Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / วินยวินิจฺฉย-อุตฺตรวินิจฺฉย • Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya

เสทโมจนกถา

Sedamocanakathā

๖๗๙.

679.

อิโต ปรํ ปวกฺขามิ, ภิกฺขูนํ สุณตํ ปุน;

Ito paraṃ pavakkhāmi, bhikkhūnaṃ suṇataṃ puna;

เสทโมจนคาถาโย, ปฎุภาวกรา วราฯ

Sedamocanagāthāyo, paṭubhāvakarā varā.

๖๘๐.

680.

อุพฺภกฺขกํ วิวเชฺชตฺวา, อโธนาภิํ วิวชฺชิย;

Ubbhakkhakaṃ vivajjetvā, adhonābhiṃ vivajjiya;

ปฎิจฺจ เมถุนํ ธมฺมํ, กถํ ปาราชิโก สิยา?

Paṭicca methunaṃ dhammaṃ, kathaṃ pārājiko siyā?

๖๘๑.

681.

กพนฺธสตฺตกายสฺส, อุเร โหติ มุขํ สเจ;

Kabandhasattakāyassa, ure hoti mukhaṃ sace;

มุเขน เมถุนํ ธมฺมํ, กตฺวา ปาราชิโก ภเวฯ

Mukhena methunaṃ dhammaṃ, katvā pārājiko bhave.

๖๘๒.

682.

สุเญฺญ นิสฺสตฺตเก ทีเป, เอโก ภิกฺขุ สเจ วเส;

Suññe nissattake dīpe, eko bhikkhu sace vase;

เมถุนปจฺจยา ตสฺส, กถํ ปาราชิโก สิยา?

Methunapaccayā tassa, kathaṃ pārājiko siyā?

๖๘๓.

683.

ลมฺพี วา มุทุปิฎฺฐี วา, วจฺจมเคฺค มุเขปิ วา;

Lambī vā mudupiṭṭhī vā, vaccamagge mukhepi vā;

องฺคชาตํ ปเวเสโนฺต, สเก ปาราชิโก ภเวฯ

Aṅgajātaṃ pavesento, sake pārājiko bhave.

๖๘๔.

684.

สยํ นาทิยเต กิญฺจิ, ปรญฺจ น สมาทเป;

Sayaṃ nādiyate kiñci, parañca na samādape;

สํวิธานญฺจ เนวตฺถิ, กถํ ปาราชิโก สิยา?

Saṃvidhānañca nevatthi, kathaṃ pārājiko siyā?

๖๘๕.

685.

สุงฺกฆาเต อติกฺกเนฺต, นาทิยโนฺต ปรสฺส ตุ;

Suṅkaghāte atikkante, nādiyanto parassa tu;

อาณตฺติญฺจ วินาเยว, โหติ ปาราชิโก ยติฯ

Āṇattiñca vināyeva, hoti pārājiko yati.

๖๘๖.

686.

หรโนฺต ครุกํ ภณฺฑํ, เถยฺยจิเตฺตน ปุคฺคโล;

Haranto garukaṃ bhaṇḍaṃ, theyyacittena puggalo;

ปรสฺส ตุ ปริกฺขารํ, น จ ปาราชิโก กถํ?

Parassa tu parikkhāraṃ, na ca pārājiko kathaṃ?

๖๘๗.

687.

ติรจฺฉานคตานํ ตุ, ปุคฺคโล ครุภณฺฑกํ;

Tiracchānagatānaṃ tu, puggalo garubhaṇḍakaṃ;

คณฺหโนฺต เถยฺยจิเตฺตน, น จ ปาราชิโก สิยาฯ

Gaṇhanto theyyacittena, na ca pārājiko siyā.

๖๘๘.

688.

อตฺตโน สนฺตกํ ทตฺวา, ภิกฺขุ ปาราชิโก กถํ?

Attano santakaṃ datvā, bhikkhu pārājiko kathaṃ?

‘‘มรตู’’ติ อสปฺปาย-โภชนํ เทติ เจ จุโตฯ

‘‘Maratū’’ti asappāya-bhojanaṃ deti ce cuto.

๖๘๙.

689.

ปิตริ ปิตุสญฺญี จ, มาตุสญฺญี จ มาตริ;

Pitari pitusaññī ca, mātusaññī ca mātari;

หนฺตฺวานนฺตริยํ กมฺมํ, น ผุเสยฺย กถํ นโร?

Hantvānantariyaṃ kammaṃ, na phuseyya kathaṃ naro?

๖๙๐.

690.

ติรจฺฉานคตา มาตา, ติรจฺฉานคโต ปิตา;

Tiracchānagatā mātā, tiracchānagato pitā;

ตสฺมานนฺตริยํ นตฺถิ, มาริเตสุ อุโภสุปิฯ

Tasmānantariyaṃ natthi, māritesu ubhosupi.

๖๙๑.

691.

อนาทิยโนฺต ครุกํ, ปรญฺจ น สมาทเป;

Anādiyanto garukaṃ, parañca na samādape;

คจฺฉํ ฐิโต นิสิโนฺน วา, กถํ ปาราชิโก ภณ?

Gacchaṃ ṭhito nisinno vā, kathaṃ pārājiko bhaṇa?

๖๙๒.

692.

มนุสฺสุตฺตริเก ธเมฺม, กตฺวาน กติกํ ตโต;

Manussuttarike dhamme, katvāna katikaṃ tato;

สมฺภาวนาธิปฺปาโย โส, อติกฺกมติ เจ จุโตฯ

Sambhāvanādhippāyo so, atikkamati ce cuto.

๖๙๓.

693.

สงฺฆาทิเสสา จตฺตาโร, ภเวยฺยุํ เอกวตฺถุกา;

Saṅghādisesā cattāro, bhaveyyuṃ ekavatthukā;

กถํ? กเถหิ เม ปุโฎฺฐ, วินเย เจ วิสารโทฯ

Kathaṃ? Kathehi me puṭṭho, vinaye ce visārado.

๖๙๔.

694.

สญฺจริตฺตญฺจ ทุฎฺฐุลฺลํ, สํสคฺคํ อตฺตกามตํ;

Sañcarittañca duṭṭhullaṃ, saṃsaggaṃ attakāmataṃ;

อิตฺถิยา ปฎิปชฺชโนฺต, ผุเสยฺย จตุโร อิเมฯ

Itthiyā paṭipajjanto, phuseyya caturo ime.

๖๙๕.

695.

สงฺฆาทิเสสมาปโนฺน, ฉาเทตฺวา สุจิรํ ปน;

Saṅghādisesamāpanno, chādetvā suciraṃ pana;

อจริตฺวา ยถาวุตฺตํ, วตฺตํ โส วุฎฺฐิโต กถํ?

Acaritvā yathāvuttaṃ, vattaṃ so vuṭṭhito kathaṃ?

๖๙๖.

696.

สุกฺกวิสฺสฎฺฐิมาปโนฺน , ภิกฺขุภาเว ฐิโต ปน;

Sukkavissaṭṭhimāpanno , bhikkhubhāve ṭhito pana;

ปริวเตฺต ตุ ลิงฺคสฺมิํ, นตฺถิ สงฺฆาทิเสสตาฯ

Parivatte tu liṅgasmiṃ, natthi saṅghādisesatā.

๖๙๗.

697.

กุโทฺธ อาราธโก โหติ;

Kuddho ārādhako hoti;

กุโทฺธ โหติ จ นินฺทิโต;

Kuddho hoti ca nindito;

อถ โก นาม โส ธโมฺม;

Atha ko nāma so dhammo;

เยน กุโทฺธ ปสํสิโต?

Yena kuddho pasaṃsito?

๖๙๘.

698.

วณฺณสฺมิํ ภญฺญมาเน โย, ติตฺถิยานํ ตุ กุชฺฌติ;

Vaṇṇasmiṃ bhaññamāne yo, titthiyānaṃ tu kujjhati;

อาราธโก, สมฺพุทฺธสฺส, ยทิ กุชฺฌติ นินฺทิโตฯ

Ārādhako, sambuddhassa, yadi kujjhati nindito.

๖๙๙.

699.

อตฺถงฺคเต ตุ สูริเย, โภชนํ ภิกฺขุ ภุญฺชติ;

Atthaṅgate tu sūriye, bhojanaṃ bhikkhu bhuñjati;

น ขิตฺตจิโตฺตนุมฺมโตฺต, นิราปตฺติ กถํ ภเว?

Na khittacittonummatto, nirāpatti kathaṃ bhave?

๗๐๐.

700.

โย จ โรมนฺถยิตฺวาน, รตฺติํ ฆสติ โภชนํ;

Yo ca romanthayitvāna, rattiṃ ghasati bhojanaṃ;

นตฺถิ ตสฺส ปนาปตฺติ, วิกาลโภชเนน หิฯ

Natthi tassa panāpatti, vikālabhojanena hi.

๗๐๑.

701.

อตฺถงฺคเต จ สูริเย, คเหตฺวา ภิกฺขุ โภชนํ;

Atthaṅgate ca sūriye, gahetvā bhikkhu bhojanaṃ;

สเจ ภุเญฺชยฺย อาปตฺติ, อนาปตฺติ กถํ ภเว?

Sace bhuñjeyya āpatti, anāpatti kathaṃ bhave?

๗๐๒.

702.

วิกาลุตฺตรกุรุํ คนฺตฺวา, ตตฺถ ลทฺธาน โภชนํ;

Vikāluttarakuruṃ gantvā, tattha laddhāna bhojanaṃ;

อาคนฺตฺวา อิธ กาเลน, นตฺถิ อาปตฺติ ภุญฺชโตฯ

Āgantvā idha kālena, natthi āpatti bhuñjato.

๗๐๓.

703.

คาเม วา ยทิ วารเญฺญ, ยํ ปเรสํ มมายิตํ;

Gāme vā yadi vāraññe, yaṃ paresaṃ mamāyitaṃ;

น หรโนฺตว ตํ เถยฺยา, กถํ ปาราชิโก สิยา?

Na harantova taṃ theyyā, kathaṃ pārājiko siyā?

๗๐๔.

704.

เถยฺยสํวาสโก นาม, ลิงฺคสํวาสเถนโก;

Theyyasaṃvāsako nāma, liṅgasaṃvāsathenako;

ปรภณฺฑํ อคณฺหโนฺต, โหติ เอส ปราชิโตฯ

Parabhaṇḍaṃ agaṇhanto, hoti esa parājito.

๗๐๕.

705.

นารี รูปวตี พาลา, ภิกฺขุ รเตฺตน เจตสา;

Nārī rūpavatī bālā, bhikkhu rattena cetasā;

เมถุนํ ตาย กตฺวาปิ, โส น ปาราชิโก กถํ?

Methunaṃ tāya katvāpi, so na pārājiko kathaṃ?

๗๐๖.

706.

ภิกฺขุ รูปวติํ นาริํ, สุปินเนฺตน ปสฺสติ;

Bhikkhu rūpavatiṃ nāriṃ, supinantena passati;

ตาย เมถุนสํโยเค, กเตปิ น วินสฺสติฯ

Tāya methunasaṃyoge, katepi na vinassati.

๗๐๗.

707.

เอกิสฺสา เทฺว สิยุํ ปุตฺตา, ชาตา อิธ ปนิตฺถิยา;

Ekissā dve siyuṃ puttā, jātā idha panitthiyā;

ทฺวินฺนํ มาตา ปิตา สาว, กถํ โหติ ภณาหิ เม?

Dvinnaṃ mātā pitā sāva, kathaṃ hoti bhaṇāhi me?

๗๐๘.

708.

อุภโตพฺยญฺชนา อิตฺถี, คพฺภํ คณฺหาติ อตฺตนา;

Ubhatobyañjanā itthī, gabbhaṃ gaṇhāti attanā;

คณฺหาเปติ ปรํ คพฺภํ, ตสฺมา มาตา ปิตา จ สาฯ

Gaṇhāpeti paraṃ gabbhaṃ, tasmā mātā pitā ca sā.

๗๐๙.

709.

ปุริเสน สหาคาเร, รโห วสติ ภิกฺขุนี;

Purisena sahāgāre, raho vasati bhikkhunī;

ปรามสติ ตสฺสงฺคํ, อนาปตฺติ กถํ สิยา?

Parāmasati tassaṅgaṃ, anāpatti kathaṃ siyā?

๗๑๐.

710.

สหาคาริกเสยฺยญฺจ, สพฺพญฺจ ปฎิชคฺคนํ;

Sahāgārikaseyyañca, sabbañca paṭijagganaṃ;

ทารกสฺส จ มาตา หิ, กาตุํ ลภติ ภิกฺขุนีฯ

Dārakassa ca mātā hi, kātuṃ labhati bhikkhunī.

๗๑๑.

711.

โก จ ภิกฺขูหิ สิกฺขาสุ, อสาธารณตํ คโต;

Ko ca bhikkhūhi sikkhāsu, asādhāraṇataṃ gato;

น ปาริวาสิโก พฺรูหิ, น อุกฺขิตฺตาทิโกปิ จ?

Na pārivāsiko brūhi, na ukkhittādikopi ca?

๗๑๒.

712.

คเหตุํ ขุรภณฺฑํ ตุ, สเจ นฺหาปิตปุพฺพโก;

Gahetuṃ khurabhaṇḍaṃ tu, sace nhāpitapubbako;

น โส ลภติ อเญฺญสํ, กปฺปตีติ จ นิทฺทิเสฯ

Na so labhati aññesaṃ, kappatīti ca niddise.

๗๑๓.

713.

กเถติ กุสลํ ธมฺมํ, ปรมํ อตฺถสํหิตํ;

Katheti kusalaṃ dhammaṃ, paramaṃ atthasaṃhitaṃ;

กตโม ปุคฺคโล พฺรูหิ, น มโต น จ ชีวติ?

Katamo puggalo brūhi, na mato na ca jīvati?

๗๑๔.

714.

กเถติ กุสลํ ธมฺมํ, ปรมํ อตฺถสํหิตํ;

Katheti kusalaṃ dhammaṃ, paramaṃ atthasaṃhitaṃ;

โหติ นิมฺมิตพุโทฺธ โส, น มโต น จ ชีวติฯ

Hoti nimmitabuddho so, na mato na ca jīvati.

๗๑๕.

715.

สํยาจิกํ กโรนฺตสฺส, กุฎิํ เทสิตวตฺถุกํ;

Saṃyācikaṃ karontassa, kuṭiṃ desitavatthukaṃ;

ปมาณิกมนารมฺภํ, อาปตฺติ สปริกฺกมํฯ

Pamāṇikamanārambhaṃ, āpatti saparikkamaṃ.

๗๑๖.

716.

นโร กโรติ เจ กุฎิํ, ส สพฺพมตฺติกามยํ;

Naro karoti ce kuṭiṃ, sa sabbamattikāmayaṃ;

น มุจฺจเตว วชฺชโต, ชิเนน วุตฺตโต ตโตฯ

Na muccateva vajjato, jinena vuttato tato.

๗๑๗.

717.

สํยาจิกาย ภิกฺขุสฺส, อนาปตฺติ กถํ สิยา;

Saṃyācikāya bhikkhussa, anāpatti kathaṃ siyā;

สพฺพลกฺขณหีนํ ตุ, กโรนฺตสฺส กุฎิํ ปน?

Sabbalakkhaṇahīnaṃ tu, karontassa kuṭiṃ pana?

๗๑๘.

718.

สํยาจิกํ กโรนฺตสฺส, ติณจฺฉทนกํ กุฎิํ;

Saṃyācikaṃ karontassa, tiṇacchadanakaṃ kuṭiṃ;

ภิกฺขุโน ชินจเนฺทน, อนาปตฺติ ปกาสิตาฯ

Bhikkhuno jinacandena, anāpatti pakāsitā.

๗๑๙.

719.

น กายิกํ กญฺจิ ปโยคมาจเร;

Na kāyikaṃ kañci payogamācare;

น กิญฺจิ วาจาย ปรํ ภเณยฺย;

Na kiñci vācāya paraṃ bhaṇeyya;

ผุเส ครุํ อนฺติมวตฺถุเหตุกํ;

Phuse garuṃ antimavatthuhetukaṃ;

วิสารโท เจ วินเย ภณาหิ ตฺวํ?

Visārado ce vinaye bhaṇāhi tvaṃ?

๗๒๐.

720.

ปรสฺสา ปน ยา วชฺชํ, ปฎิจฺฉาเทติ ภิกฺขุนี;

Parassā pana yā vajjaṃ, paṭicchādeti bhikkhunī;

อยํ ปาราชิกาปตฺติํ, ตนฺนิมิตฺตํ ครุํ ผุเสฯ

Ayaṃ pārājikāpattiṃ, tannimittaṃ garuṃ phuse.

๗๒๑.

721.

น กายิกํ กิญฺจิปิ ปาปมาจเร;

Na kāyikaṃ kiñcipi pāpamācare;

น กิญฺจิ วาจาย จเรยฺย ปาปกํ;

Na kiñci vācāya careyya pāpakaṃ;

สุนาสิโตเยว จ นาสิโต สิยา;

Sunāsitoyeva ca nāsito siyā;

กถํ ตุวํ พฺรูหิ มยาสิ ปุจฺฉิโต?

Kathaṃ tuvaṃ brūhi mayāsi pucchito?

๗๒๒.

722.

อภพฺพา ปน เย วุตฺตา, ปุคฺคลา ปณฺฑกาทโย;

Abhabbā pana ye vuttā, puggalā paṇḍakādayo;

เอกาทส มุนิเนฺทน, นาสิตา เต สุนาสิตาฯ

Ekādasa munindena, nāsitā te sunāsitā.

๗๒๓.

723.

อนุคฺคิรํ คิรํ กิญฺจิ, สุภํ วา ยทิ วาสุภํ;

Anuggiraṃ giraṃ kiñci, subhaṃ vā yadi vāsubhaṃ;

ผุเส วาจสิกํ วชฺชํ, กถํ เม ปุจฺฉิโต ภณ?

Phuse vācasikaṃ vajjaṃ, kathaṃ me pucchito bhaṇa?

๗๒๔.

724.

สนฺติเมว ปนาปตฺติํ, ภิกฺขุ นาวิกเรยฺย โย;

Santimeva panāpattiṃ, bhikkhu nāvikareyya yo;

สมฺปชานมุสาวาเท, ทุกฺกฎํ ตสฺส วณฺณิตํฯ

Sampajānamusāvāde, dukkaṭaṃ tassa vaṇṇitaṃ.

๗๒๕.

725.

เอกโตอุปสมฺปนฺนา, อุโภ ตาสํ ตุ หตฺถโต;

Ekatoupasampannā, ubho tāsaṃ tu hatthato;

จีวรํ คณฺหโต โหนฺติ, นานาอาปตฺติโย กถํ?

Cīvaraṃ gaṇhato honti, nānāāpattiyo kathaṃ?

๗๒๖.

726.

เอกโตอุปสมฺปนฺนา , ภิกฺขูนํ ตุ วเสน ยา;

Ekatoupasampannā , bhikkhūnaṃ tu vasena yā;

จีวรํ หตฺถโต ตสฺสา, ปาจิตฺติ ปฎิคณฺหโตฯ

Cīvaraṃ hatthato tassā, pācitti paṭigaṇhato.

๗๒๗.

727.

เอกโตอุปสมฺปนฺนา, ภิกฺขุนีนํ วเสน ยา;

Ekatoupasampannā, bhikkhunīnaṃ vasena yā;

จีวรํ หตฺถโต ตสฺสา, ทุกฺกฎํ ปฎิคณฺหโตฯ

Cīvaraṃ hatthato tassā, dukkaṭaṃ paṭigaṇhato.

๗๒๘.

728.

สํวิธาย จ จตฺตาโร, ครุํ เถนิํสุ ภณฺฑกํ;

Saṃvidhāya ca cattāro, garuṃ theniṃsu bhaṇḍakaṃ;

เถโร ถุลฺลจฺจยํ เตสุ, ปโตฺต, เสสา ปราชยํฯ

Thero thullaccayaṃ tesu, patto, sesā parājayaṃ.

๗๒๙.

729.

กถํ ? ฉมาสกํ ภณฺฑํ, ตตฺถ สาหตฺถิกา ตโย;

Kathaṃ ? Chamāsakaṃ bhaṇḍaṃ, tattha sāhatthikā tayo;

หฎา เถเรน มาสา ตุ, ตโย อาณตฺติยาปิ จฯ

Haṭā therena māsā tu, tayo āṇattiyāpi ca.

๗๓๐.

730.

ตีหิ สาหตฺถิโกเกโก;

Tīhi sāhatthikokeko;

ปญฺจ อาณตฺติยา หฎา;

Pañca āṇattiyā haṭā;

ตสฺมา ถุลฺลจฺจยํ เถโร;

Tasmā thullaccayaṃ thero;

ปโตฺต, เสสา ปราชยํฯ

Patto, sesā parājayaṃ.

๗๓๑.

731.

พหิทฺธา เคหโต ภิกฺขุ, อิตฺถี คพฺภนฺตรํ คตา;

Bahiddhā gehato bhikkhu, itthī gabbhantaraṃ gatā;

ฉิทฺทํ เคหสฺส โน อตฺถิ, เมถุนปจฺจยา จุโตฯ

Chiddaṃ gehassa no atthi, methunapaccayā cuto.

๗๓๒.

732.

อโนฺตทุสฺสกุฎิเฎฺฐน, มาตุคาเมน เมถุนํ;

Antodussakuṭiṭṭhena, mātugāmena methunaṃ;

สนฺถตาทิวเสเนว, กตฺวา โหติ ปราชิโตฯ

Santhatādivaseneva, katvā hoti parājito.

๗๓๓.

733.

สปฺปิอาทิํ ตุ เภสชฺชํ, คเหตฺวา สามเมว ตํ;

Sappiādiṃ tu bhesajjaṃ, gahetvā sāmameva taṃ;

อวีติวเตฺต สตฺตาเห, กถํ อาปตฺติ เสวโต?

Avītivatte sattāhe, kathaṃ āpatti sevato?

๗๓๔.

734.

ปริวตฺติตลิงฺคสฺส, ภิกฺขุโน อิตราย วา;

Parivattitaliṅgassa, bhikkhuno itarāya vā;

อวีติวเตฺต สตฺตาเห, โหติ อาปตฺติ เสวโตฯ

Avītivatte sattāhe, hoti āpatti sevato.

๗๓๕.

735.

นิสฺสคฺคิเยน ปาจิตฺติ, สุทฺธปาจิตฺติยมฺปิ จ;

Nissaggiyena pācitti, suddhapācittiyampi ca;

เอกโตว กถํ ภิกฺขุ, อาปเชฺชยฺย ภณาหิ เม?

Ekatova kathaṃ bhikkhu, āpajjeyya bhaṇāhi me?

๗๓๖.

736.

สเงฺฆ ปริณตํ ลาภํ, อตฺตโน จ ปรสฺส จ;

Saṅghe pariṇataṃ lābhaṃ, attano ca parassa ca;

เอกโต ปริณาเมโนฺต, ปโยเคน ทฺวยํ ผุเสฯ

Ekato pariṇāmento, payogena dvayaṃ phuse.

๗๓๗.

737.

ภิกฺขู สมาคมฺม สมคฺคสญฺญา;

Bhikkhū samāgamma samaggasaññā;

สเพฺพ กเรยฺยุํ ปน สงฺฆกมฺมํ;

Sabbe kareyyuṃ pana saṅghakammaṃ;

ภิกฺขุฎฺฐิโต ทฺวาทสโยชนสฺมิํ;

Bhikkhuṭṭhito dvādasayojanasmiṃ;

กถํ กตํ กุปฺปติ วคฺคเหตุ?

Kathaṃ kataṃ kuppati vaggahetu?

๗๓๘.

738.

อตฺถิ สเจ ปน ภิกฺขุ นิสิโนฺน;

Atthi sace pana bhikkhu nisinno;

ทฺวาทสโยชนิเก นคเร ตุ;

Dvādasayojanike nagare tu;

ตตฺถ กตํ ปน กมฺมมกมฺมํ;

Tattha kataṃ pana kammamakammaṃ;

นตฺถิ วิหารคตา ยทิ สีมาฯ

Natthi vihāragatā yadi sīmā.

๗๓๙.

739.

สงฺฆาฎิ ปารุตา กาเย, นิวโตฺถนฺตรวาสโก;

Saṅghāṭi pārutā kāye, nivatthontaravāsako;

นิสฺสคฺคิยานิ สพฺพานิ, กถํ โหนฺติ กเถหิ เม?

Nissaggiyāni sabbāni, kathaṃ honti kathehi me?

๗๔๐.

740.

กณฺณํ คเหตฺวา ตเตฺถว, กทฺทมํ ยทิ โธวติ;

Kaṇṇaṃ gahetvā tattheva, kaddamaṃ yadi dhovati;

ภิกฺขุนี กายงฺคาเนว, ตานิ นิสฺสคฺคิยานิ หิฯ

Bhikkhunī kāyaṅgāneva, tāni nissaggiyāni hi.

๗๔๑.

741.

ปุริสํ อปิตรํ หนฺตฺวา, อิตฺถิํ หนฺตฺวา อมาตรํ;

Purisaṃ apitaraṃ hantvā, itthiṃ hantvā amātaraṃ;

อานนฺตริยกํ กมฺมํ, อาปชฺชติ กถํ นโร?

Ānantariyakaṃ kammaṃ, āpajjati kathaṃ naro?

๗๔๒.

742.

ปริวเตฺต ตุ ลิงฺคสฺมิํ, ปิตรํ อิตฺถิตํ คตํ;

Parivatte tu liṅgasmiṃ, pitaraṃ itthitaṃ gataṃ;

มาตรํ ปุริสตฺตํ ตุ, คตํ หนฺตฺวา ครุํ ผุเสฯ

Mātaraṃ purisattaṃ tu, gataṃ hantvā garuṃ phuse.

๗๔๓.

743.

มาตรํ ปน มาเรตฺวา, มาเรตฺวา ปิตรมฺปิ จ;

Mātaraṃ pana māretvā, māretvā pitarampi ca;

อานนฺตริยกํ กมฺมํ, นาปเชฺชยฺย กถํ นโร?

Ānantariyakaṃ kammaṃ, nāpajjeyya kathaṃ naro?

๗๔๔.

744.

ติรจฺฉานคตา มาตา, ติรจฺฉานคโต ปิตา;

Tiracchānagatā mātā, tiracchānagato pitā;

มาตรํ ปิตรํ หนฺตฺวา, นานนฺตริยกํ ผุเสฯ

Mātaraṃ pitaraṃ hantvā, nānantariyakaṃ phuse.

๗๔๕.

745.

โจเทตฺวา สมฺมุขีภูตํ, สโงฺฆ กมฺมํ กเรยฺย เจ;

Codetvā sammukhībhūtaṃ, saṅgho kammaṃ kareyya ce;

กถํ กมฺมํ อกมฺมํ ตํ, สโงฺฆ สาปตฺติโก สิยา?

Kathaṃ kammaṃ akammaṃ taṃ, saṅgho sāpattiko siyā?

๗๔๖.

746.

วุตฺตํ ตุ ปณฺฑกาทีนํ, สนฺธาย อุปสมฺปทํ;

Vuttaṃ tu paṇḍakādīnaṃ, sandhāya upasampadaṃ;

อนาปตฺติสฺส กมฺมํ ตุ, สนฺธายาติ กุรุนฺทิยํ

Anāpattissa kammaṃ tu, sandhāyāti kurundiyaṃ.

๗๔๗.

747.

กปฺปพินฺทุกตํ รตฺตํ, จีวรํ ตุ อธิฎฺฐิตํ;

Kappabindukataṃ rattaṃ, cīvaraṃ tu adhiṭṭhitaṃ;

กถมสฺส สิยาปตฺติ, เสวมานสฺส ทุกฺกฎํ?

Kathamassa siyāpatti, sevamānassa dukkaṭaṃ?

๗๔๘.

748.

สกํ อนิสฺสชิตฺวาน, โย นิสฺสคฺคิยจีวรํ;

Sakaṃ anissajitvāna, yo nissaggiyacīvaraṃ;

ปริภุญฺชติ ตสฺสาย-มาปตฺติ ปริทีปิตาฯ

Paribhuñjati tassāya-māpatti paridīpitā.

๗๔๙.

749.

ปญฺจ ปาจิตฺติยาเนว, นานาวตฺถุกตานิ หิ;

Pañca pācittiyāneva, nānāvatthukatāni hi;

อปุพฺพํ อจริมํ เอก-กฺขเณ อาปชฺชเต กถํ?

Apubbaṃ acarimaṃ eka-kkhaṇe āpajjate kathaṃ?

๗๕๐.

750.

เภสชฺชานิ หิ ปเญฺจว, คเหตฺวา ภาชเน วิสุํ;

Bhesajjāni hi pañceva, gahetvā bhājane visuṃ;

ฐปิเตสุ จ สตฺตาหา-ติกฺกเม โหนฺติ ปญฺจปิฯ

Ṭhapitesu ca sattāhā-tikkame honti pañcapi.

๗๕๑.

751.

น รตฺตจิโตฺต น จ เถยฺยจิโตฺต;

Na rattacitto na ca theyyacitto;

น จาปิ จิตฺตํ มรณาย ตสฺส;

Na cāpi cittaṃ maraṇāya tassa;

เทนฺตสฺส ปาราชิกมาห สตฺถา;

Dentassa pārājikamāha satthā;

ถุลฺลจฺจยํ ตํ ปฎิคณฺหโตปิฯ

Thullaccayaṃ taṃ paṭigaṇhatopi.

๗๕๒.

752.

สลากํ สงฺฆเภทาย, ปเทนฺตสฺส ปราชโย;

Salākaṃ saṅghabhedāya, padentassa parājayo;

โหติ ถุลฺลจฺจยํ ตสฺส, สลากํ ปฎิคณฺหโตฯ

Hoti thullaccayaṃ tassa, salākaṃ paṭigaṇhato.

๗๕๓.

753.

เอกตฺถ นิกฺขิปิตฺวาน, จีวรํ อทฺธโยชเน;

Ekattha nikkhipitvāna, cīvaraṃ addhayojane;

อรุณํ อุฎฺฐาเปนฺตสฺส, อนาปตฺติ กถํ สิยา?

Aruṇaṃ uṭṭhāpentassa, anāpatti kathaṃ siyā?

๗๕๔.

754.

สุปฺปติฎฺฐิตนิโคฺรธ-สทิเส รุกฺขมูลเก;

Suppatiṭṭhitanigrodha-sadise rukkhamūlake;

อนาปตฺติ หิ โส รุโกฺข, โหติ เอกกุลสฺส เจฯ

Anāpatti hi so rukkho, hoti ekakulassa ce.

๗๕๕.

755.

กถํ อาปตฺติโย นานา-;

Kathaṃ āpattiyo nānā-;

วตฺถุกาโย หิ กายิกา;

Vatthukāyo hi kāyikā;

อปุพฺพํ อจริมํ เอก-;

Apubbaṃ acarimaṃ eka-;

กฺขเณ สมฺพหุลา ผุเส?

Kkhaṇe sambahulā phuse?

๗๕๖.

756.

นานิตฺถีนํ ตุ เกเส วา, ตาสํ องฺคุลิโยปิ วา;

Nānitthīnaṃ tu kese vā, tāsaṃ aṅguliyopi vā;

เอกโต คหเณ ตสฺส, โหนฺติ สมฺพหุลา ปนฯ

Ekato gahaṇe tassa, honti sambahulā pana.

๗๕๗.

757.

กถํ วาจสิกา นานา-วตฺถุกาโย น กายิกา;

Kathaṃ vācasikā nānā-vatthukāyo na kāyikā;

อปุพฺพํ อจริมํ เอก-กฺขเณ อาปตฺติโย ผุเส?

Apubbaṃ acarimaṃ eka-kkhaṇe āpattiyo phuse?

๗๕๘.

758.

ทุฎฺฐุลฺลํ โย วทติ จ วาจํ;

Duṭṭhullaṃ yo vadati ca vācaṃ;

‘‘สพฺพา ตุเมฺห สิขรณิโย’’ติ;

‘‘Sabbā tumhe sikharaṇiyo’’ti;

วุตฺตา โทสา วินยนสเตฺถ;

Vuttā dosā vinayanasatthe;

ตสฺสิตฺถีนํ คณนวเสนฯ

Tassitthīnaṃ gaṇanavasena.

๗๕๙.

759.

อิตฺถิยา ปุริเสนาปิ, ปณฺฑเกน นิมิตฺตเก;

Itthiyā purisenāpi, paṇḍakena nimittake;

เมถุนํ น จ เสวโนฺต, เมถุนปฺปจฺจยา จุโต?

Methunaṃ na ca sevanto, methunappaccayā cuto?

๗๖๐.

760.

เมถุเน ปุพฺพภาคํ ตุ, กายสํสคฺคตํ คตา;

Methune pubbabhāgaṃ tu, kāyasaṃsaggataṃ gatā;

เมถุนปฺปจฺจยา เฉชฺชํ, อาปนฺนา อฎฺฐวตฺถุกํฯ

Methunappaccayā chejjaṃ, āpannā aṭṭhavatthukaṃ.

๗๖๑.

761.

มาตรํ จีวรํ ยาเจ, สเงฺฆ ปริณตํ น จ;

Mātaraṃ cīvaraṃ yāce, saṅghe pariṇataṃ na ca;

เกนสฺส โหติ อาปตฺติ, อนาปตฺติ จ ญาตเก?

Kenassa hoti āpatti, anāpatti ca ñātake?

๗๖๒.

762.

วสฺสสาฎิกลาภตฺถํ , สมเย ปิฎฺฐิสญฺญิเต;

Vassasāṭikalābhatthaṃ , samaye piṭṭhisaññite;

สิยาปตฺติ สตุปฺปาทํ, กโรโต มาตรมฺปิ จฯ

Siyāpatti satuppādaṃ, karoto mātarampi ca.

๗๖๓.

763.

สงฺฆาทิเสสมาปตฺติํ, ปาจิตฺติํ ทุกฺกฎํ กถํ;

Saṅghādisesamāpattiṃ, pācittiṃ dukkaṭaṃ kathaṃ;

ปาฎิเทสนิยํ ถุลฺล-จฺจยํ เอกกฺขเณ ผุเส?

Pāṭidesaniyaṃ thulla-ccayaṃ ekakkhaṇe phuse?

๗๖๔.

764.

อวสฺสุตาวสฺสุตหตฺถโต หิ;

Avassutāvassutahatthato hi;

ปิณฺฑํ คเหตฺวา ลสุณํ ปณีตํ;

Piṇḍaṃ gahetvā lasuṇaṃ paṇītaṃ;

มนุสฺสมํสญฺจ อกปฺปมญฺญํ;

Manussamaṃsañca akappamaññaṃ;

สเพฺพกโต ขาทติ, โหนฺติ ตสฺสาฯ

Sabbekato khādati, honti tassā.

๗๖๕.

765.

เอโก อุปชฺฌายกปุคฺคเลโก;

Eko upajjhāyakapuggaleko;

อาจริยโก เทฺวปิ จ ปุณฺณวสฺสา;

Ācariyako dvepi ca puṇṇavassā;

เอกาว เตสํ ปน กมฺมวาจา;

Ekāva tesaṃ pana kammavācā;

เอกสฺส กมฺมํ ตุ น รูหเต กิํ?

Ekassa kammaṃ tu na rūhate kiṃ?

๗๖๖.

766.

เกสคฺคมตฺตมฺปิ มหิทฺธิเกสุ;

Kesaggamattampi mahiddhikesu;

อากาสโค โหติ สเจ ปเนโก;

Ākāsago hoti sace paneko;

กตมฺปิ ตํ รูหติ เนว กมฺมํ;

Katampi taṃ rūhati neva kammaṃ;

อากาสคเสฺสว, น ภูมิคสฺสฯ

Ākāsagasseva, na bhūmigassa.

๗๖๗.

767.

สเงฺฆนปิ หิ อากาเส, ฐิเตน ปน อิทฺธิยา;

Saṅghenapi hi ākāse, ṭhitena pana iddhiyā;

ภูมิคสฺส น กาตพฺพํ, กโรติ ยทิ กุปฺปติฯ

Bhūmigassa na kātabbaṃ, karoti yadi kuppati.

๗๖๘.

768.

น จ กปฺปกตํ วตฺถํ, น จ รตฺตํ อกปฺปิยํ;

Na ca kappakataṃ vatthaṃ, na ca rattaṃ akappiyaṃ;

นิวตฺถสฺส ปนาปตฺติ, อนาปตฺติ กถํ สิยา?

Nivatthassa panāpatti, anāpatti kathaṃ siyā?

๗๖๙.

769.

อจฺฉินฺนจีวรเสฺสตฺถ, ภิกฺขุสฺส ปน กิญฺจิปิ;

Acchinnacīvarassettha, bhikkhussa pana kiñcipi;

น จสฺสากปฺปิยํ นาม, จีวรํ ปน วิชฺชติฯ

Na cassākappiyaṃ nāma, cīvaraṃ pana vijjati.

๗๗๐.

770.

น กุโตปิ จ คณฺหติ กิญฺจิ หเว;

Na kutopi ca gaṇhati kiñci have;

น ตุ เทติ จ กิญฺจิปิ โภชนโต;

Na tu deti ca kiñcipi bhojanato;

ครุกํ ปน วชฺชมุเปติ กถํ;

Garukaṃ pana vajjamupeti kathaṃ;

วท เม วินเย กุสโลสิ ยทิ?

Vada me vinaye kusalosi yadi?

๗๗๑.

771.

อาทาย ยํ กิญฺจิ อวสฺสุตมฺหา;

Ādāya yaṃ kiñci avassutamhā;

อุโยฺยชิตา ภุญฺชติ โภชนเญฺจ;

Uyyojitā bhuñjati bhojanañce;

อุโยฺยชิตา ยา ปน ยาย ตสฺสา;

Uyyojitā yā pana yāya tassā;

สงฺฆาทิเสสํ กถยนฺติ ธีราฯ

Saṅghādisesaṃ kathayanti dhīrā.

๗๗๒.

772.

กสฺสจิ กิญฺจิ น เทติ สหตฺถา;

Kassaci kiñci na deti sahatthā;

เนว จ คณฺหติ กิญฺจิ กุโตจิ;

Neva ca gaṇhati kiñci kutoci;

วชฺชมุเปติ ลหุํ, น ครุํ ตุ;

Vajjamupeti lahuṃ, na garuṃ tu;

พฺรูหิ กถํ ยทิ พุชฺฌสิ สาธุ?

Brūhi kathaṃ yadi bujjhasi sādhu?

๗๗๓.

773.

ทนฺตโปโนทกานํ ตุ, คหเณ ปน ภิกฺขุนี;

Dantaponodakānaṃ tu, gahaṇe pana bhikkhunī;

อุโยฺยเชนฺตี ลหุํ วชฺชํ, อาปชฺชติ นิเสวิเตฯ

Uyyojentī lahuṃ vajjaṃ, āpajjati nisevite.

๗๗๔.

774.

อาปชฺชติ ปนาปตฺติํ, ครุกํ สาวเสสกํ;

Āpajjati panāpattiṃ, garukaṃ sāvasesakaṃ;

ฉาเทติ, น ผุเส วชฺชํ, กถํ ชานาสิ เม วท?

Chādeti, na phuse vajjaṃ, kathaṃ jānāsi me vada?

๗๗๕.

775.

สงฺฆาทิเสสมาปตฺติํ, อาปชฺชิตฺวา อนาทโร;

Saṅghādisesamāpattiṃ, āpajjitvā anādaro;

ฉาเทโนฺตปิ ตมาปตฺติํ, นาญฺญํ อุกฺขิตฺตโก ผุเสฯ

Chādentopi tamāpattiṃ, nāññaṃ ukkhittako phuse.

๗๗๖.

776.

สปฺปาณปฺปาณชํ เนว, ชงฺคมํ น วิหงฺคมํ;

Sappāṇappāṇajaṃ neva, jaṅgamaṃ na vihaṅgamaṃ;

ทฺวิชํ กนฺตมกนฺตญฺจ, สเจ ชานาสิ เม วท?

Dvijaṃ kantamakantañca, sace jānāsi me vada?

๗๗๗.

777.

สปฺปาณปฺปาณโช วุโตฺต;

Sappāṇappāṇajo vutto;

จิตฺตโช อุตุโชปิ จ;

Cittajo utujopi ca;

ทฺวีเหว ปน ชาตตฺตา;

Dvīheva pana jātattā;

มโต สโทฺท ทฺวิโชติ หิฯ

Mato saddo dvijoti hi.

๗๗๘.

778.

วินเย อนยูปรเม ปรเม;

Vinaye anayūparame parame;

สุชนสฺส สุขานยเน นยเน;

Sujanassa sukhānayane nayane;

ปฎุ โหติ ปธานรโต น รโต;

Paṭu hoti padhānarato na rato;

อิธ โย ปน สารมเต รมเตฯ

Idha yo pana sāramate ramate.

เสทโมจนคาถาโย สมตฺตาฯ

Sedamocanagāthāyo samattā.





© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact