| Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / संयुत्तनिकाय (टीका) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) |
९. सेदकसुत्तवण्णना
9. Sedakasuttavaṇṇanā
३८५. अयं तस्स लद्धीति अयं इदानि वुच्चमाना तस्स आचरियस्स लद्धि। ततो अनामेन्तोति येन वंसो नमति, तेन कायं अनामेन्तो। तथा नमन्तो हि पतित्वा चुण्णविचुण्णं होति। तन्ति कायं, तं वंसं वा। आकड्ढेन्तो वियाति नमितट्ठानतो परभागेन आकड्ढेन्तो विय। एकतोभागियं कत्वाति यथावुत्तं सतिं सूपट्ठितं कत्वा ओनतं विय कत्वा। तथा करणं पन तथा वातूपत्थम्भगाहापनेनाति आह – ‘‘वातूपत्थम्भं गाहापेत्वा’’ति। तञ्च सतिया तदत्थं उपट्ठानेनाति वुत्तं ‘‘सतिं सूपट्ठितं कत्वा’’ति। निच्चलोव निसीदन्तो अन्तेवासी आचरियं रक्खति, एत्तकं आचरियस्स लद्धिवसेन वुत्तं। ‘‘आचरियो वंसं सुग्गहितं गण्हन्तो’’तिआदि सब्बं हेट्ठा वुत्तनयमेव।
385.Ayaṃ tassa laddhīti ayaṃ idāni vuccamānā tassa ācariyassa laddhi. Tato anāmentoti yena vaṃso namati, tena kāyaṃ anāmento. Tathā namanto hi patitvā cuṇṇavicuṇṇaṃ hoti. Tanti kāyaṃ, taṃ vaṃsaṃ vā. Ākaḍḍhento viyāti namitaṭṭhānato parabhāgena ākaḍḍhento viya. Ekatobhāgiyaṃ katvāti yathāvuttaṃ satiṃ sūpaṭṭhitaṃ katvā onataṃ viya katvā. Tathā karaṇaṃ pana tathā vātūpatthambhagāhāpanenāti āha – ‘‘vātūpatthambhaṃ gāhāpetvā’’ti. Tañca satiyā tadatthaṃ upaṭṭhānenāti vuttaṃ ‘‘satiṃ sūpaṭṭhitaṃ katvā’’ti. Niccalova nisīdanto antevāsī ācariyaṃ rakkhati, ettakaṃ ācariyassa laddhivasena vuttaṃ. ‘‘Ācariyo vaṃsaṃ suggahitaṃ gaṇhanto’’tiādi sabbaṃ heṭṭhā vuttanayameva.
‘‘अत्तानमेव रक्खती’’ति इदं अत्तनो रक्खणं पधानं कत्वा वुत्तं, न अन्तेवासिकन्ति अवधारणफलं। अत्तरक्खाय पनेत्थ सिज्झमानाय अन्तेवासिकरक्खापि सिद्धा एव होतीति। दुतियपक्खेपि एसेव नयो। सो तत्थ ञायोति या अत्तनो एव रक्खा, सा अत्थतो पररक्खापि होतीति अयमेत्थ ञायो युत्तप्पयोगो। अनुवड्ढियाति यथावड्ढितस्स अनुअनुवड्ढिया। एतेन पटिलद्धसम्पयुत्तपमोदनाकारो दस्सितोति आह – ‘‘सपुब्बभागाय मुदितायाति अत्थो’’ति। आसेवनायातिआदीनि पदानि अनुदयतापरियोसानानि (यस्मा सतिपट्ठानं सेवन्तस्स सिद्धं अत्तनो च परस्स च रक्खणं पकासेन्ति, तस्मा) – ‘‘अत्तानं, भिक्खवे, रक्खिस्सामीति सतिपट्ठानं सेवितब्ब’’न्तिआदि वुत्तं।
‘‘Attānameva rakkhatī’’ti idaṃ attano rakkhaṇaṃ padhānaṃ katvā vuttaṃ, na antevāsikanti avadhāraṇaphalaṃ. Attarakkhāya panettha sijjhamānāya antevāsikarakkhāpi siddhā eva hotīti. Dutiyapakkhepi eseva nayo. So tattha ñāyoti yā attano eva rakkhā, sā atthato pararakkhāpi hotīti ayamettha ñāyo yuttappayogo. Anuvaḍḍhiyāti yathāvaḍḍhitassa anuanuvaḍḍhiyā. Etena paṭiladdhasampayuttapamodanākāro dassitoti āha – ‘‘sapubbabhāgāya muditāyāti attho’’ti. Āsevanāyātiādīni padāni anudayatāpariyosānāni (yasmā satipaṭṭhānaṃ sevantassa siddhaṃ attano ca parassa ca rakkhaṇaṃ pakāsenti, tasmā) – ‘‘attānaṃ, bhikkhave, rakkhissāmīti satipaṭṭhānaṃ sevitabba’’ntiādi vuttaṃ.
Related texts:
तिपिटक (मूल) • Tipiṭaka (Mūla) / सुत्तपिटक • Suttapiṭaka / संयुत्तनिकाय • Saṃyuttanikāya / ९. सेदकसुत्तं • 9. Sedakasuttaṃ
अट्ठकथा • Aṭṭhakathā / सुत्तपिटक (अट्ठकथा) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / संयुत्तनिकाय (अट्ठकथा) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ९. सेदकसुत्तवण्णना • 9. Sedakasuttavaṇṇanā
