyo therāsane gāhito hotīti sambandho. Paṭhamabhāgassa sāmaṇerassa gāhitattā vuttaṃ ‘‘varabhāgaṃ sāmaṇerassa datvā’’ti. Ubhopīti dve therasāmaṇerepi. Sayamevāti dāyako sayameva. Yanti vassāvāsikaṃ. Yassāti therassa vā sāmaṇerassa vā.
ឥតោតិ វុត្តនយតោ។ ទហរសាមណេរស្សាតិ តរុណស្ស សាមណេរស្ស។ សោតិ ឃរសាមិកោ។ នន្តិ បត្តជនំ។ យស្សាតិ ភិក្ខុនោ។ តេសន្តិ មនុស្សានំ។ យថាភូតំ អាចិក្ខិតព្ពន្តិ វិព្ភមកាលង្កតការណំ យថាភូតំ អាចិក្ខិតព្ពំ។ សុទ្ធបំសុកូលិកាយេវាតិ អញ្ញេហិ អមិស្សា សុទ្ធា បំសុកូលិកាយេវាតិ។ ឥទំ នេវាសិកវត្តន្តិ និគមនំ។
Itoti vuttanayato. Daharasāmaṇerassāti taruṇassa sāmaṇerassa. Soti gharasāmiko. Nanti pattajanaṃ. Yassāti bhikkhuno. Tesanti manussānaṃ. Yathābhūtaṃ ācikkhitabbanti vibbhamakālaṅkatakāraṇaṃ yathābhūtaṃ ācikkhitabbaṃ. Suddhapaṃsukūlikāyevāti aññehi amissā suddhā paṃsukūlikāyevāti. Idaṃ nevāsikavattanti nigamanaṃ.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / ចូឡវគ្គបាឡិ • Cūḷavaggapāḷi / សេនាសនគ្គាហាបកសម្មុតិ • Senāsanaggāhāpakasammuti
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / ចូឡវគ្គ-អដ្ឋកថា • Cūḷavagga-aṭṭhakathā / សេនាសនគ្គាហកថា • Senāsanaggāhakathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / សេនាសនគ្គាហាបកសម្មុតិកថាវណ្ណនា • Senāsanaggāhāpakasammutikathāvaṇṇanā
