Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / วินยวินิจฺฉย-อุตฺตรวินิจฺฉย • Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya

เสขิยกถา

Sekhiyakathā

๑๘๗๐.

1870.

โย อนาทริเยเนว, ปุรโต ปจฺฉโตปิ วา;

Yo anādariyeneva, purato pacchatopi vā;

โอลเมฺพตฺวา นิวาเสยฺย, ตสฺส จาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ

Olambetvā nivāseyya, tassa cāpatti dukkaṭaṃ.

๑๘๗๑.

1871.

หตฺถิโสณฺฑาทิตุลฺยํ ตุ, นิวาเสนฺตสฺส ทุกฺกฎํ;

Hatthisoṇḍāditulyaṃ tu, nivāsentassa dukkaṭaṃ;

อาปตฺติภีรุนา นิจฺจํ, วตฺถพฺพํ ปริมณฺฑลํฯ

Āpattibhīrunā niccaṃ, vatthabbaṃ parimaṇḍalaṃ.

๑๘๗๒.

1872.

ชาณุมณฺฑลโต เหฎฺฐา, อฎฺฐงฺคุลปฺปมาณกํ;

Jāṇumaṇḍalato heṭṭhā, aṭṭhaṅgulappamāṇakaṃ;

โอตาเรตฺวา นิวตฺถพฺพํ, ตโต อูนํ น วฎฺฎติฯ

Otāretvā nivatthabbaṃ, tato ūnaṃ na vaṭṭati.

๑๘๗๓.

1873.

อสญฺจิจฺจาสติสฺสาปิ, อชานนฺตสฺส เกวลํ;

Asañciccāsatissāpi, ajānantassa kevalaṃ;

อนาปตฺติ คิลานสฺสา-ปทาสุมฺมตฺตกาทิโนฯ

Anāpatti gilānassā-padāsummattakādino.

ปริมณฺฑลกถาฯ

Parimaṇḍalakathā.

๑๘๗๔.

1874.

อุโภ โกเณ สมํ กตฺวา, สาทรํ ปริมณฺฑลํ;

Ubho koṇe samaṃ katvā, sādaraṃ parimaṇḍalaṃ;

กตฺวา ปารุปิตเพฺพวํ, อกโรนฺตสฺส ทุกฺกฎํฯ

Katvā pārupitabbevaṃ, akarontassa dukkaṭaṃ.

๑๘๗๕.

1875.

อวิเสเสน วุตฺตํ ตุ, อิทํ สิกฺขาปททฺวยํ;

Avisesena vuttaṃ tu, idaṃ sikkhāpadadvayaṃ;

ตสฺมา ฆเร วิหาเร วา, กตฺตพฺพํ ปริมณฺฑลํฯ

Tasmā ghare vihāre vā, kattabbaṃ parimaṇḍalaṃ.

ทุติยํฯ

Dutiyaṃ.

๑๘๗๖.

1876.

คณฺฐิกํ ปฎิมุญฺจิตฺวา, กตฺวา โกเณ อุโภ สมํ;

Gaṇṭhikaṃ paṭimuñcitvā, katvā koṇe ubho samaṃ;

ฉาเทตฺวา มณิพนฺธญฺจ, คนฺตพฺพํ คีวเมว จฯ

Chādetvā maṇibandhañca, gantabbaṃ gīvameva ca.

๑๘๗๗.

1877.

ตถา อกตฺวา ภิกฺขุสฺส, ชตฺตูนิปิ อุรมฺปิ จ;

Tathā akatvā bhikkhussa, jattūnipi urampi ca;

วิวริตฺวา ยถากามํ, คจฺฉโต โหติ ทุกฺกฎํฯ

Vivaritvā yathākāmaṃ, gacchato hoti dukkaṭaṃ.

ตติยํฯ

Tatiyaṃ.

๑๘๗๘.

1878.

คลวาฎกโต อุทฺธํ, สีสญฺจ มณิพนฺธโต;

Galavāṭakato uddhaṃ, sīsañca maṇibandhato;

หเตฺถ ปิณฺฑิกมํสมฺหา, เหฎฺฐา ปาเท อุโภปิ จฯ

Hatthe piṇḍikamaṃsamhā, heṭṭhā pāde ubhopi ca.

๑๘๗๙.

1879.

วิวริตฺวาวเสสญฺจ , ฉาเทตฺวา เจ นิสีทติ;

Vivaritvāvasesañca , chādetvā ce nisīdati;

โหติ โส สุปฺปฎิจฺฉโนฺน, โทโส วาสูปคสฺส นฯ

Hoti so suppaṭicchanno, doso vāsūpagassa na.

จตุตฺถํฯ

Catutthaṃ.

๑๘๘๐.

1880.

หตฺถํ วา ปน ปาทํ วา, อจาเลเนฺตน ภิกฺขุนา;

Hatthaṃ vā pana pādaṃ vā, acālentena bhikkhunā;

สุวินีเตน คนฺตพฺพํ, ฉเฎฺฐ นตฺถิ วิเสสตาฯ

Suvinītena gantabbaṃ, chaṭṭhe natthi visesatā.

ปญฺจมฉฎฺฐานิฯ

Pañcamachaṭṭhāni.

๑๘๘๑.

1881.

สตีมตาวิกาเรน, ยุคมตฺตญฺจ เปกฺขินา;

Satīmatāvikārena, yugamattañca pekkhinā;

สุสํวุเตน คนฺตพฺพํ, ภิกฺขุโนกฺขิตฺตจกฺขุนาฯ

Susaṃvutena gantabbaṃ, bhikkhunokkhittacakkhunā.

๑๘๘๒.

1882.

ยตฺถ กตฺถจิ หิ ฎฺฐาเน, เอกสฺมิํ อนฺตเร ฆเร;

Yattha katthaci hi ṭṭhāne, ekasmiṃ antare ghare;

ฐตฺวา ปริสฺสยาภาวํ, โอโลเกตุมฺปิ วฎฺฎติฯ

Ṭhatvā parissayābhāvaṃ, oloketumpi vaṭṭati.

๑๘๘๓.

1883.

โย อนาทริยํ กตฺวา, โอโลเกโนฺต ตหิํ ตหิํ;

Yo anādariyaṃ katvā, olokento tahiṃ tahiṃ;

สเจนฺตรฆเร ยาติ, ทุกฺกฎํ อฎฺฐมํ ตถาฯ

Sacentaraghare yāti, dukkaṭaṃ aṭṭhamaṃ tathā.

สตฺตมฎฺฐมานิฯ

Sattamaṭṭhamāni.

๑๘๘๔.

1884.

เอกโต อุภโต วาปิ, หุตฺวา อุกฺขิตฺตจีวโร;

Ekato ubhato vāpi, hutvā ukkhittacīvaro;

อินฺทขีลกโต อโนฺต, คจฺฉโต โหติ ทุกฺกฎํฯ

Indakhīlakato anto, gacchato hoti dukkaṭaṃ.

นวมํฯ

Navamaṃ.

๑๘๘๕.

1885.

ตถา นิสินฺนกาเลปิ, นีหรเนฺตน กุณฺฑิกํ;

Tathā nisinnakālepi, nīharantena kuṇḍikaṃ;

อนุกฺขิปิตฺวา ทาตพฺพา, โทโส วาสูปคสฺส นฯ

Anukkhipitvā dātabbā, doso vāsūpagassa na.

ทสมํฯ

Dasamaṃ.

ปฐโม วโคฺคฯ

Paṭhamo vaggo.

๑๘๘๖.

1886.

น วฎฺฎติ หสเนฺตน, คนฺตุเญฺจว นิสีทิตุํ;

Na vaṭṭati hasantena, gantuñceva nisīdituṃ;

วตฺถุสฺมิํ หสนียสฺมิํ, สิตมตฺตํ ตุ วฎฺฎติฯ

Vatthusmiṃ hasanīyasmiṃ, sitamattaṃ tu vaṭṭati.

ปฐมทุติยานิฯ

Paṭhamadutiyāni.

๑๘๘๗.

1887.

อปฺปสเทฺทน คนฺตพฺพํ, จตุเตฺถปิ อยํ นโย;

Appasaddena gantabbaṃ, catutthepi ayaṃ nayo;

มหาสทฺทํ กโรนฺตสฺส, อุภยตฺถาปิ ทุกฺกฎํฯ

Mahāsaddaṃ karontassa, ubhayatthāpi dukkaṭaṃ.

ตติยจตุตฺถานิฯ

Tatiyacatutthāni.

๑๘๘๘.

1888.

กายปฺปจาลกํ กตฺวา, พาหุสีสปฺปจาลกํ;

Kāyappacālakaṃ katvā, bāhusīsappacālakaṃ;

คจฺฉโต ทุกฺกฎํ โหติ, ตเถว จ นิสีทโตฯ

Gacchato dukkaṭaṃ hoti, tatheva ca nisīdato.

๑๘๘๙.

1889.

กายํ พาหุญฺจ สีสญฺจ, ปคฺคเหตฺวา อุชุํ ปน;

Kāyaṃ bāhuñca sīsañca, paggahetvā ujuṃ pana;

คนฺตพฺพมาสิตพฺพญฺจ, สเมนิริยาปเถน ตุฯ

Gantabbamāsitabbañca, sameniriyāpathena tu.

๑๘๙๐.

1890.

นิสีทเนน ยุเตฺตสุ, ตีสุ วาสูปคสฺส หิ;

Nisīdanena yuttesu, tīsu vāsūpagassa hi;

อนาปตฺตีติ ญาตพฺพํ, วิญฺญุนา วินยญฺญุนาฯ

Anāpattīti ñātabbaṃ, viññunā vinayaññunā.

ทุติโย วโคฺคฯ

Dutiyo vaggo.

๑๘๙๑.

1891.

ขมฺภํ กตฺวา สสีสํ วา, ปารุปิตฺวาน คจฺฉโต;

Khambhaṃ katvā sasīsaṃ vā, pārupitvāna gacchato;

ทุกฺกฎํ มุนินา วุตฺตํ, ตถา อุกฺกุฎิกาย วาฯ

Dukkaṭaṃ muninā vuttaṃ, tathā ukkuṭikāya vā.

๑๘๙๒.

1892.

หตฺถปลฺลตฺถิกายาปิ, ทุสฺสปลฺลตฺถิกาย วา;

Hatthapallatthikāyāpi, dussapallatthikāya vā;

ตสฺสนฺตรฆเร โหติ, นิสีทนฺตสฺส ทุกฺกฎํฯ

Tassantaraghare hoti, nisīdantassa dukkaṭaṃ.

๑๘๙๓.

1893.

ทุติเย จ จตุเตฺถ จ, ฉเฎฺฐ วาสูปคสฺส ตุ;

Dutiye ca catutthe ca, chaṭṭhe vāsūpagassa tu;

อนาปตฺตีติ สารุปฺปา, ฉพฺพีสติ ปกาสิตาฯ

Anāpattīti sāruppā, chabbīsati pakāsitā.

ฉฎฺฐํฯ

Chaṭṭhaṃ.

๑๘๙๔.

1894.

สกฺกจฺจํ สติยุเตฺตน, ภิกฺขุนา ปตฺตสญฺญินา;

Sakkaccaṃ satiyuttena, bhikkhunā pattasaññinā;

ปิณฺฑปาโต คเหตโพฺพ, สมสูโปว วิญฺญุนาฯ

Piṇḍapāto gahetabbo, samasūpova viññunā.

๑๘๙๕.

1895.

สูโป ภตฺตจตุพฺภาโค, ‘‘สมสูโป’’ติ วุจฺจติ;

Sūpo bhattacatubbhāgo, ‘‘samasūpo’’ti vuccati;

มุคฺคมาสกุลตฺถานํ, สูโป ‘‘สูโป’’ติ วุจฺจติฯ

Muggamāsakulatthānaṃ, sūpo ‘‘sūpo’’ti vuccati.

๑๘๙๖.

1896.

อนาปตฺติ อสญฺจิจฺจ, คิลานสฺส รเสรเส;

Anāpatti asañcicca, gilānassa raserase;

ตเถว ญาตกาทีนํ, อญฺญตฺถาย ธเนน วาฯ

Tatheva ñātakādīnaṃ, aññatthāya dhanena vā.

สตฺตมฎฺฐมนวมานิฯ

Sattamaṭṭhamanavamāni.

๑๘๙๗.

1897.

อโนฺตเลขาปมาเณน , ปตฺตสฺส มุขวฎฺฎิยา;

Antolekhāpamāṇena , pattassa mukhavaṭṭiyā;

ปูริโตว คเหตโพฺพ, อธิฎฺฐานูปคสฺส ตุฯ

Pūritova gahetabbo, adhiṭṭhānūpagassa tu.

๑๘๙๘.

1898.

ตตฺถ ถูปีกตํ กตฺวา, คณฺหโต ยาวกาลิกํ;

Tattha thūpīkataṃ katvā, gaṇhato yāvakālikaṃ;

ยํ กิญฺจิ ปน ภิกฺขุสฺส, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ

Yaṃ kiñci pana bhikkhussa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.

๑๘๙๙.

1899.

อธิฎฺฐานูปเค ปเตฺต, กาลิกตฺตยเมว จ;

Adhiṭṭhānūpage patte, kālikattayameva ca;

เสเส ถูปีกตํ สพฺพํ, วฎฺฎเตว น สํสโยฯ

Sese thūpīkataṃ sabbaṃ, vaṭṭateva na saṃsayo.

๑๙๐๐.

1900.

ทฺวีสุ ปเตฺตสุ ภตฺตํ ตุ, คเหตฺวา ปตฺตเมกกํ;

Dvīsu pattesu bhattaṃ tu, gahetvā pattamekakaṃ;

ปูเรตฺวา ยทิ เปเสติ, ภิกฺขูนํ ปน วฎฺฎติฯ

Pūretvā yadi peseti, bhikkhūnaṃ pana vaṭṭati.

๑๙๐๑.

1901.

ปเตฺต ปกฺขิปฺปมานํ ยํ, อุจฺฉุขณฺฑผลาทิกํ;

Patte pakkhippamānaṃ yaṃ, ucchukhaṇḍaphalādikaṃ;

โอโรหติ สเจ เหฎฺฐา, น ตํ ถูปีกตํ สิยาฯ

Orohati sace heṭṭhā, na taṃ thūpīkataṃ siyā.

๑๙๐๒.

1902.

ปุปฺผตโกฺกลกาทีนํ, ฐเปตฺวา เจ วฎํสกํ;

Pupphatakkolakādīnaṃ, ṭhapetvā ce vaṭaṃsakaṃ;

ทินฺนํ อยาวกาลิตฺตา, น ตํ ถูปีกตํ สิยาฯ

Dinnaṃ ayāvakālittā, na taṃ thūpīkataṃ siyā.

๑๙๐๓.

1903.

วฎํสกํ ตุ ปูวสฺส, ฐเปตฺวา โอทโนปริ;

Vaṭaṃsakaṃ tu pūvassa, ṭhapetvā odanopari;

ปิณฺฑปาตํ สเจ เทนฺติ, อิทํ ถูปีกตํ สิยาฯ

Piṇḍapātaṃ sace denti, idaṃ thūpīkataṃ siyā.

๑๙๐๔.

1904.

ภตฺตสฺสูปริ ปณฺณํ วา, ถาลกํ วาปิ กิญฺจิปิ;

Bhattassūpari paṇṇaṃ vā, thālakaṃ vāpi kiñcipi;

ฐเปตฺวา ปริปูเรตฺวา, สเจ คณฺหาติ วฎฺฎติฯ

Ṭhapetvā paripūretvā, sace gaṇhāti vaṭṭati.

๑๙๐๕.

1905.

ปฎิคฺคเหตุเมวสฺส, ตํ ตุ สพฺพํ น วฎฺฎติ;

Paṭiggahetumevassa, taṃ tu sabbaṃ na vaṭṭati;

คหิตํ สุคหิตํ, ปจฺฉา, ภุญฺชิตพฺพํ ยถาสุขํฯ

Gahitaṃ sugahitaṃ, pacchā, bhuñjitabbaṃ yathāsukhaṃ.

ตติโย วโคฺคฯ

Tatiyo vaggo.

๑๙๐๖.

1906.

ปฐมํ ทุติยํ วุตฺต-นยํ ตุ ตติเย ปน;

Paṭhamaṃ dutiyaṃ vutta-nayaṃ tu tatiye pana;

อุปโรธิมทเสฺสตฺวา, โภตฺตพฺพํ ปฎิปาฎิยาฯ

Uparodhimadassetvā, bhottabbaṃ paṭipāṭiyā.

๑๙๐๗.

1907.

อเญฺญสํ อตฺตโน ภตฺตํ, อากิรํ ปน ภาชเน;

Aññesaṃ attano bhattaṃ, ākiraṃ pana bhājane;

นโตฺถมสติ เจ โทโส, ตถา อุตฺตริภงฺคกํฯ

Natthomasati ce doso, tathā uttaribhaṅgakaṃ.

ตติยํฯ

Tatiyaṃ.

๑๙๐๘.

1908.

จตุเตฺถ ยํ ตุ วตฺตพฺพํ, วุตฺตํ ปุเพฺพ อเสสโต;

Catutthe yaṃ tu vattabbaṃ, vuttaṃ pubbe asesato;

ปญฺจเม มตฺถกํ โทโส, มทฺทิตฺวา ปริภุญฺชโตฯ

Pañcame matthakaṃ doso, madditvā paribhuñjato.

๑๙๐๙.

1909.

อนาปตฺติ คิลานสฺส, ปริเตฺตปิ จ เสสเก;

Anāpatti gilānassa, parittepi ca sesake;

เอกโต ปน มทฺทิตฺวา, สํกฑฺฒิตฺวาน ภุญฺชโตฯ

Ekato pana madditvā, saṃkaḍḍhitvāna bhuñjato.

จตุตฺถปญฺจมานิฯ

Catutthapañcamāni.

๑๙๑๐.

1910.

โย ภิโยฺยกมฺยตาเหตุ, สูปํ วา พฺยญฺชนมฺปิ วา;

Yo bhiyyokamyatāhetu, sūpaṃ vā byañjanampi vā;

ปฎิจฺฉาเทยฺย ภเตฺตน, ตสฺส จาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ

Paṭicchādeyya bhattena, tassa cāpatti dukkaṭaṃ.

ฉฎฺฐํฯ

Chaṭṭhaṃ.

๑๙๑๑.

1911.

วิญฺญตฺติยํ ตุ วตฺตพฺพํ, อปุพฺพํ นตฺถิ กิญฺจิปิ;

Viññattiyaṃ tu vattabbaṃ, apubbaṃ natthi kiñcipi;

อฎฺฐเม ปน อุชฺฌาเน, คิลาโนปิ น มุจฺจติฯ

Aṭṭhame pana ujjhāne, gilānopi na muccati.

๑๙๑๒.

1912.

‘‘ทสฺสามิ ทาเปสฺสามี’’ติ, โอโลเกนฺตสฺส ภิกฺขุโน;

‘‘Dassāmi dāpessāmī’’ti, olokentassa bhikkhuno;

อนาปตฺตีติ ญาตพฺพํ, น จ อุชฺฌานสญฺญิโนฯ

Anāpattīti ñātabbaṃ, na ca ujjhānasaññino.

อฎฺฐมํฯ

Aṭṭhamaṃ.

๑๙๑๓.

1913.

มหนฺตํ ปน โมรณฺฑํ, กุกฺกุฎณฺฑญฺจ ขุทฺทกํ;

Mahantaṃ pana moraṇḍaṃ, kukkuṭaṇḍañca khuddakaṃ;

เตสํ มชฺฌปฺปมาเณน, กตฺตโพฺพ กพโฬ ปนฯ

Tesaṃ majjhappamāṇena, kattabbo kabaḷo pana.

๑๙๑๔.

1914.

ขชฺชเก ปน สพฺพตฺถ, มูลขาทนิยาทิเก;

Khajjake pana sabbattha, mūlakhādaniyādike;

ผลาผเล อนาปตฺติ, คิลานุมฺมตฺตกาทิโนฯ

Phalāphale anāpatti, gilānummattakādino.

นวมํฯ

Navamaṃ.

๑๙๑๕.

1915.

อทีโฆ ปน กาตโพฺพ, อาโลโป ปริมณฺฑโล;

Adīgho pana kātabbo, ālopo parimaṇḍalo;

ขชฺชตุตฺตริภงฺคสฺมิํ, อนาปตฺติ ผลาผเลฯ

Khajjatuttaribhaṅgasmiṃ, anāpatti phalāphale.

ทสมํฯ

Dasamaṃ.

จตุโตฺถ วโคฺคฯ

Catuttho vaggo.

๑๙๑๖.

1916.

อนาหเฎ มุขทฺวารํ, อปฺปเตฺต กพเฬ ปน;

Anāhaṭe mukhadvāraṃ, appatte kabaḷe pana;

อตฺตโน จ มุขทฺวารํ, วิวรนฺตสฺส ทุกฺกฎํฯ

Attano ca mukhadvāraṃ, vivarantassa dukkaṭaṃ.

ปฐมํฯ

Paṭhamaṃ.

๑๙๑๗.

1917.

มุเข จ สกลํ หตฺถํ, ปกฺขิปนฺตสฺส ทุกฺกฎํ;

Mukhe ca sakalaṃ hatthaṃ, pakkhipantassa dukkaṭaṃ;

มุเข จ กพฬํ กตฺวา, กเถตุํ น จ วฎฺฎติฯ

Mukhe ca kabaḷaṃ katvā, kathetuṃ na ca vaṭṭati.

๑๙๑๘.

1918.

วจนํ ยตฺตเกนสฺส, ปริปุณฺณํ น โหติ หิ;

Vacanaṃ yattakenassa, paripuṇṇaṃ na hoti hi;

มุขสฺมิํตตฺตเก สเนฺต, พฺยาหรนฺตสฺส ทุกฺกฎํฯ

Mukhasmiṃtattake sante, byāharantassa dukkaṭaṃ.

๑๙๑๙.

1919.

มุเข หรีตกาทีนิ, ปกฺขิปิตฺวา กเถติ โย;

Mukhe harītakādīni, pakkhipitvā katheti yo;

วจนํ ปริปุณฺณํ เจ, กเถตุํ ปน วฎฺฎติฯ

Vacanaṃ paripuṇṇaṃ ce, kathetuṃ pana vaṭṭati.

ทุติยตติยานิฯ

Dutiyatatiyāni.

๑๙๒๐.

1920.

โย ปิณฺฑุเกฺขปกํ ภิกฺขุ, กพฬเจฺฉทกมฺปิ วา;

Yo piṇḍukkhepakaṃ bhikkhu, kabaḷacchedakampi vā;

มกฺกโฎ วิย คเณฺฑ วา, กตฺวา ภุเญฺชยฺย ทุกฺกฎํฯ

Makkaṭo viya gaṇḍe vā, katvā bhuñjeyya dukkaṭaṃ.

จตุตฺถปญฺจมฉฎฺฐานิฯ

Catutthapañcamachaṭṭhāni.

๑๙๒๑.

1921.

นิทฺธุนิตฺวาน หตฺถํ วา, ภตฺตํ สิตฺถาวการกํ;

Niddhunitvāna hatthaṃ vā, bhattaṃ sitthāvakārakaṃ;

ชิวฺหานิจฺฉารกํ วาปิ, ตถา ‘‘จปุ จปู’’ติ วาฯ

Jivhānicchārakaṃ vāpi, tathā ‘‘capu capū’’ti vā.

๑๙๒๒.

1922.

อนาทรวเสเนว, ภุญฺชโต โหติ ทุกฺกฎํ;

Anādaravaseneva, bhuñjato hoti dukkaṭaṃ;

สตฺตเม อฎฺฐเม นตฺถิ, โทโส กจวรุชฺฌเนฯ

Sattame aṭṭhame natthi, doso kacavarujjhane.

สตฺตมทสมานิฯ

Sattamadasamāni.

ปญฺจโม วโคฺคฯ

Pañcamo vaggo.

๑๙๒๓.

1923.

กตฺวา เอวํ น โภตฺตพฺพํ, สทฺทํ ‘‘สุรุ สุรู’’ติ จ;

Katvā evaṃ na bhottabbaṃ, saddaṃ ‘‘suru surū’’ti ca;

หตฺถนิเลฺลหกํ วาปิ, น จ วฎฺฎติ ภุญฺชิตุํฯ

Hatthanillehakaṃ vāpi, na ca vaṭṭati bhuñjituṃ.

๑๙๒๔.

1924.

ผาณิตํ ฆนยาคุํ วา, คเหตฺวา องฺคุลีหิ ตํ;

Phāṇitaṃ ghanayāguṃ vā, gahetvā aṅgulīhi taṃ;

มุเข องฺคุลิโย โภตฺตุํ, ปเวเสตฺวาปิ วฎฺฎติฯ

Mukhe aṅguliyo bhottuṃ, pavesetvāpi vaṭṭati.

๑๙๒๕.

1925.

น ปโตฺต เลหิตโพฺพว, เอกายงฺคุลิกาย วา;

Na patto lehitabbova, ekāyaṅgulikāya vā;

เอกโอโฎฺฐปิ ชิวฺหาย, น จ นิเลฺลหิตพฺพโกฯ

Ekaoṭṭhopi jivhāya, na ca nillehitabbako.

จตุตฺถํฯ

Catutthaṃ.

๑๙๒๖.

1926.

สามิเสน ตุ หเตฺถน, น จ ปานียถาลกํ;

Sāmisena tu hatthena, na ca pānīyathālakaṃ;

คเหตพฺพํ, ปฎิกฺขิตฺตํ, ปฎิกฺกูลวเสน หิฯ

Gahetabbaṃ, paṭikkhittaṃ, paṭikkūlavasena hi.

๑๙๒๗.

1927.

ปุคฺคลสฺส จ สงฺฆสฺส, คหฎฺฐสฺสตฺตโนปิ จ;

Puggalassa ca saṅghassa, gahaṭṭhassattanopi ca;

สนฺตโก ปน สโงฺข วา, สราวํ วาปิ ถาลกํฯ

Santako pana saṅkho vā, sarāvaṃ vāpi thālakaṃ.

๑๙๒๘.

1928.

ตสฺมา น จ คเหตพฺพํ, คณฺหโต โหติ ทุกฺกฎํ;

Tasmā na ca gahetabbaṃ, gaṇhato hoti dukkaṭaṃ;

อนามิเสน หเตฺถน, คหณํ ปน วฎฺฎติฯ

Anāmisena hatthena, gahaṇaṃ pana vaṭṭati.

ปญฺจมํฯ

Pañcamaṃ.

๑๙๒๙.

1929.

อุทฺธริตฺวาปิ ภินฺทิตฺวา, คเหตฺวา วา ปฎิคฺคเห;

Uddharitvāpi bhinditvā, gahetvā vā paṭiggahe;

นีหริตฺวา อนาปตฺติ, ฉเฑฺฑนฺตสฺส ฆรา พหิฯ

Nīharitvā anāpatti, chaḍḍentassa gharā bahi.

ฉฎฺฐํฯ

Chaṭṭhaṃ.

๑๙๓๐.

1930.

ฉตฺตํ ยํ กิญฺจิ หเตฺถน, สรีราวยเวน วา;

Chattaṃ yaṃ kiñci hatthena, sarīrāvayavena vā;

สเจ ธารยมานสฺส, ธมฺมํ เทเสติ ทุกฺกฎํฯ

Sace dhārayamānassa, dhammaṃ deseti dukkaṭaṃ.

สตฺตมํฯ

Sattamaṃ.

๑๙๓๑.

1931.

อยเมว นโย วุโตฺต, ทณฺฑปาณิมฺหิ ปุคฺคเล;

Ayameva nayo vutto, daṇḍapāṇimhi puggale;

จตุหตฺถปฺปมาโณว, ทโณฺฑ มชฺฌิมหตฺถโตฯ

Catuhatthappamāṇova, daṇḍo majjhimahatthato.

อฎฺฐมํฯ

Aṭṭhamaṃ.

๑๙๓๒.

1932.

ตเถว สตฺถปาณิสฺส, ธมฺมํ เทเสติ ทุกฺกฎํ;

Tatheva satthapāṇissa, dhammaṃ deseti dukkaṭaṃ;

สตฺถปาณี น โหตาสิํ, สนฺนยฺหิตฺวา ฐิโต ปนฯ

Satthapāṇī na hotāsiṃ, sannayhitvā ṭhito pana.

นวมํฯ

Navamaṃ.

๑๙๓๓.

1933.

ธนุํ สเรน สทฺธิํ วา, ธนุํ วา สรเมว วา;

Dhanuṃ sarena saddhiṃ vā, dhanuṃ vā sarameva vā;

สชิยํ นิชิยํ วาปิ, คเหตฺวา ธนุทณฺฑกํฯ

Sajiyaṃ nijiyaṃ vāpi, gahetvā dhanudaṇḍakaṃ.

๑๙๓๔.

1934.

ฐิตสฺสปิ นิสินฺนสฺส, นิปนฺนสฺสาปิ วา ตถา;

Ṭhitassapi nisinnassa, nipannassāpi vā tathā;

สเจ เทเสติ สทฺธมฺมํ, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ

Sace deseti saddhammaṃ, hoti āpatti dukkaṭaṃ.

๑๙๓๕.

1935.

ปฎิมุกฺกมฺปิ กณฺฐมฺหิ, ธนุํ หเตฺถน ยาวตา;

Paṭimukkampi kaṇṭhamhi, dhanuṃ hatthena yāvatā;

น คณฺหาติ นโร ตาว, ธมฺมํ เทเสยฺย วฎฺฎติฯ

Na gaṇhāti naro tāva, dhammaṃ deseyya vaṭṭati.

ฉโฎฺฐ วโคฺคฯ

Chaṭṭho vaggo.

๑๙๓๖.

1936.

ปาทุการุฬฺหกสฺสาปิ, ธมฺมํ เทเสติ ทุกฺกฎํ;

Pādukāruḷhakassāpi, dhammaṃ deseti dukkaṭaṃ;

อกฺกมิตฺวา ฐิตสฺสาปิ, ปฎิมุกฺกสฺส วา ตถาฯ

Akkamitvā ṭhitassāpi, paṭimukkassa vā tathā.

ปฐมํฯ

Paṭhamaṃ.

๑๙๓๗.

1937.

อุปาหนคตสฺสาปิ, อยเมว วินิจฺฉโย;

Upāhanagatassāpi, ayameva vinicchayo;

สพฺพตฺถ อคิลานสฺส, ยาเน วา สยเนปิ วาฯ

Sabbattha agilānassa, yāne vā sayanepi vā.

๑๙๓๘.

1938.

นิปนฺนสฺสาคิลานสฺส, กฎสาเร ฉมาย วา;

Nipannassāgilānassa, kaṭasāre chamāya vā;

ปีเฐ มเญฺจปิ วา อุเจฺจ, นิสิเนฺนน ฐิเตน วาฯ

Pīṭhe mañcepi vā ucce, nisinnena ṭhitena vā.

๑๙๓๙.

1939.

น จ วฎฺฎติ เทเสตุํ, ฐตฺวา วา อุจฺจภูมิยํ;

Na ca vaṭṭati desetuṃ, ṭhatvā vā uccabhūmiyaṃ;

สยเนสุ คเตนาปิ, สยเนสุ คตสฺส จฯ

Sayanesu gatenāpi, sayanesu gatassa ca.

๑๙๔๐.

1940.

สมาเน วาปิ อุเจฺจ วา, นิปเนฺน เนว วฎฺฎติ;

Samāne vāpi ucce vā, nipanne neva vaṭṭati;

นิปเนฺนน ฐิตสฺสาปิ, นิปนฺนสฺสปิ วฎฺฎติฯ

Nipannena ṭhitassāpi, nipannassapi vaṭṭati.

๑๙๔๑.

1941.

นิสิเนฺนน นิสินฺนสฺส, ฐิตสฺสาปิ จ วฎฺฎติ;

Nisinnena nisinnassa, ṭhitassāpi ca vaṭṭati;

ฐิตเสฺสว ฐิเตนาปิ, เทเสตุมฺปิ ตเถว จฯ

Ṭhitasseva ṭhitenāpi, desetumpi tatheva ca.

ทุติยตติยจตุตฺถานิฯ

Dutiyatatiyacatutthāni.

๑๙๔๒.

1942.

ปลฺลตฺถิกา นิสินฺนสฺส, อคิลานสฺส เทหิโน;

Pallatthikā nisinnassa, agilānassa dehino;

ตถา เวฐิตสีสสฺส, ธมฺมํ เทเสติ ทุกฺกฎํฯ

Tathā veṭhitasīsassa, dhammaṃ deseti dukkaṭaṃ.

๑๙๔๓.

1943.

เกสนฺตํ วิวราเปตฺวา, เทเสติ ยทิ วฎฺฎติ;

Kesantaṃ vivarāpetvā, deseti yadi vaṭṭati;

สสีสํ ปารุตสฺสาปิ, อยเมว วินิจฺฉโยฯ

Sasīsaṃ pārutassāpi, ayameva vinicchayo.

ปญฺจมฉฎฺฐสตฺตมานิฯ

Pañcamachaṭṭhasattamāni.

๑๙๔๔.

1944.

อฎฺฐเม นวเม วาปิ, ทสเม นตฺถิ กิญฺจิปิ;

Aṭṭhame navame vāpi, dasame natthi kiñcipi;

สเจปิ เถรุปฎฺฐานํ, คนฺตฺวาน ทหรํ ฐิตํฯ

Sacepi therupaṭṭhānaṃ, gantvāna daharaṃ ṭhitaṃ.

๑๙๔๕.

1945.

ปญฺหํ ปุจฺฉติ เจ เถโร, กเถตุํ น จ วฎฺฎติ;

Pañhaṃ pucchati ce thero, kathetuṃ na ca vaṭṭati;

ตสฺส ปเสฺส ปนญฺญสฺส, กเถตพฺพํ วิชานตาฯ

Tassa passe panaññassa, kathetabbaṃ vijānatā.

อฎฺฐมนวมทสมานิฯ

Aṭṭhamanavamadasamāni.

สตฺตโม วโคฺคฯ

Sattamo vaggo.

๑๙๔๖.

1946.

คจฺฉโต ปุรโต ปญฺหํ, น วตฺตพฺพํ ตุ ปจฺฉโต;

Gacchato purato pañhaṃ, na vattabbaṃ tu pacchato;

‘‘ปจฺฉิมสฺส กเถมี’’ติ, วตฺตพฺพํ วินยญฺญุนาฯ

‘‘Pacchimassa kathemī’’ti, vattabbaṃ vinayaññunā.

๑๙๔๗.

1947.

สทฺธิํ อุคฺคหิตํ ธมฺมํ, สชฺฌายติ หิ วฎฺฎติ;

Saddhiṃ uggahitaṃ dhammaṃ, sajjhāyati hi vaṭṭati;

สมเมว ยุคคฺคาหํ, กเถตุํ คจฺฉโตปิ จฯ

Samameva yugaggāhaṃ, kathetuṃ gacchatopi ca.

ปฐมํฯ

Paṭhamaṃ.

๑๙๔๘.

1948.

เอเกกสฺสาปิ จกฺกสฺส, ปเถนาปิ จ คจฺฉโต;

Ekekassāpi cakkassa, pathenāpi ca gacchato;

อุปฺปเถน สมํ วาปิ, คจฺฉนฺตเสฺสว วฎฺฎติฯ

Uppathena samaṃ vāpi, gacchantasseva vaṭṭati.

ทุติยํฯ

Dutiyaṃ.

๑๙๔๙.

1949.

ตติเย นตฺถิ วตฺตพฺพํ, จตุเตฺถ หริเต ปน;

Tatiye natthi vattabbaṃ, catutthe harite pana;

อุจฺจาราทิจตุกฺกํ ตุ, กโรโต ทุกฺกฎํ สิยาฯ

Uccārādicatukkaṃ tu, karoto dukkaṭaṃ siyā.

๑๙๕๐.

1950.

ชีวรุกฺขสฺส ยํ มูลํ, ทิสฺสมานํ ตุ คจฺฉติ;

Jīvarukkhassa yaṃ mūlaṃ, dissamānaṃ tu gacchati;

สาขา วา ภูมิลคฺคา ตํ, สพฺพํ หริตเมว หิฯ

Sākhā vā bhūmilaggā taṃ, sabbaṃ haritameva hi.

๑๙๕๑.

1951.

สเจ อหริตํ ฐานํ, เปกฺขนฺตเสฺสว ภิกฺขุโน;

Sace aharitaṃ ṭhānaṃ, pekkhantasseva bhikkhuno;

วจฺจํ นิกฺขมเตวสฺส, สหสา ปน วฎฺฎติฯ

Vaccaṃ nikkhamatevassa, sahasā pana vaṭṭati.

๑๙๕๒.

1952.

ปลาลณฺฑุปเก วาปิ, โคมเย วาปิ กิสฺมิจิ;

Palālaṇḍupake vāpi, gomaye vāpi kismici;

กตฺตพฺพํ, หริตํ ปจฺฉา, ตโมตฺถรติ วฎฺฎติฯ

Kattabbaṃ, haritaṃ pacchā, tamottharati vaṭṭati.

๑๙๕๓.

1953.

กโต อหริเต ฐาเน, หริตํ เอติ วฎฺฎติ;

Kato aharite ṭhāne, haritaṃ eti vaṭṭati;

สิงฺฆาณิกา คตา เอตฺถ, เขเฬเนว จ สงฺคหํฯ

Siṅghāṇikā gatā ettha, kheḷeneva ca saṅgahaṃ.

จตุตฺถํฯ

Catutthaṃ.

๑๙๕๔.

1954.

วจฺจกุฎิสมุทฺทาทิ-อุทเกสุปิ ภิกฺขุโน;

Vaccakuṭisamuddādi-udakesupi bhikkhuno;

เตสํ อปริโภคตฺตา, กโรโต นตฺถิ ทุกฺกฎํฯ

Tesaṃ aparibhogattā, karoto natthi dukkaṭaṃ.

๑๙๕๕.

1955.

เทเว ปน จ วสฺสเนฺต, อุทโกเฆ สมนฺตโต;

Deve pana ca vassante, udakoghe samantato;

อชลํ อลภเนฺตน, ชเล กาตุมฺปิ วฎฺฎติฯ

Ajalaṃ alabhantena, jale kātumpi vaṭṭati.

ปญฺจมํฯ

Pañcamaṃ.

อฎฺฐโม วโคฺคฯ

Aṭṭhamo vaggo.

๑๙๕๖.

1956.

สมุฎฺฐานาทโย เญยฺยา, เสขิยานํ ปเนตฺถ หิ;

Samuṭṭhānādayo ñeyyā, sekhiyānaṃ panettha hi;

อุชฺชคฺฆิกาทิจตฺตาริ, กพเฬน มุเขน จฯ

Ujjagghikādicattāri, kabaḷena mukhena ca.

๑๙๕๗.

1957.

ฉมานีจาสนฎฺฐาน-ปจฺฉา อุปฺปถวา ทส;

Chamānīcāsanaṭṭhāna-pacchā uppathavā dasa;

สมุฎฺฐานาทโย ตุลฺยา, วุตฺตา สมนุภาสเนฯ

Samuṭṭhānādayo tulyā, vuttā samanubhāsane.

๑๙๕๘.

1958.

ฉตฺตํ ทณฺฑาวุธํ สตฺถํ, ปาทุการุฬฺหุปาหนา;

Chattaṃ daṇḍāvudhaṃ satthaṃ, pādukāruḷhupāhanā;

ยานํ สยนปลฺลตฺถ-เวฐิโตคุณฺฐิตานิ จฯ

Yānaṃ sayanapallattha-veṭhitoguṇṭhitāni ca.

๑๙๕๙.

1959.

ธมฺมเทสนาตุลฺยาว, สมุฎฺฐานาทินา ปน;

Dhammadesanātulyāva, samuṭṭhānādinā pana;

สูโปทเนน วิญฺญตฺติ, เถยฺยสตฺถสมํ มตํฯ

Sūpodanena viññatti, theyyasatthasamaṃ mataṃ.

๑๙๖๐.

1960.

อวเสสา ติปญฺญาส, สมานา ปฐเมน ตุ;

Avasesā tipaññāsa, samānā paṭhamena tu;

เสขิเยสุปิ สเพฺพสุ, อนาปตฺตาปทาสุปิฯ

Sekhiyesupi sabbesu, anāpattāpadāsupi.

๑๙๖๑.

1961.

อุชฺฌานสญฺญิเก ถูปี-กเต สูปปฎิจฺฉเท;

Ujjhānasaññike thūpī-kate sūpapaṭicchade;

ตีสุ สิกฺขาปเทเสฺวว, คิลาโน น ปนาคโตฯ

Tīsu sikkhāpadesveva, gilāno na panāgato.

เสขิยกถาฯ

Sekhiyakathā.

๑๙๖๒.

1962.

อิมํ วิทิตฺวา วินเย วินิจฺฉยํ;

Imaṃ viditvā vinaye vinicchayaṃ;

วิสารโท โหติ, วินีตมานโส;

Visārado hoti, vinītamānaso;

ปเรหิ โส โหติ จ ทุปฺปธํสิโย;

Parehi so hoti ca duppadhaṃsiyo;

ตโต หิ สิเกฺข สตตํ สมาหิโตฯ

Tato hi sikkhe satataṃ samāhito.

๑๙๖๓.

1963.

อิมํ ปรมสํกรํ สํกรํ;

Imaṃ paramasaṃkaraṃ saṃkaraṃ;

อเวจฺจ สวนามตํ นามตํ;

Avecca savanāmataṃ nāmataṃ;

ปฎุตฺตมธิเก หิเต เก หิ เต;

Paṭuttamadhike hite ke hi te;

น ยนฺติ กลิสาสเน สาสเนฯ

Na yanti kalisāsane sāsane.

อิติ วินยวินิจฺฉเย

Iti vinayavinicchaye

ภิกฺขุวิภงฺคกถา นิฎฺฐิตาฯ

Bhikkhuvibhaṅgakathā niṭṭhitā.





© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact