| Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / วินยวินิจฺฉย-อุตฺตรวินิจฺฉย • Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya |
เสทโมจนกถา
Sedamocanakathā
๖๗๙.
679.
อิโต ปรํ ปวกฺขามิ, ภิกฺขูนํ สุณตํ ปุน;
Ito paraṃ pavakkhāmi, bhikkhūnaṃ suṇataṃ puna;
เสทโมจนคาถาโย, ปฎุภาวกรา วราฯ
Sedamocanagāthāyo, paṭubhāvakarā varā.
๖๘๐.
680.
อุพฺภกฺขกํ วิวเชฺชตฺวา, อโธนาภิํ วิวชฺชิย;
Ubbhakkhakaṃ vivajjetvā, adhonābhiṃ vivajjiya;
ปฎิจฺจ เมถุนํ ธมฺมํ, กถํ ปาราชิโก สิยา?
Paṭicca methunaṃ dhammaṃ, kathaṃ pārājiko siyā?
๖๘๑.
681.
กพนฺธสตฺตกายสฺส, อุเร โหติ มุขํ สเจ;
Kabandhasattakāyassa, ure hoti mukhaṃ sace;
มุเขน เมถุนํ ธมฺมํ, กตฺวา ปาราชิโก ภเวฯ
Mukhena methunaṃ dhammaṃ, katvā pārājiko bhave.
๖๘๒.
682.
สุเญฺญ นิสฺสตฺตเก ทีเป, เอโก ภิกฺขุ สเจ วเส;
Suññe nissattake dīpe, eko bhikkhu sace vase;
เมถุนปจฺจยา ตสฺส, กถํ ปาราชิโก สิยา?
Methunapaccayā tassa, kathaṃ pārājiko siyā?
๖๘๓.
683.
ลมฺพี วา มุทุปิฎฺฐี วา, วจฺจมเคฺค มุเขปิ วา;
Lambī vā mudupiṭṭhī vā, vaccamagge mukhepi vā;
องฺคชาตํ ปเวเสโนฺต, สเก ปาราชิโก ภเวฯ
Aṅgajātaṃ pavesento, sake pārājiko bhave.
๖๘๔.
684.
สยํ นาทิยเต กิญฺจิ, ปรญฺจ น สมาทเป;
Sayaṃ nādiyate kiñci, parañca na samādape;
สํวิธานญฺจ เนวตฺถิ, กถํ ปาราชิโก สิยา?
Saṃvidhānañca nevatthi, kathaṃ pārājiko siyā?
๖๘๕.
685.
สุงฺกฆาเต อติกฺกเนฺต, นาทิยโนฺต ปรสฺส ตุ;
Suṅkaghāte atikkante, nādiyanto parassa tu;
อาณตฺติญฺจ วินาเยว, โหติ ปาราชิโก ยติฯ
Āṇattiñca vināyeva, hoti pārājiko yati.
๖๘๖.
686.
หรโนฺต ครุกํ ภณฺฑํ, เถยฺยจิเตฺตน ปุคฺคโล;
Haranto garukaṃ bhaṇḍaṃ, theyyacittena puggalo;
ปรสฺส ตุ ปริกฺขารํ, น จ ปาราชิโก กถํ?
Parassa tu parikkhāraṃ, na ca pārājiko kathaṃ?
๖๘๗.
687.
ติรจฺฉานคตานํ ตุ, ปุคฺคโล ครุภณฺฑกํ;
Tiracchānagatānaṃ tu, puggalo garubhaṇḍakaṃ;
คณฺหโนฺต เถยฺยจิเตฺตน, น จ ปาราชิโก สิยาฯ
Gaṇhanto theyyacittena, na ca pārājiko siyā.
๖๘๘.
688.
อตฺตโน สนฺตกํ ทตฺวา, ภิกฺขุ ปาราชิโก กถํ?
Attano santakaṃ datvā, bhikkhu pārājiko kathaṃ?
‘‘มรตู’’ติ อสปฺปาย-โภชนํ เทติ เจ จุโตฯ
‘‘Maratū’’ti asappāya-bhojanaṃ deti ce cuto.
๖๘๙.
689.
ปิตริ ปิตุสญฺญี จ, มาตุสญฺญี จ มาตริ;
Pitari pitusaññī ca, mātusaññī ca mātari;
หนฺตฺวานนฺตริยํ กมฺมํ, น ผุเสยฺย กถํ นโร?
Hantvānantariyaṃ kammaṃ, na phuseyya kathaṃ naro?
๖๙๐.
690.
ติรจฺฉานคตา มาตา, ติรจฺฉานคโต ปิตา;
Tiracchānagatā mātā, tiracchānagato pitā;
ตสฺมานนฺตริยํ นตฺถิ, มาริเตสุ อุโภสุปิฯ
Tasmānantariyaṃ natthi, māritesu ubhosupi.
๖๙๑.
691.
อนาทิยโนฺต ครุกํ, ปรญฺจ น สมาทเป;
Anādiyanto garukaṃ, parañca na samādape;
คจฺฉํ ฐิโต นิสิโนฺน วา, กถํ ปาราชิโก ภณ?
Gacchaṃ ṭhito nisinno vā, kathaṃ pārājiko bhaṇa?
๖๙๒.
692.
มนุสฺสุตฺตริเก ธเมฺม, กตฺวาน กติกํ ตโต;
Manussuttarike dhamme, katvāna katikaṃ tato;
สมฺภาวนาธิปฺปาโย โส, อติกฺกมติ เจ จุโตฯ
Sambhāvanādhippāyo so, atikkamati ce cuto.
๖๙๓.
693.
สงฺฆาทิเสสา จตฺตาโร, ภเวยฺยุํ เอกวตฺถุกา;
Saṅghādisesā cattāro, bhaveyyuṃ ekavatthukā;
กถํ? กเถหิ เม ปุโฎฺฐ, วินเย เจ วิสารโทฯ
Kathaṃ? Kathehi me puṭṭho, vinaye ce visārado.
๖๙๔.
694.
สญฺจริตฺตญฺจ ทุฎฺฐุลฺลํ, สํสคฺคํ อตฺตกามตํ;
Sañcarittañca duṭṭhullaṃ, saṃsaggaṃ attakāmataṃ;
อิตฺถิยา ปฎิปชฺชโนฺต, ผุเสยฺย จตุโร อิเมฯ
Itthiyā paṭipajjanto, phuseyya caturo ime.
๖๙๕.
695.
สงฺฆาทิเสสมาปโนฺน, ฉาเทตฺวา สุจิรํ ปน;
Saṅghādisesamāpanno, chādetvā suciraṃ pana;
อจริตฺวา ยถาวุตฺตํ, วตฺตํ โส วุฎฺฐิโต กถํ?
Acaritvā yathāvuttaṃ, vattaṃ so vuṭṭhito kathaṃ?
๖๙๖.
696.
สุกฺกวิสฺสฎฺฐิมาปโนฺน , ภิกฺขุภาเว ฐิโต ปน;
Sukkavissaṭṭhimāpanno , bhikkhubhāve ṭhito pana;
ปริวเตฺต ตุ ลิงฺคสฺมิํ, นตฺถิ สงฺฆาทิเสสตาฯ
Parivatte tu liṅgasmiṃ, natthi saṅghādisesatā.
๖๙๗.
697.
กุโทฺธ อาราธโก โหติ;
Kuddho ārādhako hoti;
กุโทฺธ โหติ จ นินฺทิโต;
Kuddho hoti ca nindito;
อถ โก นาม โส ธโมฺม;
Atha ko nāma so dhammo;
เยน กุโทฺธ ปสํสิโต?
Yena kuddho pasaṃsito?
๖๙๘.
698.
วณฺณสฺมิํ ภญฺญมาเน โย, ติตฺถิยานํ ตุ กุชฺฌติ;
Vaṇṇasmiṃ bhaññamāne yo, titthiyānaṃ tu kujjhati;
อาราธโก, สมฺพุทฺธสฺส, ยทิ กุชฺฌติ นินฺทิโตฯ
Ārādhako, sambuddhassa, yadi kujjhati nindito.
๖๙๙.
699.
อตฺถงฺคเต ตุ สูริเย, โภชนํ ภิกฺขุ ภุญฺชติ;
Atthaṅgate tu sūriye, bhojanaṃ bhikkhu bhuñjati;
น ขิตฺตจิโตฺตนุมฺมโตฺต, นิราปตฺติ กถํ ภเว?
Na khittacittonummatto, nirāpatti kathaṃ bhave?
๗๐๐.
700.
โย จ โรมนฺถยิตฺวาน, รตฺติํ ฆสติ โภชนํ;
Yo ca romanthayitvāna, rattiṃ ghasati bhojanaṃ;
นตฺถิ ตสฺส ปนาปตฺติ, วิกาลโภชเนน หิฯ
Natthi tassa panāpatti, vikālabhojanena hi.
๗๐๑.
701.
อตฺถงฺคเต จ สูริเย, คเหตฺวา ภิกฺขุ โภชนํ;
Atthaṅgate ca sūriye, gahetvā bhikkhu bhojanaṃ;
สเจ ภุเญฺชยฺย อาปตฺติ, อนาปตฺติ กถํ ภเว?
Sace bhuñjeyya āpatti, anāpatti kathaṃ bhave?
๗๐๒.
702.
วิกาลุตฺตรกุรุํ คนฺตฺวา, ตตฺถ ลทฺธาน โภชนํ;
Vikāluttarakuruṃ gantvā, tattha laddhāna bhojanaṃ;
อาคนฺตฺวา อิธ กาเลน, นตฺถิ อาปตฺติ ภุญฺชโตฯ
Āgantvā idha kālena, natthi āpatti bhuñjato.
๗๐๓.
703.
คาเม วา ยทิ วารเญฺญ, ยํ ปเรสํ มมายิตํ;
Gāme vā yadi vāraññe, yaṃ paresaṃ mamāyitaṃ;
น หรโนฺตว ตํ เถยฺยา, กถํ ปาราชิโก สิยา?
Na harantova taṃ theyyā, kathaṃ pārājiko siyā?
๗๐๔.
704.
เถยฺยสํวาสโก นาม, ลิงฺคสํวาสเถนโก;
Theyyasaṃvāsako nāma, liṅgasaṃvāsathenako;
ปรภณฺฑํ อคณฺหโนฺต, โหติ เอส ปราชิโตฯ
Parabhaṇḍaṃ agaṇhanto, hoti esa parājito.
๗๐๕.
705.
นารี รูปวตี พาลา, ภิกฺขุ รเตฺตน เจตสา;
Nārī rūpavatī bālā, bhikkhu rattena cetasā;
เมถุนํ ตาย กตฺวาปิ, โส น ปาราชิโก กถํ?
Methunaṃ tāya katvāpi, so na pārājiko kathaṃ?
๗๐๖.
706.
ภิกฺขุ รูปวติํ นาริํ, สุปินเนฺตน ปสฺสติ;
Bhikkhu rūpavatiṃ nāriṃ, supinantena passati;
ตาย เมถุนสํโยเค, กเตปิ น วินสฺสติฯ
Tāya methunasaṃyoge, katepi na vinassati.
๗๐๗.
707.
เอกิสฺสา เทฺว สิยุํ ปุตฺตา, ชาตา อิธ ปนิตฺถิยา;
Ekissā dve siyuṃ puttā, jātā idha panitthiyā;
ทฺวินฺนํ มาตา ปิตา สาว, กถํ โหติ ภณาหิ เม?
Dvinnaṃ mātā pitā sāva, kathaṃ hoti bhaṇāhi me?
๗๐๘.
708.
อุภโตพฺยญฺชนา อิตฺถี, คพฺภํ คณฺหาติ อตฺตนา;
Ubhatobyañjanā itthī, gabbhaṃ gaṇhāti attanā;
คณฺหาเปติ ปรํ คพฺภํ, ตสฺมา มาตา ปิตา จ สาฯ
Gaṇhāpeti paraṃ gabbhaṃ, tasmā mātā pitā ca sā.
๗๐๙.
709.
ปุริเสน สหาคาเร, รโห วสติ ภิกฺขุนี;
Purisena sahāgāre, raho vasati bhikkhunī;
ปรามสติ ตสฺสงฺคํ, อนาปตฺติ กถํ สิยา?
Parāmasati tassaṅgaṃ, anāpatti kathaṃ siyā?
๗๑๐.
710.
สหาคาริกเสยฺยญฺจ, สพฺพญฺจ ปฎิชคฺคนํ;
Sahāgārikaseyyañca, sabbañca paṭijagganaṃ;
ทารกสฺส จ มาตา หิ, กาตุํ ลภติ ภิกฺขุนีฯ
Dārakassa ca mātā hi, kātuṃ labhati bhikkhunī.
๗๑๑.
711.
โก จ ภิกฺขูหิ สิกฺขาสุ, อสาธารณตํ คโต;
Ko ca bhikkhūhi sikkhāsu, asādhāraṇataṃ gato;
น ปาริวาสิโก พฺรูหิ, น อุกฺขิตฺตาทิโกปิ จ?
Na pārivāsiko brūhi, na ukkhittādikopi ca?
๗๑๒.
712.
คเหตุํ ขุรภณฺฑํ ตุ, สเจ นฺหาปิตปุพฺพโก;
Gahetuṃ khurabhaṇḍaṃ tu, sace nhāpitapubbako;
น โส ลภติ อเญฺญสํ, กปฺปตีติ จ นิทฺทิเสฯ
Na so labhati aññesaṃ, kappatīti ca niddise.
๗๑๓.
713.
กเถติ กุสลํ ธมฺมํ, ปรมํ อตฺถสํหิตํ;
Katheti kusalaṃ dhammaṃ, paramaṃ atthasaṃhitaṃ;
กตโม ปุคฺคโล พฺรูหิ, น มโต น จ ชีวติ?
Katamo puggalo brūhi, na mato na ca jīvati?
๗๑๔.
714.
กเถติ กุสลํ ธมฺมํ, ปรมํ อตฺถสํหิตํ;
Katheti kusalaṃ dhammaṃ, paramaṃ atthasaṃhitaṃ;
โหติ นิมฺมิตพุโทฺธ โส, น มโต น จ ชีวติฯ
Hoti nimmitabuddho so, na mato na ca jīvati.
๗๑๕.
715.
สํยาจิกํ กโรนฺตสฺส, กุฎิํ เทสิตวตฺถุกํ;
Saṃyācikaṃ karontassa, kuṭiṃ desitavatthukaṃ;
ปมาณิกมนารมฺภํ, อาปตฺติ สปริกฺกมํฯ
Pamāṇikamanārambhaṃ, āpatti saparikkamaṃ.
๗๑๖.
716.
นโร กโรติ เจ กุฎิํ, ส สพฺพมตฺติกามยํ;
Naro karoti ce kuṭiṃ, sa sabbamattikāmayaṃ;
น มุจฺจเตว วชฺชโต, ชิเนน วุตฺตโต ตโตฯ
Na muccateva vajjato, jinena vuttato tato.
๗๑๗.
717.
สํยาจิกาย ภิกฺขุสฺส, อนาปตฺติ กถํ สิยา;
Saṃyācikāya bhikkhussa, anāpatti kathaṃ siyā;
สพฺพลกฺขณหีนํ ตุ, กโรนฺตสฺส กุฎิํ ปน?
Sabbalakkhaṇahīnaṃ tu, karontassa kuṭiṃ pana?
๗๑๘.
718.
สํยาจิกํ กโรนฺตสฺส, ติณจฺฉทนกํ กุฎิํ;
Saṃyācikaṃ karontassa, tiṇacchadanakaṃ kuṭiṃ;
ภิกฺขุโน ชินจเนฺทน, อนาปตฺติ ปกาสิตาฯ
Bhikkhuno jinacandena, anāpatti pakāsitā.
๗๑๙.
719.
น กายิกํ กญฺจิ ปโยคมาจเร;
Na kāyikaṃ kañci payogamācare;
น กิญฺจิ วาจาย ปรํ ภเณยฺย;
Na kiñci vācāya paraṃ bhaṇeyya;
ผุเส ครุํ อนฺติมวตฺถุเหตุกํ;
Phuse garuṃ antimavatthuhetukaṃ;
วิสารโท เจ วินเย ภณาหิ ตฺวํ?
Visārado ce vinaye bhaṇāhi tvaṃ?
๗๒๐.
720.
ปรสฺสา ปน ยา วชฺชํ, ปฎิจฺฉาเทติ ภิกฺขุนี;
Parassā pana yā vajjaṃ, paṭicchādeti bhikkhunī;
อยํ ปาราชิกาปตฺติํ, ตนฺนิมิตฺตํ ครุํ ผุเสฯ
Ayaṃ pārājikāpattiṃ, tannimittaṃ garuṃ phuse.
๗๒๑.
721.
น กายิกํ กิญฺจิปิ ปาปมาจเร;
Na kāyikaṃ kiñcipi pāpamācare;
น กิญฺจิ วาจาย จเรยฺย ปาปกํ;
Na kiñci vācāya careyya pāpakaṃ;
สุนาสิโตเยว จ นาสิโต สิยา;
Sunāsitoyeva ca nāsito siyā;
กถํ ตุวํ พฺรูหิ มยาสิ ปุจฺฉิโต?
Kathaṃ tuvaṃ brūhi mayāsi pucchito?
๗๒๒.
722.
อภพฺพา ปน เย วุตฺตา, ปุคฺคลา ปณฺฑกาทโย;
Abhabbā pana ye vuttā, puggalā paṇḍakādayo;
เอกาทส มุนิเนฺทน, นาสิตา เต สุนาสิตาฯ
Ekādasa munindena, nāsitā te sunāsitā.
๗๒๓.
723.
อนุคฺคิรํ คิรํ กิญฺจิ, สุภํ วา ยทิ วาสุภํ;
Anuggiraṃ giraṃ kiñci, subhaṃ vā yadi vāsubhaṃ;
ผุเส วาจสิกํ วชฺชํ, กถํ เม ปุจฺฉิโต ภณ?
Phuse vācasikaṃ vajjaṃ, kathaṃ me pucchito bhaṇa?
๗๒๔.
724.
สนฺติเมว ปนาปตฺติํ, ภิกฺขุ นาวิกเรยฺย โย;
Santimeva panāpattiṃ, bhikkhu nāvikareyya yo;
สมฺปชานมุสาวาเท, ทุกฺกฎํ ตสฺส วณฺณิตํฯ
Sampajānamusāvāde, dukkaṭaṃ tassa vaṇṇitaṃ.
๗๒๕.
725.
เอกโตอุปสมฺปนฺนา, อุโภ ตาสํ ตุ หตฺถโต;
Ekatoupasampannā, ubho tāsaṃ tu hatthato;
จีวรํ คณฺหโต โหนฺติ, นานาอาปตฺติโย กถํ?
Cīvaraṃ gaṇhato honti, nānāāpattiyo kathaṃ?
๗๒๖.
726.
เอกโตอุปสมฺปนฺนา , ภิกฺขูนํ ตุ วเสน ยา;
Ekatoupasampannā , bhikkhūnaṃ tu vasena yā;
จีวรํ หตฺถโต ตสฺสา, ปาจิตฺติ ปฎิคณฺหโตฯ
Cīvaraṃ hatthato tassā, pācitti paṭigaṇhato.
๗๒๗.
727.
เอกโตอุปสมฺปนฺนา, ภิกฺขุนีนํ วเสน ยา;
Ekatoupasampannā, bhikkhunīnaṃ vasena yā;
จีวรํ หตฺถโต ตสฺสา, ทุกฺกฎํ ปฎิคณฺหโตฯ
Cīvaraṃ hatthato tassā, dukkaṭaṃ paṭigaṇhato.
๗๒๘.
728.
สํวิธาย จ จตฺตาโร, ครุํ เถนิํสุ ภณฺฑกํ;
Saṃvidhāya ca cattāro, garuṃ theniṃsu bhaṇḍakaṃ;
เถโร ถุลฺลจฺจยํ เตสุ, ปโตฺต, เสสา ปราชยํฯ
Thero thullaccayaṃ tesu, patto, sesā parājayaṃ.
๗๒๙.
729.
กถํ ? ฉมาสกํ ภณฺฑํ, ตตฺถ สาหตฺถิกา ตโย;
Kathaṃ ? Chamāsakaṃ bhaṇḍaṃ, tattha sāhatthikā tayo;
หฎา เถเรน มาสา ตุ, ตโย อาณตฺติยาปิ จฯ
Haṭā therena māsā tu, tayo āṇattiyāpi ca.
๗๓๐.
730.
ตีหิ สาหตฺถิโกเกโก;
Tīhi sāhatthikokeko;
ปญฺจ อาณตฺติยา หฎา;
Pañca āṇattiyā haṭā;
ตสฺมา ถุลฺลจฺจยํ เถโร;
Tasmā thullaccayaṃ thero;
ปโตฺต, เสสา ปราชยํฯ
Patto, sesā parājayaṃ.
๗๓๑.
731.
พหิทฺธา เคหโต ภิกฺขุ, อิตฺถี คพฺภนฺตรํ คตา;
Bahiddhā gehato bhikkhu, itthī gabbhantaraṃ gatā;
ฉิทฺทํ เคหสฺส โน อตฺถิ, เมถุนปจฺจยา จุโตฯ
Chiddaṃ gehassa no atthi, methunapaccayā cuto.
๗๓๒.
732.
อโนฺตทุสฺสกุฎิเฎฺฐน, มาตุคาเมน เมถุนํ;
Antodussakuṭiṭṭhena, mātugāmena methunaṃ;
สนฺถตาทิวเสเนว, กตฺวา โหติ ปราชิโตฯ
Santhatādivaseneva, katvā hoti parājito.
๗๓๓.
733.
สปฺปิอาทิํ ตุ เภสชฺชํ, คเหตฺวา สามเมว ตํ;
Sappiādiṃ tu bhesajjaṃ, gahetvā sāmameva taṃ;
อวีติวเตฺต สตฺตาเห, กถํ อาปตฺติ เสวโต?
Avītivatte sattāhe, kathaṃ āpatti sevato?
๗๓๔.
734.
ปริวตฺติตลิงฺคสฺส, ภิกฺขุโน อิตราย วา;
Parivattitaliṅgassa, bhikkhuno itarāya vā;
อวีติวเตฺต สตฺตาเห, โหติ อาปตฺติ เสวโตฯ
Avītivatte sattāhe, hoti āpatti sevato.
๗๓๕.
735.
นิสฺสคฺคิเยน ปาจิตฺติ, สุทฺธปาจิตฺติยมฺปิ จ;
Nissaggiyena pācitti, suddhapācittiyampi ca;
เอกโตว กถํ ภิกฺขุ, อาปเชฺชยฺย ภณาหิ เม?
Ekatova kathaṃ bhikkhu, āpajjeyya bhaṇāhi me?
๗๓๖.
736.
สเงฺฆ ปริณตํ ลาภํ, อตฺตโน จ ปรสฺส จ;
Saṅghe pariṇataṃ lābhaṃ, attano ca parassa ca;
เอกโต ปริณาเมโนฺต, ปโยเคน ทฺวยํ ผุเสฯ
Ekato pariṇāmento, payogena dvayaṃ phuse.
๗๓๗.
737.
ภิกฺขู สมาคมฺม สมคฺคสญฺญา;
Bhikkhū samāgamma samaggasaññā;
สเพฺพ กเรยฺยุํ ปน สงฺฆกมฺมํ;
Sabbe kareyyuṃ pana saṅghakammaṃ;
ภิกฺขุฎฺฐิโต ทฺวาทสโยชนสฺมิํ;
Bhikkhuṭṭhito dvādasayojanasmiṃ;
กถํ กตํ กุปฺปติ วคฺคเหตุ?
Kathaṃ kataṃ kuppati vaggahetu?
๗๓๘.
738.
อตฺถิ สเจ ปน ภิกฺขุ นิสิโนฺน;
Atthi sace pana bhikkhu nisinno;
ทฺวาทสโยชนิเก นคเร ตุ;
Dvādasayojanike nagare tu;
ตตฺถ กตํ ปน กมฺมมกมฺมํ;
Tattha kataṃ pana kammamakammaṃ;
นตฺถิ วิหารคตา ยทิ สีมาฯ
Natthi vihāragatā yadi sīmā.
๗๓๙.
739.
สงฺฆาฎิ ปารุตา กาเย, นิวโตฺถนฺตรวาสโก;
Saṅghāṭi pārutā kāye, nivatthontaravāsako;
นิสฺสคฺคิยานิ สพฺพานิ, กถํ โหนฺติ กเถหิ เม?
Nissaggiyāni sabbāni, kathaṃ honti kathehi me?
๗๔๐.
740.
กณฺณํ คเหตฺวา ตเตฺถว, กทฺทมํ ยทิ โธวติ;
Kaṇṇaṃ gahetvā tattheva, kaddamaṃ yadi dhovati;
ภิกฺขุนี กายงฺคาเนว, ตานิ นิสฺสคฺคิยานิ หิฯ
Bhikkhunī kāyaṅgāneva, tāni nissaggiyāni hi.
๗๔๑.
741.
ปุริสํ อปิตรํ หนฺตฺวา, อิตฺถิํ หนฺตฺวา อมาตรํ;
Purisaṃ apitaraṃ hantvā, itthiṃ hantvā amātaraṃ;
อานนฺตริยกํ กมฺมํ, อาปชฺชติ กถํ นโร?
Ānantariyakaṃ kammaṃ, āpajjati kathaṃ naro?
๗๔๒.
742.
ปริวเตฺต ตุ ลิงฺคสฺมิํ, ปิตรํ อิตฺถิตํ คตํ;
Parivatte tu liṅgasmiṃ, pitaraṃ itthitaṃ gataṃ;
มาตรํ ปุริสตฺตํ ตุ, คตํ หนฺตฺวา ครุํ ผุเสฯ
Mātaraṃ purisattaṃ tu, gataṃ hantvā garuṃ phuse.
๗๔๓.
743.
มาตรํ ปน มาเรตฺวา, มาเรตฺวา ปิตรมฺปิ จ;
Mātaraṃ pana māretvā, māretvā pitarampi ca;
อานนฺตริยกํ กมฺมํ, นาปเชฺชยฺย กถํ นโร?
Ānantariyakaṃ kammaṃ, nāpajjeyya kathaṃ naro?
๗๔๔.
744.
ติรจฺฉานคตา มาตา, ติรจฺฉานคโต ปิตา;
Tiracchānagatā mātā, tiracchānagato pitā;
มาตรํ ปิตรํ หนฺตฺวา, นานนฺตริยกํ ผุเสฯ
Mātaraṃ pitaraṃ hantvā, nānantariyakaṃ phuse.
๗๔๕.
745.
โจเทตฺวา สมฺมุขีภูตํ, สโงฺฆ กมฺมํ กเรยฺย เจ;
Codetvā sammukhībhūtaṃ, saṅgho kammaṃ kareyya ce;
กถํ กมฺมํ อกมฺมํ ตํ, สโงฺฆ สาปตฺติโก สิยา?
Kathaṃ kammaṃ akammaṃ taṃ, saṅgho sāpattiko siyā?
๗๔๖.
746.
วุตฺตํ ตุ ปณฺฑกาทีนํ, สนฺธาย อุปสมฺปทํ;
Vuttaṃ tu paṇḍakādīnaṃ, sandhāya upasampadaṃ;
อนาปตฺติสฺส กมฺมํ ตุ, สนฺธายาติ กุรุนฺทิยํฯ
Anāpattissa kammaṃ tu, sandhāyāti kurundiyaṃ.
๗๔๗.
747.
กปฺปพินฺทุกตํ รตฺตํ, จีวรํ ตุ อธิฎฺฐิตํ;
Kappabindukataṃ rattaṃ, cīvaraṃ tu adhiṭṭhitaṃ;
กถมสฺส สิยาปตฺติ, เสวมานสฺส ทุกฺกฎํ?
Kathamassa siyāpatti, sevamānassa dukkaṭaṃ?
๗๔๘.
748.
สกํ อนิสฺสชิตฺวาน, โย นิสฺสคฺคิยจีวรํ;
Sakaṃ anissajitvāna, yo nissaggiyacīvaraṃ;
ปริภุญฺชติ ตสฺสาย-มาปตฺติ ปริทีปิตาฯ
Paribhuñjati tassāya-māpatti paridīpitā.
๗๔๙.
749.
ปญฺจ ปาจิตฺติยาเนว, นานาวตฺถุกตานิ หิ;
Pañca pācittiyāneva, nānāvatthukatāni hi;
อปุพฺพํ อจริมํ เอก-กฺขเณ อาปชฺชเต กถํ?
Apubbaṃ acarimaṃ eka-kkhaṇe āpajjate kathaṃ?
๗๕๐.
750.
เภสชฺชานิ หิ ปเญฺจว, คเหตฺวา ภาชเน วิสุํ;
Bhesajjāni hi pañceva, gahetvā bhājane visuṃ;
ฐปิเตสุ จ สตฺตาหา-ติกฺกเม โหนฺติ ปญฺจปิฯ
Ṭhapitesu ca sattāhā-tikkame honti pañcapi.
๗๕๑.
751.
น รตฺตจิโตฺต น จ เถยฺยจิโตฺต;
Na rattacitto na ca theyyacitto;
น จาปิ จิตฺตํ มรณาย ตสฺส;
Na cāpi cittaṃ maraṇāya tassa;
เทนฺตสฺส ปาราชิกมาห สตฺถา;
Dentassa pārājikamāha satthā;
ถุลฺลจฺจยํ ตํ ปฎิคณฺหโตปิฯ
Thullaccayaṃ taṃ paṭigaṇhatopi.
๗๕๒.
752.
สลากํ สงฺฆเภทาย, ปเทนฺตสฺส ปราชโย;
Salākaṃ saṅghabhedāya, padentassa parājayo;
โหติ ถุลฺลจฺจยํ ตสฺส, สลากํ ปฎิคณฺหโตฯ
Hoti thullaccayaṃ tassa, salākaṃ paṭigaṇhato.
๗๕๓.
753.
เอกตฺถ นิกฺขิปิตฺวาน, จีวรํ อทฺธโยชเน;
Ekattha nikkhipitvāna, cīvaraṃ addhayojane;
อรุณํ อุฎฺฐาเปนฺตสฺส, อนาปตฺติ กถํ สิยา?
Aruṇaṃ uṭṭhāpentassa, anāpatti kathaṃ siyā?
๗๕๔.
754.
สุปฺปติฎฺฐิตนิโคฺรธ-สทิเส รุกฺขมูลเก;
Suppatiṭṭhitanigrodha-sadise rukkhamūlake;
อนาปตฺติ หิ โส รุโกฺข, โหติ เอกกุลสฺส เจฯ
Anāpatti hi so rukkho, hoti ekakulassa ce.
๗๕๕.
755.
กถํ อาปตฺติโย นานา-;
Kathaṃ āpattiyo nānā-;
วตฺถุกาโย หิ กายิกา;
Vatthukāyo hi kāyikā;
อปุพฺพํ อจริมํ เอก-;
Apubbaṃ acarimaṃ eka-;
กฺขเณ สมฺพหุลา ผุเส?
Kkhaṇe sambahulā phuse?
๗๕๖.
756.
นานิตฺถีนํ ตุ เกเส วา, ตาสํ องฺคุลิโยปิ วา;
Nānitthīnaṃ tu kese vā, tāsaṃ aṅguliyopi vā;
เอกโต คหเณ ตสฺส, โหนฺติ สมฺพหุลา ปนฯ
Ekato gahaṇe tassa, honti sambahulā pana.
๗๕๗.
757.
กถํ วาจสิกา นานา-วตฺถุกาโย น กายิกา;
Kathaṃ vācasikā nānā-vatthukāyo na kāyikā;
อปุพฺพํ อจริมํ เอก-กฺขเณ อาปตฺติโย ผุเส?
Apubbaṃ acarimaṃ eka-kkhaṇe āpattiyo phuse?
๗๕๘.
758.
ทุฎฺฐุลฺลํ โย วทติ จ วาจํ;
Duṭṭhullaṃ yo vadati ca vācaṃ;
‘‘สพฺพา ตุเมฺห สิขรณิโย’’ติ;
‘‘Sabbā tumhe sikharaṇiyo’’ti;
วุตฺตา โทสา วินยนสเตฺถ;
Vuttā dosā vinayanasatthe;
ตสฺสิตฺถีนํ คณนวเสนฯ
Tassitthīnaṃ gaṇanavasena.
๗๕๙.
759.
อิตฺถิยา ปุริเสนาปิ, ปณฺฑเกน นิมิตฺตเก;
Itthiyā purisenāpi, paṇḍakena nimittake;
เมถุนํ น จ เสวโนฺต, เมถุนปฺปจฺจยา จุโต?
Methunaṃ na ca sevanto, methunappaccayā cuto?
๗๖๐.
760.
เมถุเน ปุพฺพภาคํ ตุ, กายสํสคฺคตํ คตา;
Methune pubbabhāgaṃ tu, kāyasaṃsaggataṃ gatā;
เมถุนปฺปจฺจยา เฉชฺชํ, อาปนฺนา อฎฺฐวตฺถุกํฯ
Methunappaccayā chejjaṃ, āpannā aṭṭhavatthukaṃ.
๗๖๑.
761.
มาตรํ จีวรํ ยาเจ, สเงฺฆ ปริณตํ น จ;
Mātaraṃ cīvaraṃ yāce, saṅghe pariṇataṃ na ca;
เกนสฺส โหติ อาปตฺติ, อนาปตฺติ จ ญาตเก?
Kenassa hoti āpatti, anāpatti ca ñātake?
๗๖๒.
762.
วสฺสสาฎิกลาภตฺถํ , สมเย ปิฎฺฐิสญฺญิเต;
Vassasāṭikalābhatthaṃ , samaye piṭṭhisaññite;
สิยาปตฺติ สตุปฺปาทํ, กโรโต มาตรมฺปิ จฯ
Siyāpatti satuppādaṃ, karoto mātarampi ca.
๗๖๓.
763.
สงฺฆาทิเสสมาปตฺติํ, ปาจิตฺติํ ทุกฺกฎํ กถํ;
Saṅghādisesamāpattiṃ, pācittiṃ dukkaṭaṃ kathaṃ;
ปาฎิเทสนิยํ ถุลฺล-จฺจยํ เอกกฺขเณ ผุเส?
Pāṭidesaniyaṃ thulla-ccayaṃ ekakkhaṇe phuse?
๗๖๔.
764.
อวสฺสุตาวสฺสุตหตฺถโต หิ;
Avassutāvassutahatthato hi;
ปิณฺฑํ คเหตฺวา ลสุณํ ปณีตํ;
Piṇḍaṃ gahetvā lasuṇaṃ paṇītaṃ;
มนุสฺสมํสญฺจ อกปฺปมญฺญํ;
Manussamaṃsañca akappamaññaṃ;
สเพฺพกโต ขาทติ, โหนฺติ ตสฺสาฯ
Sabbekato khādati, honti tassā.
๗๖๕.
765.
เอโก อุปชฺฌายกปุคฺคเลโก;
Eko upajjhāyakapuggaleko;
อาจริยโก เทฺวปิ จ ปุณฺณวสฺสา;
Ācariyako dvepi ca puṇṇavassā;
เอกาว เตสํ ปน กมฺมวาจา;
Ekāva tesaṃ pana kammavācā;
เอกสฺส กมฺมํ ตุ น รูหเต กิํ?
Ekassa kammaṃ tu na rūhate kiṃ?
๗๖๖.
766.
เกสคฺคมตฺตมฺปิ มหิทฺธิเกสุ;
Kesaggamattampi mahiddhikesu;
อากาสโค โหติ สเจ ปเนโก;
Ākāsago hoti sace paneko;
กตมฺปิ ตํ รูหติ เนว กมฺมํ;
Katampi taṃ rūhati neva kammaṃ;
อากาสคเสฺสว, น ภูมิคสฺสฯ
Ākāsagasseva, na bhūmigassa.
๗๖๗.
767.
สเงฺฆนปิ หิ อากาเส, ฐิเตน ปน อิทฺธิยา;
Saṅghenapi hi ākāse, ṭhitena pana iddhiyā;
ภูมิคสฺส น กาตพฺพํ, กโรติ ยทิ กุปฺปติฯ
Bhūmigassa na kātabbaṃ, karoti yadi kuppati.
๗๖๘.
768.
น จ กปฺปกตํ วตฺถํ, น จ รตฺตํ อกปฺปิยํ;
Na ca kappakataṃ vatthaṃ, na ca rattaṃ akappiyaṃ;
นิวตฺถสฺส ปนาปตฺติ, อนาปตฺติ กถํ สิยา?
Nivatthassa panāpatti, anāpatti kathaṃ siyā?
๗๖๙.
769.
อจฺฉินฺนจีวรเสฺสตฺถ, ภิกฺขุสฺส ปน กิญฺจิปิ;
Acchinnacīvarassettha, bhikkhussa pana kiñcipi;
น จสฺสากปฺปิยํ นาม, จีวรํ ปน วิชฺชติฯ
Na cassākappiyaṃ nāma, cīvaraṃ pana vijjati.
๗๗๐.
770.
น กุโตปิ จ คณฺหติ กิญฺจิ หเว;
Na kutopi ca gaṇhati kiñci have;
น ตุ เทติ จ กิญฺจิปิ โภชนโต;
Na tu deti ca kiñcipi bhojanato;
ครุกํ ปน วชฺชมุเปติ กถํ;
Garukaṃ pana vajjamupeti kathaṃ;
วท เม วินเย กุสโลสิ ยทิ?
Vada me vinaye kusalosi yadi?
๗๗๑.
771.
อาทาย ยํ กิญฺจิ อวสฺสุตมฺหา;
Ādāya yaṃ kiñci avassutamhā;
อุโยฺยชิตา ภุญฺชติ โภชนเญฺจ;
Uyyojitā bhuñjati bhojanañce;
อุโยฺยชิตา ยา ปน ยาย ตสฺสา;
Uyyojitā yā pana yāya tassā;
สงฺฆาทิเสสํ กถยนฺติ ธีราฯ
Saṅghādisesaṃ kathayanti dhīrā.
๗๗๒.
772.
กสฺสจิ กิญฺจิ น เทติ สหตฺถา;
Kassaci kiñci na deti sahatthā;
เนว จ คณฺหติ กิญฺจิ กุโตจิ;
Neva ca gaṇhati kiñci kutoci;
วชฺชมุเปติ ลหุํ, น ครุํ ตุ;
Vajjamupeti lahuṃ, na garuṃ tu;
พฺรูหิ กถํ ยทิ พุชฺฌสิ สาธุ?
Brūhi kathaṃ yadi bujjhasi sādhu?
๗๗๓.
773.
ทนฺตโปโนทกานํ ตุ, คหเณ ปน ภิกฺขุนี;
Dantaponodakānaṃ tu, gahaṇe pana bhikkhunī;
อุโยฺยเชนฺตี ลหุํ วชฺชํ, อาปชฺชติ นิเสวิเตฯ
Uyyojentī lahuṃ vajjaṃ, āpajjati nisevite.
๗๗๔.
774.
อาปชฺชติ ปนาปตฺติํ, ครุกํ สาวเสสกํ;
Āpajjati panāpattiṃ, garukaṃ sāvasesakaṃ;
ฉาเทติ, น ผุเส วชฺชํ, กถํ ชานาสิ เม วท?
Chādeti, na phuse vajjaṃ, kathaṃ jānāsi me vada?
๗๗๕.
775.
สงฺฆาทิเสสมาปตฺติํ, อาปชฺชิตฺวา อนาทโร;
Saṅghādisesamāpattiṃ, āpajjitvā anādaro;
ฉาเทโนฺตปิ ตมาปตฺติํ, นาญฺญํ อุกฺขิตฺตโก ผุเสฯ
Chādentopi tamāpattiṃ, nāññaṃ ukkhittako phuse.
๗๗๖.
776.
สปฺปาณปฺปาณชํ เนว, ชงฺคมํ น วิหงฺคมํ;
Sappāṇappāṇajaṃ neva, jaṅgamaṃ na vihaṅgamaṃ;
ทฺวิชํ กนฺตมกนฺตญฺจ, สเจ ชานาสิ เม วท?
Dvijaṃ kantamakantañca, sace jānāsi me vada?
๗๗๗.
777.
สปฺปาณปฺปาณโช วุโตฺต;
Sappāṇappāṇajo vutto;
จิตฺตโช อุตุโชปิ จ;
Cittajo utujopi ca;
ทฺวีเหว ปน ชาตตฺตา;
Dvīheva pana jātattā;
มโต สโทฺท ทฺวิโชติ หิฯ
Mato saddo dvijoti hi.
๗๗๘.
778.
วินเย อนยูปรเม ปรเม;
Vinaye anayūparame parame;
สุชนสฺส สุขานยเน นยเน;
Sujanassa sukhānayane nayane;
ปฎุ โหติ ปธานรโต น รโต;
Paṭu hoti padhānarato na rato;
อิธ โย ปน สารมเต รมเตฯ
Idha yo pana sāramate ramate.
เสทโมจนคาถาโย สมตฺตาฯ
Sedamocanagāthāyo samattā.
